درخت حوزه‌های تخصصی

یکی از منفی ترین پیامدهای دنیای مدرن بیگانگی شهروندان با فضای شهر می باشد. تفاوت های فردی به خصوص تفاوت های جنسیتی، در همه ابعاد اجتماعی و فردی نمود دارد. این پژوهش که به صورت آمیخته طراحی شده است، قصد دارد به سنجش پراکنش فضایی احساس بیگانگی در زنانی بپردازد که در شهر اهواز ساکن هستند. پژوهش حاضر، ابتدا ابعاد مختلف احساس بیگانگی در فضاهای شهری را تبیین کرد، و مدل ساختاری آن به کمک تحلیل عاملی تأییدی بررسی شد، شاخص برازش داده های تجربی و مدل همگی بیش از 9/0 به دست آمده میانگین خطای استاندارد بارهای عاملی کمتر از 03/0 است. به کمک روش تخمین تراکم کرنل مناطق شهری اهواز را که بیشترین احساس بیگانگی از سوی شهروندان بروز می یابد شناسایی شدند. یافته های نقشه های تراکم کرنل نشان داد فضاهایی از شهر اهواز که با کاهش سرزندگی برای زنان، ناامنی برای زنان، ناکارآمدی فضا برای زنان، و بی هویتی همراه هستند از داغ ترین کانون ها برای تشدید احساس بیگانگی به شمار می روند. تشدید احساس بیگانگی در مناطق مختلف شهری اهواز جنسیت زدگی فضا را به دنبال داشته و زنان بیشترین قربانی این احساس هستند و موجب کاهش مشارکت اجتماعی و دل بستگی آنان به شهر شده است. ایجاد فضاهای سرگرمی و تفریحی به صورت غیرمتمرکز و محله ای، استفاده از فضای سبز برای افزایش حس سرزندگی، توجه به طراحی شهر به لحاظ زیبایی مکان و عناصر فرهنگی و قومی، هم می تواند سرزندگی شهر را افزایش دهد و هم موجب زیست پذیری بهتر آن شود که خود موجب تضعیف احساس بیگانگی در فضای شهر خواهد شد.

یکی از راه های دستیابی به توسعه پایدار شهری، فراهم نمودن امکانات و خدمات موردنیاز شهروندان ساکن در مناطق شهری است. سازمان فضایی متعادل در شهرها نوعی از پایداری شهری است و زمانی محقق خواهد شد که هماهنگی و سازگاری منطقی بین پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در شهرها به وجود آید. این پژوهش باهدف ارزیابی درجه موفقیت در ارائه خدمات شهری بر اساس میزان رضایتمندی شهروندان (مطالعه موردی منطقه4 اهواز) انجام شد. پژوهش حاضر بنا به ماهیت موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده، از نوع توصیفی، تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی است. جهت تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار spss ، ارزیابی شاخص های موردنظر جهت آزمون فرضیه ها از آزمونT تک نمونه ای،ضریب همبستگی پیرسون و آزمون نابرابری واریانس استفاده شده است. نتایج یافته ها نشان می دهد که شاخص مبلمان شهری با میانگین (26/1)، شاخص محیط زیست با میانگین (13/1) و شاخص مبلمان شهری با میانگین (12/1) به طور معناداری کمتر از میانگین مورد انتظار(3) بودند این امر نشان دهنده عدم ارائه مناسب خدمات بو ده که منجر به عدم رضایت ساکنان محدوده مورد مطالعه گردیده است .نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد که اختلاف معناداری میان سه شاخص نیست و این منطقه از همه جهات دچار معضل (خدمات شهری ضعیف و رضایتمندی بسیار کم) می باشد. تحلیل آزمون نابرابری واریانس(Anova) نیز نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه ای را تایید کرد.

مکان ها و فضاهای جغرافیایی بسته به موقعیت، مشخصات و عناصر ساختاری و کارکردی خود دارای ارزش های متفاوتی هستند. بر این بنیان، امروزه نقش و اهمیت دریا در اقتصاد انکار ناپذیر است ؛زیرا ارتباط مستقیم آن با نیازها و توانمندی های منافع کشورهای صاحب دریا حائز اهمیت است که سیاست های دریایی این کشورها بر اساس این منافع شکل می گیرد. از این رو، توسعه دریا محور فرصت استثنایی برای رشد و پیشرفت روز افزون مناطق ساحلی به ویژه استان هرمزگان است. پژوهش حاضر با روش آینده پژوهی به دنبال پاسخ به این پرسش است که پیشران های ژئواکونومیکی توسعه استان هرمزگان با رویکرد اقتصاد دریامحور چه خواهد بود؟ روش پژوهش در این طرح، روش آمیخته (کمی- کیفی) می باشد. تحلیل داده ها از طریق نرم افزار MICMAC انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شاخصGE7 (حضور و جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی) در رتبه اول تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE8 (مناطق آزاد، بنادر و گمرکات) در رتبه دوم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE9 (ظرفیت های جزایری استان) در رتبه سوم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه چهارم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE10 (میزان قابل توجه صادرات، تخلیه و بارگیری کالا) در رتبه چهارم تأثیرگذاری مستقیم و رتبه سوم غیرمستقیم قرار گرفته است. شاخص GE6 (زیرساخت های دریایی، ریلی، هوایی و جاده ای) در رتبه پنجم تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم قرار گرفته است.

