درخت حوزه‌های تخصصی

هدف این پژوهش شناسایی رسانه های اجتماعیِ مورد استفاده در کتابخانه های دانشگاه های دولتی در شهر تهران و بررسی میزان کارایی و سودمندی آن ها برای کاربران و ارائة خدمات برای ارتقا و پیشبرد اطلاعات علمی و تبادلات علمی است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش پیمایشی تحلیلی انجام شده و جامعة آماری آن کتابخانه های مرکزی دانشگاه های دولتی شهر تهران است. برای جمع آوری داده ها پرسشنامة الکترونیکی تهیه شد و تحلیل و بررسی داده ها نیز با استفاده از نرم افزار spss انجام گرفت. داده ها و اطلاعات به دست آمده نشان داد که بسیاری از رسانه های اجتماعی جایگاه مناسبی در کتابخانه های دانشگاهی ندارند و از آن ها استفادة چندانی نمی شود و حتی برخی از کتابخانه ها نیز اطلاع چندانی از کاربرد آن ها ندارند. این مسئله ممکن است به علت برخی محدودیت ها یا کمبود برخی زیرساخت ها باشد که باعث شده از انواع رسانه های اجتماعی مورد نظر در پژوهش اخیر به جز چند نوعِ شناخته شده استفادة چندانی در کتابخانه های دانشگاهی نشود و کارایی آن ها نیز چندان محرز نباشد. برای این مشکل پیشنهاد می شود که کتابداران شناخت بیشتری از رسانه های اجتماعی داشته باشند و برای تحقیقات علمی برخی محدودیت ها از این رسانه ها برداشته شود. لازم به ذکر است که مقاله حاضر در هشتمین همایش ملی اتحادیه انجمن های علمی دانشجویی علم اطلاعات و دانش شناسی ایران (ادکا) با عنوان ""رسانه های اجتماعی در مراکز اطلاع رسانی"" که با حمایت مادی و معنوی انتشارات سوره مهر در آبان ماه سال جاری برگزار گردید، ارائه شده و برای اولین بار در شماره های هفدهم و هجدهم فصلنامه کتاب مهر منتشر می گردد.

هماهنگی درامر ذخیره وبازیابی اطلاعات،تدوین استانداردها ،کنترل کتابشناختی ،استفاده بهینه از تجهیزات سخت افزاری ونرم افزاری ،بستر مناسب مخابراتی وارتباطی سایر عوامل تعیین کننده به عنوان پیش شرط های اساسی درتحقیق نظام ملی اطلاع رسانی است که فقدان آن بسیاری از نابسامانی های اطلاع رسانی ،دوباره کاریها ،صرف هزینه های زیاد وتعدد سلیقه ها را دراجرای برنامه ها به دنبال دارد. برای رسیدن به اهداف کلان اطلاع رسانی علوم پزشکی ،وجود یک مرکز ملی کتابداری واطلاع رسانی به عنوان یک مرکز مادر وهماهنگ کننده دراین حوزه ضروری به نظر میرسد که دراین نوشتار،تشکیلات این مرکز وشرح وظایف هریک ازواحدهای تحت پوشش آنبه تفصیل بیان شده است .

موضوع ابهام در معانی واژه ها و ساختار ها و چگونگی برطرف کردن آن به ویژه به هنگام ترجمه ماشینی ذهن بسیاری از محققان را در این حوزه به خود مشغول داشته و برای آن راهکار های گوناگونی ارائه شده است. در این مقاله بر آنیم تا به ابهام موجود در واژه ها بپردازیم.صفات و نامهای مبهم با تعدد معانی خود دشواریهایی را در ترجمه ماشینی بوجود می آورند . در برنامه های خودکار که اراده انسانی در انتخاب معادل دخالتی ندارد این موضوع عیان تر است. ماشین نمی تواند بر اساس بافت به صورت خودکار بهترین معادل را انتخاب کند حال آنکه به کمک زبانشناسی رایانه ای و بکار گیری پیکره ها این امر ممکن است. در پژوهش حاضر به منظور اثبات این توانایی از میان دو مقوله اسم و صفت ، صفات را برای بررسی انتخاب کردیم. برای این کار کلیه ی صفات انگلیسی موجود در یک فرهنگ متوسط ( فرهنگ هزاره) را به همراه معانی متعدد آنها استخراج کرده و ضبط کردیم، آنگاه این صفات را در یک کشف اللغات موازی انگلیسی به فارسی قرار دادیم و جملاتی را که این صفات در آنها به کار رفته بودند ضبط کرده و این صفات را به همراه بافت و معنا استخراج کردیم و فهرستی به صورت یک کشف اللغات تهیه کردیم. برنامه ای برای این کشف اللغات نوشته شد به گونه ای که از میان معانی موجود بالاترین بسامد معنایی به همراه با هم آیی و بدون آن به عنوان معادل به هنگام ترجمه انتخاب شود. معادل های انتخاب شده رامترجمین انسانی نیز آزمودند و نتایج نشان دادند که در بیش از 50 درصد موارد معادل های انتخاب شده از سوی مترجمین با آنچه که برنامه ابهام زدایی انتخاب کرده بود یا یکسان و یا بسیار نزدیک بودند. نتایج حاصل از این پژوهش در امر ترجمه ماشینی، بازیابی اطلاعات دوزبانه، ایجاد شبکه های واژگانی و آموزش زبان فارسی سودمند خواهد بود.

