علوم حدیث

یکی از بسترهای اختلاف میان فریقین، روایات تفسیری است. این روایات در فهم قرآن و احکام کارایی دارد و نوع تعامل مسلمانان با این روایات، در شکل گیری باورهای ایشان و استخراج احکام شرعی، تأثیر بسزایی دارد. این میان تعامل اهل سنت با روایات اهل بیت اهمیتی دوچندان دارد؛ چراکه سخن اهل بیت، نزد شیعه بس مهم است؛ به گونه ای که هیچ برخورد مغرضانه ای با سخنان ایشان را برنمی تابند و از سویی، اهل سنت نیز جایگاه والای اهل بیت و شخصیت عظیم ایشان را می ستایند و لذا انتظار می رود در متون تفسیری خود به روایات ایشان، دست کم درحد روایات صحابه و تابعیان، توجه کنند. در این پژوهش سه تفسیر از مهم ترین تفاسیر اهل سنت جستجو و آمار مربوط به روایت های هر یک از امامان شیعه در این منابع به تفکیک، استخراج، و چگونگی تعامل این سه مفسر با روایات اهل بیت، تحلیل و ثابت شده است که این مفسران، در بهره برداری از روایات تفسیری اهل بیت، کارنامه درخشانی ندارند.

۸۴.

بازکاوی مفهوم و کاربرد واژه های «زکات» و «صدقه» در روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: جواد ایروانی

منبع: علوم حدیث تابستان ۱۳۸۷ شماره ۴۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۲۸۹ تعداد دانلود : ۱۲۶۰

۸۵.

بررسی و ارزیابی دو اصطلاح « مقارب الحدیث » و « مقارب الحدیث » در دانش جرح و تعدیل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: مهدی جلالی فاطمه حاجی اکبری

منبع: حدیث پژوهی سال اول بهار و تابستان ۱۳۸۸ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۲۷۸ تعداد دانلود : ۱۲۱۴

۸۶.

بررسی مبانی رجالی علامه شوشتری در قاموس الرجال(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: عبدالهادی فقهی زاده مجید بشیری

منبع: مطالعات قرآن و حدیث سال دهم بهار و تابستان ۱۳۹۶ شماره ۲ (پیاپی ۲۰)

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث علوم حدیث رجال

تعداد بازدید : ۲۲۷۸ تعداد دانلود : ۱۰۲۷

یکی از مهمترین جوامع رجالی معاصر، قاموس الرجال تألیف محمد تقی شوشتری است. این کتاب رجالی، در واقع نقدی بر کتاب رجالی تنقیح المقال تألیف مامقانی است. اگرچه قاموس الرجال با نگاه به کتاب مذکور و در نقد آن تدوین گردیده، اما مؤلف آن، دارای مبانی و آرای مستقلّی است که بر اساس آن، مبانی و آرای رجالی خود را مطرح کرده است. حال مسأله ای که مطرح می گردد آن است که به طور کلی مبانی رجالی اختصاصی شوشتری چیست؟ پاره ای از مبانی او را می توان از مقدمه قاموس الرجال شناسایی کرد؛ چنان که دیگر مبانی وی از طریق تتبع در سایر آثار و دیدگاههای وی قابل شناسایی است. براین اساس مهمترین مبانی رجالی اختصاصی علامه شوشتری عبارتند از: حجیت منقولات ابن داود و علامه حلی از اصول رجالی متقدم، رجحان نقل ابن داود از کتب رجالی شیخ طوسی، رجحان نقل علامه حلی از رجال نجاشی، عدم اعتماد کامل به رجال کشّی و لزوم نگرش انتقادی به آن، حجیت توثیق غیر امامی و برتری آن نسبت به توثیق امامی، ممدوح بودن راویان مهمل و اعتبار روایات آنان است.

۸۷.

روانشناسی و فقه الحدیث

نویسنده: محمود گلزاری

منبع: علوم حدیث پاییز ۱۳۷۹ شماره ۱۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث علوم حدیث کلیات رابطه علوم حدیث با علوم دیگر

تعداد بازدید : ۲۲۷۳ تعداد دانلود : ۱۱۶۶

۸۸.

اجمال و تبیین در روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: مجید معارف

منبع: فصلنامه دانشکده الهیات و معارف مشهد ۱۳۸۳ شماره ۶۵ و ۶۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث علوم حدیث مصطلح الحدیث

تعداد بازدید : ۲۲۳۲ تعداد دانلود : ۱۲۰۵

۸۹.

شخصیت سید مرتضی، کتاب امالی و احادیث آن

نویسنده: مهرداد عباسی

منبع: علوم حدیث زمستان ۱۳۸۰ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۲۲۶ تعداد دانلود : ۱۷۳۴

۹۰.

تاریخ مندی در مطالعات حدیثی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سعید شفیعی

منبع: علوم حدیث پاییز و زمستان ۱۳۸۶ شماره ۴۵ و ۴۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۷۷ تعداد دانلود : ۱۰۹۹

۹۱.

گونه شناسی نامهای کنیه سان برای مطالعه رجال حدیث(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: احمد پاکتچی

منبع: مقالات و بررسی ها ۱۳۸۲ شماره ۷۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی حدیث و علوم حدیث علوم حدیث رجال

تعداد بازدید : ۲۱۷۳ تعداد دانلود : ۱۲۵۶

نامهای کنیه سان، یعنی آن دسته از نامهای خاص که از ترکیب ((اب)) با یک جزء پسین ساخته می شوند، در مطالعات اسلامی به طور کلی و در مطالعات رجالی به طور خاص، از جایگاه ویژه ای برخوردارند. بی تردید، کاوش در کارکرد فرهنگی کنیه در تاریخ جوامع عربی از یک سو و بررسی وجه نامگذاری و تحلیل معنایی نامها از سوی دیگر، گامی مهم در نامشناسی اسلامی است و درک معنای نهفته در این نامها، در گرو آن است که پیشتر، گونه های آن شناخته و کارکرد هرگونه، بررسی گردد. در این مقاله، بر پایه اسناد و شواهد تاریخی نشان داده شده است که بسیاری از کنیه سانها الزاما کنیه نیستند، اما گاه بخشی از کارکرد کنیه را بر عهده می گیرند و گاه به عنوان لقب ایفای نقش می کنند. این در حالی است که این کنیه سانها از ارزش معنایی بیش از کنیه اصلی برخوردارند. این مقاله همچنین با به دست دادن صورتبندی هایی درباره نحوه ساخت کنیه سانها، بر آن است تا رابطه ای مشخص میان ساخت کنیه و کارکردهای فرهنگی آن برقرار نماید. در بخش پایانی یک روال عملی برای بازشناسی گونه نامهای کنیه سان پیشنهاد شده است.

۹۲.