با توجه به گسترش نیاز به توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات در مسیر تحقق شهر هوشمند، تأمین مالی پایدار برای پروژه های فناوری اطلاعات در نهادهای عمومی نظیر شهرداری ها به یک چالش کلیدی تبدیل شده است. این تحقیق با هدف طراحی مدلی برای انتخاب مناسب ترین روش های تأمین مالی پروژه های فناوری اطلاعات در شهرداری تهران انجام شده است. در گام نخست، شاخص های کلیدی مؤثر بر انتخاب روش های تأمین مالی با مرور ادبیات و مصاحبه با خبرگان استخراج شد. سپس، با بهره گیری از روش بهترین بدترین وزن شاخص ها تعیین شد. در ادامه با استفاده از مدل تصمیم گیری برناردو و لحاظ کردن محدودیت های مالی، نهادی، حقوقی و فناوری، هفت گزینه اصلی تأمین مالی شامل خصوصی سازی، منابع داخلی، منابع عمومی، مشارکتی، بدهی سنتی و خدمات محور و نتیجه گرا شناسایی شدند. به منظور بررسی پایداری و انطباق مدل با شرایط واقعی، شبیه سازی مونت کارلو بر پایه داده های واقعی انجام شد. نتایج 1000 بار شبیه سازی نشان داد روش های منابع داخلی، منابع عمومی و روش های مشارکتی بالاترین نرخ انتخاب را دارند و با عملکرد فعلی شهرداری تهران نیز هم راستا هستند. از جمله نوآوری های این تحقیق می توان به ترکیب روش های بهترین بدترین، برناردو و شبیه سازی مونت کارلو، تمرکز بر حوزه فناوری اطلاعات و استفاده از شاخص های نوینی همچون زنجیره بلوکی اشاره کرد.

کافه های خیابانی به عنوان فضاهای اجتماعی اقتصادی در شهرهای ایران به تدریج ظهور یافته اند و دارای پتانسیل قابل توجهی برای ارتقای کیفیت فضاهای عمومی هستند. با این حال، گسترش این فضاها غالباً بدون برنامه ریزی دقیق و هماهنگی با ساختار کالبدی اجتماعی شهر رخ داده است. هدف این پژوهش، بررسی ارتباط حضور کافه های خیابانی با ابعاد مختلف کیفیت فضاهای شهری در بلوار ارم همدان است. روش این مطالعه توصیفی تحلیلی و کاربردی است. جامعه آماری شامل کارکنان کافه ها و استفاده کنندگان مداوم بلوار ارم شامل افرادی که مسیر تردد روزانه یا محیط کارشان در این بلوار قرار دارد و نیز کسانی که برای فعالیت های ورزشی یا پیاده روی از آن استفاده می کنند بود. نمونه گیری به صورت هدفمند و در دسترس انجام شد و پرسشنامه ای با روایی محتوایی و ضریب آلفای کرونباخ 0/94 میان ۳۸۰ نفر توزیع و تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری ناپارامتریک مناسب مانند کای اسکوئر و فریدمن در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد شاخص «سرزندگی و نشاط شهری» با میانگین 3/44 بالاترین مقدار را داشته و بیانگر نقش کافه های خیابانی در افزایش پویایی فضایی، تعاملات اجتماعی و امنیت روانی است. همچنین، شاخص های «اقتصاد محلی» (میانگین 3/40) و «زیبایی شناسی» (میانگین 3/33) عملکرد مطلوبی داشتند. در مقابل، ابعاد «پیاده مداری» (میانگین 3/09) و «محیط زیست شهری» (میانگین 2/88) ضعیف تر ارزیابی شدند و نیازمند توجه بیشتری هستند. یافته ها نشان می دهند کافه های خیابانی فراتر از کارکرد فقط مصرفی می توانند بستری برای تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش پویایی شهری و ارتقای کیفیت زندگی فراهم کنند. نوآوری این مطالعه در ارزیابی هم زمان شاخص های اجتماعی، روان شناختی، زیبایی شناختی، اقتصادی و محیط زیستی است که تصویری جامع از نقش کافه های خیابانی در کیفیت فضاهای عمومی ارائه می دهد و می تواند به عنوان مرجع برای سیاست گذاری و برنامه ریزی انسان محور در شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

این پژوهش با هدف مدلسازی راهبردهای مدیریت استعداد در ورزش مدارس محدوده جغرافیایی شهر اهواز با استفاده از روش داده بنیاد انجام شد. مرحله کیفی اساتید دانشگاه را هدف گرفت، در حالی که مرحله کمی شامل 460 معلم تربیت بدنی بود. از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با رسیدن به اشباع نظری، شرایط علی مؤثر بر رشد استعداد شناسایی شد: ظرفیت سازمانی، مسائل مالی و مدیریتی و فرآیند استعدادیابی. شرایط پس زمینه شامل رفتارهای معلم و دانش آموز و همچنین تأثیرات والدین بود، در حالی که شرایط مداخله شامل سخت افزار و کیفیت خدمات آموزشی بود. راهبردهای موثر پیشنهاد شده عبارتند از: هدایت استعداد، مدیریت منابع کارآمد، تعیین هدف مناسب، تهیه تجهیزات و امکانات لازم، دسترسی به داده ها برای اطلاعات مربوط به استعداد، و توانمندسازی معلمان در شناسایی و توسعه استعدادها. اجرای این استراتژی ها برای پرورش و شناسایی استعدادها، بهبود بهره وری در استعدادیابی و ارتقای مدیریت کلی استعداد بسیار مهم است. موفقیت منوط به پرداختن به شرایط شناسایی شده و به کارگیری استراتژی های توصیه شده برای نتایج بهینه در مدیریت استعدادهای ورزشی مدارس است.

شهرهای ساحلی مازندران به دلیل پذیرش گردشگری انبوه، با چالش های متعددی در رعایت هنجارهای اجتماعی مواجه اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش سرمایه انسانی پلیس در رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران انجام شده است. روش شناسی: تحقیق از نوع کمی و اثبات گرا بوده و جامعه آماری شامل 126 مدیر و افسر پلیس فرماندهی انتظامی استان مازندران است که 100 نفر از آن ها با روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای با 34 سؤال در مقیاس لیکرت بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و PLS تجزیه وتحلیل شدند. تحلیل رگرسیون نشان داد که ویژگی های روان شناختی و اخلاقی پلیس بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران دارند. دانش پلیس نیز با ضریب تأثیر 0.123 معنادار بود، اما مهارت های حرفه ای تأثیر معناداری بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران نداشت. مدل تحقیق توانست 26 درصد از واریانس هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران را تبیین کند. سرمایه انسانی پلیس به ویژه در ابعاد روان شناختی و اخلاقی، نقش مؤثری در رعایت و تقویت هنجارهای اجتماعی گردشگران دارد. پیشنهاد می شود آموزش های حرفه ای در حوزه روان شناسی، اخلاق و مهارت های ارتباطی برای کارکنان پلیس گسترش یابد. همچنین، همکاری میان نیروی انتظامی و نهادهای گردشگری برای ارتقای آگاهی گردشگران از هنجارهای محلی ضروری است. این پژوهش نخستین مطالعه ای است که به بررسی جامع تأثیر سرمایه انسانی پلیس بر رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در ایران پرداخته و چارچوبی عملی برای مدیریت رفتار گردشگران و تقویت تعاملات مثبت در مقاصد گردشگری ارائه می دهد.

این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای خط مشی گذاری در فرآیند توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، صورت پذیرفته است. از نظر روش رویکرد تحقیق ترکیبی، شامل مطالعات اسنادی، تحلیل محتوا و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه صنعت، فناوری و آموزش خواهد بود. ابتدا، مبانی نظری و تجربی مرتبط با هوش مصنوعی در تولید، مدل های خط مشی گذاری و اهمیت آموزش در تحولات فناورانه مورد بررسی قرار می گیرد. سپس، با شناسایی چالش ها و فرصت های موجود، چارچوب مفهومی مدل تدوین و در نهایت، مولفه های عملیاتی آن با تکیه بر نقش آموزش، تشریح خواهد شد.یافته ها: انتظار می رود یافته های این تحقیق نشان دهد که پیاده سازی موفقیت آمیز هوش مصنوعی در صنایع تولیدی، مستلزم یک رویکرد یکپارچه در خط مشی گذاری است که آموزش را در اولویت قرار دهد. این آموزش ها باید طیف وسیعی از کارکنان، از مدیران تا نیروی کار خط تولید را پوشش دهد و مهارت های لازم برای کار با سیستم های هوشمند، تحلیل داده ها و همچنین تفکر انتقادی و حل مسئله در محیط های فناورانه را تقویت کند. همچنین، مشخص خواهد شد که سرمایه گذاری در آموزش، نه تنها به افزایش بهره وری و کیفیت تولید منجر می شود، بلکه نوآوری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار را نیز تسهیل می نماید.مدل پیشنهادی، با برجسته کردن نقش آموزش در تمامی مراحل خط مشی گذاری توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، چارچوبی جامع و منعطف را ارائه می دهد.

زمینه و هدف : مترو، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از زﻳﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﺷﻬر می تواند تاثیرات شگرفی در نظام ﺗﻮﺳﻌه ﺷﻬﺮی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر ﻧﯿﺰ در پی آن اﺳت ﺗﺎ به بررسی اثرات احداث شبکه مترو بر الگوی عرضه زمین (مطالعه موردی:ایستگاه 45 متری گلشهر کرج) بپردازد چرا که ﮐﻪ سیستم حمل ونقل عمومی مترو یکی از ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮﯾﻦ اشکالﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﯽ در ﺷﻬﺮﻫﺎی اﻣﺮوزی است. روش شناسی: ﭘﮋوﻫﺶ حاضر در قالب دو بخش آمار استنباطی و تصمیم گیری چندمعیاره مورد ارزیابی قرار گفته است. الگوی حاکم بر پژوهش به لحاظ رویکرد، راهبردی؛ از نظر ماهیت، شناختی؛ به لحاظ هدف، کاربردی؛ از نظر روش، توصیفی تحلیلی؛ به لحاظ زمان، مقطعی؛ و از نظر نوع داده، کمی و کیفی است. با توجه به پرسش های پژوهش که از نوع علی معلولی هستند، چهار فرضیه معرفی شدند. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان محله گلشهر کرج است و برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران به شیوه محاسبه آنلاین استفاده شد و به تعداد 384 نفر تعیین گردید. همچنین برای بخش تصمیم گیری چندمعیاره با 20 متخصص رایزنی شد. نتایج و یافته ها: در گام نخست به تعیین و رتبه بندی اهمیت معیارهای کیفیت بنا و فضا، دسترس پذیری، مطلوبیت منظره های محیطی، بهره اقتصادی و ارزش زمین با استناد به آرای شهروندان ساکن در محله گلشهر کرج پرداخته شده و براساس ضریب طیف لیکرت و شناسایی شاخص های اثرگذار بر آن ها، معیار کیفیت فضا و بنا در رتبه نخست قرار گرفت که ناشی از اهمیت شاخص های "رضایتمندی کلی از تأسیسات زیربنایی و روابط همسایگی" در محله گلشهر است؛ ضمن آنکه شاخص تأثیر مترو بر کاربری تجاری نیز دارای بیشترین اهمیت از نگاه پاسخگویان است. همچنین بررسی فرضیه ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه نشان داد که در چهار معیار مذکور، در محله گلشهر کرج می توان به اثر مثبت احداث ایستگاه متروی 45 متری بر عرصه های پیرامونی پی برد. در گام بعد، عناصر اثرگذار بر یکپارچگیِ اثربخشیِ سامانه های حمل ونقل همگانی و عرصه های زمین و کاربری های مرتبط، با استفاده از تکنیک فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای اولویت بندی معیارها و شاخص ها، مورد ارزیابی قرار گرفتند. براساس نتایج، معیارهای حمل ونقل، اقتصادی، اجتماعی و محیطی به ترتیب دارای بیشترین تا کمترین اهمیت هستند.

زمینه و هدف: استان خوزستان به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی خود، همواره با چالش های متعددی در زمینه منابع آب روبرو بوده است. این چالش ها، که به عنوان تنش های آبی شناخته می شوند، می توانند تأثیرات گسترده ای بر ابعاد مختلف زندگی اجتماعی داشته باشند و تاب آوری جامعه را در برابر بحران ها کاهش دهند. هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین تنش های آبی و تاب آوری اجتماعی در استان خوزستان با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است. روش شناسی: پژوهش حاضر با جامعه آماری ۴,۷۱۰,۵۰۹ نفر از شهروندان استان خوزستان، نمونه ای ۳۸۶ نفری را با استفاده از فرمول کوکران انتخاب و بررسی کرده است. ابزار پژوهش، پرسشنامه ای محقق ساخته با روایی محتوایی (صوری) و سازه ای تأیید شده و پایایی ترکیبی قابل قبول بود. داده ها با روش های تحلیل همبستگی و الگویابی معادلات ساختاری توسط نرم افزارهای SPSS و Smart PLS تحلیل شدند. یافته ها و نتایج: نتایج حاصل از مدل سازی معادلات ساختاری حاکی از وجود رابطه قوی و معنادار (p<0.05) بین شاخص های تنش های آبی و تاب آوری اجتماعی است. به عبارت دیگر، این یافته ها نشان می دهد که با افزایش تنش های آبی، تاب آوری اجتماعی در جامعه مورد مطالعه کاهش می یابد. علاوه بر این، شاخص های برازش مدل نیز نشان می دهند که داده ها به خوبی با مدل مفهومی پژوهش منطبق هستند و مدل از برازندگی لازم برخوردار است. این امر، اعتبار و پایایی نتایج حاصل از مدل سازی را تقویت می کند و مؤید آن است که مدل پیشنهادی به درستی قادر به تبیین رابطه بین متغیرهای مورد مطالعه است و در نهایت مقایسه ضرایب همبستگی نشان می دهد که شاخص زیست محیطی و سپس شاخص نهادی قوی ترین رابطه را با شاخص تاب آوری اجتماعی و تنش های آبی دارند. همچنین نتایج حاصل از آزمون pls نشان داد که در بین شاخص های تنش آبی به ترتیب شاخص های زیست محیطی با امتیاز 828/24، شاخص های اقتصادی با امتیاز 762/21 و سپس در بین شاخص های تاب آوری اجتماعی شاخص نهادی با امتیاز 677/21 و شاخص اجتماعی با امتیاز 145/20 رتبه اول تا چهارم را به خود اختصاص داده اند و این امر نشان دهنده تأثیر شاخص های تنش آبی بر تاب آوری اجتماعی در استان خوزستان است.

