درخت حوزه‌های تخصصی

نقشه های ژئومورفولوژی ابزارهای مهمی در ارزیابی فرآیندهای ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی، و مدیریت منابع طبیعی هستند. روش های سنتی نقشه برداری لندفرم ها، که شامل مشاهدات میدانی و تصاویر هوایی می شود، به دلیل زمان بر بودن و هزینه های بالای اجرایی محدودیت هایی دارند. در این پژوهش، از الگوریتم یادگیری ماشین جنگل تصادفی برای تولید نقشه های لندفرم در منطقه بیابانی ده نمک و آرادان استفاده شد. برای این منظور، از داده های ماهواره ای سنتینل 2آ سال 2023و شاخص های مورفومتری شامل رطوبت توپوگرافیک، انحنا کلی و ناهمواری زمین به همراه مدل رقومی ارتفاع 10 متر استفاده گردید. در این مطالعه، دو مدل شامل مدل اپتیک استفاده از داده های سنتینل 2آ به تنهایی و مدل اپتیک-مورفومتریک ترکیب داده های سنتینل 2آ با شاخص های مورفومتری برای طبقه بندی لندفرم ها بررسی شد. نتایج نشان داد که مدل ترکیبی دقت بالاتری در شبیه سازی مرزهای لندفرم ها و شناسایی لندفرم های با تغییرات شدید ارتفاعی مانند تپه ماهور، کوهستان با دامنه منظم و هوگ بک ارائه داد. همچنین، مدل ترکیبی توانست مناطق دشتی و کوهستانی را به طور مؤثری از یکدیگر تفکیک کند. علاوه براین، استفاده از شاخص های مورفومتری به طور چشمگیری دقت طبقه بندی لندفرم ها را افزایش داده است. به طوری که با افزایش دقت کلی از ۷۸ درصد به ۸۵ درصد و ارتقاء شاخص کاپا از 74/0 به 82/0، توانست تفکیک دقیق تری از واحدهای لندفرمی ارائه دهد. این روش می تواند زمان و هزینه های نقشه برداری لندفرم ها را به طور قابل توجهی کاهش دهد و دقت نقشه های ژئومورفولوژیکی را بهبود بخشد. نتایج این پژوهش به ویژه در زمینه های مدیریت منابع آب، پایش تغییرات محیطی و برنامه ریزی کاربری اراضی کاربرد دارد و پیشنهاد می شود که در مطالعات آتی از ترکیب داده های مورفومتری و ماهواره ای برای بهبود تفکیک لندفرم ها استفاده شود.

تغییر و تحول در سازمان های مطبوعاتی ایران در دهه های اخیر به یکی از موضوعات محوری مطالعات رسانه ای و مدیریت تحول تبدیل شده است. هدف اصلی این تحقیق شناسایی عوامل مؤثر بر تحول در سازمان های مطبوعاتی ایران است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش جمع آوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه می باشد که بر اساس معیارهای علمی طراحی شده و روایی آن توسط کارشناسان و متخصصان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.87 بدست آمده که بیانگر پایایی خوب ابزار گردآوری اطلاعات است. جامعه آماری در این تحقیق را کلیه دبیران سرویس و خبرنگاران مطبوعات که بیش از پنج سال سابقه کار و حداقل مدرک تحصیلی فوق لیسانس دارا بودند را شامل می شود که با روش نمونه گیری احتمالی و با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین شده است. بر این اساس ۴۰۰ پرسشنامه در بین جامعه آماری توزیع که از این میان ۳۹۱ پرسشنامه قابل بررسی بودند. در این پژوهش نیز متغیرهای تحقیق با استفاده از گویه های طراحی شده در پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفته است. نتایج تحقیق بیانگر این امر است که بین کاهش درآمد تبلیغات و ضرورت تحول در سازمان های مطبوعاتی ارتباط معناداری وجود دارد. به این مفهوم که درآمد تبلیغات یکی از اصلی ترین منابع تأمین مالی سازمان های مطبوعاتی به شمار می رود و کاهش آن می تواند منجر به محدودیت در تولید محتوا، کاهش کیفیت حرفه ای، تعدیل نیروی انسانی و تضعیف توان رقابتی رسانه ها شود. بین تغییر الگو مصرف مخاطبان و ضرورت تحول در سازمان های مطبوعاتی ارتباط معناداری وجود دارد. به این مفهوم که تغییر الگوی مصرف مخاطبان یکی از مهم ترین شاخص های تحول در محیط رسانه ای محسوب می شود که مستقیماً بر مدل های کسب وکار، شیوه های تولید محتوا، ساختارهای توزیع و راهبردهای تعامل با مخاطب تأثیر می گذارد. بین عدم ثبات سیاست های رسانه ای و ضرورت تحول در سازمان های مطبوعاتی ارتباط معناداری وجود دارد. به این مفهوم که که عدم ثبات سیاست های رسانه ای باعث ایجاد نااطمینانی در محیط سازمانی، تضعیف برنامه ریزی بلندمدت، کاهش انسجام تصمیم گیری و اختلال در فرایندهای حرفه ای روزنامه نگاری می شود. چنین شرایطی، سازمان های مطبوعاتی را با چالش های متعددی از جمله کاهش اثربخشی، افت اعتماد مخاطبان و افزایش هزینه های تطبیق مواجه می سازد.

تغییر کاربری در اراضی کشاورزی در حال گسترش می باشد و این تغییرات موجب تحولات عظیمی در سکونتگاه های روستایی شده است. هدف از این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی و بررسی پیامدهای ناشی از آن در نواحی روستایی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی می باشد. جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام شده است. تعداد پرسشنامه ها 278 عدد می باشد. نتایج نشان داد که در میان عوامل اقتصادی، دلال بازی در بازار محصولات کشاورزی و عدم حمایت بانک ها از بخش کشاورزی بیشترین تأثیر را بر تغییر کاربری داشته اند. در بین عوامل اجتماعی، تمایل به زندگی مرفه تر و مهاجرت جوانان به شهر و در میان عوامل محیطی، ترس از خسارت ناشی از پدیده های طبیعی و کاهش بارندگی از مهم ترین مؤلفه های مؤثر بوده اند. در بُعد حقوقی نیز نبود قانون کارآمد و ضعف نظارت نهادهای دولتی نقش تعیین کننده ای داشته است. یافته ها بیانگر آن است که عامل حقوقی با میانگین 4.81 و عامل اقتصادی با میانگین 4.80 بیشترین تأثیر را در تغییر کاربری اراضی داشته اند. همچنین نتایج نشان داد که تغییر کاربری اراضی کشاورزی پیامدهای متعددی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به همراه داشته است؛ از جمله افزایش قیمت زمین و بورس بازی اراضی، از بین رفتن آداب ورسوم روستایی، گسترش ناهنجاری های اجتماعی، کاهش تنوع زیستی و تخریب یکپارچگی اراضی. در مجموع، می توان گفت که ضعف قوانین، فشارهای اقتصادی و عوامل اجتماعی، زمینه ساز اصلی تغییر کاربری اراضی کشاورزی هستند و کنترل این روند مستلزم اصلاح سیاست های حقوقی و اقتصادی، تقویت حمایت های مالی از کشاورزان و افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزش های اقتصادی و زیست محیطی زمین های کشاورزی است.

زمینه و هدف: اقلیم یک جزء فراگیر و مهم اکوسیستم محسوب می گردد و تغییرات آن هرچند ناچیز می تواند سایر اجزا را در درجات مختلف تحت تأثیر خود قرار دهد. از جمله مهم ترین بلایای آب و هوایی که هر ساله پیامدهای زیست محیطی مخربی را به همراه دارند، امواج گرمایی هستند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی سینوپتیک موج گرمای بالای 50 درجه سانتی گراد مورخ 23 تیرماه 1403 استان خوزستان است. روش شناسی: این تحقیق، با دیدگاه محیطی به گردش جو صورت گرفته که در آن، ابتدا مقدار دماهای ثبت شده ایستگاه های استان خوزستان و تغییرات آن ها از اداره کل هواشناسی استان خوزستان دریافت شده و سپس با دریافت داده های سطوح فوقانی جو و تحلیل آن ها، علل گرمای شدید شناسایی گردید. در این پژوهش، برای تحلیل الگوهای همدیدی منجر به موج گرمایی استان خوزستان، داده های جوی کشور در تراز 500 هکتوپاسکال از سایت نووا استخراج گردید که شامل نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار سطح دریا، امگا، رطوبت نسبی و آب قابل بارش، دما، سرعت باد و ضخامت برای روزهای 21 الی 23 تیرماه 1403 بوده است. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که نفوذ سامانه های کم فشارهای حرارتی پاکستان و عربستان، استقرار پرفشار جنب حاره ای آزور در جنوب غرب و پرفشار سیبری در شمال ایران در تراز 500 هکتوپاسکال، به عنوان مهم ترین الگوی تأثیرگذار در ایجاد موج گرمایی 23 تیرماه 1403 استان خوزستان بوده که از 48 ساعت قبل آغاز گشته است. همراهی این سیستم کم فشار مستقر در منطقه با الگوی توپوگرافی آن (ارتفاعات زاگرس جنوبی) و جریانات پادساعتگرد خود که از سمت جنوب، جنوب غرب استان موجب فرارفت گرم دمای تابشی صحراهای گرم لوت، عربستان، دریای عمان گشته و از طرفی با عبور آن از روی آب های گرم خلیج فارس و دریای عمان، این منطقه را هم زمان با قرارگیری در فصل گرم سال تحت تأثیر خود قرار داده که نتیجه آن افزایش شدید دما را به دنبال داشته و شرایط سینوپتیکی لازم جهت ایجاد گرمای بالای 50 درجه سانتی گراد استان خوزستان را فراهم نموده است.

