مدیریت بهره وری (علوم مدیریت سابق)
مدیریت بهره وری سال 19 زمستان 1404 شماره 75 (مقاله علمی وزارت علوم)
مقالات
حوزههای تخصصی:
هدف تحقیق حاضر مفهوم سازی و کاربست فریادهای خاموش استعدادهای درون سازمانی در بن بست شیشه ای ارتقاء می باشد این پژوهش، از نظر هدف بنیادی - کاربردی و از دیدگاه پارادایم شناسی، از نوع پراگماتیسم بوده این تحقیق در مرحله اکتشاف مدل ار نوع تفسیری و در مرحله آزمون اثبات گرا است. رویکرد تحقیق در این پژوهش، ترکیبی و بهره گیری از استراتژی تحلیل مضمون را دربرمی گیرد. برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی از روش کلارک و نیز نرم افزار مکس-کیودا 2023 نسخه ۲۴ بهره گرفته شده است. در بخش کیفی این تحقیق، نمونه گیری هدفمند با همکاری مدیران ارشد سازمان های دولتی و مصاحبه ها با پانزده مدیر ارشد انجام شد و جامعه ی آماری کمّی شامل مدیران و کارشناسان وزارت کشور بود. در مرحله کیفی، گویه ها و مؤلفه ها اصلی با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس و تحلیل عاملی اکتشافی مشخص شدند. در بخش کمّی، نمونه گیری به صورت تصادفی ساده اجرا شد و حجم نمونه با استفاده از نرم افزار جی پاور در سطح معناداری 05/0 و توان آزمون 95/0 نمونه نهایی 140 نفر تعیین گردید.روایی محتوایی توسط متخصصان تایید و روایی سازه مدل اندازه گیری (روایی واگرا و روایی همگرا) از طریق آزمونهای میانگین واریانس استخراجی، فورنل و لارکر، و ماتریس های چندخصیصه و چندشاخصه انجام شد و پایایی مدل با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تصدیق گردید. آزمون تحلیل مسیر مدل اکتشاف شده با استفاده از نرم افزار اس پی اس-اس، نسخه 24 و اسمارت پی ال اس نسخه 4 بررسی شد. طبق نتایج تحقیق، 20 شاخص یا گویه، 6 مقوله(مؤلفه) فرعی و 3 مقوله(مؤلفه) اصلی شناسایی و اعتبارسنجی گردید.
ارائه الگوی تعیین بهره وری مدیریت منابع انسانی پایدار در پروژه های ساختمانی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر به لحاظ هدف توسعه ای، به لحاظ گردآوری داده ها پیمایشی و از نظر زمانی مقطعی (سال 1400 ) است. این مطالعه براساس دو رویکردکمی وکیفی (آمیخته) انجام شد، جامعه آماری در مرحله کیفی اساتید دانشگاه و خبرگان متخصص شاغل در پروژه های ساختمانی وزارت نیرو و راه و شهرسازی با حجم نمونه 15 نفر ، و در مرحله کمی شامل کارشناسان و مهندسان پروژه های ساختمانی وزارت نیرو و راه و شهرسازی به تعداد 144 نفر با حجم نمونه 132 می باشد. در مرحله کیفی تحلیل نتایج مصاحبه های نیمه ساختارمند با روش تحلیل مضمون (با نرم افزار MaxQDA ) انجام گرفت و در ادامه برای تجزیه و تحلیل مصاحبه ها از روش تحلیل تماتیک استقرایی استفاده شد. نتیجه مصاحبه ها با خبرگان، 9 بعد (تم نهایی) برای طراحی الگو بود. که در ادامه پس از طراحی مدل مربوطه، از تحلیل عاملی تأییدی با کمک نرم افزار Smart PLS معنی داری روابط میان عوامل موثر در مدل بهره وری مدیریت منابع انسانی پایدار در پروژه های ساختمانی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها : 3 بعد مدیریت ارتباطات، مدیریت سازمانی منابع انسانی و مدیریت فنی از مدل حذف و 7 بعد : گزینش، آموزش و جبران خدمات کارکنان ، مدیریت و سیاست گذاری مالی ، تعریف عملیاتی دقیق از بهره وری فعالیتها، نظارت و ارزیابی مسئولانه ، ثبت واستفاده از اطلاعات بروز و انتخاب بهترین راه حلها تائید شدند.
