درخت حوزه‌های تخصصی

باستان گرایی به عنوان رویدادی آرام و پیش رونده در جامعه ایران دلالت های فرهنگی، سیاسی، تاریخی و امنیتی دارد. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که این رویداد چه تأثیری بر امنیت فرهنگی- سیاسی جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت؟ استدلال نویسندگان این است که گفتمان باستان خواهی آریاگرا متفاوت از ملی گرایی شهروندمحور است و می تواند به آشوبناکی ساخت فرهنگی– سیاسی بینجامد؛ زیرا گفتمان باستان گرایی «کنشی تفسیری» و «روایتی ساخت شکن» است که از طریق «چهارچوب سازی»، «تاریخ مندی» و «بازنمایی» بسترساز مشروعیت زدایی و بازاندیشی هویتی می شود و از مجرای برساختن «هویت مقاومت» و «دگرپروری» انسجام و ثبات سیاسی– اجتماعی را تهدید می کند.

همواره جنگ به عنوان موضوعی اجتناب ناپذیر در زندگی بشر مطرح بوده است و به طور ناخودآگاه بر عوامل و مولفه هایی در زندگی اجتماعی تاثیر گذاشته است. جنگ با تمام ویژگی های مخربی که دارد سبب پیدایش و تقویت مفاهیمی می شود که در سرنوشت آن تاثیرگذار است. یکی از مولفه هایی که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت موضوع ناسیونالیسم اجتماعی بود که با شروع جنگ تحمیلی به سرعت در بطن جامعه ایرانی شکل گرفته و ملاک های نوینی را در معادله جنگ تحمیلی بازتعریف نمود. ناسونالیسم به معنا و مفهوم مثبت آن، به دور از برداشت ها و باورهای غلط که شاید اندیشه بسیاری پیرامون این مفهوم را دچار برداشت غلط ساخته باشد. در خلال پژوهش سوال اصلی که ذهن را به خود مشغول ساخت این بود که جنگ هشت ساله بین ایران و عراق چه تاثیری بر میزان تحکیم و تقویت ناسیونالیسم مثبت اجتماعی گذاشت؟ که با مداقه و بررسی این موضوع که جنگ هشت ساله ایران و عراق با تعمیق حس هویت ملی و وفاق اجتماعی بر تحکیم و تقویت ناسیونالیسم اجتماعی افزوده است. به عنوان فرضیه این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت. نگاه از زاویه ای جامعه شناسانه به مقوله جنگ تحمیلی هدف این پژوهش بود که با بهره گیری از روش توصیفی مورد تحلیل قرار گرفت و معیارهایی که سبب شکل گیری و تعمیق و تحکیم حس ناسیونالیستی که از جنگ تحمیلی پدید آمده بود مورد اثبات قرار گرفت.

تحولات اخیر ژئوپلیتیک در غرب اسیا، منطقه را وارد درگیری های نظامی کرده است. تحولات سوریه در راس این بحران ها قرار دارد و در نتیجه این تحولات ،نظام سیاسی در سوریه دچار شکنندگی شدید شده است به طوری که بعد از گذشت هفت سال ،تمامی طرح های سازمان ملل در برقراری اتش بس میان نیروهای داخلی با شکست مواجه شده است. در خصوص چرایی استمرار خشونت در سوریه مجموعه از عوامل داخلی و خارجی دخیل هستند. در یک سو محور روسیه، ایران و عراق حضور دارد که با حمایت های نظامی و سیاسی از دولت بشار اسد در تلاش برای حفظ تمامیت ارضی سوریه هستند. در سوی دیگر محور عربی- غربی قرار دارد که هر کدام با حمایت از جریان های مخالف دولت سوریه به دنبال حذف دولت اسد هستند. تقابل این دو جریان در کنار زمینه های اجتماعی و اقتصادی در داخل سوریه، این کشور را به جنگ نیابتی قدرت ها تبدیل کرده است. بدین رو فرضیه تحقیق به این شکل مطرح می گردد که ماهیت غیردموکراتیک دولت اسد، روند ناقص دولت سازی، حضور جریان های تکفیری و رقابت قدرت های بیرونی برای کسب نفوذ بیشتر منجر به شکل گیری جنگ داخلی در سوریه گردیده است.