در دهه های اخیر، با افزایش مخاطرات و بلایا، نیاز به افزایش تاب آوری جوامع بیش ازپیش اهمیت یافته است. یکی از ابعاد مهم تاب آوری و مدیریت بحران در بافت های شهری، ابعاد کالبدی تاب آوری است که به طور سیستماتیک عناصر و ساختار کالبدی بافت را مورد ارزیابی قرار می دهد. هدف از این پژوهش پاسخ به این سؤالات است که ۱. شاخص های تأثیرگذار در تاب آور نمودن بعد کالبدی- فضایی بافت های شهری در برابر مخاطرات طبیعی کدام اند؟، ۲. بافت تاریخی شهر شیراز بر اساس این شاخص ها در مواجهه با مخاطرات طبیعی (به ویژه زلزله) در چه وضعیتی قرار داد؟ در این راستا در پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به صورت کاربردی و با استفاده از روش تحلیل موردی با گردآوری داده ها به شیوه کتابخانه ای و اسنادی و پرسشنامه دلفی به بررسی بافت تاریخی شهر شیراز پرداخته شده است. نتایج ارزیابی داده ها نشان می دهد که شاخص های نوع سازه، قدمت و کیفیت ابنیه به ترتیب بیشترین تأثیر و شاخص های کاربری زمین، دانه بندی و اختلاط کاربری کمترین تأثیر را در کاهش تاب آوری بافت تاریخی شهر شیراز دارند. در مجموع تحلیل های صورت گرفته بافت تاریخی شهر شیراز در سطح متوسطی از تاب آوری کالبدی قرار دارد و فرسودگی و افت کیفیت زیست به صورتی نسبی درون بافت متفاوت است به طوری که قسمت های شمالی، جنوبی و جنوب شرقی منطقه نسبت دیگر قسمت ها با مشکلات کالبدی بیشتری مواجه هستند. با توجه به مدیریت بحران و شاخص های مورد تحلیل، بسترسازی حمل ونقل اضطراری و اورژانس و خدمات رسانی به عمق محلات بافت، ارتقاء کیفیت مدیریت محلی در منطقه و افزایش زمینه های لازم جهت همکاری گروه های محله ای جهت بازسازی های محله محور و ... اصلی ترین راهبردها و راهکارهای حفظ و ارتقاء وضعیت تاب آوری در بافت تاریخی شهر شیراز است.

خدمات فرهنگی اکوسیستم مؤلفه ای پیچیده و ذهنی است که بر کیفیت زندگی، انسجام اجتماعی و حفظ تنوع فرهنگی اثرگذار است. ضمن این که ارزیابی خدمات فرهنگی اکوسیستم در مناطق خشک و بیابانی اغلب تحت تأثیر سوگیری به سمت معیارهای توسعه یافته برای اکوسیستم های معتدل و شهری قرار دارد. این پژوهش با هدف شناسایی، تحلیل و اولویت بندی معیارهای ارزیابی خدما ت فرهنگی متناسب با ویژگی های طبیعی و فرهنگی مناطق بیابانی، به ویژه در بافت ایران، انجام شد. منابع مورد نیاز با استفاده از روش مرور سیستماتیک و پروتکل پریسما، 80 مقاله ISI از پایگاه های Web of Science و Scopus انتخاب و با نرم افزار مکس کیودا تحلیل شدند. همچنین، از VOSviewer برای تحلیل علم سنجی 500 مقاله استفاده شد. 80 مقاله ISI منتخب بین سالهای (2000–2025) با نرم افزار مکس کیودا 2024 تحلیل کیفی شدند. همچنین، 500 مقاله برای تحلیل علم سنجی با VOSviewer 1.6.18 مورد بررسی قرار گرفت. مدل توسعه یافته بر اساس نظرات کارشناسی و با روش AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) توسعه یافت. تحلیل مکس کیودا نشان داد معیارهای «ارزش زیبایی شناختی» (%03/29) و «گردشگری» (%9/14) بیشترین فراوانی را در مطالعات جهانی دارند، اما در مناطق بیابانی اهمیت آنها کاهش می یابد. بر اساس روش AHP و نظر کارشناسان، مدل توسعه یافته پیشنهاد شد که در آن «میراث فرهنگی» (وزن=405/0)، «هویت و حس مکان» (0.283) و «ارزش های نمادین و مذهبی» (198/0) به عنوان محورهای اصلی شناسایی شدند. ضریب ناسازگاری (CR=0.0228) نشان دهنده سازگاری بالای قضاوت کارشناسی است. مدل توسعه یافته پیشنهادی، با تمرکز بر معیارهای بومی و غیرمرئی، چارچوبی عادلانه و کاربردی برای ارزیابی خدمات فرهنگی در مناطق بیابانی ارائه می دهد و می تواند به عنوان ابزاری مؤثر در برنامه ریزی و مدیریت پایدار این مناطق مورد استفاده قرار گیرد.

در جهان به هم پیوسته امروز، شهرها به بازیگران اصلی در معماری نظم جهانی بدل شده اند و دیپلماسی شهری به عنوان زبان نوین تعاملات جهانی، مرز میان سیاست، دانش و فرهنگ را درنوردیده است. در این میان، روابط خواهرخواندگی دیگر نه سازوکاری نمادین برای تبادل فرهنگی بلکه بستری کارکردی برای بازتولید سرمایه دانشی، انتقال نوآوری و ارتقای ظرفیت های حکمرانی شهری در سطح جهانی تلقی می شود. این پژوهش با بهره گیری از رهیافت تحلیلی شبکه دانش و رویکرد کتاب سنجی، به بازسازی نقشه مفهومی دیپلماسی شهری پرداخته و چارچوبی استراتژیک برای فهم تحول روابط خواهرخواندگی در بستر حکمرانی شبکه ای ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که ساختار مفهومی روابط بین شهری از الگوی خطی و نمادین گذشته عبور کرده و به سیستمی پیچیده، چندمرکزی و یادگیرنده تبدیل شده است که در آن مفاهیمی چون پایداری، نوآوری اجتماعی، شهرهای هوشمند، و تاب آوری به محورهای هم افزای حکمرانی تبدیل می شوند. در این چارچوب، روابط خواهرخواندگی نقش «گره های دانشی» را ایفا می کنند که از طریق تبادل اطلاعات، فناوری و تجربه، ظرفیت حل مسئله در مقیاس جهانی را افزایش می دهند. تحلیل شبکه دانش نشان داد که خوشه های اصلی پژوهش در این حوزه در دو مسیر عمده شکل گرفته اند: نخست، خوشه «دیپلماسی دانشی و فناورانه» که بر انتقال نوآوری های شهری و همکاری علمی تمرکز دارد و دوم، خوشه «دیپلماسی فرهنگی و اجتماعی» که بر بازتولید سرمایه اجتماعی و تصویر بین المللی شهرها تأکید می کند. در نهایت، این مطالعه با تکیه بر تلفیق داده های شبکه ای و مفاهیم حکمرانی چندسطحی، مدلی مفهومی برای بازتعریف جایگاه روابط خواهرخواندگی در تحقق اهداف توسعه پایدار شهری ارائه می دهد. این مدل، شهرها را نه فقط به عنوان واحدهای جغرافیایی بلکه به مثابه سیستم های زنده تولید دانش، کنشگری سیاسی و یادگیری جمعی بازمی شناساند؛ سیستمی که آینده همکاری های جهانی از دل آن زاده می شود

شهرها به عنوان خاستگاه تمدن بشری، با چالش ها و مشکلات پیچیده ای مواجه بوده که حل این مشکلات تنها از طریق یک رویکرد اصولی و سیستماتیک قابل حل است. شهر هوشمند که بر بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات بنا شده، یکی از مفاهیم جدید جهت مقابله با چالش های کنونی شهرها در عرصه برنامه ریزی شهری می باشد و امروزه در جهان شکل جدیدی از توسعه زندگی را نمایان کرده است. ساخت یک شهر هوشمند به عنوان یک استراتژی حیاتی برای کاهش مشکلات تولید شده توسط رشد جمعیت شهری و شهرنشینی سریع و غلبه بر دگرگونی های محیطی و تغییرات اقلیمیِ درحال ظهور است. هدف پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی اجرا شده است، ارزیابی شاخص های 74 گانه شهر هوشمند در شهر اردبیل می باشد. در این راستا با استفاده از ادبیات موضوع 74 شاخص در شش بعد شهر هوشمند شامل مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند، محیط زیست هوشمند، زندگی هوشمند، دولت هوشمند و جابجایی هوشمند تدوین و با استفاده از ابزار پرسش نامه و اطلاعات و آمار موجود در سالنامه های آماری و در محیط برنامه نویسی پایتون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل نشانگر میزان هوشمندی این شهر در مقیاس کلان با امتیاز 32/0 از یک واحد است. همچنین بررسی وضعیت ابعاد شش گانه نشان می دهد که بعد محیط-زیست هوشمند با امتیاز 48/0 از واحد، بالاترین امتیاز را در میان سایر ابعاد به خود اختصاص داده است، این در حالی است که اقتصاد هوشمند با 17/0 از کمترین امتیاز برخوردار است.

چرخه ی گرد و غبار بخش جدایی ناپذیری از سیستم زمین است که هرساله حدود2000تن گرد و غبار تولید می کند که از این مقدار 75درصد در سطح زمین و 25درصد در سطح اقیانوس ها فرو می نشیند.در این پژوهش ، جهت مطالعه رخداد گرد و غبار در منطقه شمال غرب ،غرب و جنوب غرب کشور، داده های ساعتی گرد و غبار شامل قدرت دید افقی (vv) و بارش در دوره آماری 2000-2020 از سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید ، همچنین برای محاسبه عمق اپتیکی آئروسل(AOD) ، و یارش از سنجنده مودیس (MODIS) با قدرت تفکیک مکانی یک کیلومتر متر برای سال ۲۰۰۰ تا ۲۰20 برای دو فصل بهار و تابستان با میانگین 6 ماه در پلتفرم گوگل ارث انجین تهیه و مورد پردازش قرار گرفت. نتایج نشان داد که میان دید افقی و عمق اپتیکی ریز گرد (AOD) همبستگی منفی وجود دارد، بدین صورت که با افزایش عمق اپتیکی آئروسل، دید افقی کم می شود،همچنین مطالعات سنجنده مودیس در مورد بارش و AOD نشان داد که از سمت ایستگاه جنوبی به سمت ایستگاه شمال غربی روند گرد و غبار با شیب نسبتاً زیادی کاهشی شده است؛ و ایستگاه هایی که در شمال غرب کشور قرارگرفته اند، میزان گرد و غبار کمتری را نسبت به ایستگاه غربی و جنوب غربی ثبت کرده اند. اما این روند برای ایستگاه های غربی صادق نبوده است. همچنین قسمت هایی که میزان بارش بیشتری را تجربه کرده اند؛ کم ترین میزان AOD را دارا بوده اند. پس می توان نتیجه گرفت منشأ ورودی گرد و غبارها ، مناطق جنوبی می باشد که با افزایش گرد و غبار در بیابان ها و دشت های کشور همسایه میزان گرد و غبار نیز در استان های غربی و جنوب غربی افزایشی می باشد. تقویت پوشش گیاهی می تواند به عنوان یکی از راهکار های کلیدی برای کنترل و کاهش گرد غبار در مناطق خشک و نیمه خشک قرار گیرد.