رویکرد سیستماتیک جهت استخراج پارامترهای طراحی محصولات با استفاده از طراحی آزمایشها درانقلاب صنعتی چهارم(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
با ظهور انقلاب صنعتی چهارم و تاثیرات شگرف آن بر صنایع و شیوه های تولید و ایجاد چالشهای جدید در حوزه مدیریت کیفیت ، نیازمند بازنگری در شیوه های سنتی مدیریت کیفیت می باشد.کیفیت 4. در واقع نسخه به روز شده مدیریت کیفیت سنتی است که با استفاده از ابزارهای دیجیتالی به دنبال بهبود روشهای سنتی کنترل کیفیت و همگام شدن باانقلاب صنعتی چهارم است.از اینرو بدست اوردن ابزاری که بتواند نیازمندیهای متنوع مشتریان را پاسخ مثبت داده ، امروزه بعنوان یک فاکتور کلیدی جهت تصاحب سهم بازار و کاهش نفوذ رقبا و بقا صنایع است.طراحی آزمایشات به عنوان ابزار(تحلیل آماری داده ها) کیفیت 4. نیازمند پیاده سازی الزامات کیفیت 4. است.در ابتدا به کارهای انجام شده در حوزه طراحی آزمایشات و تشریح فرصتها و چالشهای موجود پرداخته و با معرفی ارکان انقلاب صنعتی چهارم، به معرفی کیفیت 4.بعنوان یکی از الزامات اساسی اشاره می نماید و سپس چارچوب و ابزارهای مورد نیاز آن را تحلیل نموده و در ادامه به تشریح روش طراحی آزمایشات در محیط کیفیت 4. پرداخته و الگوریتم آنرا بصورت گام به گام توضیح می دهد. این مقاله با معرفی روشی سیستماتیک جهت استخراج پارامترهای اصلی در طراحی محصولات بر اساس تجربیات کاربران واستفاده از این پارامترها به عنوان عوامل اصلی در طراحی آزمایشات به معرفی روشی قدرتمند جهت طراحی آزمایشات در محیط کیفیت 4 که با افزایش رضایت مشتریان می تواند به مدیران در ارتقا بهره وری کمک نماید.
ارائه مدل تاثیر رفتارهای سیاسی بر بهره وری منابع انسانی در بخش عمومی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
امروزه بهره وری به عنوان دکترین نوین مدیریتی و نگرشی مبتنی بر بهبود و تحول، از جمله مهم ترین اهداف سازمان ها را تشکیل داده که امکان احاطه بر زنجیره فعالیت های سازمان ها در کلیه بخش های جامعه را داشته و با تکیه بر آن استفاده مؤثر و بهینه از منابع سازمان همچون نیروی کار، سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات دست یافتنی است. هدف از تحقیق حاضر؛ ارائه مدل تأثیر رفتارهای سیاسی بر بهره وری منابع انسانی در بخش عمومی است. این تحقیق از حیث روش گردآوری اطلاعات به دو شکل کتابخانه ای و میدانی (با استفاده از مصاحبه نیمه-ساختاریافته با خبرگان و پرسشنامه) انجام شده است. از حیث نوع داده؛ در حیطه تحقیقات آمیخته (کیفی- کمی) دسته بندی می شود و داده های مورد نیاز برای احصاء مضامین و مقوله های مرتبط با بهره وری منابع انسانی و رفتارهای سیاسی در سازمان های بخش عمومی ایران در مرحله اول تحقیق با مطالعه ادبیات نظری و استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته و مبتنی بر رویکرد تحلیل مضمون (تِماتیک) در جامعه آماری مشتمل بر 15 نفر (7 نفر اساتید دانشگاه و 8 نفر مدیران ارشد سازمان های بخش عمومی) استخراج گردیده است. برای بخش کمّی تحقیق جامعه آماری به روش طبقه ای تصادفی انتخاب و تعداد 230 پرسشنامه در بین نمونه آماری مدیران و کارکنان سازمان های بخش عمومی توزیع گردید که در نهایت تعداد 215 پرسشنامه برگشت داده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Smart-Pls و با آزمونهای مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج حاکی از آن است که رفتارهای سیاسی بر بهره وری منابع انسانی سازمان های بخش عمومی اثر معناداری می گذارد.