زمینه و هدف: در سال های اخیر، تغییرات اقلیمی و فعالیت های انسانی موجب تشدید بحران کمبود منابع آب در سطح جهانی شده اند. این تغییرات با اختلال در چرخه هیدرولوژیکی، منابع آب سطحی را از نظر دسترسی، کیفیت و پایداری در معرض تهدید جدی قرار داده اند. روش شناسی: به منظور بررسی اثر تغییرات اقلیم بر روی منابع آب های سطحی حوضه بابلرود ابتدا داده های هواشناسی و هیدرومتری حوضه جمع آوری گردید. بعد از رفع نواقص آماری، حذف داده های پرت و انتخاب پایه زمانی مشترک، اقدام به پیش بینی متغیرهای اقلیمی (بارش، حداقل دما و حداکثر دما) برای دوره آینده (2100-2020) بر اساس داده های گزارش ششم IPCC AR6 و مدل اقلیمی CanESM5 تحت سناریوهای SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در مدل SDSM شد. برای شبیه سازی دبی جریان در دوره آینده از داده های ریزمقیاس نمایی شده بر اساس شبکه عصبی مصنوعی (ANN) استفاده گردید در نهایت، به منظور تعیین روند در داده های آینده از آزمون های ناپارامتری من کندال و تخمین گر شیب سن در محیط نرم افزار R استفاده شد. نتایج و یافته ها: تحلیل روند دبی جریان با استفاده از آزمون من-کندال، شیب سن و مدل ANN طی دوره 2021–2100 نشان داد که در تمامی سناریوهای اقلیمی SSP، روندی کاهشی ضعیف و آماری غیرمعنادار وجود دارد. بیشترین کاهش در سناریوی SSP5-8.5 مشاهده شد. دمای حداقل روند افزایشی غیرمعنادار داشته و بارش فاقد روند مشخص است. نتایج مدل ANN با آزمون های آماری همخوانی داشته و کاهش تدریجی دبی جریان را تأیید می کند، که بر ضرورت مدیریت پایدار منابع آب در مواجهه با تغییر اقلیم تأکید دارد. این یافته ها ضمن تأیید تأثیر مستقیم تغییر اقلیم بر منابع آب سطحی، بر اهمیت بهره گیری از مدل های هوشمند در تحلیل بلندمدت و مدیریت پایدار منابع آب تأکید داشته و ضرورت استفاده از رویکردهای ترکیبی و تحلیل های منطقه ای در مطالعات آینده را برجسته می سازد.

زمینه و هدف: دیفرانسیل شهری به پدیده ای کلیدی در جغرافیای شهری اشاره دارد که بیانگر تفاوت ها,نابرابری ها و گسست های فضایی-اجتماعی –اقتصادی درون یک شهر یا بین مناطق مختلف یک منطقه شهری است .شهر شاندرمن ،واقع در استان گیلان در شمال ایران با ویژگی های منحصر به فردی که دارد به عنوان یکی از شهرهای مهم و تاریخی این منطقه شناخته می شود. روش شناسی: پژوهش حاضر با هدف بررسی دیفرانسیل شهری در شاندرمن از سال های 1365 تا 1400 از ترکیب داده های کمّی و کیفی بهره برده است . دراین پژوهش روش پژوهش توصیفی – تحلیلی بوده که مبتنی بر داده های کمی مانند جمعیت ,دسترسی به خدمات عمومی – مهاجرت – نرخ بیکاری و همچنین به بررسی نظام سلسله مراتبی رتبه – اندازه جایگاه شهر شاندرمن در بین شهرهای استان گیلان پرداخته شده است ,داده های کیفی که عمق مسئله را نشان می دهد شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته از کارشناسان و صاحبنظران و همچنین مدل پارادایمی جهت شناسایی شرایط علی ,زمینه ای و مداخله گر مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج و یافته ها: تلفیق داده ها نشان می دهد سرمایه گذاری ها در زمینه های بهداشتی آموزشی و خدماتی ناکافی بوده است که حکمرانی محلی به عنوان یک عامل موثر در این زمینه به علت عدم تخصیص متوازن بودجه موجب عمیق تر شدن مسائل اجتماعی – اقتصادی برای این منطقه گشته است به طوریکه این عدم تعادل موجب شده تا قسمت های مرکزی شهر از لحاظ خدمات آموزشی-بهداشتی و سطح رفاه در بالای هرم و مناطق پیرامونی و روستایی این شهر در جهت دسترسی به امکاناتی مانند صنایع کوچک مولد, خدمات رفاهی و آموزشی در وضعیت ضعیف تری قرار بگیرند.

زمینه و هدف: ظرفیت ها وتوانمندی های استان سیستان و بلوچستان در جنبه های جغرافیایی، منابع طبیعی و اقتصادی و نیروی انسانی بالقوه بسیار است که در صورت بالفعل شدن این ظرفیت ها می تواند مزیت های بسیاری را هم برای استان و هم برای منطقه رقم بزند. با توجه به اهمیت این موضوع هدف پژوهش حاضر؛ طراحی مدل توسعه ی اجتماعی- امنیتی استان سیستان و بلوچستان است. روش شناسی: روش پژوهش مدلسازی به شیوه معادلات ساختاری و کمّی -پیمایشی است. جامعه پژوهش عبارت بودند از کلیه مدیران و کارکنان سازمان های دولتی استان سیستان و بلوچستان. تعداد نمونه با استفاده از فرمول کوکران 292 نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش عبارت بود پرسشنامه محقق ساخته و تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده، به دو روش توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزارهای SPSS 16 و Smart PLS انجام شد. نتایج و یافته ها: نتایج نشان داد هفت مؤلفه در تبیین توسعه اجتماعی- امنیتی استان سیستان و بلوچستان نقش دارند که عبارتند از: امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی، امنیت نظامی، توسعه عدالت، توسعه کیفیت زندگی، توسعه اخلاق اجتماعی، و در نهایت توسعه امنیت سیاسی. جهت بررسی برازش مدل، به بررسی X2، R و RS؛ پرداخته شد که وجود X2 پایین و نسبت کای دو به درجه آزادی کمتر از سه، و همچنین ضریب تعیین و ضریب تعیین تعدیل شده محاسبه شده؛ نشان دهنده برازش مناسب مدل بود و در نهایت از جمع بندی عوامل، ابعاد و مؤلفه های مدل توسعه ی اجتماعی- امنیتی استان سیستان و بلوچستان، 4 عامل، با اولویت بالا مطرح گردید. این عوامل عبارتند از: اولویت اول: امنیت نظامی، اولویت دوم: امنیت اجتماعی، اولویت سوم: توسعه کیفیت زندگی، و در نهایت اولویت چهارم: توسعه عدالت. امید است این نوع مطالعات گامی باشد در جهت تعمیق دانش کاربردی و ارتقای وضعیت اجتماعی- امنیتی استان سیستان و بلوچستان.

شهر خلاق به عنوان یک روش راهبردی در عرصه تفکر، برنامه ریزی و اجرای طرح های شهری مطرح شده است. با توجه به تغییرات بسیار عمیقی که در محیط شهر در حال وقوع است خلاقیت مسئولین، صاحبان مشاغل، ساکنین شهر یک عامل بسیار حیاتی در حل بسیاری از مسایل شهر به شمار می آید. همچنین این رویکرد به چگونگی ورود خلاقانه شهروندان به عرصه های مختلف مواجهه با مسائل مرتبط با شهر می پردازد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش به صورت توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری داده ها به صورت کتابخانه ای پیمایشی می باشد. در پژوهش حاضر مناطق شهری اهواز بر اساس 14 معیار از شاخص های شهر خلاق سطح بندی شده اند. نتایج حاکی از آن است میزان برخورداری مناطق شهری اهواز از لحاظ شاخص های شهر خلاق متفاوت است و شکاف بسیاری بین مناطق وجود دارد. بهترین وضعیت از لحاظ شاخص های شهر خلاق بر اساس الگوی واسپاس را منطقه یک با وزن 416/0 دارد، به عبارتی در منطقه یک که معیارها در سطح بالا هستند، زمینه تحقق شهر خلاق به مراتب بالاتر است. در مقابل کمترین میزان برخورداری مربوط به منطقه هشت با وزن 224/0 می باشد. بنابراین مناطق هشت گانه شهر اهواز به لحاظ برخورداری از شاخص های شهر خلاق از وضعیت یکسانی برخوردار نیستند.

سیرک های یخچالی از جمله اشکال یخچالی هستند که به واسطه آنها می توان شرایط اقلیمی گذشته از جمله دوره های سرد پلیستوسن را شناسایی نمود. در این تحقیق، 20 سیرک یخچالی در حوضه آبریز دالامپر مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور از نرم افزار Arc Gis، Portable googlemap server و Google earth استفاده شد. برای بررسی مورفومتری سیرک ها نیز از پارامترهای مساحت، محیط، عرض، طول، نسبت طول به عرض، نسبت طول به ارتفاع کف و نسبت عرض به ارتفاع کف استفاده شد. برای هر یک از پارامترهای فوق نیز شاخص های آماری ضریب تغییرات، انحراف معیار، میانگین، ماکزیمم و مینیمم برآورد شد. در نهایت برای پارامترهای مورد بررسی، ضریب تعیین R2 محاسبه شده و ماتریس همبستگی پیرسون ترسیم شد. حدود 9 سیرک یخچالی با حداکثر ارتفاع 3200 متر در جهت جغرافیایی شمال قرار دارد. بیشترین مساحت نیز به میزان 3 کیلومتر مربع متعلق به سیرک شماره 9 بوده است. بررسی ها نشان می دهد که سیرک های یخچالی که در قسمت جنوبی حوضه واقع شده اند از نسبت طول به عرض بیشتری برخوردار بوده و این امر نشان دهنده کشیدگی سیرک، عمق کم و ذخیره کم برف در آنها می باشد. در بین تمامی پارامترها نیز بیشترین میزان همبستگی بین نسبت عرض با نسبت پهنا به ارتفاع کف به میزان 98/0 بوده است. بین مساحت و عرض سیرک ها نیز همبستگی بالایی به میزان 87/0 برخوردار بوده است. با توجه به جهت سیرک ها می توان استدلال نمود که این وضعیت متاثر از دوره های پرآبی دریاچه ارومیه در دوره پلیستوسن بوده است.