یکی از پارامترهای اساسی در طراحی زیرساخت های پیاده روی، سرعت حرکت عابران پیاده در شرایط گوناگون است. بافت های تاریخی شهرها به عنوان میراث فرهنگی ارزشمند همیشه مورد توجه بوده و چالش های طراحی منظر بر سرعت قدم زدن تأثیرگذار هستند. بنابراین، این تحقیق به بررسی مؤلفه های ادراک منظر شهری در بافت تاریخی شهر زنجان بر اساس سرعت حرکت پیاده می پردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و بر پایه پیمایش میدانی است. از میان 384 نفر با سطح خطای 0.05 درصد و با استفاده از فرمول کوکران، نمونه گیری تصادفی ساده صورت گرفت. برای شناسایی مؤلفه های ادراکی افراد پیاده، آزمون آماری میانگین در نرم افزار SPSS استفاده شد. همچنین برای سنجش سرعت حرکت عابران با توجه به منظر محیط و فعالیت ها، از تحلیل های کریجینگ و وزن فاصله معکوس در نرم افزار ArcGIS بهره گرفته شد. نتایج نشان داد عوامل زیباشناختی، به ویژه در مسیر منتهی به پیاده راه سبزه میدان، به خاطر هویت مکانی، خوانایی مسیر، عناصر بصری و معماری سنتی و مدرن، تنوع فعالیتی و وجود عناصر طبیعی و مصنوعی مانند مجسمه های یادبود، مسجد جامع، بازار و پارک سبزه میدان بالاترین میانگین را دارند و ادراک منظر را با حضور افراد در ساعات مختلف روز افزایش می دهند. همچنین، نتایج مدل های شبیه سازی و توزیع فضایی نشان داد که توزیع فضایی ناشی از حرکت و سرعت عابران در مسیرهای منتهی به پیاده راه سبزه میدان به صورت خوشه ای بوده و طراحی مناسب، روشنایی مسیر، تنوع فعالیتی، معماری سنتی و مدرن سبب کاهش سرعت و افزایش درک محیط می شوند. با این رویکرد، توجه به مؤلفه های زیبایی شناختی مانند عناصر معماری، بصری و تنوع عملکردی به وضوح و هویت فضاهای شهری کمک زیادی می کنند.

عدالت فضایی در دسترسی گروه های آسیب پذیر به خدمات اضطراری، از جمله خدمات آتش نشانی، یکی از ارکان اساسی ایمنی و شهروندی فراگیر در شهرهای معاصر محسوب می شود. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با هدف ارزیابی دسترسی فضایی افراد دارای معلولیت به ایستگاه های آتش نشانی در شهر اردبیل انجام شده است. داده های پژوهش شامل موقعیت ۶۵۸۶ فرد معلول ثبت شده در اداره بهزیستی استان، هفت ایستگاه آتش نشانی فعال و شبکه معابر شهری است که با استفاده از روش های تحلیل شبکه، محدوده خدماتی (Service Area) و مدل تخصیص مکان (Location-Allocation) در محیط GIS تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که توزیع جمعیت معلول در سطح شهر به صورت خوشه ای و نامتوازن است؛ به طوری که منطقه ۴ بیشترین (۱۹۶۷ نفر) و منطقه ۳ کمترین (۶۱۷ نفر) تعداد را داراست. همچنین، هیچ ایستگاه آتش نشانی در منطقه ۵ یکی از مناطق حاشیه ای و آسیب پذیرمستقر نیست. با وجود این، بیش از ۹۹٫۸ درصد افراد معلول در شعاع پاسخ دهی ۷ دقیقه ای قرار دارند. با این حال، تحلیل های فضایی هشدار می دهند که دسترسی ظاهری لزوماً معادل دسترسی واقعی نیست، زیرا موانع کالبدی، ارتباطی و نهادی می توانند مؤثر باشند. پیشنهادهایی با رویکرد تحقق اهداف توسعه پایدار (SDG) و اصول کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت سازمان ملل متحد برای مکان یابی بهینه ایستگاه جدید به ویژه در منطقه ۵، بازنگری در معیارهای توزیع خدمات و تلفیق متغیرهای جمعیتی آسیب پذیر در برنامه ریزی بحران می تواند دسترسی بهینه به خدمات آتش نشانی را برای کلیه افراد به ویژه معلولین تسهیل نماید.

بکارگیری فین تک و توجه به مسائل زیست محیطی در جهان رقابتی امروز نه تنها به عنوان یک مزیت، بلکه تبدیل به ضرورتی اجتناب ناپذیر برای سازمان ها شده است. به عبارت دیگر، در عصری قرار داریم که توجه تک بُعدی به مسائل اقتصادی نمی تواند به سازمان ها در رسیدن به موفقیت کمک کند و مدیران در کنار ترسیم چشم انداز سودآوری، باید به عملکرد پایداری نیز توجه ویژه نمایند؛ لذا در این پژوهش به بررسی تأثیر فین تک و رهبری تحول آفرین سبز بر عملکرد پایداری با نقش میانجی مزیت رقابتی سبز پرداخته شده است. روش پژوهش بر مبنای هدف کاربردی و بر مبنای اجرا توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل کارکنان و مدیران بانک پارسیان در شهر تهران می باشد. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های استاندارد و برای بررسی فرضیه های پژوهش از مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار اسمارتPLS استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که فین تک و رهبری تحول آفرین سبز بر مزیت رقابتی سبز و عملکرد پایداری تأثیر دارند. همچنین مشاهده گردید که مزیت رقابتی سبز در تأثیر فین تک و رهبری تحول آفرین سبز بر عملکرد پایداری نقش میانجی دارد؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت با بکارگیری فین تک و پیاده سازی سبک رهبری تحول آفرین سبز عملکرد پایداری و عملکرد زیست محیطی بهبود می یابد و مزیت رقابتی سبز برای بانک ایجاد می شود.