مدل تعهد کارکنان مبتنی بر رویکرد خودافشاگری ) رویکردی جهت ارتقای بهره وری )(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف از این پژوهش، ارائه مدل تعهد کارکنان مبتنی بر رویکرد خودافشاگری در سازمان تامین اجتماعی استان البرز، شهرستان کرج است. پژوهش حاضر از بعد هدف اکتشافی، از بعد زمان مقطعی و از بعد گردآوری داده ها، آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری در مرحله کیفی روسا، معاونین و مسئولین واحد شعب سازمان تامین اجتماعی شهرستان کرج بودند که تعداد 20 تن به صورت نمونه گیری هدفمند و اصل اشباع نظری انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی، کارکنان این سازمان بودند. حجم نمونه در بخش کمی بر اساس قاعده ده برابر که متداولاً در تکنیکPLS استفاده می شود متناظر با ده برابر تعداد مؤلفه های بدست آمده در بخش کیفی (10 مؤلفه) و برابر 100 عدد مشخص گردید. ابزار گردآوری داده ها در مرحله کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در مرحله کمی، پرسشنامه مستخرج از نتایج بخش کیفی بود. برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل مضمون مدل کینگ و هاروکز (2010)، استفاده شد که شامل سه مرحله کدگذاری توصیفی، کدگذاری تفسیری و یکپارچه سازی از طریق مضامین فراگیر می باشد و برای تحلیل داده های کمی از روش مدل یابی معادلات ساختاری و از نرم افزار Smart PLS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که تعهد کارکنان دارای 3 بعد و 10 مؤلفه می باشد و مؤلفه برنامه های جذب و نگهداری در بعد تعهدات با وزن 843/0 دارای بیشترین میزان اهمیت است.
تاثیر زیرساخت های حمل و نقل شهری بر رفتار انتخاب خودروی شخصی مبتنی بر رویکرد پویایی سیستم(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
رفتار سفر افراد با انتخاب یکی از شیوه های سفر نمود پیدا می کند و تحت تاثیر عوامل مختلفی است. عواملی که منجر به انتخاب شیوه سفر با خودروی شخصی می گردد منجر به بروز مشکلاتی می شود لذا سیاست گذاری جهت تغییر رفتار سفر شهروندان از سفر با خودروی شخصی و تشویق آنان برای سفر با حمل و نقل عمومی از قبیل اتوبوس مهم و هدف این پژوهش است. جهت تحقق این هدف، پژوهش حاضر به بررسی رفتار سفر شهروندان تهرانی در یک مدل شبیه سازی پویایی سیستم، می پردازد. در این راستا، پس از شناسایی متغیرهای اصلی اثر گذار بر شیوه سفر شهروندان از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با خبرگان، فرضیه های مدل مشخص گردید و سپس با ترسیم نمودار علت و معلولی و حالت و جریان مدل، معادلات ریاضی مربوطه مشخص و اعتبار مدل تست گردید. در ادامه سیاست های مرتبط با سه متغیر تعداد اتوبوس بی آر تی، دسترسی به اتوبوس بی آر تی و ظرفیت پارکینگ در قالب چند سناریو اجرا شد، نتایج نشان داد افزایش نرخ ساخت پارکینگ نتایج مطلوبی، ندارد. همچنین افزایش تعداد ناوگان اتوبوس بی آر تی چه در شرایط جاری و چه همزمان با شرایط کاهش یا افزایش نرخ ساخت پارکینگ، نمی تواند نقش موثری داشته باشد. از طرفی کاهش نرخ ساخت پارکینگ به تنهایی نتایج مطلوبی در پی دارد. در مقابل افزایش تعداد ایستگاه های بی آر تی نسبت به شرایط موجود نتایج مطلوبی دارد و اجرای این سناریو همزمان با سناریوی کاهش نرخ ساخت پارکینگ بهترین سناریو در بین سناریوها است.
مدل سازی عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی (مطالعه ای کیفی با استفاده از روش فراترکیب)(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
با توجه ضرورت شناسایی عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی در قالب چارچوبی منسجم و یکپارچه، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مدل سازی عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی طراحی و اجرا گردید. پژوهش از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش در دسته پژوهش های کیفی قرار می گیرد که با روش فراترکیب انجام شد. با توجه به ماهیت روش فراترکیب، جامعه آماری پژوهش را مطالعات پیشین تشکیل می دهند که در این میان پس از جستجو و یافتن منابع موجود، از طریق بررسی و ارزیابی عنوان، چکیده و محتوای منابع یافت شده نسبت به انتخاب منابع مناسب جهت انجام پژوهش به عنوان نمونه، اقدام شد. داده های لازم نیز از طریق بررسی یافته های منابع منتخب گردآوری گردید. پس از تحلیل داده های گردآوری شده، عوامل موثر بر بهره وری منابع انسانی در قالب 4 مضمون اصلی عوامل فردی (متشکل از مضامین فرعی عوامل دانشی، عوامل نگرشی و عوامل مربوط به مهارت و توانایی)، عوامل گروهی (در بر دارنده مضامین فرعی عوامل دورن گروهی و عوامل برون گروهی)، عوامل شغلی (با دو مضمون فرعی عوامل مربوط به محیط شغل و عوامل مربوط به شغل) و عوامل سازمانی (متشکل از سه مضون فرعی عوامل فرهنگی، عوامل مربوط به ساختار سازمانی و عوامل مربو ط به فرایندهای سازمانی) مدل سازی شدند. نتایج، حاکی از این واقعیت است که رفع مشکلات بهره وری منابع انسانی و یا بهبود و ارتقای بهره وری کارکنان نمی تواند موضوعی تک بعدی نگریسته شود و مدل های تک متغیره و خطی ساده از کفایت لازم جهت پاسخگویی به مشکلات و چالش های مربوط به بهره وری منابع انسانی در سازمان ها برخوردار نیستند.
ارائه الگوی شایستگی های معطوف به ابعاد عملکردی کارکنان (موردمطالعه: شرکت ملی حفاری ایران)(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی شایستگی های معطوف به ابعاد عملکردی کارکنان انجام شده است. این پژوهش از لحاظ جهت گیری از نوع کاربردی است که با رویکرد استقرایی و با بهره گیری از استراتژی تحلیل مضمون انجام شده است. نمونه آماری شامل 14 نفر از خبرگان مدیریت منابع انسانی شامل مدیران واحد مدیریت منابع انسانی شرکت ملی حفاری ایران و اساتید دانشگاه بود که با روش هدفمند غیرتصادفی و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شده است. برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شده است. تحلیل داده های کیفی با رویکرد تحلیل مضمون با روش کدگذاری اترید-استرلینگ انجام شده است. یافته های حاصل از کدگذاری داده ها نشان داد که الگوی توسعه شایستگی های معطوف به ابعاد عملکردی کارکنان شامل 80 مضمون پایه است که در قالب 22 مضمون سازمان دهنده و پنج مضمون فراگیر دسته بندی شده است. مضامین فراگیر شامل شایستگی های وظیفه ای (دانش، مهارت فنی، رفتار مناسب، تعهد کاری، مربیگری و رهبری)؛ شایستگی های نگرشی (جذب شدن در کار، ندای شغلی، توانمندی روان شناختی، روحیه جمع گرایی و دلبستگی شغلی)؛ شایستگی های زمینه ای (رفتار شهروندی سازمانی، کمک به همکاران، از خودگذشتگی، هواخواهی)؛ نوآور بودن (پیش کنش گری، خلاقیت، توانایی حل مسئله، ارائه ایده)؛ و نهایتاً شایستگی های انطباقی (سازگاری پذیری، هوش هیجانی، تاب آوری و مدیریت استرس شغلی) است.