ادبیات

مدیح نبوی یکی از زمینه های شعری است که محور اصلی آن شخصیت حضرت محمد(ص) است. در این هنرِ شعری، شاعر به توصیف ابعاد مختلف شخصیت پیا مبر میپردازد، او را به لحاظ شکل ظاهری و منش اخلاقی میستاید و زبان به ذکر معجزات آن حضرت و هر آن چه که در ارتباط با رسالت اوست میگشاید. سخن شاعران در این باب از قلبی برآمده که سرشار از اخلاص و صداقت است و بر عاطفه ای متکی است که ایمان به رسالت پیا مبر و عشق به اخلاق انسانی و ربّانی او، آن را شعله ور ساخته است. به دلیل جای گاهی ویژه که این نوع شعر در ادبیات فارسی و عربی دارد، پژوهش حاضر به رویکردی مقایسه ای در چهارچوب ادبیات تطبیقی به بررسی مدیح نبوی در آثار عطار و بوصیری پرداخته و با تکیه بر تولید ادبی این دو شاعر برجسته، جلوه های مختلف این هنر شعری را در ادبیات فارسی و عربی منعکس ساخته است.

۲۱۱۸۵.

بررسی نقش زن در رمان گرگ بیابان هسه با نگاهی به برخی از آثار دیگر وی

نویسنده: سید مسعود سلامی لیلی مسگرزاده اقدم

منبع: پژوهشنامه فرهنگ و ادب سال ششم پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره ۱۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۱۶۲۰ تعداد دانلود : ۵۹۴۵

هرمان هسه نویسنده ای است که نماد نسل جوان (و البته سایر نسل های) دهة بیست آلمان بشمار میرود. برخی از مضامین مهم در آثار وی نقد دنیای بورژوازی، تلاش در جهت آشکار ساختن وجوه گوناگون شخصیت انسان، بررسی ساختار رویا و تحول فرد در دل دنیای مدرن به کمک روایت داستانی است. به این فهرست میبایستی دل بستگی او را به شیوة گوته، هم چنین رمانتیسم سدة 19 و علوم اجتماعی تحت تأثیر تحلیل گر مشهور اساطیر و افسانه ها ـ کارل گوستاو یونگ ـ نیز اضافه کرد. 1 در این جا نقش زن و نوع نگاه هسه به زن که یکی از مضامین پررنگ آثار اوست، به واکاوی پرداخته می شود. رویکرد هسه با توجه به روان شناسی شخصیت هایی که پرداخته، مستلزم مدد گرفتن از درون گرایی و رویارویی با عواطف و احساسات است. مطالبی که در این رمان حایز اهمیت است، تجربیات لحظه به لحظة «من» در مسیر خودشناسی است.

۲۱۱۸۶.

بررسی زبان شناختی قصاید بهار

نویسنده: محمدرضا پهلوان نژاد علیرضا سزاوار

منبع: پژوهشنامه فرهنگ و ادب سال ششم پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره ۱۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی ادبیات

تعداد بازدید : ۱۴۰۴ تعداد دانلود : ۷۵۱

بهار اولین کسی است که سبکشناسی را به صورت مدوّن و علمیدر زمینة نثر نوشت و برای آن تعاریف علمی آورد. هرچند عمرش مجال نداد که در زمینة نظم نیز تحقیقاتش را دنبال کند، اما یادداشت هایی پراکنده داشت که بعدها جمع آوری شد. بهار در کتاب سبکشناسی به بخش زبانی بیش از دیگر مباحث پرداخته است. نهضت بازگشت از قدما بیش از همه در زبان آن ها بود و آثار کهنگی بخوبی در شعر آنان نمایان بود. از ویژگیهای عمدة قصاید بهار تتبع در زبان گذشته است و از همه لحاظ محتوا خصوصاً در مسایل سیاسی و اجتماعی کاملاً هماهنگ با جزئیات جامعة روز است. در این مقاله از سه دیدگاه زبان شناختی، قصاید بهار را بررسی نموده ایم گرچه در بسیاری از موارد مجبور شده ایم وارد حوزة پرپیچ و خم ادبیات فارسی شویم، این حوزه ها عبارت است از: 1ـ حوزة آواشناسی 2ـ حوزة ساخت واژی 3ـ حوزة نحوی در بخش آوایی به مختصات کلمات از قبیل تشدید، تخفیف، افزایش، کاهش و ابدال در واژه ها و موسیقی که در اثر هم نشینی لغات پدید میآید، پرداخته شده است. در بخش ساخت واژی استعمال لغات کهن با معانی تازه و قدیمی و غیره آورده شده است. مختصات نحوی به موضوع ساخت زبان ها درگذشته و کاربرد آن ها در شعر بهار و متمم ها و انواع «را» و غیره پرداخته است.

۲۱۱۸۷.