در این مقاله، اهمیت صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق کم برخوردار بررسی شده استبا وجود پتانسیل های فراوان، چالش هایی مانند ضعف در زنجیره ارزش، محدودیت در دسترسی به بازارهای بین المللی و کمبود حمایت های حکومتی مانع بهره برداری کامل از این پتانسیل ها شده است. تحلیل های انجام شده نشان می دهد که حکمرانی چندسطحی و همکاری فعالانه ذینفعان، نقش کلیدی در تقویت زنجیره ارزش و توسعه پایدار دارند. همچنین، تمرکز بر تولید محلی، برندسازی جمعی، بازاریابی دیجیتال و اتصال به زنجیره های جهانی، از راهکارهای پیشنهادی است. نتایج نشان می دهد که رعایت اصول پایداری، عدالت توزیعی و حفاظت از میراث فرهنگی، برای موفقیت بلندمدت صنعت گردشگری در منطقه قشم ضروری است.

امروزه ژئومورفولوژی در زمینه های، اقتصادی، تاریخی، مطالعات فرهنگی، اکولوژی و گردشگری می تواند مبنای برنامه-ریزی صحیح، مدیریت پایدار گردشگری و توسعه اقتصادی باشد. استان سمنان به دلیل داشتن لندفرم های بیابانی متنوع و مناظر شاخصی مانند لندفرم های کلوت و اشکال دشت های نمکی این منطقه را متمایز کرده و می تواند گردشگران علاقه مند و ماجراجو را از مناطق مختلف جذب کند. هدف از این پژوهش، تعیین و مقایسه مناسب ترین ژئومورفوسایت ها برای برنامه ریزی گردشگری پایدار با استفاده از دو روش ارزیابی ژئوتوریسم پیشنهاد شده توسط بریل ها و همکاران، رینارد و همکاران بوده است. طی کارهای میدانی ابتدا 90 مکان لندفرمی شناسایی شد که پس بررسی های کارشناسی 30 ژئوسایت شاخص از بین آن ها انتخاب شد. سپس این ژئوسایت ها با مدل های مذکور مورد ارزیابی قرا رگرفتند. به صورت کلی ژئوسایت چاه نفت(شماره 68) ارزشمندترین ژئوسایت در هر دو مدل رینارد و بریل ها می باشد؛ این ژئوسایت با شرایط منحصربه فرد خود، بیشترین امتیاز ممکن را در هر دو مدل به خود اختصاص داده است. ژئوسایت هزار دره در شمال چاه نفت(شماره73) در مدل بریل ها و دره آرزوها (شماره71) درمدل رینارد، دومین ژئوسایت ارزشمند در میان ژئوسایت های موردبررسی شناسایی شد. در طرف مقابل، ژئوسایت جنوب چشمه استالیه (شماره 33) در مدل بریل ها رتبه 30 و در مدل رینارد ژئوسایت جنوب دلازیان (شماره 37)رتبه 30 را به خود اختصاص داده و مجموعاً کم ترین ارزش را در میان ژئوسایت های موردبررسی کسب کرده است.

شهرها با چالش های بسیاری مواجه هستند. اما می توان گفت مهم ترین مشکلی که آن ها را تهدید می کند فقر است. وجود فقر در شهرها منجر به بروز مسائل اجتماعی، اقتصادی، و کالبدی می شود و پایداری و توسعه این شهرها را با مشکلاتی مواجه می کند. هدف این پژوهش بررسی، شناسایی، و تحلیل پهنه های فضایی فقر در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، و کالبدی در سطح بلوک های آماری شهر ایلام است. پژوهش حاضر از نظر ماهیت توصیفی  تحلیلی و بنا بر هدف کاربردی است. داده های مورد استفاده از بلوک های آماری سال 1395 مرکز آمار ایران به دست آمده است. شاخص های مورد استفاده در این پژوهش در سه بعد اقتصادی، اجتماعی، و کالبدی بررسی شده است. به منظور تحلیل فضایی پهنه های فقر در شهر ایلام از تکنیک تحلیل نقاط داغ با استفاده از شاخص گتیس ارد جی در محیط نرم افزار Arc GIS بهره گرفته شده است. نتایج تلفیق شاخص های فقر شهری نشان می دهد 58/16 درصد از مساحت شهر ایلام در پهنه های فقیر و خیلی فقیر قرار دارند. بیشترین تمرکز این مناطق در ناحیه های بان برز و سبزی آباد (منطقه 2) است. همچنین، مقادیری از این پهنه ها در نواحی استانداری، هانیوان، تپه شاهد، مرکزی (منطقه 1)، نوروزآباد (منطقه 3) و آزادگان (منطقه 4) پراکنده شده اند که نشان دهنده وجود لکه های فقر در سایر نقاط شهر است. 4/21 درصد از مساحت شهر ایلام در پهنه های مرفه و خیلی مرفه قرار دارند. این مناطق بیشتر در نواحی پشت صداوسیما و پیچ عاشوری و شادآباد (منطقه 3) و رزمندگان و جانبازان (منطقه 4) واقع شده اند. 02/62 درصد از مساحت شهر در پهنه متوسط فقر شهری قرار دارد و این مساحت در تمامی مناطق شهر، به ویژه منطقه 1، پراکنده است.  

