درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش فنون شناختی رفتاری بر سبک های دلبستگی ناایمن و سلامت عمومی دانشجویان دختر انجام گردید. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش دانشجویان رشته روان شناسی دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب در سال 1402 بودند. 30 نفر، به عنوان نمونه با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به 2 گروه 15 نفری (گروه آزمایش و گواه) تقسیم شدند. از پرسشنامه سبک های دلبستگی (AAI، هازن و شاور، 1987)، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ، گلدبرگ و هیلر، 1972) و همچنین پروتکل 10 جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) برنامه آموزشی فنون شناختی رفتاری برای جمع آوری داده ها و مداخله استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون دلبستگی ناایمن و سلامت عمومی در دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد (001/0p<) و آموزشی فنون شناختی رفتاری باعث کاهش نمرات افراد در دلبستگی ناایمن و بهبود نمرات در سلامت عمومی بود. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که آموزشی فنون شناختی رفتاری نقش مهمی در سبک دلبستگی و سلامت عمومی دانشجویان دارد و می توان از این آموزش برای بهبود بهزیستی روانی دانشجویان استفاده نمود.

زمینه و هدف: اختلال اضطراب جدایی یکی از شایع ترین اختلالات روانی کودکان است. این اختلال به دلیل میزان شیوع بالا و پیامد های عملکردی، از اهمیت بالایی برخوردار است. درباره میزان اثر بخشی انواع درمان های روان شناختی برای کودکان دارای اضطراب جدایی تردید وجود دارد. بنابراین این پژوهش با هدف فراتحلیل مداخله های روان شناختی موجود برکاهش علائم اختلال اضطراب جدایی در کودکان ایرانی انجام شد. روش: روش پژوهشی مورد استفاده، فراتحلیل است. جامعه آماری پژوهش تمامی مقالات منتشر شده از سال 1387 تا 1402 با موضوع اثربخشی درمان های روان شناختی بر علائم اختلال اضطراب جدایی در پایگاه های اطلاعاتی SID، Magiran،Irandoc، Civilica، Ricest، Noormags و Ensani.ir بوده است. با توجه به چک لیست استخراج داده، 48 مطالعه، ملاک ورود به پژوهش را داشتند که به عنوان نمونه انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده نرم افزار فراتحلیل CMA3 انجام شد. یافته ها: فراتحلیل مقالات نشان داد درمان های روانش ناختی دارای اندازه اثر مناسب برای اختلال اض طراب جدایی کودکان بودند. میانگین اندازه اثر درمان های روان ش ناختی در اختلال اض طراب جدایی 29/1 بود. مداخلات شناختی رفتاری در درمان اختلال اضطراب جدایی مؤثرتر است (اندازه اثر: 96/1). همچنین مداخلات والد-کودک به نسبت مداخلاتی که کودک را به تنهایی یا والد را به تنهایی مورد هدف قرار می دهند، میانگین اندازه اثر بیشتری را به خود اختصاص داد. نتیجه گیری: اندازه اثر به دست آمده، کارایی درمان های روان شناختی به خصوص درمان شناختی رفتاری در بهبود علائم اضطراب جدایی کودکان نشان داد. بنابراین تمامی مداخلات می توانند در درمان این اختلال به صورت مجزا یا تلفیقی استفاده شوند. پیشنهاد می شود هنگام انتخاب برنامه درمان و مداخله، اثربخشی، سن، اختلالات همراه، شرایط خانوادگی، توانایی ها و مهارت های روانی و اجتماعی کودک، هزینه ها، و ترجیح بیمار درنظر گرفته شود تا اثربخشی بیشتری را به همراه داشته باشد.

در هزاره سوم با تغییرات پیچیده ای که در سطح زندگی بشر رخ داده است آموزش نیز دچار تحولاتی شده است. پیشرفت تکنولوژی و تمایلات و توانایی های دانش آموزان نوع دیگری از آموزش را می طلبد. تلفیق آموزش سیار و انیمیشن ها به دلیل در دسترس بودن در هر زمان و هر مکان می تواند یکی از این انواع آموزش ها باشد که در یادگیری دانش آموزان تاثیر بسیار دارد. از این رو پژوهش حاضر با هدف مروری بر پژوهش های انجام شده در مورد غنی سازی محیط های یادگیری سیار با تلفیق انیمیشن و تاثیر آن بر یادگیری مهارت های پایه دانش آموزان پایه اول ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش بصورت مروری و بررسی اسناد بود. به این صورت که ابتدا به صورت مرور روایتی برای جمع آوری داده ها از پایگاه های داده ای علمی و موتورهای جست و جو نظیر Science Direct ،Eric ProQuest،Scholar Google برای یافتن متون منتشر شده از ابتدای سال 2000 تا سال 2020 استفاده شد. کلیدواژه های جستجو شامل آموزش سیار، انیمیشن، یادگیری سیار بودند. در مجموع 30 مقاله یافت شد که پس از حذف مقالات فاقد معیارهای ورود، تعداد 18 مقاله مرتبط با موضوع، در مرور باقی ماند و مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تلفیق انیمیشن در آموزش سیار دارای قابلیت هایی چون یادگیری مفاهیم، یادگیری شناختی، اثربخشی تدریس می باشند. همچنین انیمیشن ها تاثیر مثبت بر انتقال مفاهیم، انگیزه درونی و بعد عاطفی دانش آموزان دارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که دانش آموزان در شرایط استفاده از عوامل متحرک مانند انیمیشن درک بهتری از دانش آموزان در شرایط یادگیری با عوامل ایستا دارند.