هدف مطالعه حاضر تحلیل دانش کشاورزی دقیق، شناسایی تعیین کننده های آن و واکاوی چالشهای پذیرش و نشر این فن آوری ها می باشد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ نحوه جمع آوری دادها، توصیفی- پیمایشی است. از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده برای انتخاب نمونه های پژوهش استفاده شد و با 287 نفر از کارشناسان جهاد کشاورزی (115 نفر از کارشناسان استان بوشهر و 172 نفر از استان فارس) مصاحبه صورت پذیرفت. نتایج مبین آن بود که سطح دانش کشاورزی دقیق کارشناسان مناسب نیست. به گونه ای که دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در مورد این فن آوری ها متوسط و کم است. متغیر نگرش رفتاری بیشترین نقش را در تبیین دانش کارشناسان دارد. در دسترس نبودن تجهیزات و امکانات کشاورزی دقیق، مناسب نبودن ارتباط بین موسسات ترویجی و تحقیقی در کشور، کمبود متخصص به ویژه متخصصان محلی در کشور و وضع نامناسب اقتصادی کشاورزان به عنوان مهمترین چالشهای نشر فن آوری-های کشاورزی دقیق توسط کارشناسان بیان شده است. ضروری می باشد که آگاهی و دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در این زمینه بهبود یافته تا بتوانند پس از کسب اطلاعات لازم و مکفی آن را به سطح مزرعه انتقال داده و با فراهم نمودن شرایط و امکانات مورد نیاز، پذیرش این فن آوری ها را در بین کشاورزان تسهیل و ترویج نمایند. سیاست گزاران و برنامه ریزان کشاورزی کشور بایستی یک برنامه ریزی راهبردی بر اساس نتایج این پژوهش برای رفع محدودیت های نشر کشاورزی دقیق اتخاذ نمایند.

مقدمه و هدف : گردشگری نه تنها به عنوان یک منبع درآمد، بلکه به عنوان محرکی برای تقویت زیرساخت ها و ایجاد فرصت های شغلی مطرح است. مدیریت صحیح و شناسایی ظرفیت های گردشگری هر منطقه، می تواند نقش مهمی در جذب گردشگر و سرمایه گذاری های جدید داشته باشد. سردشت به عنوان یک شهر مرزی با دارا بودن مرز کیله و بازارچه های مرزی، هر ساله پذیرای شمار زیادی از مسافران داخلی و خارجی است. هدف این پژوهش، شناسایی ظرفیت های گردشگری سردشت و بررسی مشکلات بازارچه مرکزی آن است. روش تحقیق: این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی و تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. داده های لازم از طریق روش های کتابخانه ای، اسنادی و میدانی جمع آوری شده اند. در این راستا، از مطالعات کتابخانه ای برای بررسی منابع و مستندات مرتبط و از روش های میدانی برای جمع آوری داده های مستقیم از سردشت استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد تا ارتباط بین متغیرها و وضعیت موجود بررسی شود. یافته ها: یافته ها نشان می دهند که سردشت با داشتن موقعیت مرزی، جاذبه های طبیعی مانند جنگل ها و رودخانه ها، و فرهنگ بومی غنی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری پایدار دارد. با این حال، نبود زیرساخت های مناسب، مشکلات حمل ونقل، کمبود امکانات اقامتی، و ضعف در بازاریابی از چالش های اصلی توسعه گردشگری در این منطقه محسوب می شوند. برنامه ریزی برای بهبود زیرساخت ها، جذب سرمایه گذاری، و مشارکت جوامع محلی می تواند به توسعه گردشگری کمک کند. آموزش و توانمندسازی محلی نیز می تواند تجربه گردشگران را بهبود بخشد و جذابیت منطقه را تقویت کند. نتیجه گیری: برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در سردشت، مدیریت شهری باید با اتخاذ رویکردهای متوازن، میان حفظ محیط زیست و منافع اقتصادی تعادل برقرار کند. این امر می تواند این شهر را به یکی از قطب های گردشگری و اقتصادی کشور تبدیل کند.

رشد سریع شهری منجر به افزایش تراکم ساختمان ها، آسفالت و بتون شده که گرما را جذب و نگه داری می کنند. این امر باعث شکل گیری جزایر حرارتی شهری می شود؛ مناطقی که دمای آن ها نسبت به اطراف روستاها یا مناطق سبز بالاتر است. حذف فضاهای سبز و کاهش جریان هوای طبیعی، تبخیر و خنک سازی طبیعی را مختل می کند. در نتیجه، دمای شب های شهری افزایش یافته و مصرف انرژی برای سرمایش و تهویه نیز بیشتر می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوی رشد شهری در ایجاد جزایر حرارتی در شهرها (مورد مطالعه: شهر اراک) می باشد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی - نظری و ازنظر روش، توصیفی– تحلیلی است. اطلاعات و داده های موردنیاز از طریق روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. در این پژوهش از روش مدل ISM استفاده شده است. نتایج تحلیل نشان می دهد که گسترش افقی و بی برنامه شهر، تغییر کاربری اراضی، به ویژه جایگزینی مناطق سبز با سطوح نفوذناپذیر همچون آسفالت و بتن، نقش کلیدی در افزایش دمای سطح زمین دارد. همچنین تراکم بالای ساختمان ها و نبود تهویه طبیعی، سبب تشدید تجمع حرارت در مناطق مرکزی شهر شده است. مدل ISM با ساختار سلسله مراتبی خود نشان داد که متغیرهایی مانند الگوی کاربری زمین، نحوه توسعه کالبدی شهر و میزان پوشش گیاهی بیشترین تأثیر مستقیم را بر پدیده جزایر حرارتی دارند. بنابراین، مدیریت بهینه رشد شهری از طریق پایش تغییرات حرارتی، احیای فضاهای سبز، و کنترل توسعه بی رویه شهری می تواند در کاهش اثرات «جزایر حرارتی» در شهر اراک نقشی اساسی ایفا کند.