گردشگری روستایی به مثابه فعالیت اقتصاد شایان توجهی در سراسر جهان به ویژه از نظر ایجاد اشتغال و توسعه روستایی مطرح شده است. شبکه دسترسی و زیرساخت های مناسب نقش محوری در تقویت توسعه گردشگری در مناطق مختلف ایفا می کند. با وجود این، در برخی از مناطق مانند شهرستان اسدآباد، توسعه گردشگری براثر گسترش ناکافی شبکه دسترسی با چالش های فراوانی روبه رو است. برای بررسی این چالش ها، این پژوهش به دنبال بررسی نقش شبکه دسترسی در توسعه گردشگری در کانون های روستایی شهرستان اسدآباد است. در این پژوهش کمّی، با رویکرد توصیفی تحلیلی، رابطه میان شبکه دسترسی و توسعه گردشگری روستایی با استفاده از 9 شاخص تأثیرگذار در 30 روستا و 368 خانوار بررسی شده است. پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ با ضرایب 769/0 و 787/0 برای شبکه دسترسی و توسعه گردشگری مورد بررسی قرار گرفته است. داده ها به وسیله مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزار اسمارت پی ال اس تجزیه و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که شبکه دسترسی روستایی در توسعه گردشگری تأثیر معناداری دارد. همچنین، آزمون تی ارتباط بین متغیرهای بررسی شده را به جز فرضیه کیفیت شبکه دسترسی روستایی و توسعه گردشگری تأیید می کند. این نتایج بر نقش حیاتی دسترسی حمل ونقل در هدایت گردشگری روستایی از طریق افزایش درآمد، اشتغال، فعالیت های گردشگری، سرمایه گذاری در تسهیلات اقامتی، تعداد گردشگران و بهبود خدمات پشتیبانی گردشگری تأکید می کند.

پیشرفت در زیرساخت های فناوری، بخش گردشگری را به عاملی امیدوارکننده برای رشد اقتصادی کشورها مبدل ساخته است. با این حال، ارتباط بین توسعه گردشگری و اثرات زیست محیطی را نمی توان انکار کرد و کارایی زیست محیطی یکی از مؤلفه های حیاتی در سیاست گذاری های گردشگری است. در این راستا، پیشگیری از اثرات منفی گردشگری از جمله ضرورتها برای حفظ منابع زیست محیطی و فرهنگی-اجتماعی مناطق گردشگرپذیر است؛ هدف از انجام تحقیق حاضر بررسی همین موضوع در شهر مراغه است. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی تحلیلی است. اطلاعات و داده های مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و مطالعات میدانی (پیمایشی) و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است. جامعه آماری تحقیق شامل شهروندان، مسئولین و متخصصان می باشد. همچنین، در این پژوهش از روش های نمونه گیری تصادفی برای شهروندان (382 نفر) و روش نمونه گیری غیراحتمالی و هدفمند، برای مسئولین و متخصصان (هرکدام 50 نفر) استفاده شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده های منتج از پرسشنامه ها از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری T، توکی و کروسکال والیس استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از همگرایی دیدگاه های هر سه گروه (شهروندان، مسئولین و متخصصان) در ارتباط با وضعیت گردشگری در شهر مراغه می باشد که تقریباً بین 41/2 تا 74/2 در نوسان بوده است. لیکن، در مجموع نتایج نشان دهنده وضعیت نامطلوب شاخص ها و مؤلفه های مطالعه شده، در شهر مراغه است. آزمون پیلای تریس و تحلیل واریانس چندمتغیره نیز نشان داد بین گروه های مختلف شهری از لحاظ شاخص های شبکه عبور و مرور، خدمات و امکانات تاسیسات گردشگری، سیما و منظر شهری، پیوندهای اجتماعی و فرهنگ بومی محلی و حفظ محیط زیست، تفاوت معنی داری وجود دارد و تنها در شاخص عملکرد مدیریت شهری، بین گروه های مختلف شهری تفاوت معناداری وجود ندارد.