یادگیری معکوس (Flipped Learning) به عنوان رویکرد جدید در آموزش ریاضی مورد توجه قرار گرفته است. این روش برخلاف تدریس سنتی، با جابه جایی نقش کلاس درس و تکالیف، فرصت بیشتری برای تعامل و یادگیری فعال دانش آموزان فراهم می کند. این مطالعه با استفاده از نظریه APOS، نحوه تغییر فرآیند یادگیری دانش آموزان را تحلیل کرده و به بررسی میزان پیشرفت آن ها در سطوح مختلف یادگیری پرداخته است. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بوده است. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات گروه آزمایش پس از اجرای تدریس معکوس، بهتر از گروه کنترل است. همچنین، نتایج تحلیل کوواریانس بیانگر این بود که ۲۸ درصد از تغییرات عملکرد ریاضی دانش آموزان ناشی از روش تدریس معکوس است که اندازه اثر قابل توجهی محسوب می شود. علاوه بر این، تحلیل مبتنی بر نظریه APOS نشان داد که دانش آموزان گروه آزمایش پس از تدریس معکوس، از سطوح سطحی یادگیری Action و Process به سطوح عمیق تر Object و Schema حرکت کرده اند که این تغییر نشان دهنده افزایش درک مفهومی و مهارت های حل مسئله در آن هاست. همچنین بر اساس نظریه های یادگیری، نقاط قوت و ضعف یادگیری معکوس را بررسی کرده و پیشنهادهایی برای بهبود اجرای آن ارائه داده است.

پژوهش فعلی باهدف واکاوی نقش پلتفرم بازی محور وردوال در کاهش اضطراب ریاضی و تقویت حضور شناختی میان دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی اجرا شد. این مطالعه کاربردی با بهره گیری از روش نیمه آزمایشی (طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه) انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی فراگیران پایه پنجم آموزشگاه اندیشه سازان برتر در شهر سنندج طی سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از این میان، ۴۰ دانش آموز به شیوه نمونه گیری در دسترس برگزیده شده و با تخصیص تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی هشت جلسه آموزشی، پروتکل مبتنی بر هوش مصنوعی وردوال را تجربه کردند، درحالی که گروه کنترل به روش سنتی آموزش دیدند. ابزارهای گردآوری داده شامل مقیاس اضطراب ریاضی کودکان (چیو و هنری، 1990) شامل ابعاد اضطراب یادگیری، اضطراب حل مسئله، اضطراب معلم و اضطراب ارزیابی و پرسشنامه حضور شناختی (آرباو و همکاران، 2008) مشتمل بر مراحل رویداد محرک، کاوش، یکپارچگی و حل مسئله یا کاربرد بود. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که مداخله آموزشی به طورکلی منجر به کاهش معنادار اضطراب ریاضی و ارتقای حضور شناختی شده است. واکاوی دقیق ابعاد نشان داد که در حوزه عاطفی، میزان اضطراب یادگیری، اضطراب حل مسئله و اضطراب ارزیابی به طور معناداری کاهش یافته است، اما در بعد اضطراب معلم ریاضی تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین در متغیر حضور شناختی، سطوح رویداد محرک، کاوشگری و یکپارچگی با رشد معناداری همراه بود، درحالی که در مرحله نهایی یعنی حل مسئله یا کاربرد، تأثیر مداخله از نظر آماری معنادار گزارش نگردید. یافته ها بر اثربخشی هوش مصنوعی تعاملی در بهبود تجارب شناختی و کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان تأکید دارد. براین اساس، توصیه می شود معلمان از محیط های بازی وار دیجیتال برای بهبود فضای ارزیابی و عمق بخشی به مراحل کاوشگری در درس ریاضی بهره گیرند.

امروزه استفاده از فناوری های نوین جهت بهبود فرایند یادگیری و انگیزش دانش آموزان در بستر آموزش الکترونیکی موردتوجه قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع بر یادگیری و انگیزش دانش آموزان پایه سوم ابتدایی پسر شهر کرج در درس ریاضی بود. روش پژوهش: این پژوهش به صورت آزمایشی و با استفاده از طراحی پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه کنترل و آزمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی شهر کرج تشکیل می دادند. از این جامعه، تعداد 40 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هر گروه 20 نفر) تقسیم شدند. طرح پژوهش: ابزار مورداستفاده شامل آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش کلر بود. پس از اجرای پیش آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش بر هر دو گروه، گروه کنترل محتوای ضرب ریاضی را به روش حضوری کلاسی آموزش دیدند، محتوای دوره برای گروه آزمایش به روش آموزش از راه دور بر بستر شاد مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع در دسترس قرار گرفت. در پایان، پس آزمون یادگیری و پرسشنامه انگیزش بر هر دو گروه اجرا شد. روش آماری: جهت تحلیل داده ها از آزمون آماری کوواریانس تک و چندمتغیره استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان از تفاوت نمرات پس آزمون یادگیری و انگیزش آزمودنی های گروه کنترل و آزمایش داشت، بنابراین فرضیه های پژوهش مبنی بر اثربخشی آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع بر یادگیری و انگیزش دانش آموزان پایه سوم ابتدایی در درس ریاضی، تأیید شد. نتیجه گیری: بنا بر نتیجه پژوهش، کاربست آموزش از راه دور مبتنی بر فناوری رمزینه پاسخ سریع جهت بهبود یادگیری و انگیزش دانش آموزان در درس ریاضی پیشنهاد می شود.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ضرورت ها و اهداف برنامه درسی تربیت عاطفی در آموزش ابتدایی ایران در سال ۱۴۰۳ در شهرستان آزادشهر و با حمایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر انجام شد. این مطالعه از نوع کیفی و با روش تحلیل محتوای قراردادی صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل اساتید علوم تربیتی، روان شناسی، الهیات و ادبیات فارسی، و نیز معلمان و مدرسان آشنا با موضوع تربیت عاطفی بود که با روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری، ۱۸ نفر در پژوهش مشارکت داشتند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و داده های حاصل پس از پیاده سازی کامل با نرم افزار MAXQDA 2020 تحلیل شدند. برای اطمینان از روایی و پایایی داده ها، معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا (اعتبار، انتقال پذیری، اطمینان پذیری و تأییدپذیری) به کار گرفته شد. یافته ها نشان داد که ضرورت تربیت عاطفی در سه مقوله اصلی «پرورش مهارت های عاطفی و اجتماعی»، «بهبود کیفیت زندگی و یادگیری» و «تقویت نظام آموزشی و فرهنگی» و اهداف آن در سه محور «پرورش مهارت های عاطفی»، «بهبود رفتار و سلامت روان» و «تقویت ارزش های انسانی و فرهنگی» قابل طبقه بندی است. نتایج پژوهش علاوه بر شناسایی ضرورت ها و اهداف، منجر به استخراج مدل مفهومی تربیت عاطفی در آموزش ابتدایی ایران شد که روابط میان ضرورت ها و اهداف را تبیین می کند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که گنجاندن مؤلفه های تربیت عاطفی در برنامه درسی رسمی دوره ابتدایی می تواند به ارتقای کیفیت یادگیری، کاهش اضطراب و پرخاشگری، افزایش تاب آوری، و تقویت همدلی و هویت فرهنگی دانش آموزان منجر شود. بنابراین، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با تدوین چارچوبی بومی برای آموزش مهارت های عاطفی، زمینه توانمندسازی معلمان و مشارکت فعال خانواده ها را فراهم سازند تا پیوند خانه و مدرسه در جهت پرورش نسلی متعهد، مسئول و برخوردار از سلامت روان تقویت شود.

پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی قابلیت استفاده ی اپلیکیشن شاد در یادگیری سیار از دو منظر مکمل «قابلیت استفاده آموزشی» و «قابلیت استفاده رابط کاربری» انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، «آمیخته با طرح تبیینی متوالی» بود. در بخش کمی، روش توصیفی-پیمایشی و همبستگی به کار رفت که جامعه ی آماری آن شامل کلیه ی 276 معلم مقطع ابتدایی شهرستان خلخال (بخش مرکزی) در سال تحصیلی 1404-1403 بود که به روش سرشماری شرکت کردند. در بخش کیفی، جهت تبیین دقیق تر یافته های کمی، مصاحبه هایی با 8 نفر از خبرگان همین جامعه (انتخاب شده به روش هدفمند) انجام شد. ابزار گردآوری داده ها در بخش کمی، پرسشنامه ی استاندارد (CECAM) ناوارو و همکاران (2024) و در بخش کیفی، مصاحبه ی نیمه ساختاریافته بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای، مدل سازی معادلات ساختاری (برای تایید مدل اندازه گیری و آزمون مدل ساختاری) و تحلیل مضمون انجام شد. یافته ها نشان دهنده ی ماهیت دوگانه ی قابلیت استفاده ی شاد است؛ این اپلیکیشن در خرده مقیاس های «طراحی»، «ناوبری» و «سفارشی سازی» (رابط کاربری) و «تعامل اجتماعی» (آموزشی) عملکردی بالاتر از حد متوسط داشت. در مقابل، در خرده مقیاس های «شخصی سازی»، «فعالیت ها»، «چندرسانه ای»، «محتوا» (آموزشی) و «بازخورد» (رابط کاربری) با ضعف های جدی مواجه بود. یافته های کیفی ضمن تأیید نتایج کمی، تبیین کرد که این ضعف ها ریشه در چالش هایی همچون «انعطاف ناپذیری مسیر یادگیری»، «فقدان بازخورد سیستمی و آنی»، «ماهیت منفعل تکالیف»، «فقر زیبایی شناختی» و «ضعف در طراحی پیام» دارد. نتایج نشان می دهد شاد برای تبدیل شدن به ابزار یادگیری مؤثر، نیازمند بازنگری راهبردی در قابلیت های آموزشی است. با توجه به محدودیت نمونه به یک منطقه، تعمیم نتایج به کل کشور باید با احتیاط صورت گیرد.

در عصر حاضر، توجه به توانمندی های بومی و فرهنگی در تولیدهای رسانه ای یک ضرورت به شمار می آید. توسعه ی روزافزون رسانه های آموزشی، ضرورت توجه بیشتر به بومی سازی آن ها را مدنظر قرار داده است. هدف پژوهش حاضر تدوین و اعتباریابی معیارهای محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی بوده است. روش پژوهش: در این مطالعه از روش ترکیبی متوالی اکتشافی استفاده شده است. جامعه آماری در بخش کیفی تمام کتاب ها و مقالات علمی پژوهشی مرتبط بودند. تعداد این منابع بر اساس کفایت داده ها مشخص شد. و در بخش کمی، صاحب نظرانی بودند که به نوعی با این پژوهش ارتباط داشتند. نمونه ی پژوهش در بخش کمی شامل ۶۱ نفر از صاحب نظران بودند که با روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. طرح پژوهش :پس از بررسی اسناد کتابخانه ای و مقالات، فهرستی از معیارهای اولیه ی محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی به دست آمد. این فهرست داری 21 گویه بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط ۵ نفر از متخصصین مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. سپس در بخش تحلیل عاملی، بار عاملی گویه ها ، با جمع آوری نظر 61 متخصص نمونه محاسبه گردید. جهت تحلیل استنباطی داده ها از ضریب روایی لاوشه و تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی استفاده گشت. با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، از 21 گویه موجود، تعداد 19 گویه برای معیارهای محتوایی بومی چندرسانه ای آموزشی باقی ماند. نتایج نشان دادند که 19 معیار می تواند برای طراحی محتوایی چندرسانه ای های آموزشی مدنظر قرار گیرد. با توجه به نیازها و ظرفیت های بومی در طراحی و تولید چندرسانه ای آموزشی، معیارهای تائید شده، می توانند در طراحی و تولید چندرسانه ای آموزشی بومی موردتوجه و استفاده قرار گیرند.

این پژوهش با هدف بررسی فرآیند آموزش زبان فارسی از طریق فناوری های سیار باتوجه به رشد روزافزون فناوری های آموزشی و نیازهای افراد در زمان کنونی، انجام شد. در همین راستا، تمام نرم افزارهای آموزش زبان فارسی موجود در فروشگاه های نرم افزار داخلی بازار، مایکت و سیب اپ و همچنین دو نرم افزار غیرایرانی بارگیری، و مورد بررسی قرار گرفت. به منظور ارزیابی نرم افزارها، پس از بررسی چارچوب های استاندارد توسعه نرم افزارهای آموزش زبان، از روبریک ULTIA استفاده شد. این روبریک دارای 37 گویه بوده و به دلیل جامعیت بیشتر و پوشش تمام مهارت ها و مولفه های آموزش زبان، برگزیده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که میانگین درصد تطبیق نرم افزار ها با چارچوب استاندارد 30% و بالاترین امتیاز 70% که مرتبط با یک نرم افزار خارجی است. لذا درحال حاضر هیچ نرم افزار ایرانی جامعی جهت آموزش زبان فارسی به فارسی آموزان وجود ندارد و جهت برطرف کردن این خلاء، نیاز به ایجاد و توسعه یک نرم افزار در زمینه آموزش زبان فارسی احساس می شود. به همین منظور، با توجه به مولفه های مورد نیاز جهت آموزش فارسی از طریق نرم افزار، بنیاد سعدی توسعه یک برنامه جامع در بستر موبایل را باتوجه به یافته های این پژوهش انجام داده است که می تواند پاسخگوی نیازهای آموزشی غیرفارسی زبانان باشد.

با گسترش استفاده از هوش مصنوعی درآموزش و بروز و ظهور فناوری های تقویت یافته به کمک هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند در محیط های یادگیری،براهمیت یادگیری و کاربرد این ابزارها توسط معلمان و دانش آموزان درفرایند یادگیری تاکیدات فراوان می شود. ازجمله مفاهیمی که دراین باره مطرح شده است، سواد هوش مصنوعی است. هدف از مطالعه حاضر تبیین مولفه های سواد هوش مصنوعی بود. روش پژوهش حاضر، به دلیل ماهیت و سوالات پژوهش کیفی و به شیوه ی تحلیل محتوای استقرایی بود، که پس از اشباع کدها و اتمام فرایند کدگذاری سه مولفه اصلی مهارت های شناختی، مهارت های اخلاقی و مهارت های عاطفی-انگیزشی به عنوان مولفه های اصلی استخراج شدند و ارتباط میان عناصر نشان داد که آموزش سواد هوش مصنوعی به دانش آموزان در فرایند یادگیری، علی رغم شناخت و به کارگیری ابزار می تواند به آنها درک مفاهیم کلی هوش مصنوعی و انگیزه کاربرد آن در حل مسائل کمک کند و نیز یادگیرندگان به درک اهمیت رعایت حقوق اخلاقی در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی نایل شوند

موفقیت سازمان ها در تحقق اهداف، وابسته به توانمندی و مشارکت فعال کارکنان است؛ موضوعی که در نظام آموزشی با توجه به نقش محوری معلمان اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی نمونه اولیه یک نرم افزار تعاملی برای ارتقای تعامل حرفه ای و مشارکت آموزشی معلمان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی و روش طراحی– توسعه ای صورت گرفته است. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۲ سرگروه آموزشی گردآوری و با تحلیل مضمون بررسی شدند. تحلیل ها منجر به شناسایی ۱۳ مضمون اولیه گردید که در نهایت در قالب پنج معیار اصلی نیازهای معلمان، شامل «تعامل و همکاری حرفه ای»، «یادگیری و توسعه حرفه ای»، «پشتیبانی آموزشی از دانش آموزان»، «مشارکت سازمانی» و «اطلاع رسانی» سازمان دهی شد. بر اساس این چارچوب، ۹ قابلیت کلیدی نرم افزار طراحی گردید: هم یاری معلمان، ارتباط با سرگروه ها، دوره های آموزشی، بانک محتوا، نشر علمی معلمان، پیشنهادها و انتقادات، نشست با وزارت، دانش آموزیار و اعلانات. نمونه اولیه نرم افزار در محیط Figma طراحی و با استفاده از آزمون استاندارد مقیاس کاربردپذیری سیستم (SUS) آزمون شد. تحلیل نتایج با نرم افزار SPSS و آزمون تی تک نمونه نشان داد میانگین امتیاز کاربرد پذیری نمونه اولیه (73.41) به دست آمده که بالاتر از سطح قابل قبول معیار (۶۸) است و اختلاف بین میانگین نمونه و مقدار مرجع با سطح معنی داری 0.001 از لحاظ آماری کاملاً معنادار است، و بیانگر رضایت کاربران و کارآمدی نرم افزار در تسهیل تعامل و همکاری میان معلمان می باشد. با این حال، پژوهش محدودیت هایی دارد؛ انجام بخش کیفی با تعداد محدود و عدم پیاده سازی عملی نرم افزار در محیط واقعی. بر این اساس پیشنهاد می شود در تحقیقات آینده، جامعه آماری گسترده تر و نسخه اجرایی نرم افزار مورد ارزیابی قرار گیرد.

مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان گروهی پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر تحمل پریشانی و حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق انجام شد. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماه بود. جامعه آماری این مطالعه زنان متقاضی طلاق ارجاع داده شده به مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی شهر بندرعباس در سال 1403 بودند. 30 نفر به روش در دسترس انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی ساده قرار گرفتند. هر دو گروه در شروع مطالعه، پس از اجرای درمان در گروه مداخله (طی 10 جلسه 90 دقیقه ای) و پس از گذشت سه ماه به مقیاس تحمل پریشانی (DTS؛ سیمونز و گاهر، 2005) و سنجه راهبردهای حفظ رابطه (RMSM؛ استفورد، 2011) پاسخ دادند. داده ها به روش تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر تحلیل شد. یافته ها نشان داد که بین گروه ها در متغیرهای تحمل پریشانی و حفظ رابطه تفاوت معنادار وجود داشت (05/0>P). نتایج مقایسه زوجی نتایج نشان داد بین نمرات پیش آزمون با پس آزمون و پیگیری متغیرهای تحمل پریشانی حفظ رابطه تفاوت معنادار وجود داشت (05/0>P). در مجموع می توان نتیجه گرفت که درمان گروهی پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت در طول زمان نقش موثری بر افزایش تحمل پریشانی و حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق داشته است.

زمینه و هدف: نظریه پردازان حوزه روان شناسی تربیتی معتقدندکه نظریه خودتعیین گری به دلیل پرداختن به سه بعد اساسی وجود انسان شامل خودتعیین گری، شایستگی، و ارتباط می تواند تأثیرات مطلوبی بر مسائل اساسی زندگی داشته باشد. از این رو هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر نظریه خودتعیین گری بر مشارکت تحصیلی، بهزیستی روان شناختی، و احساس تعلق به مدرسه بود. روش: روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون_ پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش، تمامی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شاهدشهر در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از میان آنها40 دانش آموز با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (در هر گروه 20 دانش آموز) قرار گرفتند. مداخله مبتنی بر آموزش خودتعیین گری برای گروه آزمایش در طی 10 جلسه 75 دقیقه ای اجرا شد؛ اما گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند و در وضعیت فهرست انتظار باقی ماندند. ابزار گردآوری داده ها شامل آخرین ویرایش اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه های مشارکت تحصیلی (ریو،2013)؛ بهزیستی روانشناختی (ریف، 2014)؛ و احساس تعلق به مدرسه (بری و بتی،2004) بود. داده های به دست آمده در دو سطح توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل کوواریانس تک و چندمتغیره) و با استفاده از نرم افزار SPSS-27 تحلیل شد. یافته ها: آموزش خودتعیین گری بر تمام مؤلفه های مشارکت تحصیلی شامل رفتاری (362/12=F)، عاملی (407/104=F)، شناختی (431/7=F) و هیجانی (064/10=F)؛ مؤلفه های متغیر بهزیستی روان شناختی شامل پذیرش خود (974/7=F)، روابط اجتماعی (673/8=F)، خودپیروی (178/10=F)، هدفمندی (449/21=F)، رشدیافتگی فردی (621/4=F)؛ و همچنین تمامی مؤلفه های متغیر احساس تعلق به مدرسه شامل احساس احترام (976/12=F)، ارتباط با مدرسه (604/16=F)، پذیرش همسالان (161/25=F)، و مشارکت تحصیلی (310/12=F) تأثیر معنادار داشته است (05/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، آموزش مبتنی بر خودتعیین گری با تقویت نیازهای روان شناختی پایه ای دانش آموزان شامل خودپیروی، شایستگی، و ارتباط، موجب افزایش انگیزش درونی و مشارکت فعال آنان شد. این سازوکارها در نهایت به بهبود مشارکت تحصیلی، بهزیستی روان شناختی، و احساس تعلق به مدرسه انجامید.

با توجه به گسترش روزافزون کاربرد واکاوی یادگیری در آموزش عالی و نقش آن در بهبود فرآیند یادگیری، پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مبانی نظری مداخلات واکاوی یادگیری در آموزش عالی انجام شد. این پژوهش به شیوه مرور نظام مند و با جستجوی کلیدواژه های مرتبط در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی مانند پایگاه علمی جهاد دانشگاهی، اریک، اسکوپوس و ... به بررسی مقالات منتشر شده از سال 2017 به بعد پرداخت. 54 مقاله مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که مداخلات واکاوی یادگیری با اهداف متنوعی از جمله بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش مشارکت و تعامل دانشجویان و بهبود کیفیت تدریس انجام می شوند. در این مداخلات، از انواع داده ها مانند داده های فعالیت های یادگیری (مانند تاریخچه ورود به سیستم و نمرات) و داده های ویژگی های دانشجو (مانند سن و جنسیت) استفاده می شود. روش های مداخله نیز متنوع بوده و شامل ارائه بازخورد و توصیه های شخصی سازی شده، طراحی محتوای آموزشی تطبیقی و استفاده از عناصر بازی وارسازی می شوند. نتایج این مداخلات به طور کلی مثبت بوده و منجر به بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش مشارکت و تعامل دانشجویان و بهبود کیفیت تدریس شده است. با این حال، پیاده سازی واکاوی یادگیری با چالش هایی مانند حفظ حریم خصوصی داده ها و مقاومت در برابر تغییر نیز روبرو است. در نهایت، با توجه به پتانسیل بالای واکاوی یادگیری در بهبود فرآیند آموزش عالی، پیشنهاد می شود که موسسات آموزشی با برنامه ریزی دقیق و توجه به چالش های موجود، از این فناوری برای ارتقای کیفیت آموزش بهره مند شوند.

محیط های یادگیری الکترونیکی تکلیف محور، به دلیل ظرفیت بالای خود در ارتقای یادگیری فعال و تعاملی، مورد توجه روزافزون محققان و طراحان آموزشی قرار گرفته اند. با این حال، فقدان یک الگوی مفهومی جامع و مبتنی بر شواهد، چالش هایی را در طراحی و پیاده سازی مؤثر این محیط ها ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تدوین الگوی مفهومی برای محیط های یادگیری الکترونیکی تکلیف محور بر اساس مدل C/ID 4 انجام شده است. پژوهش حاضر شامل مرور نظام مند مقالات منتشرشده در پایگاه های معتبر مانند Scopus، ERIC، Science Direct و Google Scholar بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ است. پس از غربالگری، ۱۴ مقاله که با معیارهای پژوهش همخوانی داشتند، یافته های پژوهش نشان داد که محیط های یادگیری تکلیف محور عملکرد یادگیرندگان را در ابعاد شناختی، روانی-حرکتی و انگیزشی بهبود می بخشند. استفاده از هوش مصنوعی انطباقی برای بازخورد شخصی سازی شده، واقعیت مجازی برای شبیه سازی تکالیف پیچیده و تحلیل یادگیری برای درک فرایندهای شناختی، نقش مهمی در بهینه سازی تجربه آموزشی دارند. مدل 4C/ID با ارائه اطلاعات حمایتی، روش کاری، تمرین های جزء-وظایف و طراحی تکالیف تدریجی، بار شناختی را کنترل کرده و یادگیری را مؤثرتر می کند. الگوی پیشنهادی می تواند اثربخشی یادگیری را افزایش داده، خودکارآمدی را بهبود بخشد و انتقال دانش را تسهیل کند.

در محیط های یادگیری مجازی با توجه به عدم حضور فیزیکی افراد در این فضاها و محدودیت های ارتباطی که وجود دارد، توجه به جنبه های فرا اخلاقی بسیار موردتوجه قرار دارد؛ لذا هدف پژوهش حاضر تبیین مؤلفه های فرا اخلاقی در محیط یادگیری مجازی است. این پژوهش، ازنظر هدف کاربردی و ازلحاظ ماهیت داده از نوع کیفی و از نوع تحلیل متنی است که در گردآوری داده ها از روش اسناد کاوی استفاده شد. در این پژوهش از روش مروری روایتی استفاده شد که جامعه آماری پژوهش شامل مقالات مرتبط با مؤلفه های فرا اخلاق و محیط یادگیری مجازی بود. برای رسیدن به این هدف، پایگاه های اطلاعاتی Google Scholar، Web of Science، Scopus، Magiran و ScienceDirect و مطالعات مروری جست وجو شد. درنهایت، از 61 مقاله به دست آمده، 21 مقاله بر اساس و با معیار 43 سؤال بِتِن و نرم افزار pop انتخاب شد و با ابزار فیش برداری، داده ها جمع آوری شد و تجزیه وتحلیل داده ها این پژوهش در چهار مرحله توصیف، تحلیل، استنتاج و تبیین انجام پذیرفت. نتایج نشان می دهد، رعایت اصول فرا اخلاق از سوی نیروی انسانی به پیاده سازی بهتر راهبردهای یادگیری مجازی در نظام تعلیم و تربیت کمک می کند. همچنین نتایج نشان داد، اخلاق مهم ترین عامل تداوم حیات محیط های یادگیری مجازی است و نقش مهمی در رشد و پیشرفت نظام آموزشی ایفا می کند. در مقاله حاضر با توجه به تجزیه وتحلیل SWOT به بررسی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای مؤلفه های فرا اخلاق در محیط یادگیری مجازی پرداخته شد؛ بنابراین شناخت و کاربست مؤلفه های فرا اخلاق، در محیط یادگیری مجازی می تواند بهبود روابط بین شرکت کنندگان، افزایش کیفیت ارائه مطالب آموزشی و تقویت اعتماد افراد را فراهم نماید.

هدف پژوهش حاضر تعیین بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنیت های طرحواره ای بر قلدری، قربانی و زدوخورد در نوجوانان دختر دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری اپژوهش شامل نوجوانان دختر 12 تا ۱۸ ساله دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی شهر اصفهان در بازه زمانی پائیز 1403 بودند. نمونه پژوهش شامل 30 نفر بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه قلدری اسپلاگه و هولت (IBS 2001) بود. گروه آزمایش تحت درمان مبتنی بر ذهنیت های طرح واره ای طی 10 جلسه 90 دقیقه ای هفته ای یکبار قرار گرفت و گروه گواه هیچگونه مداخله درمانی دریافت نکرد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیلی کوواریانس چند متغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون قلدری، قربانی و زد و خورد در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح 05/0 وجود داشت. یافته های این پزوهش نشان داد درمان مبتنی بر ذهنیت های طرحواره ای بر کاهش قلدری، قربانی و زد و خورد نوجوانان نوجوانان دختر دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی اثربخش بوده است.

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی استفاده از فناوری های دیجیتال با استفاده از ویژگی های شخصیتی، تاب آوری و سبک های دلبستگی انجام شده است. مطالعه حاضر از نظر هدف به عنوان یک تحقیق توصیفی و از نظر روش تحقیق همبستگی می باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور قشم بود که تعداد کل آن ها 3000 نفر برآورد شد. نمونه گیری در این پژوهش به صورت نمونه گیری طبقه ایی خواهد بود بدین صورت که از بین کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور قشم دانشکده علوم انسانی انتخاب شد و سپس از بین گروه ها، گروه علوم انسانی و در گروه علوم انسانی رشته های علوم تربیتی و روانشناسی انتخاب شد. تعداد دانشجویان در این گروه تعداد 1200 نفر برآورد شد که با توجه به جدول مورگان تعداد 291 نفر به صورت نمونه انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر پرسشنامه کاربرد فناوری دیجیتال (2022)، پرسشنامه ویژگی های شخصیتی (باس وهمکاران، 1975) و پرسشنامه تاب آوری کانر- دیویدسون (2003) بود. داده های به دست آمده در پژوهش حاضر در نرم افزار Spss-26 با روش تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که شیب خط رگرسیونی استاندارد شده متغیر ویژگی های شخصیتی برابر (0.852)، برای متغیر تاب آوری برابر (0.09)، برای متغیر سبک های دلبستگی برابر (0.01-) می باشد و با توجه به این که سطح معنی داری این ضرایب در متغیر ویژگی های شخصیتی کمتر از 0.05 می باشد این ضریب اختلاف معنی داری با صفر دارد و در نتیجه فرضیه اول (پیش بینی استفاده از فناوری دیجیتال با استفاده از ویژگی های شخصیتی) پژوهش تایید می شود و فرضیه دوم (پیش بینی استفاده از فناوری دیجیتال با استفاده از تاب آوری)و سوم (پیش-بینی استفاده از فناوری دیجیتال با استفاده از سبک های دلبستگی) پژوهش رد می شود.

در دهه های اخیر، برنامه «فلسفه برای کودکان» به عنوان یک راهبرد پرسش محور و گفت وگومحور، توانسته به طور معناداری مهارت های تفکر انتقادی، خلاق، همکارانه و استدلالی دانش آموزان دوره ابتدایی را تقویت کند از این رو پژوهش حاضر با هدف غنی سازی فناوری هوش مصنوعی در برنامه فلسفه برای کودکان و بررسی تاثیر آن بر مهارت های شناختی و استدلالی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 04-1403 بود که ۳۴ نفر از آنان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۷ نفر) و کنترل (۱۷ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه آموزش برنامه فلسفه برای کودکان مبتنی بر قابلیت های هوش مصنوعی را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش متداول را گذراند. ابزار گردآوری داده ها شامل مقیاس استدلال تامسون (۲۰۰۵) و پرسشنامه استاندارد مهارت های شناختی نجاتی (۱۳۹۲) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری بررسی شد. یافته ها نشان داد بین میانگین نمرات دو گروه در مهارت های شناختی و استدلالی تفاوت معناداری در مرحله پس آزمون وجود دارد (P<0.05). بنابراین، اجرای برنامه فلسفه برای کودکان مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند به طور معناداری موجب ارتقای مهارت های شناختی و استدلالی دانش آموزان شود.