جنبش عقل گرایی در مغرب و آندلس
حوزههای تخصصی:
فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۲۱ تا ۲۴۰ مورد از کل ۲۸۴ مورد.
استنتاج های مباشر و جایگاه آن در منطق
منبع:
فروغ اندیشه ۱۳۸۳ شماره ۷
حوزههای تخصصی:
تصور ، تصدیق ، حکم
حوزههای تخصصی:
نظریه اسامی خاص منطق دانان مسلمان
حوزههای تخصصی:
جهان تو در تو (کلیات خمس) (دستورالعمل ساخت وسیله کمک آموزشی)
حوزههای تخصصی:
نقدی بر منطق و معرفت در نظر غزالی
حوزههای تخصصی:
امکان خاص در قضیه سالبة المحمول
حوزههای تخصصی:
منطق ربط نزد شمس الدین سمرقندی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
شمس الدین سمرقندی از منطق دانان قرن هفتم، در بحث قیاس شرطی دیدگاهی نو در برابر ابن سینا پیش نهاده است. از نظر ابن سینا، قیاس شرطی دقیقاً مانند قیاس حملی است و در نتیجه، 19 ضرب منتج دارد؛ اما سمرقندی این همانندی را نمی پذیرد و فقط 7 ضرب از قیاس شرطی را معتبر می داند. او در بیان شرایط انتاج فقط شرایط کیفیت را بیان می کند و به شرایط کمیت نمی پردازد و هنگام ارائة مثال نقض برای ضرب های عقیم، تفاوت کمی ضرب ها را نادیده می گیرد. اگر مانند سمرقندی صرفاً کیفیت گزاره ها را در نظر بگیریم میان قیاس های سمرقندی و منطق ربط (که شاخه ای از منطق جدید است) مطابقت شگفت انگیزی می یابیم به این معنی که هر ضرب منتج نزد سمرقندی در منطق ربط معتبر است و برعکس؛ و این نشان دهندة نزدیکی اندیشه های او به منطق ربط است. این در حالی است که اگر کمیت گزاره ها را نیز در نظر آوریم با دشواری هایی در تحلیل قیاس های سمرقندی روبه رو می شویم که ریشه در تفسیر او از سورهای شرطی دارد.
بحثی درباره مقاله مفاهیم غیر محصل و منطق ماهیات تأملی در مقاله قضیة معدوله و محصله(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
این نوشتار پاسخگونه ای است به مقالة « مفاهیم غیرمحصّل و منطق ماهیات » (مندرج در شمارة 62، ص 161-172)، که در نقد مقالة قضیة معدوله و محصّله (مندرج در شمارة 61، ص 81-103)، ارائه شده بود. و نویسنده، خود، در آغاز، ماجرا را توضیح می دهد:
اثری فارسی در منطق نگاری تلفیی /گزارش رونمایی از کتاب تحفه السلاطین
حوزههای تخصصی:
قضایاى تحلیلى و ترکیبى
منبع:
معرفت ۱۳۸۱ شماره ۶۱
حوزههای تخصصی:
جستاری پیرامون تعاریف ممکن
حوزههای تخصصی:
ساز و کار گذر از استقرا به نظریه در مسأله ی معذوریت جاهل
منبع:
رهنمون ۱۳۸۲ شماره ۳ و ۴
حوزههای تخصصی:
کارکرد «خاصّه» در منطق دوبخشی: نقدی بر فهم طوسی از متن ابن سینا(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
ابن سینا در اشارات «بهترین خاصه» را آن می داند که در برگیرنده همه افراد موضوع باشد، نفسی باشد، نه نسبی، و لازم باشد، نه مفارق؛ وی سودبخش ترین خاصه را برای تعریف آن می داندکه افزون بر سه مورد مذکور تعلّقش به موضوع، بدیهی باشد. از نظر خواجه طوسی خاصه را با دو نگاه می توان دید: یکی به خودی خود، دیگر از آن روی که در تعریف جای می گیرد. بهترین خاصه با نگاه نخست، دارای سه ویژگیِ نخست، و با نگاه دوم، دارای هر چهار ویژگی است. به نظر می رسد طوسی، سخن بوعلی را متناسب با جدل تفسیر کرده، در حالی که در ساختار منطق دوبخشی و با روش تحلیل سیستمی، تفسیر بهتری می توان پیش نهاد: خاصّه، یکی از کلی های پنج گانه است که جملگی کارکرد زمینه سازی دارند و چنین اموری در منطق دوبخشی یا زمینه ساز تعریف اند یا زمینه ساز استدلال؛ بنابراین خاصّه در منطق دوبخشی در صورتی که زمینه ساز تعریف است، باید چهار ویژگیِ یادشده، و در صورتی که زمینه ساز استدلال است، باید سه ویژگیِ یادشده را داشته باشد. بدین سان، یکی از پیامدهای منطق نگاری دوبخشی و یکی از جنبه های استقلال منطق سینوی از منطق مشائی تبیین می شود.
پنج ضلعی عینی
حوزههای تخصصی:
منطق از نظر خواجه طوسی
حوزههای تخصصی: