ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۸۱ تا ۴۰۰ مورد از کل ۵۶۱٬۶۰۰ مورد.
۳۸۱.

فراترکیب مطالعات اطاله دادرسی و حقوق شهروندی در ایران؛ علت ها و راهکارها(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۸
اطاله دادرسی از مهم ترین تهدیدات برای فلسفه وجودی دستگاه قضایی و به تبع آن، حقوق شهروندان به شمار می آید؛ آسیبی که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون همواره گریبان گیر نظام قضایی بوده و اگر چه تلاش هایی برای رفع آن صورت گرفته، اما ریشه ها و آثارش کماکان باقی است. از منظر حقوق شهروندی، این چالش نه تنها دسترسی به عدالت قضایی را محدود می کند، بلکه مانعی برای تحقق کامل حق دادخواهی (اصل۳۴ قانون اساسی) محسوب می شود. تاکنون مطالعات و پژوهش های فراوانی پیرامون اطاله دادرسی و تأثیر آن بر حقوق شهروندی انجام شده و با حجم وسیعی از داده های کیفی در این زمینه مواجه هستیم؛ در نتیجه بررسی روش مند و پالایش یافته های آن آثار با کمک روش های نوین ضرورت دارد تا نگاه جامع تر و کارآمدتری نسبت به موضوع حاصل گردد و طراحی راهکارها برای کنش گران سهولت یابد؛ جنبه نوآوری جستار حاضر نیز به همین فرایند باز می گردد. برای پاسخ بدین پرسش که «در پژوهش های گذشته، رابطه اطاله دادرسی و حقوق شهروندی از رهگذر علت ها و راهکارهای مرتبط چگونه ترسیم شده است؟»، نگارندگان با بهره گیری از روش فراترکیب (Meta-synthesis)، مجموعاً 33 پژوهش را از جامعه آماری پژوهش های مرتبط در بازه زمانی 20 سال (1384-1404) احصاء کرده و سپس رابطه اطاله دادرسی و حقوق شهروندی را از رهیافت علت های اصلی چالش و راهکارهای تجویز شده استخراج نموده اند؛ آنگاه مجموع آن ها را در دو دسته اصلی عوامل انسانی و عوامل غیرانسانی طبقه بندی کرده و مورد تحلیل قرار داده اند. علاوه بر ارائه داده های کیفی طبقه بندی شده و منسجم قابل استفاده برای کنش گران حقوقی و محققان، تبیین نگاه ویژه پژوهش ها به قضات در جمع علل و راهکارهای انسانی اطاله دادرسی و هم چنین تمرکز آن ها بر قوانین و مقررات در میان علل و راهکارهای غیرانسانی با ذکر جزئیات و مصادیق مختلف، مهم ترین دستاورد این نوشتار بوده است.
۳۸۲.

درنگی در وضعیت معاملات ورثه نسبت به ترکه قبل از ادای دیون متوفی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۳۸
بعد از وفات شخص، ماترک متوفی به مالکیت ورثه در می آید، ولی ورثه مادام که دیون متوفی تادیه نشده، نمی توانند نسبت به اعیان ترکه معامله نمایند؛ حال چنانچه ورثه نسبت به اعیان ترکه علی رغم ممنوعیت قانونی اقدام به معامله کنند، وضعیت معاملات مذکور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران چیست؟ جستار پیش رو، در صدد پاسخ به این سوال است. گفتنی است، برخی چنین معتقدند که معاملات مذکور غیرنافذ موقوف بوده و منوط به اجازه یا رد طلبکاران است، برخی دیگر معتقدند که این وضعیت، عدم نفوذ مراعی است، که در صورت پرداخت دیون متوفی به هر طریقی، مانع موجود در معامله مرتفع شده و کشف می شود که معامله از ابتدا صحیح بوده، ولی در صورت اعمال حق توسط ثالث کشف می شود که معامله از ابتدا باطل بوده است. نتیجه پژوهش حاضر که با روش توصیفی تحلیلی و رجوع به اقوال فقیهان و حقوقدانان سامان یافته، این است که معاملات ورثه صحیح و مراعی نسبت به حق طلبکاران است؛ در صورت رفع مانع (پرداخت دین، ابراء و...)، معامله ای که صحیحاً انشاء شده به حیات خود ادامه می دهد، و در صورت اعمال حق توسط طلبکاران معامله منفسخ می شود؛ این انفساخ درصورتیکه دین مستوعب ترکه باشد و معتقد باشیم منافع و نمائات حاصله از اعیان ماترک هم وثیقه طلب طلبکاران می باشد، قهقرائی است، اما در صورتیکه ترکه بیش از دیون متوفی باشد، یا اینکه به علت مالکیت ورثه نسبت به ترکه بلافاصله پس از مرگ مورث، معتقد باشیم منافع و نمائات اعیان ترکه متعلق به ورثه است و طلبکاران حقی نسبت بدان ندارند، انفساخ مذکور از زمان اعمال حق توسط طلبکار خواهد بود.
۳۸۳.

ازدواج مجدد زوج در پرتو شرط عدم ازدواج؛ تمهیدی بر نظریه بطلان در افق اراده طرفین و قانون گذار(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۳۹
از آنجا که ازدواج مجدد زوج نوعاً موجب رنجش خاطر زوجه می گردد، رایج است که ضمن عقد نکاح، زوجه بر زوج شرط نماید که در زمان وجود علقه زوجیت، زوجه دیگری را اختیار ننماید. هدف پژوهش حاضر، شناسایی اثر وضعی این شرط بر وضعیت ازدواج مجدد زوج است. فرضیه نگارندگان آن بود که نکاح مجدد زوج - در فرض اشتراط عدم ازدواج مجدد - محکوم به بطلان است. در پژوهش حاضر، با شیوه توصیفی تحلیلی و با بهره جویی از منابع کتابخانه ای، در گام نخست وضعیت صحت یا بطلان شرط پیش گفته به عنوان مدخل پژوهش مورد بررسی قرار گرفت، و آنگاه با تبیین نارسایی ادله بطلان شرط در پرتو اصل صحت، اعتبار این شرط احراز گردید. سپس سه نظریه در باب تأثیر این شرط بر نکاح مجدد زوج، مشتمل بر «نظریه صحت»، «نظریه عدم نفوذ» و «نظریه بطلان» تحلیل گردید و در نهایت با ابتناء بر دو ملاک، «نظریه بطلان» به عنوان نظریه مختار نگارندگان برگزیده شد؛ نخستین ملاک، «تحلیل اراده نوعی طرفین شرط» و ملاک دوم، «تطابق نظریه برگزیده با نظام قانونی ایران» بود.
۳۸۴.

مالکیت نمائات در تلف مبیع قبل از قبض(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲ تعداد دانلود : ۳۲
پیرامون چگونگی مالکیت نمائات در بیع منفسخ شده به واسطه تلف مبیع قبل از قبض، اتفاق نظر وجود ندارد. اگر چه تملیکی بودن عقد بیع، اقتضای آن دارد که به محض انعقاد عقد بیع، مبیع به مالکیت مشتری درآمده و لاجرم، تلف آن نزد بایع پیش از قبض، از مال مشتری محسوب شود، اما با حکومت قاعده «تلف المبیع قبل القبض فهو من مال بائعه»، به رغم حصول مالکیت مشتری بر مبیع، تلف مبیع از کیسه فروشنده خواهد بود. مباحث مفصلی در مورد این قاعده در مصادر فقهی وجود دارد، اما آنچه کمتر مورد توجه واقع شده، مالکیت نمائات حاصله حد فاصل انعقاد عقد تا زمان تلف مبیع است. آنچه مسأله را پیچیده تر می سازد، باز شدن پای قاعده دیگری با عنوان «الخراج بالضمان» در محل نزاع است. این پندار که از یک سو، به دلالت قاعده تلف مبیع قبل از قبض، بایع ضامن تلف مبیع باشد و از سوی دیگر، با توجه به تبعیت نمائات از اصل مال، قائل به مالکیت مشتری بر منافع مبیع قبل از قبض آن باشیم، با مذاق عرف، انصاف و منطق منطبق نیست. در این جستار که با روش توصیفی تحلیلی و تتبع در آراء فقیهان صورت گرفته، معلوم گردید که منطق صلبی حقوق را می توان با قاعده «الخراج بالضمان»، به سمت انصاف عرفی متمایل نمود و آن را در نمائات مبیع در هنگام تلف قبل از قبض، جاری ساخت.
۳۸۵.

مطالعه تطبیقی نظریه حق بدون صاحب در حقوق فرانسه و ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۱
حق بدون صاحب، به منزله رابطه ای حقوقی تعریف می شود که علی رغم شباهت به حقوق شخصی ناظر بر اموال، فاقد دارنده معین است. تحلیل این مفهوم، مستلزم گذر از رویکردهای شخص محور در حقوق اموال و تمرکز بر ابعاد عینی اموال است. به دیگر سخن، برخی از حقوق به جای وابستگی به اشخاص ذی نفع، به طور مستقیم به اشیاء معین تعلق می گیرند. مقاله پیش رو با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر نظام حقوقی فرانسه و ارجاع تطبیقی به حقوق ایران، به تبیین مبانی و مصادیق حقوق بدون صاحب پرداخته و سپس به این برآیند رسیده است که شناسایی دقیق این دسته از حقوق می تواند در بهبود مدیریت اموال عمومی، تنظیم بهتر روابط مالکیت و تعهدات، و بنیان گذاری چهارچوبی کارآمد برای تحلیل های نوین حقوقی، نقشی مؤثر ایفا نماید.
۳۸۶.

انحصارزدایی از عقد یا ایقاع بودن ضمان در فقه امامیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۲۸
با نگاه سنتی در فقه امامیه، عمل حقوقی فقط در یکی از دو قالب عقد و ایقاع انشاء می شود و هر یک از این دو قالب، واجد آثار خاص خود است. گاه، قالب شناسی برخی از اعمال حقوقی، یعنی اینکه آن عمل، در کدامیک از دو قالب عقد یا ایقاع می تواند و یا باید انشاء گردد، محمل اختلاف آراء فقیهان شیعه بوده است. ضمان، از جمله این اعمال است که دانشیان فقه امامیه در خصوص قالب انشاء آن هم داستان نبوده اند. اینکه ضمان عقد است یا ایقاع، مشهور فقیهان امامیه آن را منحصراً عقد می دانند و برابر مشهور، برخی دیگر آن را ایقاع می شمارند و پیروان هر یک از این دو دیدگاه، برای اثبات سخن خویش دلایلی اقامه کرده اند. تبیین مبانی هر یک از دو دیدگاه مذکور و اینکه چه نقدی بر هر یک وارد است، موضوعی است که نوشتار حاضر به توصیف و تحلیل آن در گستره فقه امامیه اهتمام دارد. ارزیابی مبانی هر یک از دو دیدگاه پیش گفته، عدم کفایت مبانی مشهور را برای انحصار ضمان در قالب عقد نمایان می سازد، و این فرضیه نگارندگان را به اثبات می رساند که انشاء ضمان، همواره به یکی از دو قالب عقد یا ایقاع منحصر نیست، و می تواند حسب رفتار متعاملان، در هر یک از دو قالب عقد و ایقاع انشاء گردد؛ ابراز اراده و رضایت طرفین ضمان، آن را عقد می سازد و انشاء آن تنها توسط احد از طرفین ضمان، جامه ایقاع بدان می پوشاند.
۳۸۷.

نقش توسعه زیرساخت های حمل ونقل در کاهش نابرابری فضایی در مناطق مرزی مکران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۴۰
منطقه مکران به عنوان یکی از پهنه های راهبردی جنوب شرق ایران، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی، دسترسی مستقیم به آب های آزاد و ظرفیت های متنوع اقتصادی، همواره در اسناد توسعه ای ملی و منطقه ای موردتوجه بوده است. با این حال، ضعف زیرساخت های حمل ونقل، پراکندگی خدمات و محدودیت های ارتباطی، زمینه تشدید نابرابری های فضایی و کندی فرایند توسعه یکپارچه و پایدار را در این منطقه فراهم کرده است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر تبیین نقش توسعه زیرساخت های حمل ونقل در بهبود عدالت فضایی، کاهش شکاف های منطقه ای و تقویت انسجام سرزمینی در مکران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره گیری از راهبرد نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری شد و نمونه گیری به صورت هدفمند و سپس نظری صورت گرفت. فرایند گردآوری داده ها تا اشباع نظری ادامه یافت و پس از انجام ۲۰ مصاحبه، شامل ۱۲ متخصص و ۸ فعال محلی، مفهوم تازه ای حاصل نشد. یافته ها نشان داد که توسعه زیرساخت های حمل ونقل در مکران، افزون بر کارکرد ارتباطی، آثار اقتصادی و اجتماعی گسترده ای همچون ارتقای دسترسی، کاهش هزینه های جابه جایی، تسهیل جریان کالا و خدمات و افزایش جذابیت منطقه برای سرمایه گذاری دارد. همچنین، این تحول می تواند پیوندهای کارکردی میان سکونتگاه های شهری و روستایی را تقویت کرده، گسست فضایی را کاهش دهد و تاب آوری جمعیت محلی را افزایش دهد. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که توسعه هدفمند و متوازن زیرساخت های حمل ونقل، در صورت همراهی با سازوکارهای نهادی و مدیریتی مناسب، می تواند به عنوان محرکی مؤثر در کاهش نابرابری فضایی و تثبیت جایگاه مکران در شبکه توسعه ملی و فراملی عمل کند.
۳۸۸.

The Social Contract in Imam Khomeini’s Political Thought(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۳۸
The social contract theory, as one of the important foundations of modern political philosophy, is based on the will and consent of humans in establishing political power. In contrast, the political thought of Imam Khomeini seeks the origin of legitimacy in the divine will. This study, with an interpretive approach and based on Skinner's hermeneutics, deals with the historical description of the development of the social contract theory and the context and time of the formation of the political thought of the Imam Khomeini in order to answer the question of how the components of the social contract are formulated in the political thought of the Imam Khomeini. The aim of the study is to clarify what kind of connection can be established between the thought of Imam Khomeini and the social contract theory. The findings of the study show that although at the functional level, concepts such as law, majority vote, and accountability in the thought of the Imam Khomeini play a role similar to the concepts of the social contract in the political organization of modern societies, at the basic and ultimate levels, it presents a new formulation of the social contract that is defined in conjunction with the divine covenant.
۳۸۹.

Foundations of Cultural Diplomacy in Farabi’s Political Philosophy(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۳۱
This study explores the role of cultural diplomacy in Al-Farabi’s political philosophy, specifically the strategic function of orators and poets in his “virtuous city.” By analyzing Farabi’s theory of the imaginative faculty (al-quwwah al-mutakhayyilah), the research argues that these groups are central to governance, serving as intermediaries who translate intellectual truths into sensory and persuasive forms. The study posits that Farabi’s framework offers a pre-modern model of cultural diplomacy—not as mere artistic exchange, but as an epistemological process for communicating rational truth across communities, thereby integrating aesthetics into the structure of ideal governance.
۳۹۰.

Hybrid PCA–SVM Approach to Credit Card Fraud Detection: Enhancing Payment System Oversight and Financial Stability(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۳۶
Credit card fraud remains a significant threat to financial institutions and the integrity of digital payment systems, posing challenges for both operational risk management and regulatory oversight. This paper presents a novel hybrid machine learning framework for credit card fraud detection that combines Principal Component Analysis (PCA) for feature extraction with a Support Vector Machine (SVM) based feature selection mechanism. The aim is to reduce dimensionality while retaining the most informative features, thereby improving detection performance on highly imbalanced transaction datasets. The approach is evaluated on a large credit card transactions dataset, where PCA is first used to transform the input variables into principal components capturing the majority of variance, and an SVM with recursive feature elimination is then employed to identify and retain the most relevant components. Experimental results demonstrate that the proposed PCA-SVM pipeline significantly outperforms baseline models lacking this hybrid feature engineering: for example, it achieves a higher fraud recall (detection rate) by several percentage points while maintaining high precision, leading to improved F1-scores and overall accuracy. These findings indicate that the hybrid method effectively mitigates class imbalance issues and eliminates redundant features, yielding a more compact and robust fraud detection model. By enhancing the identification of rare fraudulent transactions without excessive false alarms, our study contributes to central bank objectives in fraud risk management. The proposed framework can strengthen the resilience of digital payment infrastructures and support payment system oversight, ultimately helping to safeguard financial stability and public trust in electronic payment channels.
۳۹۱.

Analysis of the Critical Success Factors for Blockchain Technology in the Banking Industry Using the Bayesian Best-Worst Method(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۴۱
Blockchain technology, due to its prominent features such as information transparency, high security, data immutability, and the ability to eliminate intermediaries, has the potential to transform the banking industry. By creating a distributed ledger, this technology enables secure, fast transactions without the need for central authorities, which can reduce operational costs and improve the efficiency of banking systems. This research was conducted to identify and determine the significance of critical success factors of blockchain technology in the banking industry, aiming to help banks effectively leverage this emerging technology. First, critical success factors were identified through a comprehensive literature review, and then they were screened using the fuzzy Delphi technique. Subsequently, the importance of each factor was calculated using the Bayesian best-worst method, a multi-criteria group decision-making approach. The findings indicated that high scalability and fast transaction processing speed, security and standardization of blockchain technology, and interoperability with existing systems are among the most critical success factors. Finally, based on the results and with the goal of improving the efficiency and security of banking systems, practical and research recommendations were provided.
۳۹۲.

راهبرد قدرت هوشمند جمهوری اسلامی ایران در برابر نئوسلفی ها ( 2014-2024)

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۲
اندیشه سلفی، با توجه به رویکردهای تکفیری و خشونت آمیز برخی جریان های منتسب به آن و پیامدهای ناشی از قتل و کشتار گسترده انسان های بی گناه، اعم از مسلمان و غیرمسلمان، یکی از خطرناک ترین جریان های فکری و سیاسی معاصر، به ویژه در تقابل با «اندیشه تمدن ساز اسلام»، به شمار می آید. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی راهبرد جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با جریان های سلفی طی سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ پرداخته و این راهبرد را بر اساس چارچوب نظری «قدرت هوشمند» و با توجه به تحولات گذشته و چشم انداز آینده جریان های سلفی در جهان تحلیل کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که از آنجا که جریان های سلفی در این دوره تهدیدی مستقیم و جدی علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و امنیت کشورهای غرب آسیا محسوب می شدند، جمهوری اسلامی ایران با بهره گیری از مؤلفه های قدرت هوشمند و در سطوح راهبردی، عملیاتی، تاکتیکی و فنی، در مقاطعی توانست در تضعیف این جریان ها، به ویژه در سوریه و عراق، نقش مؤثری ایفا کند و بخشی از سیاست ها و اهداف آنها را در منطقه غرب آسیا با ناکامی مواجه سازد. بااین حال، سقوط دولت بشار اسد و به قدرت رسیدن گروه های سلفی در سوریه، نگرانی های راهبردی جدیدی را در حوزه امنیت جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده و از ظهور تهدیدات جدید در غرب آسیا، در کنار تهدیدات ناشی از رژیم صهیونیستی، حکایت دارد. بر این اساس، شایسته است جمهوری اسلامی ایران سیاست ها و راهبردهای خود را متناسب با شرایط جدید منطقه و بر محور تأمین منافع ملی و مصالح امت اسلامی بازتعریف کند و ضمن رصد و هوشیاری نسبت به تحولات کشورهای همسایه، از گسترش بی ثباتی و سقوط دولت های منطقه در برابر جریان های افراطی و مداخلات خارجی جلوگیری کند.
۳۹۳.

Oil Shocks, Asymmetric Inverse-Velocity Dynamics, and the Breakdown of the Constant-Velocity Quantity Relation in Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۴۸
This paper investigates the breakdown of a money-demand relationship derived from the Quantity Theory of Money for Iran during episodes of large fluctuations in the real value of oil exports. The joint rise in the inverse velocity of money and the real value of oil exports in the 1970s and 2000s suggests that conventional specifications fail to capture the oil-driven component of money demand. This issue is crucial for monetary policy, because the central bank must distinguish whether increases in desired real money balances stem from supply-side expansions in the transaction base or from shifts in money demand in order to calibrate an appropriate policy response. We hypothesise that real GDP is an inadequate proxy for the supply of goods and services in the Quantity Theory of Money framework, because swings in natural-resource rents from oil are largely excluded from real GDP growth even though, in practice, oil rents finance additional absorption and effective supply. To address this, we examine the impact of both the real price and the volume of oil on the inverse velocity of money using linear ARDL and nonlinear NARDL models. Using these models, we find a long-run level relationship between inverse velocity, the real oil price, and oil production, with positive long-run effects and a significant error-correction term. Asymmetry is concentrated in the short run for oil prices: positive shocks raise inverse velocity more than negative shocks reduce it. For oil production, increases lift inverse velocity while declines are muted, consistent with fiscal smoothing, monetization, and offsetting macroeconomic adjustments under sanctions. Policy should therefore be explicitly oil-contingent, separating oil-driven shifts in money demand from policy-induced balance-sheet expansion, and relying more on quantity instruments combined with fiscal and foreign-exchange sterilization during oil booms.
۳۹۴.

الگوی مواجهه امیرالمؤمنین علی (ع) با انحرافات و پیامدهای ظلم آفرین آن؛ مطالعه ای در سیره سیاسی و حکومتی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴ تعداد دانلود : ۲۵
پژوهش حاضر با هدف رفتارشناسی امیرالمؤمنین (ع) در مواجهه با انحرافات و ظلم های برآمده از آن، به این پرسش محوری پاسخ می دهد که الگوی رفتاری ایشان در قبال این پدیده در دوره های مختلف حیات سیاسی چه بوده است. این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و تاریخی، سطوح گوناگون انحراف در عرصه های اجتماعی، سیاسی و دینی را مفهوم شناسی نموده و سپس سیره عملی امام را در دو مقطع پیش از خلافت و دوران زمامداری واکاوی کرده است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که رویکرد امام، متناسب با مقتضیات زمانه و بر پایه اولویت حفظ کیان اسلام تنظیم می گردید. در دوره خلفای سه گانه، استراتژی صبر راهبردی توأم با ایفای نقش مشورتی و موضع گیری های قاطع در برابر لغزش ها را برگزیدند. پس از پذیرش خلافت نیز، الگوی ایشان بر اصلاح ساختاری استوار بود که در سه محور اساسی تجلی یافت: عزل کارگزاران ناصالح و انتصاب افراد شایسته، بازگرداندن بخشش های نامشروع به بیتالمال و تقسیم عادلانه آن میان همگان. همچنین، رویارویی قاطع با سه جریان انحرافی ناکثین، قاسطین و مارقین و برخورد بدون اغماض با فساد کارگزاران، نشان دهنده تلفیق تدبیر و قاطعیت در سیره حکومتی ایشان است. نتیجه آنکه رهبری دینی آگاه می تواند با اقدامات اصلاحی و رویکردی هوشمندانه، مسیر انحراف را مسدود ساخته و جامعه را به سوی عدالت و پایداری رهنمون گردد.
۳۹۵.

بررسی فقهی قاعده تکرار جرم حدّی

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۱۹
تکرار جرم، یکی از نهادهای مهم در حقوق جزا و از عوامل تشدید مجازات به شمار می رود. در فقه، هرچند فقها به حکم تکرار برخی مصادیق جرائم حدی پرداخته اند، اما این مسئله را به صورت یک قاعده کلی بحث نکرده اند. مراد از تکرار جرم حدی، ارتکاب چندباره یک جرم حدیِ یکسان، با اجرای مجازات (حد) در میان دفعات است. با بررسی اقوال فقها، دیدگاه مشهور در تکرار جرائم حدی، حکم به قتل مرتکب در مرتبه چهارم است. مستند اصلی این قاعده، صحیحه یونس است که مرتکبان کبائر را پس از دو بار اجرای حد، در مرتبه سوم مستحق قتل می داند، اما مشهور فقها به دلیل احتیاط در دماء، قتل را به مرتبه چهارم موکول کرده اند. این قاعده مندی استثنائاتی نیز دارد؛ از جمله در جرم شرب خمر که مشهور فقها قتل را در مرتبه سوم می دانند، و در جرم محاربه که فقها به دلیل وجود حد قتل در مرتبه اول، حکم تکرار را بررسی نکردهاند. در مجموع، فقه امامیه برای تکرار جرائم حدی قاعده ای نسبتاً منسجم دارد، هرچند در جزئیات آن اختلاف نظر وجود دارد.
۳۹۶.

نقش شواهد خصوصی در گریز از توقف داوری معرفتی (لا ادری گرایی) در رابطه با وجود خدا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۱۳
بنا بر رویکرد قرینه گرایانه، موضع نهایی در برابر گزاره ها حاصل هم آوردی قرائن موافق و مخالف است و توجیه گزاره از مسیر تعیین تکلیف همه قرائنِ در دسترس می گذرد. برخلاف خداباور و خداناباور که قرینه را در نهایت به سود باور خود می دانند، لاادری گرا قرینه را بی طرف می انگارد که این امر یا ناشی از ابهام در اصل چیستی قرینه، ناکامی تک تک قرینه های در دسترس در فرایند اثبات مدعا، یا تکافؤ و هم وزنی آنهاست که این عوامل، داوری معرفتی درباره این مسأله را متوقف می کنند. مقصود از قرینه در این مسأله معمولاً قرینه عمومی است که همگان امکان دسترسی به آن را دارند. گاه اتفاق می افتد که قرینه ای خصوصی و غیرقابل اشتراک گذاری به نفع یک طرف گزاره محقق می شود. حال باید دید آیا این قرینه توان مقابله با قرینه عمومی و برتری بر آن را دارد و توقف داوری معرفتی را برطرف می کند یا خیر. اعتبار شواهد خصوصی هم در حالت عادی و هم در حالت تعارضِ با شواهد عمومی محل اختلاف است. طبق یافته این پژوهش، این شواهد در معضلات معرفتی که فرد به سمت لاادری گرا شدن پیش می رود، معتبر و کارآمد هستند؛ اما به دو شرط: (1) بر اعتبار معرفتیِ آنها دلایلی اقامه شده باشند (وجود شاهد بر شاهد)؛ (2) قوت شواهد عمومیِ معارض به حدی نباشد که تقارن نامأنوسی بین آنها شکل گیرد. آنگاه برای گریز از توقف داوری معرفتی که جایگاهی استوار و حالتی پسندیده در معرفت شناسی نیست این شواهد مؤثر خواهند بود و باور متعلق خود را اثبات خواهند کرد.
۳۹۷.

بررسی تطبیقی مظهریت انسان در دین مسیحیت و آیین اهل حق در کمال یابی انسان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۱۶
آیین اهل حق در قرون اولیه هجری قمری در غرب ایران در بین مردم کُرد پدیدار شد. در عین حال که این آیین ریشه در فرق انشعابی از اسلام دارد، برخی از آموزه هایش تحت تأثیر ادیان باستانی و ادیان ابراهیمی قبل از اسلام مانند مسیحیت بوده است. پیروان این آیین به خداوند یکتا باورمند هستند و مبنای بنیادین آن تجلی خداوند است. این مقاله به این پرسش پاسخ داده است که آیین اهل حق در چه مسائلی با دین مسیحیت وجه اشتراک دارد؟ یافته های پژوهش نشان داده است آیین اهل حق بر پایه فاعلیت بالتجلی خداوند، انسان های برجسته را مجلای ذات (فیض) حق تعالی می داند و برای انسان متجلی از ذات (فیض) که مظهر خداوند به شمار رفته است، اوصاف الوهی قائل است. این اندیشه تحت تأثیر نگرش مسیحیان بوده است که حضرت عیسی مسیح (ع) را جزو اقانیم سه گانه دانسته اند و اوصاف الوهی به حضرت عیسی مسیح (ع) داده اند. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی، با شیوه کتابخانه ای و میدانی، با تکیه بر متون اولیه و اصلی اهل حق، مظهریت انسان و کیفیت کمال یابی انسان در آیین اهل حق و دین مسیحیت را بررسی کرده است. بررسی آموزه ها و شرایط کمال یابی انسان در اهل حق و مسیحیت از دیگر اهداف این مقاله است.
۳۹۸.