گسترش پرشتاب حاشیه نشینی در کلان شهرها و تداوم چرخه محرومیت در روستاهای کمتربرخوردار (با تأکید بر منطقه سیستان)، بازتابی از ناکارآمدی نظام برنامه ریزی فضایی در ایران است. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی تحلیلی از نقش سازمان های مردم نهاد به عنوان کنشگران میانی در توانمندسازی این دو عرصه جغرافیایی، با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی و کتابخانه ای عمیق، به واکاوی پیشینه، مکانیزم های عمل و چارچوب نظری این نهادها می پردازد. یافته ها نشان می دهد سازمان های مردم نهاد با وجود تفاوت در بافت های شهری و روستایی، عمدتاً از طریق سه مکانیزم کلیدی ظرفیت سازی اجتماعی، تسهیل گری نهادی و تولید و بازتوزیع سرمایه اجتماعی عمل می کنند. در سکونتگاه های غیررسمی شهری، تمرکز بر بازپیوند اجتماعی و ایجاد عاملیت جمعی برای تأثیرگذاری بر حکمروایی شهری است؛ حال آنکه در روستاهای محروم سیستان، نقش این نهادها معطوف به مدیریت یکپارچه منابع طبیعی در شرایط خشکسالی، تنوع بخشی به معیشت و افزایش تاب آوری اکولوژیک-اجتماعی است. مقاله با ترسیم یک مدل مفهومی یکپارچه با استفاده از نرم افزار NET DRAW))، تعامل پویا بین «ساختارهای کلان حمایت گر»، «سازمان مردم نهاد به عنوان هسته مرکزی»، «سرمایه های چهارگانه محلی» و «برون دادهای توسعه ای» را در قالب یک سیستم بازخوردی مثبت تبیین می کند. در نتیجه گیری تأکید می شود که گذار از رویکردهای بخشی و مقطعی به سمت «مدل توسعه یکپارچه محله محور» با تکیه بر پتانسیل سازمان های مردم نهاد، نه تنها امکان پذیر، بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تحقق عدالت فضایی و پایداری سرزمینی است.

زمینه و هدف: با افزایش فشارهای زیست محیطی و نیاز روزافزون به انرژی های پاک، استفاده از زیست سوخت ها به عنوان راهکاری در بهبود پایداری زنجیره تأمین کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است هدف تحلیل نقش زیست سوخت ها در توسعه پایدار زنجیره تأمین کشاورزی، با بهره گیری از رویکرد ترکیبی سیستماتیک، گروه کانونی، و مدل سازی مبتنی بر هوش محاسباتی انجام گرفت. روش شناسی: در مرحله اول، از روش مرور سیستماتیک بر پایه دستورالعمل PRISMA برای شناسایی متغیرهای کلیدی استفاده شد. با مشارکت ۲۰ خبره در قالب گروه کانونی، مهم ترین پارامترهای اثرگذار از جمله فناوری تولید زیست سوخت، سیاست های حمایتی، زیرساخت های انرژی، و شاخص های اقتصادی و زیست محیطی شناسایی شد. در ادامه، برای تحلیل داده ها از الگوریتم های جنگل تصادفی و انتخاب ویژگیRelief بهره گرفته شد. نتایج و یافته ها: مدل سازی نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی با دقت ۸۵٪ (AUC=0.98) توانسته است به طور مؤثر زنجیره های تأمین با سطوح مختلف پایداری را خوشه بندی کند. خوشه بندی حاکی از آن بود که شاخص هایی نظیر اشتغال زایی مستقیم در روستا، کاهش آلایندگی، کاهش هزینه انرژی و فاصله تا مراکز فرآوری بیشترین تأثیر را در ارتقاء پایداری ایفا می کنند، در حالی که نوع و مقدار زیست سوخت مصرفی تأثیر کمتری داشته اند. یافته ها بیانگر آن است که توسعه پایدار زنجیره تأمین کشاورزی نیاز به تمرکز بر بهبود فناوری های تولید، زیرساخت های زیست سوختی، سیاست های حمایتی هدفمند و برنامه های آموزشی برای کشاورزان است. یافته های این مطالعه، ضمن ارائه چارچوبی نوین برای ادغام انرژی های تجدیدپذیر در زنجیره تأمین کشاورزی، می توانند مبنایی برای تصمیم گیری های سیاستی و راهبردهای بهینه سازی در راستای تحقق توسعه پایدار در بخش کشاورزی ایران و سایر کشورهای در حال توسعه باشند.