درخت حوزه‌های تخصصی

فناوری تنها گزینه اجباری برای کسب مهارت های قرن 21 به شمار می آید. با این حال، فناوری یک ابزار جادویی برای یادگیری نیست و صرفا نقشی خنثی در یادگیری داشته و به خودی خود هیچ نوع مزیت خاصی ایحاد نمی کند. اخیرا مدل هایی از جمله Triple E ظهور کرده اند که بر اهداف یادگیری متمرکز بوده و با کمک استراتژی های آموزشی و انتخاب هدفمند ابزار، پتانسیل بالایی برای تجلی ماهیت تحولی فناوری نشان داده اند. تحقیق حاضر با هدف بررسی بهبود ادغام فناوری در برنامه «شاد» با استفاده از مدل Triple E و به کمک استراتژی های آموزشی انجام شد. روش این تحقیق، شبه آزمایشی (یک گروه با پیش آزمون و پس آزمون) و جامعه آماری آن، معلمان علوم تجربی متوسطه اول بود. در مرحله مداخله و ارزیابی، از روبریکTriple E (Kolb, 2017) و استراتژی های آموزشی مرتبط استفاده شده و داده ها از طریق آزمون t زوجی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که تفاوت معناداری بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون در کل روبریک و همچنین در مولفه های آن وجود دارد. با این حال، امتیاز ادغام فناوری در پس آزمون (23/10) هنوز هم چندان مطلوب نیست (پایین تر از 13). با توجه به نتایج؛ معلمان کم تجربه در ادغام فناوری، توانستند با کمک استراتژی های آموزشی به سطح نسبتا خوبی در ادغام فناوری ارتقا پیدا کنند. از طرف دیگر، یکی از کاربردهای مدل Triple E، تشخیص مناسب بودن ابزارهای فناوری برای اهداف یادگیری است. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که برنامه «شاد» از پتانسیل خوبی جهت ادغام فناوری برخوردار است. علاوه بر این، نتایج نشان داد که مدل Triple E با تسهیل انتخاب استراتژی های آموزشی متناسب با اهداف یادگیری و همچنین امکان ارزیابی این اهداف، به بهبود ادغام فناوری کمک می کند.

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین اعتیاد به فناوری ها بر مهارت های اجتماعی دانشجویان دوره های الکترونیکی دانشگاه اصفهان بوده است. روش تحقیق توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری کلیه دانشجویان دوره های الکترونیکی دانشگاه اصفهان می باشند که در سال تحصیلی 97-1396 به تعداد 311 نفر بودند. حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان تعداد 159 نفر بوده و روش نمونه گیری تصادفی ساده بود. ابزار جمع آوری داده ها دو پرسشنامه استاندارد اعتیاد به اینترنت Young (1998) و مقیاس سنجش مهارت های اجتماعی Elliot & Gersham (1993) بود. داده ها پس از گردآوری با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل شد. نتایج این تحقیق نشان داد که بین اعتیاد به فناوری ها و مهارت های اجتماعی دانشجویان رابطه منفی و معناداری وجود دارد. (05/0>p). همچنین نتایج نشان داد که رابطه خطی معناداری بین متغیر پیش بین (مهارت های اجتماعی) و متغیر ملاک (اعتیاد به فناوری ها) وجود دارد به طوری که متغیر مهارت های اجتماعی قادر به پیش بینی 1/3 درصد از واریانس اعتیاد به فناوری ها است و بین همه مؤلفه های مهارت های اجتماعی با اعتیاد به فناوری در سطح معنی داری (01/0>p) رابطه منفی معناداری وجود دارد؛ بنابراین، می توان گفت میزان مهارت های اجتماعی با کاهش اعتیاد به فناوری ها رابطه مثبت و معناداری دارد و کاهش میزان اعتیاد به فناوری را پیش بینی می کنند.

زمینه و هدف: مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی با مشکلات روان شناختی بالایی مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و واقعیت درمانی بر اضطراب، خودکارآمدپنداری، و تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع شبه تجربی با طرح چند گروهی پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر رشت در سال 1403 بود. از این جامعه 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه 10 نفره (درمان پذیرش و تعهد، واقعیت درمانی، و گواه) جایگزین شدند. گروه درمان پذیرش و تعهد پروتکل باند و همکاران (2011) را در 8 جلسه 90 دقیقه ای و گروه واقعیت درمانی پروتکل گلاسر (2003) را در 7 جلسه 90 دقیقه ای دریافت کردند؛ در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای در جریان پژوهش دریافت نکرد ولی در پایان مطالعه، خلاصه ای از مداخله مؤثرتر را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اعتبار یابی شده در ایران مقیاس تاب آوری (کانر و دیویدسون، 2003)، سیاهه اضطراب (بک و همکاران، 1988)، و مقیاس خودکارآمدپنداری عمومی (شرر و همکاران، 1982) بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-28 و از طریق آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد هر دو مداخله منجر به کاهش معنادار اضطراب و افزایش خودکارآمدپنداری و تاب آوری شدند (05/0P>). با وجود این درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با واقعیت درمانی، تأثیر معنادار تری بر افزایش خودکارآمدپنداری (049/0P=، 26/4F=)، و به ویژه تاب آوری (001/0P<، 66/16F=) داشت. تفاوت دو مداخله در کاهش اضطراب، معنادار نبود (288/0P=، 17/1F=). نتیجه گیری: نتایج نشان داد اگرچه هر دو روی آورد درمانی کارآمد هستند، اما درمان پذیرش و تعهد با تقویت فرایندهایی مانند انعطاف پذیری روان شناختی و عمل مبتنی بر ارزش ها به عنوان یک مداخله مؤثرتر می تواند مادران را نه تنها در مواجهه با کشاکش ها، که در مسیر شکوفایی روان شناختی و تحول پس از تنیدگی هدایت کند.

غوطه وری روزمره یادگیرندگان عصر جدید در فناوری های دیجیتال از یک طرف و استفاده از این فناوری ها برای اهداف یاددهی-یادگیری از طرف دیگر زمینه ساز مشکل جدیدی تحت عنوان حواس پرتی دیجیتال شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پدیده حواس پرتی دیجیتال و ارائه راهکارهایی جهت کاهش و مدیریت آن است. روش پژوهش کیفی از نوع نظریه داده بنیاد است. میدان مطالعه، دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه بیرجند بودند که تعداد 30 نفر از آنان به عنوان مشارکت کنندگان در پژوهش انتخاب شدند. روش نمونه گیری هدفمند و ابزار سنجش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. پس از مصاحبه سی ام همگرایی حاصل و داده ها به اشباع نظری رسیدند. تجزیه وتحلیل داده ها با به کارگیری سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی منجر به استخراج 32 طبقه فرعی و 6 طبقه محوری شامل: 1) تدریس اثربخش؛ 2) سواد دیجیتال؛ 3) ارزشیابی مداوم؛ 4) مدیریت کلاس؛ 5) مدیریت زمان و 6) محیط یادگیری به عنوان راهبردهای اثربخش مدیریت و کاهش حواس پرتی دیجیتال یادگیرندگان شناسایی شد. این راهکارها بحث و پیشنهاداتی جهت مدیریت حواس پرتی دیجیتال یادگیرندگان ارائه شد. پیشنهاد می گردد تا اساتید محترم دانشگاه ها، تجارب زیسته خودشان از مدیریت حواس پرتی دیجیتال دانشجویان درقالب پژوهش و یا برگزاری کارگاه های آموزشی به اطلاع سایر اساتید نیز برسانند. همچنین، برگزاری همایش هایی با موضوع آسیب شناسی ابزارهای یادگیری دیجیتال با همکاری وزارت آموزش و پرورش توصیه می گردد. برگزاری کارگاه های مهارت زندگی برای آشنایی بیش تر دانشجویان و دانش آموزان با آسیب های ابزارهای دیجیتالی و بهره گیری آگاهانه از آن در بهبود زندگی شخصی و علمی نیز یکی دیگر از موارد لازم توجه است. پیشنهاد می گردد تا طراحان پلتفرم ها و سامانه های برگزاری کلاس های الکترونیکی نسبت به ایجاد فضایی تعاملی با قابلیت امکان برقراری ارتباطات دو طرفه اقدام نمایند.

با گسترش فناوری های نوین آموزشی، فرصت های تازه ای برای بهبود کیفیت یاددهی-یادگیری در مدارس فراهم شده است. واقعیت افزوده به عنوان یکی از فناوری های نوظهور، با فراهم کردن محیط های تعاملی، تصویری و چندحسی، می تواند در یادگیری مفاهیم علمی به ویژه در دوره ابتدایی نقش مؤثری ایفا کند. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند مطالعات انجام شده درباره تأثیر واقعیت افزوده بر یادگیری مفاهیم علمی در دانش آموزان ابتدایی است. بدین منظور، جستجوی نظام مند با استفاده از کلیدواژه های فارسی و انگلیسی در سه پایگاه معتبر Google Scholar، Scopus و ScienceDirect در بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ انجام گرفت. در مجموع ۱۴۲ مقاله بازیابی شد که پس از حذف موارد تکراری، بررسی عنوان و چکیده، و اعمال معیارهای ورود و خروج، 31 مقاله (۱۵ مقاله انگلیسی و ۱6 مقاله فارسی) واجد شرایط انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. نتایج نشان داد که واقعیت افزوده تأثیر مثبتی بر یادگیری مفاهیم علمی، افزایش انگیزه، تقویت درک عمیق و مشارکت فعال دانش آموزان دارد. همچنین استفاده از این فناوری در آموزش علوم، به ارتقای تعامل ذهنی و عاطفی دانش آموزان با محتوای درسی کمک می کند.

زمینه و هدف: نوجوانی یکی از کشاکش برانگیزترین دوران زندگی شناخته می شود و نیاز به اجرای مداخلات مؤثر در این گروه بیش ازپیش احساس می شود. برنامه یادگیری تنفس یکی از مداخلات مدرسه محور جدید و نویدبخش برای نوجوانان است؛ اما تابه حال مروری جامع بر مطالعات کارآزمایی تصادفی کنترل شده این مداخله انجام نشده است. بدین ترتیب این مطالعه با هدف مرور نظام مند کارآزمایی های تصادفی کنترل شده در حوزه اثربخشی برنامه یادگیری تنفس بر پیامدهای روان شناختی نوجوانان ۱۲ تا ۱۹ ساله از جمله افسردگی، اضطراب، تنش، هیجان، شفقت، تاب آوری، کنش های شناختی، حمایت اجتماعی، و رضایت از زندگی انجام شد. روش: پژوهش حاضر، مروری نظام مند بود که با استفاده از کلمات کلیدی «Learning to BREATHE»، «mindfulness»، «adolescen*»، «randomized controlled trial»، «depression»، «anxiety»، «stress»، «emotion»، «compassion»، «resilience»، «cognitive functions»،«social support» ، و «life satisfaction» در پایگاه های اطلاعاتیPubMed, PsycInfo, Google Scholar, ProQuest و Scopus انجام شد (از ژانویه 2009 تا جولای 2025). در ابتدا بر اساس معیارهای ورود، 490 پژوهش به دست آمد که پس از اعمال معیارهای خروج و ارزیابی کیفیت طبق دستورالعمل پریزما، 14 پژوهش جهت تحلیل کامل باقی ماندند. به دلیل ناهمگونی مطالعات، داده ها با استفاده از روش ترکیب روایی، تلفیق و توصیف شدند. یافته ها: مرور نظام مند بر ۱۴ کارآزمایی تصادفی کنترل شده شامل 1314 نوجوان ۱۲ تا ۱۹ ساله نشان داد که برنامه یادگیری تنفس در برخی حوزه ها اثربخشی مطلوبی دارد. برنامه یادگیری تنفس به طور معناداری (05/0 > p) در کاهش علائم افسردگی و اضطراب اثربخش بوده (با اندازه اثر 34/0- = g تا 26/1- = g) و همچنین اثربخشی مناسبی در تنش ادراک شده نشان داده است (80/0- = g). در مقابل نتایج در متغیرهایی نظیر شفقت به خود، تاب آوری، کنش های اجرایی، و حمایت اجتماعی، متناقض گزارش شد. شایان ذکر است که با وجود ماهیت مداخله، اثربخشی معناداری در متغیرهای ذهن آگاهی و پذیرش، و همچنین شاخص های عملکرد تحصیلی (نمرات و حضور در مدرسه) مشاهده نشد (05/0 < p). نتیجه گیری: نتایج این مرور نشان داد که برنامه آموزشی یادگیری تنفس می تواند در بهبود برخی از مؤلفه های کلیدی سلامت روان نوجوانان مانند افسردگی، اضطراب، و تنش مؤثر باشد؛ اما در ارتباط با متغیرهایی مانند ذهن آگاهی به مثابه بنیاد اصلی این مداخله، لازم است پژوهش های بیشتری انجام شود.

زمینه و هدف: سرطان کودکان یکی از مسائل تأثیرگذار بر سلامت روان و روابط خانوادگی مادران است که می تواند رضایت زناشویی و تعاملات والد-فرزند را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف پذیری شناختی، رضایت زناشویی، و تعامل والد- کودک مادران دارای کودک مبتلا به سرطان انجام شد. روش : روش پژوهش حاضر شبه تجربی و طرح آن به صورت پیش آزمون- پس آزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی مادران دارای کودک مبتلا به سرطان شهر اردبیل در سال 1403 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 مادر از جامعه آماری ذکر شده بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران سیاهه انعطاف پذیری شناختی (دنیس و وندروال، 2010)، مقیاس رضایت زناشویی (انریچ، 1989)، و مقیاس تعامل والد- کودک (پیانتا، 1992) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقه ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز و همکاران، 2011) را دریافت کردند. داده های به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره توسط SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به صورت معناداری موجب افزایش ادراک مهارپذیری (84/33=F)، ادراک گزینه های مختلف (72/38=F)، ادراک توجیه رفتار (07/31=F)، رضایت زناشویی (14/54=F)، روابط مثبت (32/39=F)، کاهش تعارض (42/60=F)، و وابستگی (57/44=F) مادران دارای کودک مبتلا به سرطان شد (01/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با تقویت ذهن آگاهی و تعهد به ارزش ها، توانایی مدیریت فشارهای روانی و ارتقای تاب آوری عاطفی را افزایش می دهد. بنابراین این مداخله به عنوان راهکاری مؤثر در بهبود سلامت روان و کیفیت روابط خانوادگی پیشنهاد می شود.

این پژوهش با هدف بررسی نظامند کاربرد فناوری هوش مصنوعی در کمک به دانش آموزان با اختلال ریاضی انجام شد. روش این پژوهش کیفی از نوع مرور نظامند است. میدان پژوهش شامل مقالات علمی و پژوهشی معتبر در بازه ی زمانی 1388 تا 1404شمسی و 2010 تا 2025 میلادی بود. نمونه پژوهش به روش هدفمند مبتنی بر ملاک انتخاب گردید. راهبرد جستجو مبتنی بر روش پریزما، در پایگاه داده های ایرانی شامل مگ ایران، ایرانداک، نورمگز با کلید واژه های هوش مصنوعی و اختلال ریاضی، هوش مصنوعی و اختلال شناختی، هوش مصنوعی و اختلالات یادگیری و در پایگاه داده های خارجی مبتنی بر کلید واژه های Artificial intelligence and dyscalculia - Artificial intelligence and dyslexia - Artificial intelligence and learning disability در نرم افزار publish or perish و درسه پایگاه Web of Science – Scopus- google scholar انجام شد. یافته های حاصل از بررسی پژوهش ها بیانگر این است که هوش مصنوعی در تشخیص و غربالگری و نیز شخصی سازی آموزش، ایجاد محیطی تعاملی، افزایش توجه کودکان دارای اختلال یادگیری کاربرد دارد و قادر است عملکرد کودکان در یادگیری ریاضی را بهبود دهد. بنابراین بر مبنای یافته های پژوهش های انجام شده، می توان نتیجه گرفت که هوش مصنوعی یک راه حل موثر در آموزش به دانش آموزان دارای اختلال ریاضی است و می تواند مشکلات یادگیری این افراد در ریاضی را کاهش دهد. هرچند پیشنهاد می شود برای درک وسیع تر و بینش عمیق تر، پژوهش ها در این زمینه گسترده شود.