بخش مالی با تسهیل مبادلات، اعطای اعتبارات، کاهش ریسک و ارایه سایر خدمات مالی نقش مهم و بالقوه ای در افزایش متوسط سطح درآمد و همچنین کاهش آسیب پذیری افراد فقیر در برابر نوسانات درآمد و نیز بسترسازی برای مشارکت بیشتر آنها در جریان رشد اقتصادی دارد. در این پژوهش، به دلیل اهمیت روزافزون بازاراهای مالی در دنیا و تاثیر آن بر فقر، به بررسی شاخص های مالی و فقر در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته منتخب من جمله ایران پرداخته شده است. در این پژوهش شاخص های مالی شامل: توسعه مالی، عمق مالی، دسترسی مالی، کارایی مالی و شاخص کل بازار به همراه متغیرهای کنترل شامل: درآمد سرانه، نرخ تورم، درجه باز بودن تجاری، مخارج دولت می باشد. متغیرهای وابسته نیز شاخص های فقر که شامل ضریب جینی و شکاف درآمدی برای این کشورها می باشد. داده های مورد استفاده تحقیق از سال 2021- 1997 برای هفت کشور توسعه یافته و پنچ کشور در حال توسعه من جمله ایران با الگوی اقتصادسنجی دادهای تابلویی و اثرات ثابت انجام شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که در کشورهای توسعه یافته بین توسعه مالی، عمق مالی، دسترسی مالی، کارایی مالی و شاخص کل بازار به عنوان متغیرهای توضیحی با شاخص های فقر رابطه معکوسی وجود دارد. همچنین، نتایج برآورد الگوی اثرات ثابت برای کشورهای در حال توسعه حاکی از آن دارد که شاخص های مالی تاثیری بر کاهش فقر نداشته و حتی شاخص کارایی بازار و شاخص کل بازار باعث افزایش شکاف فقر می شوند

هدف: امروزه تاب آوری اقتصادی به عنوان یک مسئله مهم در بافت های تاریخی شهر به چشم می آید که با ارزیابی آن در این بافت های شهری می توان با شناخت وضع موجود و بر اساس پتانسیل های محیطی راهبردهای بهینه تدوین نمود. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی اهمیت و عملکرد شاخص های تاب آوری اقتصادی در بافت تاریخی شهر ارومیه می باشد. روش: پژوهش حاضر به لحاظ نوع، کاربردی و روش بررسی آن توصیفی-تحلیلی می باشد. گردآوری داده ها در این پژوهش به دو صورت کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است. محدوده مورد مطالعه در این پژوهش بافت تاریخی شهر ارومیه واقع در منطقه 4 شهر ارومیه می باشد. جامعه آماری پژوهش ساکنین و اهالی کسبه بافت تاریخی شهر ارومیه می باشد که مطابق فرمول کوکران تعداد حجم نمونه 383 به دست آمده است که به صورت نمونه گیری تصادفی ساده توزیع گردیده است. روایی پرسشنامه توسط 15 نفر از متخصصین و پایایی پرسشنامه نیز توسط آزمون آلفای کرونباخ و با مقدار 719/0 مورد تأیید قرارگرفته است. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از تکنیک IPA و مدل تصمیم گیری چندمعیاره DEMATEL صورت گرفته است. نتایج: یافته های پژوهش نشانگر این است که مطابق تکنیک IPA شاخص های امنیت شغلی، سلامت سیاست های مالی و پولی، وجود زیرساخت های مناسب، وجود راه های جایگزین درآمد و پایداری و ثبات اقتصادی در محدوده بافت تاریخی شهر ارومیه اهمیت بالایی در ارتقاء تاب آوری اقتصادی دارند ولیکن به دلیل عملکرد ضعیف در جایگاه خوبی قرار نگرفته اند. مطابق نتایج DEMATEL نیز شاخص پایداری و ثبات اقتصادی به عنوان تأثیرگذارترین و تأثیرپذیرترین شاخص در میان سایر شاخص ها بوده است که بیشترین ارتباط را با سایر شاخص ها دارد. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهند که شاخص های کلیدی همچون امنیت شغلی و ثبات اقتصادی، اگرچه از اهمیت نظری بالایی در تاب آوری اقتصادی محدوده تاریخی ارومیه برخوردارند، اما در عمل عملکرد ضعیفی داشته اند.

هدف: با هدف بررسی نقش عوامل مؤثر بر توانمندسازی شهروندان در بستر فعالیت تشکل های مدنی انجام گرفته است. روش: چارچوب مفهومی تحقیق بر پایه روابط بین سازه های «وجود افراد متخصص و تجربه تشکل ها»، «همبستگی اجتماعی»، «ارائه راهبردهای مدون»، «مقبولیت تشکل های مدنی» و «توانمندسازی» طراحی و در قالب مدل معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل اعضای فعال در تشکل های مدنی مناطق کوهستانی بوده و داده ها از طریق پرسش نامه استاندارد گردآوری و با استفاده از نرم افزارهای تحلیل آماری تحلیل شدند. نتایج: یافته ها حاکی از آن است که تمامی مسیرهای فرض شده در مدل مفهومی، از نظر آماری معنادار و مورد تأیید قرار گرفته اند (سطح معناداری کمتر از 0.001). شاخص های پایایی (آلفای کرونباخ و CR) و روایی همگرا (AVE) برای بیشتر سازه ها در سطح مطلوب ارزیابی شده اند و روایی تمایزی نیز با توجه به مقادیر AVE در مقایسه با همبستگی بین سازه ها تأیید گردید. سازه توانمندسازی با مقدار ضریب تعیین 0.798 و شاخص Q² برابر با 0.733 بیشترین قدرت تبیینی و پیش بینی پذیری را در مدل داشته و به عنوان متغیر مرکزی نقش مهمی در ارتقاء مقبولیت و عملکرد تشکل های مدنی ایفا می نماید. همچنین، شاخص تورم واریانس (VIF) کمتر از 2 برای تمامی متغیرها بیانگر عدم وجود مشکل هم خطی در مدل است.. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که وجود افراد متخصص و دارای تجربه، از طریق ارتقاء همبستگی اجتماعی و ارائه راهبردهای مدون، تأثیر مثبت و معناداری بر توانمندسازی شهروندان دارد.