در طول تاریخ تمدن اسلامی، ایرانیان شیعه بالاترین سهم را در تألیف کتاب و رسائل پزشکی بر عهده داشته اند. این متون تأثیرات زیادی در پیدایش و پیشرفت دانش پزشکی کشورهای مختلف از جمله هند داشته. است. به طورئ که از حدود قرن دهم هجری قمرئ کار تألیف کتابهای پزشکی به فارسئ در هند نیز همگام با ایران أغاز می گردد، و حتی در قرن 13 و 14 هجری تعداد کتابهای طبی که در هند به زبان فارسی به چاپ می رسد بسیار بیشتر از ایران است. از طرفی این نکته خود بیانگر أن است که زبان فارسی کارایی لازم را به عنوان یک زبان علمی بخوبی داراست. در این مقاله 138 عنوان کتاب طب سنتی به چاپ رسیده ه معرفی شده و داده های أن، تحلیل شده است

هدف: در این مقاله استدلال می شود مفاهیم بومی در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی بیش از آنکه محصول دیدگاه شرقی یا غربی باشد، انسانی است و با ذات نیاز بشر عجین است. روش/ رویکرد پژوهش: نویسنده با بررسی متون به تحلیل پرداخته است. یافته ها: بسیاری از مفاهیم، ریشه در فرهنگ اسلامی، قرآنی و روائی دارد. محققان می توانند در تحقیقات خود و به ویژه در مبانی نظری از آن استفاده کنند. اصالت/ارزش: مشابه این تحلیل قبلاً صورت نگرفته است. امید می رود که با تحقیقات بیشتر، مبانی محکم تری در این حوزه برای بومی سازی تحقیقات به دست آید. با معرفی پاره ای مفاهیم بنیادی کتابداری و اطلاع رسانی که ریشه در مبانی فکری اسلامی در ایران دارد، امید می رود که سایر حوزه های علوم انسانی هم اقدامی مشابه انجام دهند.

در این پژوهش 85 وبلاگ فردی و 31 وبلاگ گروهی فارسی در موضوع کتابداری و اطلاع رسانی با استفاده از روش تحلیل محتوا با هدف بررسی محتوای یادداشت های ارسالی و نظرات، مورد بررسی قرار گرفته اند. بررسی ها نشان داد که میانگین تعداد یادداشت های ارسالی ماهانه در وبلاگ های گروهی بیش از وبلاگ های فردی و میانگین تعداد نظرات در وبلاگ های فردی بیش از وبلاگ های گروهی است. بیشترین تعداد یادداشت های ارسالی در هر دو گروه وبلاگ های فردی و گروهی تالیفی و کمترین یادداشتهای ارسالی در وبلاگ های فردی یادداشتهای ارسالی ترجمه ای بوده و در وبلاگ های گروهی مربوط به یادداشت هایی است که دارای تصویر می باشند. بیشترین یادداشت های ارسالی در وبلاگ های فردی مربوط به موضوعات متفرقه و در وبلاگ های گروهی مربوط به موضوع چاپ و نشر است. بیشترین نظرات در وبلاگ های فردی به ترتیب در ارتباط با موضوع های متفرقه و وبلاگ ها و در وبلاگ های گروهی بعد از موضوعات متفرقه مربوط به موضوع فناوری های اطلاعاتی و نظام های اطلاعاتی می باشد.

هدف: پژوهش حاضر قصد دارد رابطه بین سنجه هایرؤیت پذیریو ذخیره در شبکه های اجتماعی (سایت یولایک، مندلی و فیگ شر) را با شاخص استناد در پایگاه های اطلاعاتی (اسکوپوس، وب آوساینس، پاب مدسنترال و کراس رف) در خصوص مقالات حوزه پزشکی مورد سنجش قرار دهد. روش پژوهش: پژوهش در زمره تحقیقات توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه مورد مطالعه دراین پژوهش متشکل از 90728 مقاله تحقیقاتی موجود در هفت مجله حوزه زیست پزشکی نمایه شده در نظام پلاس در بازه زمانی 2009 - 2013 می باشد. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای و نظام مند انجام شد. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، تعداد 1892 مقاله تعیین شد. یافته ها: نتایج نشان داد که سنجه های رؤیت پذیری وذخیره درشبکه های اجتماعی سایت یولایک و مندلی با شاخص استناد در کلیه نظام های مورد بررسی همبستگی مثبت و معناداری دارد.درحالی که سنجه ذخیره در شبکه اجتماعی فیگ شر با استناد همبستگی منفی و معناداری را نشان داد. همچنین سنجه رؤیت پذیری با سنجه ذخیره در شبکه سایت یولایک و مندلی همبستگی مثبت و معنادار دارد و این در حالی است که با سنجه ذخیره در فیگ شر همبستگی ندارد. نتیجه گیری: با گسترش ارتباطات الکترونیکی ارزیابی های علمی نیز شکل جدیدی به خود گرفتند و سنجه های نوظهوری از جمله سنجه های جایگزین پدید آمدند. این سنجه ها بسته به نظام گردآوری داده در آنها می توانند نتایج ارزیابی های ناشی از سنجه های استناد محور را تحت تأثیر قرار دهند. محققان می توانند با بررسی رابطه میان سنجه-های جایگزین و سنجه های استناد محور به طیف وسیع تری از ارزیابی در جامعه علمی دست یابند.