توسعه اگر چه در ایران حیاتی نزدیک به یک قرن دارد اما همچنان در افق زمانی و تاریخی اش متأثر از نگرش های مهندسی شده دولتی (حکومتی) است. بطوریکه توسعه و حرکت در مسیر توسعه به عنوان یک غایت راهبردی با کارویژه های ایدئولوژیک در دستور کار و در صدر برنامه های دولتها قرار گرفت و رنگ و لعاب ایدئولوژیک سیاسی(حکومتی) را به خود گرفت. با نگاهی به تاریخ جریان توسعه در ایران در دوره پهلوی دوم و جمهوری اسلامی که مورد تأکید در این پژوهش است، به راحتی می توان تأثیر وجوه ایدئولوژی غالب حکومتی(برابر دانستن توسعه با مفهوم عمران و رشد اقتصادی و غربی قلمداد کردن آموزه ها و مبانی توسعه) را در آنها مشاهده کرد. از این رو در این پژوهش با ارجاع به دو دوره از تاریخ معاصر ایران در زمینه موضوع توسعه، از لحاظ روشی با رویکردی تاریخی- تحلیلی به تشریح موضوع مذکور پرداخته خواهد شد. واژگان کلیدی: توسعه و ایدئولوژی، پهلوی دوم و جمهوری اسلامی، تجدد و شبه مدرنیسم، پیشرفت و الگوی اسلامی .

فضای مجازی به عنوان یک پدیده غیرقابل انکار واجد فرصت های بسیار و حامل تهدیدهای جدّی است. می توان با استفاده از ظرفیت های قانون اساسی در جهت ایفای نفش مدیریتی دولت در فضای مجازی بهره برد و از شدت تهدیدها و آسیب ها کاست و توانایی های جامعه را برای مقابله با آنها بالا برده تا زمینه رشد و تعالی کشور فراهم آید. از این رو هدف مقاله حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی و توصیفی، واکاوی نقش دولت در مدیریت فضای مجازی از منظر قانون اساسی است. نتایج تحقیق بیانگر این است که با توجه به بیان رسالت وسایل ارتباط جمعی و جلوگیری از اشاعه خصلت های تخریبی و ضد اسلامی در قانون اساسی، لزوم مدیریت و نظارت بر فضای مجازی با عنایت به نقش رسانه ای آن استنباط می شود. همچنین از اصول 8 ، 9 و 24 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می توان مبانی حقوقی مدیریت و نظارت دولت بر فضای مجازی را استنباط کرد. هر چند در مدیریت دولتی بر فضای مجازی، اعمال پالایش فضای سایبر یا فیلترینگ در مواردی لازم است ولی برای تامین امنیت اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اخلاقی فضای مجازی نمی توان به اینگونه اقدامات بسنده کرد. چرا که امروزه امکان دور زدن فیلترینگ به راحتی میسر شده است.

طرح نظریه های گوناگون در تعیین مناط قواعد کیفرزدایانه- چون قاعده درء- با خلع معیاری عینی در مقایسه آن با دیگر اصول و قواعد مرتبط با شبهه، موجب ابهام و تعارض آرا گردیده و ضرورت پژوهشی تطبیقی توام با تبیین وجوه اشتراک و افتراق آن با اقسام متعدد شبهه در فقه امامیه، حقوق ایران و انگلیس را هویدا می گرداند. بر این پایه، این مقاله می کوشد با تشریح نظریه های متفاوت و مطرح در تحقق ضابطه شبهه قاعده درء و بررسی نقادانه مستندات هر یک، ضمن توجیه منطقی نظریه معتبر، و شناسایی موضوعی مستقل و حقیقتا کیفر زدا نه صرفا موید اصول و قواعد دیگر، برای آن به بررسی ابعاد ثبوتی و اثباتی تحقق شبهه جهت تحصیل معیاری عینی در تشخیص آن در این قاعده بپردازد و از رهگذر مقارنه این معیار با اقسام شبهه در عناصر قانونی، مادی و روانی جرایم در حقوق ایران، همراه با اشاره به نحوه نگرش برخی آرای دیوان عالی کشور به آن، زمینه مقایسه تطبیقی جنبه های نظری ملاک تاثیرگذاری شبهه قاعده درء در قانون گذاری فقه امامیه با چگونگی تاثیرگذاری اقسام متعدد اشتباه در حقوق انگلستان را فراهم آورد.

موقعیت نسبی و مطلق سرزمینی کشورها، در توسعه آنها تأثیرگذار است. شکل سرزمینی برگرفته از موقعیت مطلق برای هر کشوری از پارامترهایی است که در قدرت ملی و موقعیت ژئوپولیتیکی آن نقش دارد. شکل سرزمینی کشورها با توجه به اینکه در نحوه ارتباط یک کشور در بعد داخلی و نظام بین الملل می تواند تأثیرات چندی داشته باشد، امروزه به عنوان یکی از مباحث جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیکی مورد بررسی قرار می گیرد. شکل سرزمینی کشور با توجه به موقعیت مطلق، وسعت سرزمین، نوع و طول مرزها تعیین می شود که در قدرت ملی کارساز است. البته در عصر ارتباطات و پیشرفت تکنولوژی شاید شکل سرزمینی برای آن دسته از کشورها که پیشرفته باشند خیلی مهم نباشد ولی از آنجایی که تعداد کشورهای پیشرفته نهایتاً به گروه 20 ختم می شوند، برای بقیه کشورها به دلیل توانایی کم در رسیدگی به امور کشوری، می تواند مسأله مهمی باشد. بنابراین از آنجا که در ارتباط با مؤلفه های جغرافیایی مؤثر در تولید قدرت ملی پژوهش های زیادی انجام گرفته است در این مقاله تنها مفاهیم قدرت ملی، مرز، موقعیت ژئوپولیتیکی و شکل سرزمین تعریف می شوند. این مقاله به روشی کیفی و رویکرد توصیفی- تحلیلی به دنبال واکاوی وضعیت و کارکردی که شکل سرزمینی کشورها در موقعیت ژئوپولیتیکی آنها می تواند ایفاء کند، می باشد. نتایج نشان می دهد که شکل سرزمینی کشورها بر موقعیت ژئوپولیتیکی آنها تأثیر گذار است.

پژوهش حاضر با رویکرد تطبیقی به تبیین مفهوم صلح و عدالت از منظر فلسفه سیاسی می پردازد. در این پژوهش اسلام دالِ مرکزی در نظر گرفته شده است. اسلام به عنوان دینی الهی که تحق عدالت و صلح را با هدفِ سعادت و به غایتِ کمال رساندن انسانها اصول مشخصی را در حوزه خصوصی و عمومی ترسیم نموده است. از سوی دیگر در غرب مکتب جماعت گرایی معاصر با آموزه های معرفتی که ریشه در اخلاق و خیر مشترک و سیاست به مثابه فضیلت دارد، از مطرح ترین جریان های فکری می باشد. با توجه به شرایط و بحران های فرا روی جامعه بشری گسترش گفتمان های تخصصی در عرصه مباحث نظری ضروری است. هدف این پژوهش نیز گسترش چنین گفتمانی برای درک دیگری و به زیستنِ فردِ انسانی در عرصه نظر و عمل است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس هرمونتیک کوینتن اسکینر (متن- مولف محور) می باشد. واژگان کلیدی: اسلام، نظریه جماعت گرایی، فضیلت، عدالت، صلح .

با محور قرار گرفتن انسان در کنار دولت به عنوان بازیگر صحنه بین المللی، حقوق بین الملل وارد عصر جدیدی شد. پیچیدگیروابطبین الدولی نیز در دنیای جهانی شده، باعث شده است که برخی از نظریه پردازان بر این باور قرار بگیرند که تقسیم بندی کلاسیک جنگ های داخلی، بین المللی و حتی طبقه بندی جدیدی از جنگ ها به نام جنگ های بین المللی شده، را ناکارآمد و نارسا بدانند. از سوی دیگر رشد فرقه گرایی در خاورمیانه،گسترش ادعاهای جدایی طلبانه گروه های هویتی قومی در سراسر جهان همراه با ظهور پدیده هایی چون داعش، وسیله هویت های قومی و ملی را به گونه جدی تر در کانون توجه نظریه پردازان و سیاست گذاران قرار داده است. این مقاله به بررسی یکی از نظریات نو در عرصه منازعات خواهد پرداخت تا بدین وسیله از سویی بر محوریت مسئله هویت در این بحران ها توجه شود و از سوی دیگر بر تفاوت منازعات قرن حاضر با جنگ های گذشته تأکید شود.

پایان آتش جنگ جهانی دوم و سربرآوردن اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا از خاکستر آن، آغاز جنگ سرد و ویژگی های نظام دوقطبی در زمینه های علمی، تکنولوژیک، سیاسی، اقتصادی، ایدئولوژیک، ژئوپولیتیک، ژئواستراتژیک و ...، دهه 55-1945 میلادی را برای سیاست خارجی ایران از اهمیت ویژه ای برخودار ساخته است. سؤالی که مطرح می شود این است که آیا ایدئولوژی (چه سوسیالیسم و مارکسیسم بلوک شرق و چه کاپیتالیسم و لیبرالیسم بلوک غرب) توانسته بود به عنوان یکی از عوامل و ویژگی های ساختاری نظام دوقطبی، خود را بر سیاست خارجی ایران در سال های 55-1345 میلادی تحمیل کند؟ در پاسخ باید گفت: به نظر می رسد، در بلوک بندی جهانی قدرت، طی بازه زمانی مذکور حفظ یا توسعه قابلیت های ایدئو لوژیک ابرقدرت ها به عنوان یکی از عوامل پشتیبان و ویژگی های حمایت کننده ساختاری نظام دو قطبی، نقش قابل توجهی در توازن قوای آنها و بالتبع در سیاست خارجی ایران بازی کرده است. مقاله حاضر در فهم این مطلب از دیدگاه تئوری نوواقع گرایی (واقع گرایی ساختاری) کنت نیل والتز بهره برده است که هر چند قدرت را مهم ترین عامل در حفظ موازنه نیروها تلقی می کند و نیروی نظامی را مهم ترین عنصر این قدرت می داند، لکن، توزیع توانمندی ها و قابلیت ها را صرفاً در امور نظامی نمی داند و آن را به سایر مقولاتی از جمله قابلیت های علمی، تکنولوژیک، سیاسی، اقتصادی، ایدئولوژیک، ژئوپولیتیک، ژئواستراتژیک و ... نیز تسری می بخشد واژگان کلیدی: ایدئولوژی، نظام دوقطبی، جنگ سرد، سیاست خارجی ایران، نوواقع گرایی [1]- دانشجوی دکتری علوم سیاسی، مسائل ایران، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان ، ایران [2]- استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان ، ایران: نویسنده مسئول [3]- استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ،زنجان، ایران [4]- استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان ، ایران

کشورهای حاشیه خلیج فارس به میزان زیادی به درآمدهای حاصل از صادرات نفت و گاز متکی هستند. این درحالی است که توسعه منابع غیر متعارف انرژی یا آنچه انقلاب شیل در ایالات متحده نامیده می شود می تواند تغییراتی را در بازارهای انرژی جهانی ایجاد و در نتیجه درآمد این کشورها را تحت تاثیر قرار دهد. ایران نیز به عنوان کشوری حائز اهمیت با موقعیت جغرافیایی ویژه که بین دو حوزه بسیار مهم دریای خزر و خلیج فارس قرار گرفته و دارای اهمیت ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی، ژئواکونومیکی و ژئوانرژی قابل توجهی است از این قاعده مستثنی نمی باشد. از اینرو مقاله پیش رو با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی درصدد است به این سوال پاسخ گوید که توسعه منابع غیر متعارف انرژی چه پیامدهایی بر ژئواکونومیک انرژی خلیج فارس دارد؟ دولت های حاشیه خلیج فارس از یکسو خود را با تغییرات وسیع ناشی از توسعه منابع غیرمتعارف انرژی در بازارهای انرژی بین المللی مواجه و ازسوی دیگر با نیاز روز افزون به انرژی در داخل روبرو می بینند که در مجموع می تواند شرایط کشورهای این منطقه را تحت الشعاع قرار دهد.

نخستین قانون اساسی گرچه به طور رسمی به امضای شاه قاجار رسید، اما تنش های سیاسی و فرهنگی به دلیل اختلافات هنجاری میان جریان های سیاسی و فرهنگی مختلف در میان مردم و به ویژه نخبگان، دست نخورده باقی ماند. قانون، صرف نوشته های مصوب رسمی در مجلس و کتاب های حقوقی نیست؛ قانون، وجهی زیسته نیز دارد که خود را در هنجارها و ارزش های جامعه ای نشان می دهد که قرار است قانون بر آنها به کار بسته شود. در این پژوهش درصدد نشان دادن شکاف عمیق میان قانون روی کاغذ و قانون در معنای هنجارهایی هستیم که زندگی و حیات فکری دوران مشروطه را سامان می بخشید یا از سامان می انداخت. چهارده اثر از دوران مشروطه و از جریان های مختلف سیاسی انتخاب شده اند و بر اساس چارچوب مفهومی ای مرکب از نظریه های جامعه شناسی حقوق و جامعه شناسی سیاسی، به روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها حاکی از حاکمیت نوعی وضعیت آنومیک و نابهنجاری بر سر بنیان های ارزشی هنجاری استقرار یا عدم استقرار قانون اساسی در آن دوران است. در چنین وضعیتی شکست جامعه در مستقر ساختن قانون به طور پیشینی پیش بینی پذیر بود.

این پژوهش تلاش دارد با تمرکز بر متن سخنرانی افتتاحیه ی 20 ژانویه 2017 و برخی از توئیت های مهم دانلد ترامپ تا ژوئن 2018، مقارن با ملاقات و توافق با رهبر کره شمالی، با استفاده از روش شناسی ترکیبی تفسیری، متکی بر روش تحلیل محتوا و تحلیل گفتمانی در سطوح توصیف، تفسیر و تبیین، به این سؤال پاسخ دهد که «زبان شناسی سیاسی دانلد ترامپ، واجد چه استعاره هایی است؟ همچنین، این استعاره ها ازحیث شکل، محتوی، سنت تاریخی، نحوه ی کاربرد و مکانیزم های زبانی، چگونه قابل تحلیل و تفسیرند و در سیاست خارجی و داخلی ایالات متحده، به عنوان جوامع مخاطب، چه بازتاب های احتمالی در پی داشته و خواهند داشت؟» در پاسخ به این سؤال، فرضیه ی این پژوهش چنین است که «استعاره های ترامپ با بهره گرفتن از محتوای تفکر محافظه کاری کلاسیک، در قامت پدر سخت گیر، جهت دار، تقابلی و ساختاری است. از حیث نوع، استعاره ها، ترکیبی و آنافوریک با کاربرد زبان خصوصی در حوزه عمومی هستند. از حیث شکلی، غیریت سازانه و دوقطبی و بازتاب آن درسیاست داخلی، ملی گرایی تهاجمی با وجهه ی ناسیونالیسم اقتصادی است. در سیاست خارجی، مغایر با جهانی شدن، سخت افزاری، اقتصادمحور و از حیث تأثیر بر جوامع مخاطب، متکی بر استعاره های نگران کننده و نوستالژیک، قابل تحلیل و تفسیر به نظر می رسد». لذا به لحاظ دامنه ی تأثیرات داخلی و بین المللی این زبان استعاری، همچنین افزایش تنش زبانی میان ایران و ایالات متحده در سال 2018، اهمیت بررسی و پژوهش را داراست.

آذربایجان از جمله کشورهای قفقاز جنوبی است که به دلیل ویژگی های خاص ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی برای ایران از اهمیت خاصی برخوردار است. علی رغم وجود زمینه های متعدد همگرایی میان ایران و آذربایجان، بیشتر شاهد واگرایی میان دو کشور بوده ایم. پرسش این است که در فاصله زمانی 2000 تا 2016 چه عواملی بر واگرایی روابط ایران و آذربایجان مؤثر بوده است؟ فرضیه عبارت است از عمده عوامل موثر بر واگرایی روابط دو کشور را باید در قالب عوامل اقتصادی و امنیتی و سیاسی جست وجو کرد که توسط بازیگران منطقه ایی و فرامنطقه ایی به عنوان یک ابزار نفوذ جهت محدود کردن دامنه نفوذ ایران در منطقه و تهدید بر ضد ایران استفاده شده است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس داده های معتبر اسنادی و آرشیوی درصدد است عوامل واگرایی روابط دو کشور را تجزیه وتحلیل کند تا نشانه های فرصت برای سیاست خارجی ایران را از درون این تهدیدات شناسایی کند.

یکی از کارکردهای نوین سیاسی حکومت در عرصه ی فضای مجازی شکل دهی «دولت الکترونیک» است که حکومت مرحله به مرحله در شکل گیری آن ایفای نقش می کند. مسأله ی این تحقیق این است که دولت الکترونیک در کدام مناطق توسعه ی بیشتری یافته است؟ وضعیت دولت الکترونیک در ایران چگونه است و چه عواملی می توانند تأثیر بیشتری در توسعه ی دولت الکترونیک در ایران داشته باشند؟ در تحقیق حاضر سعی شده با استفاده از داده های مربوط به «پیمایش دولت الکترونیک سازمان ملل متّحد» و با استفاده از آزمون های آماری و نرم افزار SPSS مناطق مختلف جهان با یکدیگر مقایسه شوند. این رتبه بندی بر اساس «شاخص توسعه ی دولت الکترونیک» انجام می گیرد. نتایج تحقیق نشان می دهد که شاخص توسعه ی دولت الکترونیک در کشورهای اروپای غربی و آمریکای شمالی و همچنین تا حدودی در کشورهای اروپای شرقی نسبت به سایر مناطق توسعه ی بیشتری یافته است. البته لازم به ذکر است که کشورهایی از آسیای شرقی و غربی در لیست برترین کشورها از نظر شاخص توسعه ی دولت الکترونیک حضور دارند، اما میانگین آسیا نسبت به اروپا و آمریکای شمالی بسیار پایین است که خود این امر نشان دهنده ی شکاف دیجیتالی و فاصله ی زیاد کشورهای آسیایی در توسعه ی فضای مجازی است. کشورهای آفریقای سیاه بدترین وضعیّت را در این زمینه دارا هستند. فاصله ی بین مناطق در شاخص های خدمات آنلاین و زیرساخت های مخابراتی بیشتر است و در زمینه ی شاخص سرمایه ی انسانی اختلاف مناطق کمتر است. نمره ی ایران در شاخص خدمات آنلاین 33/0 است که نمره ی بسیار پایینی است و نشان می دهد که خدمات آنلاین در ایران هنوز جای پیشرفت بسیار دارد. نمره ی ایران در شاخص زیرساخت های مخابراتی 35/0 است که برابر با میانگین کشورهای آسیای شرقی است. نمره ی ایران در شاخص سرمایه ی انسانی 71/0 است که نمره ی خوبی است و نشان دهنده ی جایگاه خوب ایران از نظر سرمایه ی انسانی است و از میانگین همه ی مناطق به جز اروپا بالاتر است. در نهایت با استفاده از پرسشنامه ی محقق ساخته که پایایی و روایی آن در حد مطلوبی به دست آمد، نگرش دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته ی جغرافیای سیاسی در رابطه با عوامل مؤثر در توسعه ی دولت الکترونیک در کشور سنجیده شد. نتایج نشان داد که از نظر افراد مورد بررسی توسعه ی خدمات آنلاین و زیرساخت های مخابراتی بیش از توسعه ی سرمایه ی انسانی در توسعه ی دولت الکترونیک نقش دارد.

رهبران سیاسی اطلاعات مربوط به موقعیت را بر اساس ادراکات یا به بیان دقیق تر باورهای خود پردازش می کنند و به برداشتی از موقعیت می رسند. با وجود اینکه باورها اغلب در مقابل تغییر مقاومت می کنند، تحول در آن ها منتفی نیست و ممکن است به علت های گوناگونی از جمله وقوع رخدادی خارجی دچار تغییر شوند. در این مقاله چنین تغییری را در باورها بررسی خواهیم کرد. به دلیل اهمیت نقش رئیس جمهور آمریکا در سیاست خارجی این کشور، بر تغییر احتمالی باورهای باراک اوباما رئیس جمهورآمریکا پس از انتخابات ریاست جمهوری یازدهم در ایران متمرکز خواهیم شد. فرضیه ای که در چارچوب نظریه رمزگان عملیاتی و با روش وی آی سی اس مورد آزمون قرار می گیرد، این است که تغییر در باورهای اوباما جزئی و محدود، ولی در جهت جلب همکاری بیشتر بوده است. یافته های ما جدا از دلایل و زمینه های تغییر، این فرضیه را تأیید می کند.

فقیه لبنانی معاصر، محمدمهدی شمس الدین تحت تأثیر نظریه دولت مشروطه فقیه ایرانی، میرزا محمدحسین نایینی، نظریه ای سیاسی وضع کرد که به نظریه «ولایت امت بر خویش» مشهور است. او با استفاده از مجموعه ای از مبانی فقهی و کلامی می کوشد اثبات کند ولایت سیاسی در دوره غیبت، حق انحصاری «امت» است و فقیه تنها ازآن رو که عضوی از امت است، حق مشارکت دارد و دارای حق ویژه ای نیست. او از قاعده عدم الولایه، اصل ولایت انسان بر خویش، ولایت امت در منطقه فراغ، عرفی بودن و نامقدس بودن موضوع قدرت و دولت، تعطیل مبانی کلامی نظریه های قدیم دولت و اعتبار شورا به عنوان مبنای نظام سیاسی ولایت امت استفاده می کند. این مقاله به بازخوانی مبانی نظریه ولایت امت و نقد آن می پردازد و به این نتیجه می رسد که این نظریه نتوانسته است بنیان نظری استواری برای ولایت امت فراهم کند و از حدود ولایت فقیه انتخابی فراتر نرفته است