در عصر حاضر مهارت های نرم مانند حل مسئله، تفکر انتقادی، ارتباط مؤثر و همکاری از مؤلفه های کلیدی موفقیت در قرن بیست و یکم محسوب می شوند. با وجود تأکید بر اهمیت این مهارت ها چالش هایی در زمینه آموزش مؤثر آن ها وجود دارد. بهره گیری از فناوری های یادگیری سیار و ادغام آن ها با بازی وارسازی می تواند بستری فعال و انگیزشی برای تقویت این مهارت ها فراهم آورد و مشارکت دانش آموزان را در فرایند یادگیری افزایش دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی مطالعات موجود در خصوص چگونگی تاثیر ادغام بازی وارسازی در یادگیری سیار بر مهارت های نرم بود. این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام مند انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل مقالات علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های اسکوپوس، ساینس دایرکت ، اریک و گوگل اسکالر بود. 142 مقاله یافت شد که پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و غربالگری اولیه و دستورالعمل پریزما ۲۰ مقاله واجد شرایط انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که ادغام بازی وارسازی در یادگیری سیار از طریق تقویت انگیزش درونی، مشارکت فعال، تعامل هدفمند و یادگیری خودتنظیم زمینه ساز رشد مؤلفه های مدیریت زمان،خود نظم دهی و مسئولیت پذیری می شود. همچنین طراحی فعالیت های مشارکتی، بازخورد فوری و ساختار رقابتی موجب ارتقا مهارت هایی مانند همکاری، تفکر انتقادی و حل مسئله شده است. در نتیجه بازی وارسازی در محیط های یادگیری سیار ظرفیت بالایی برای پرورش شایستگی های کلیدی قرن بیست ویکم دارد.

رمزینه پاسخ سریع یک رمزینه ماتریسی است که دربردارنده ی چیدمانی از نقطه های مربع شکل سیاه رنگ بر روی زمینه سفید است و می توان آن را با پیوندهای رمزینه تلفن همراهِ دوربین دار و هوشمند بازخوانی کرد. چون این فناوری به تازگی در کتاب های درسی به کار گرفته شده، از این رو پژوهش حاضر با هدف تاثیر غنی سازی محتوای کتاب درسی علوم تجربی به کمک فناوری رمزینه پاسخ سریع بر درگیری تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی ناحیه یک شهر قزوین در سال تحصیلی 1401-1402بودند که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد ۷0 نفر از دانش آموزان پایه چهارم انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه سنجش درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳) بود. برای گروه آزمایش، آموزش مفاهیم درس علوم تجربی با استفاده از فناوری رمزینه پاسخ سریع به مدت 13 جلسه ی 45 دقیقه ای( هفته ای یک جلسه) بعد از تدریس معلم جهت مرورکلی و تثبیت یادگیری غنی سازی شد. گروه کنترل، آموزش درس علوم را به شیوه سنتی دنبال کردند. برای تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از روش های آماری در دو سطح توصیفی (شاخص های میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل کواریانس چندمتغیره) برای آزمون فرضیه های پژوهش استفاده شد. نتایج یافته ها نشان داد در هر دو گروه، هر دو روش سنتی و رمزینه بر افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان مؤثر بوده است ولی تأثیر روش رمزینه پاسخ سریع بر درگیری تحصیلی به طور معنی داری بیشتر از روش سنتی بوده است. بنابراین پیشنهاد می شود معلمان در پایان آموزش از فناوری رمزینه پاسخ سریع با هدف تثبیت و تعمیق یادگیری دانش آموزان و درگیرسازی آنها استفاده نماید.

زمینه و هدف: طلاق والدین یکی از عمده ترین رویدادهای تنشگر است که کودکان و نوجوانان با اثرات مخرب آن مواجه شده و کشف نورون های آینه ای می تواند چشم انداز مثبتی جهت کاهش اختلالات روانی ناشی از آن باشد. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف طراحی بسته آموزشی مبتنی بر نورون های آینه ای و اثربخشی آن بر صبر فرزندان طلاق انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر در بخش طراحی بسته آموزشی، اسنادی و دلفی و در بخش دوم از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. نمونه آماری در بخش یکم شامل 9 نفر از مشاوران مدارس، استادان دانشگاه محقق اردبیلی، و متخصصان روان شناسی با مدرک دکترای روان شناسی بودندکه با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. نمونه مورد مطالعه بخش دوم شامل30 دانش آموز پسر متوسطه یکم و دوم فرزند طلاق با صبر پایین از شهر سنگر استان گیلان در سال 1404-1403 بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (15 دانش آموز در هر گروه) جایدهی شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه ای مداخله مبتنی بر آموزش نورون های آینه ای دریافت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای طی درمان دریافت نکردند و در پایان مداخله به تعدادی که داوطلب بودند خلاصه ای از برنامه مداخله ارائه شد. ابزار گردآوری داده های این پژوهش پرسشنامه صبر (خرمایی و همکاران، 1389) بود که در مراحل پیش آزمون و پس آزمون روی هر دو گروه اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس با نرم افزار SPSS- 22 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بسته آموزشی طرحی شده مبتنی بر نورون های آینه ای به صورت معناداری باعث افزایش صبرکلی فرزندان طلاق (924/397F=) و مؤلفه های آن؛ متعالی شدن (19/85F=)، شکیبایی(14/11F=)، رضایت (82/49F=)، استقامت (50/50F=)، و درنگ (42/4F=) شد وگروه آزمایش نسبت به گروه گواه دارای صبر بیشتری در پس آزمون بودند (001/0P<). نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، بسته آموزشی طراحی شده مبتنی بر نورون های آینه ای با تغییرات عصب روان شناختی، صبر فرزندان طلاق را افزایش داده است و بنابراین می توان از این بسته آموزشی به عنوان روشی مناسب برای بهبودی صبر این دانش آموزان استفاده کرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از سیستم های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی بر یادگیری مفاهیم هندسه و رفع خطاهای مفهومی در دانش آموزان پایه یازدهم رشته ریاضی-فیزیک انجام شد. با توجه به پیچیدگی مفاهیم هندسی و خطاهای مفهومی در این درس، نیاز به روش های نوین آموزشی احساس می شود. هوش مصنوعی، به ویژه در قالب سیستم های آموزشی هوشمند(ITS)، این قابلیت را دارد که با تحلیل الگوهای رفتاری دانش آموزان، بازخوردهای شخصی سازی شده و آموزش تطبیقی ارائه دهد و فرایند یادگیری را اثربخش تر سازد. این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه یازدهم رشته ریاضی-فیزیک در شهرستان ملارد در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ است که ۱۱۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش(55 نفر) و کنترل(55 نفر) قرار داده شد. گروه آزمایش با استفاده از سامانه آموزش هندسه مبتنی بر هوش مصنوعی، و گروه کنترل به روش سنتی و مبتنی بر تدریس معلم آموزش دیدند. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون عملکرد هندسه، پرسش نامه سنجش علاقه مندی به هندسه و تحلیل کیفی پاسخ های مفهومی بود. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که عملکرد دانش آموزان گروه آزمایش در آزمون پس آزمون به طور معناداری بهتر از گروه کنترل بود. همچنین ۸۵٪ از دانش آموزان گروه آزمایش افزایش، علاقه مندی به درس هندسه و درک بهتر مفاهیم آن را گزارش کردند. یافته ها نشان داد استفاده از هوش مصنوعی در قالب آموزش تطبیقی، تحلیل خطاهای مفهومی و بازخورد هوشمند می تواند به طور چشمگیری در ارتقاء یادگیری مفاهیم هندسی و کاهش خطاهای رایج دانش آموزان مؤثر باشد.

گسترش فناوری های نوین و فضای مجازی زندگی کودکان را تحت تأثیر قرار داده و آموزش سواد رسانه ای در دوره ابتدایی را ضروری کرده است. این مهارت شامل توانایی تحلیل، ارزیابی، تولید و تعامل آگاهانه با پیام های رسانه ای است و پرورش شهروندان مسئول و آگاه در عصر دیجیتال را ممکن می سازد. با وجود اهمیت این مهارت، نظام آموزشی ایران هنوز برنامه ای جامع و بومی برای سواد رسانه ای در دوره ابتدایی ندارد و معلمان و خانواده ها در هدایت کودکان در مواجهه با رسانه ها با چالش های جدی روبه رو هستند. فقدان چارچوب علمی و عملیاتی باعث شده است کودکان بدون مهارت های لازم در فضای مجازی رشد کنند و در معرض آسیب های فرهنگی، روانی و تربیتی قرار گیرند. پژوهش حاضر از نوع آمیخته اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی، با سنتزپژوهی ۱۶ مطالعه منتخب، مؤلفه های الگوی برنامه درسی سواد رسانه ای استخراج و الگوی اولیه طراحی شد. در فاز کمی، پرسشنامه ای محقق ساخته بر اساس این الگو تهیه و بر روی ۲۰۰ نفر از معلمان و متخصصان حوزه برنامه ریزی درسی و سواد رسانه ای اجرا شد تا روایی و پایایی ابزار و اعتبار الگو سنجیده شود. یافته ها نشان داد الگو با پنج مؤلفه اصلی مهارت های تحلیلی، امنیت دیجیتال، سواد بصری، روش های اجرا و چالش ها از اعتبار و قابلیت اجرایی بالایی برخوردار است و می تواند به عنوان چارچوبی جامع برای ارتقای سواد رسانه ای، تفکر نقادانه، خلاقیت و شهروندی دیجیتال دانش آموزان دوره ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد. اجرای موفق این الگو نیازمند هماهنگی بین بخشی، آموزش معلمان و پایش مستمر است تا همگام با تحولات سریع فناوری بهبود یابد و اثرگذاری پایدار داشته باشد.

آموزش در عصر حاضر نیازمند روش های نوینی است که بتواند در زمان کمتر و با عمق بیشتر مطالب را به فراگیر تعلیم دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش واقعیت افزوده بر یادگیری و یادداری درس شیمی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه یازدهم متوسطه شهر اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود که به تصادف دو مدرسه انتخاب شد و روش جایگزینی کلاس ها در گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی بود. تعداد افراد دو کلاس۵۹ نفر بودند که ۳۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۹ نفر در گروه کنترل بودند. بر همین اساس، طرح پژوهش از نوع طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. از دو آزمون جهت سنجش میزان یادگیری و یادداری آزمودنی ها استفاده شد. لازم به ذکر است از نرم افزار Elements ۴D augmented reality برای آموزش ترکیب عناصر شیمیایی استفاده گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از شاخص های آمارتوصیفی(فراوانی، میانگین، انحراف معیار) و جهت بررسی فرضیه ها از آزمون تحلیل کوواریانس و اندازه گیری مکرر استفاده شد. یافته ها نشان داد یادگیری و یادداری گروه واقعیت افزوده به صورت معناداری بیشتر از گروهی بود که به روش سنتی آموزش دیده بودند(0.05> p). با توجه به یافته ها می توان نتیجه گرفت که استفاده درست از واقعیت افزوده در محیط یادگیری به کاربران اجازه می دهد یادگیری اثربخش و فراموشی کمتری داشته باشند. بنابراین توصیه می شود از پتانسیل های این فناوری در آموزش دروس مختلف استفاده شود.

این پژوهش با هدف مطالعه نقش رهبری دیجیتال بر تصمیم گیری هوشمند انجام گرفت. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از بعد شیوه ی اجرا رویکرد مدل سازی معادله ساختاری ماتریس همبستگی- کوواریانس محور است. جامعه ی پژوهش، کلیه ی مدیران مدارس ابتدایی استان کرمانشاه بودند که از این جامعه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی و بر مبنای فرمول کوکران، نمونه ای به حجم 320 نفر انتخاب شد. ابزارها شامل پرسشنامه های محقق ساخته رهبری دیجیتال و تصمیم گیری هوشمند بود که روایی محتوایی از نظر متخصصان مورد تایید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه ها از طریق آلفای کرونباخ برای رهبری دیجیتال 94/0 و تصمیم گیری هوشمند 95/0 محاسبه شد. برای تحلیل داده ها از تکنیک های تحلیل توصیفی و تحلیل استنباطی با استفاده از نرم افزارهای SPSS و LISREL استفاده شد. نتایج نشان داد رهبری دیجیتال دارای اثر مثبت و معنادار بر تصمیم گیری هوشمند مدیران است؛ همچنین رهبری دیجیتال قادر به تبیین 25 درصد واریانس تصمیم گیری هوشمند مدیران است. بنابراین یکی از عواملی که می تواند بر اراتقا تصمیم گیری هوشمند مدیران موثر باشد سبک رهبری دیجیتال می باشد.