اثرپذیری فیض کاشانی از محقق اردبیلی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵ تعداد دانلود : ۱۷
فیض کاشانی ازجمله اندیشورانِ فقهی نو اندیش است که به رغم وابستگی به مسلک اخباری گری، مُبدع روشی نو در این مسلک بود. وی تک روی های فقهی و آرای ویژه ای نیز دارد که برخلاف مشهور فقها شناخته می شود. در جست وجوی نظام مند ریشه های تفکر فیض با رهیافت تاریخی و مقارنه دیدگاه فقهی وی با آرای محقق اردبیلی این واقعیت تردیدناپذیر آشکار می گردد که ایشان در برداشت از آیات و روایات و تکیه بر اصول و قواعد از افکار و روش استنباطی محقق اردبیلی اثر پذیرفته است. در این جستار سعی بر این است که به روش توصیفی تحلیلی با اشاره به مواردی از فتاوای منفرد و غیرمشهور این دو فقیه که همسوی با یکدیگر است، به وجه مشترک آنان پی برده، سپس عواملی که سبب تأثیرپذیری فیض کاشانی از محقق اردبیلی شده است، شناسایی گردد. درنهایت، روشن شده که فیض کاشانی با تکیه بر اصول و قواعد مهمی چون اصل سهولت، اصل جواز، اباحه و حلیت و قاعده نفی حرج از شیوه استنباطیِ محقق اردبیلی پیروی کرده است.
۳۹۹.

واکاوی محدوده مفهومی مئونه براساس ادله شرعی فقهی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۱
مئونه ازجمله مفاهیمی است که صرفاً با رجوع به اصحاب فنّ لغت، گستره معنایی آن روشن نمی شود، بلکه مراجعه به عرف و تدقیق در لسان روایات، به منظور کشف تفصیلات و جزئیات مفهوم آن بسیار راهگشاست. در این تحقیق تلاش شده است ده محور اصلی و چالشی در محدوده مفهومی مئونه براساس ادله شرعی به روش توصیفی تحلیلی مورد واکاوی قرار بگیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد مئونه، مخارج و هزینه های معمول مربوط به امور دنیوی و اخروی خانوار، متناسب با شأنیت اجتماعی او در طول یک سال است که در دو قالب هزینه های مصرفی و سرمایه گذاری ضروری برای کسب درآمد ظاهر می شود. برخی از این هزینه ها مربوط به مئونه عائله و افراد واجب النفقه و برخی دیگر هزینه های مربوط به سرمایه و ابزارآلات کسب سود است که همگی جزو مئونه می باشد. کالاهایی که با مصرف آن، عین کالا مستهلک می شود و یا با حفظ عین کالا، تنها از منفعت آن استفاده می شود و همچنین سرمایه هایی که بالفعل مصرف نمی شوند، بلکه صرفاً عائدی آن مفید است، ذیل مفهوم مئونه قرار می گیرند.   
۴۰۰.

واکاوی ادله شمول امر به معروف و نهی از منکر نسبت به برخورد فیزیکی با رویکرد انتقادی به ماده چهار قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۲۰
فریضه امربه معروف و نهی از منکر مراتبی دارد و یکی از آن ها اقدام عملی و برخورد فیزیکی است. در شمولیت امربه معروف و نهی از منکر نسبت به این مرتبه میان فقها اختلافِ نظر وجود دارد. مشهور، قائل به شمول هستند. از سویی ماده چهار قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر با تصریح به اینکه امربه معروف و نهی از منکر دارای مراتب قلبی، زبانی، نوشتاری و اقدام عملی است، مرتبه اخیر را از عهده مردم برداشته و به عنوان وظیفه دولت معرفی کرده است. پژوهش حاضر ضمن بررسی قول مشهور و ادله آن ها و مستندات قول غیرمشهور ثابت می کند که اقدام عملی جزو مراتب امربه معروف و نهی از منکر قرار نمی گیرد و اقدامات دولت در این زمینه از باب وظیفه حاکمیتی است، نه از باب امربه معروف و نهی از منکر. نتیجه حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که ماده قانونی مذکور خدشه پذیر و مستلزم تحمیل مئونه اضافه بر دوش دولت است. بدین رو، بر متولیان امر است که نسبت به اصلاح این ماده از قانون همت گمارند.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان