درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: در سال های اخیر با توجه به روند سریع رشد سکونتگاه های شهری و شهرنشینی در بسیاری از نقاط جهان، شاهد چالش های فزاینده ای در سیستم اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و کالبدی می باشیم. این شرایط نشان می دهد که توجه به پتانسیل تاب آوری برای دستیابی به پایداری شهری بلند مدت ضروری است. بنابراین هدف پژوهش حاضر ارزیابی وضعیت ابعاد تاب آوری شهر ایلام در برابر بیماری همه گیر و بررسی میزان تفاوت بین مناطق است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش به صورت توصیفی-تحلیلی می باشد. در بخش نظری از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی استفاده شد و برای بخش میدانی در سال ۱۴۰۳ پرسشنامه طراحی و اجرا گردید. داده ها ابتدا از واحد آمار و اطلاعات شهرداری ایلام جمع آوری و سپس با تکمیل آن از طریق نظرات ۲۰ کارشناس شهری، مبنای تحلیل قرار گرفت سپس برای تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات گرد آوری شده از روش آنتروپی شانون برای وزن دهی به شاخص ها و از تکنیک تصمیم گیری چند معیاره کوکوسو برای رتبه بندی و منطقه بندی محدوده مورد مطالعه همچنین از نرم افزار ArcGIS برای تحلیل فضایی میزان برخورداری از ابعاد تاب آوری شهری استفاده شده است. نتایج: نتایج پژوهش حاکی از آن است که مناطق شهر ایلام از نظر ابعاد تاب آوری شهری از توزیع متوازن و مناسبی در سطح مناطق شهر ایلام برخوردار نیستند و مناطق دارای اختلاف هستند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهند که تاب آوری شهری در مناطق مختلف شهر ایلام توزیع یکنواختی ندارد و شکاف قابل توجهی بین مناطق در این زمینه وجود دارد. این عدم توازن، لزوم توجه ویژه به مناطق کم برخوردارتر را برای ارتقاء تاب آوری کلی شهر ایلام برجسته می سازد.

بخش های زیادی از استان یزد به عنوان یکی از مناطق مرکزی کشور را کویرها و بیابان ها شکل داده است. این پهنه های کویری و بیابانی به دلیل شرایط سخت و ویژه جغرافیایی و اقلیمی خالی از سکنه بوده و دسترسی به برخی نواحی آن نیز دشوار است. همین موضوع سبب شده تا این مناطق به مهمترین کانون های تهدیدکننده امنیت استان یزد تبدیل شوند. پژهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر امنیت پایدار استان یزد با تاکید بر مناطق کویری انجام شده است. پژوهش به لحاظ روش، در زمره تحقیقات توصیفی - تحلیلی دسته بندی می شود و از نوع کاربردی است. علاوه بر مطالعات اسنادی و کتابخانه ای، یافته های اصلی پژوهش از طریق بررسی های میدانی و همچنین با استفاده از تحلیل نظرات کارشناسان از طریق تحلیل کمی پرسشنامه های توزیع شده به دست آمده است. بر این اساس، جامعه آماری 65 نفر از متخصصان و کارشناسان حوزه های مختلف تخصصی در ارتباط با کویر استان یزد هستند که اطلاعات و نتایج پرسشنامه های پژوهش پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با بهره گیری از تحلیل داده های آماری، وضعیت موجود امنیت در کویرهای استان یزد بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عوامل نظامی و امنیتی بیشترین تاثیر را بر امنیت پایدار کویرهای استان یزد داشته اند. پس از آن نیز عوامل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، سیاسی و در نهایت عوامل جغرافیایی به ترتیب اهمیت قرار دارند. یافته ها حاکی از آن است که حفظ امنیت در مناطق کویری به شدت به حضور و فعالیت نیروهای نظامی و امنیتی وابسته است و در عین حال، عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز نقش بسزایی در امنیت پایدار این مناطق ایفا می کنند. 

هدف: هدف این پژوهش، بررسی اثر سیاست نقش پذیری های جدید شهرهای کوچک بر ابعاد توسعه پایدار (اقتصادی، اجتماعی–فرهنگی و محیط زیستی) در شهرهای کوچک استان کردستان است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی با پرسش نامه محقق ساخت گردآوری شد. جامعه آماری شامل 60 نفر از خبرگان و کارشناسان نهادهای شهری استان کردستان است که با روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج: نتایج نشان می دهد سیاست نقش پذیری های جدید می تواند 52 درصد از توسعه پایدار شهرهای کوچک را تبیین کند؛ به طوری که بعد محیط زیستی (34 درصد) بیشترین سهم را داشته و پس از آن بعد اقتصادی (27 درصد) و بعد اجتماعی–فرهنگی (26 درصد) قرار دارند. نتیجه گیری: یافته ها بیانگر آن است که تقویت نقش پذیری های جدید شهرهای کوچک می تواند به عنوان راهبردی مؤثر برای تحقق توسعه پایدار، ارتقای خوداتکایی شهری و کاهش فشارهای زیست محیطی و اجتماعی شهرهای بزرگ مورد توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان شهری قرار گیرد.

تغییرات اقلیمی یکی از چالش های بزرگ جهانی است که در ابعاد و سطوح گوناگون کشورها و روابط بین آن ها را به چالش ها کشیده است. هم اکنون تغییرات اقلیمی از مباحث مهم سیاسی هر کشوری است. عراق نیز که در جغرافیایی خشک و گرم واقع شده، با چالش های فراوانی، که ناشی از تغییرات اقلیمی هستند، مواجه است. این چالش ها تأثیرات مستقیم و غیرمستقیمی بر روند سیاست داخلی و خارجی این کشور داشته است. از همین رو این مقاله تلاش می کند تا رابطه میان تغییرات اقلیمی و سیاست خارجی عراق را در قبال ترکیه و ایران بررسی کند. سوال اصلی این تحقیق این است که تغییرات اقلیمی چه تأثیری بر تصمیم گیری های سیاست خارجی عراق در مواجهه با کشورهای ترکیه و ایران داشته است؟. فرضیه اصلی مطرح شده این است که تغییرات اقلیمی به عنوان یک عامل تقویت کننده تهدید، موجب بازنگری عراق در روابط خارجی خود به ویژه در زمینه منابع آبی و زیست محیطی شده است. روش تحقیق این پژوهش تحلیلی-توصیفی بوده و داده ها از منابع کتابخانه ای گردآوری شده اند. یافته های این تحقیق نشان می دهند که کاهش منابع آبی ناشی از سدسازی ترکیه و تغییرات اقلیمی، عراق را به سمت همکاری با ترکیه برای مدیریت بهتر منابع آبی سوق داده است. در عین حال، ریزگردها و خشکسالی ها به عنوان چالش های مشترک عراق و ایران، زمینه ساز گسترش دیپلماسی زیست محیطی میان این دو کشور شده اند. این مقاله با ارائه رویکردی جامع به ارتباط میان تغییرات اقلیمی و سیاست خارجی، راهبردهایی برای کاهش تنش های منطقه ای و تقویت همکاری های بین المللی پیشنهاد می کند.

در این پژوهش به بررسی وضعیت خشک سالی حوضه ارس در شرایط تغییر اقلیم پرداخته شده است. برای این منظور، از داده بارش شبیه سازی شده مدل CNRM-CM6-1-HR با توان تفکیک افقی بالا (10 کیلومتر) تحت سناریوی SSP585 طی 76 سال و 912 ماه از دوره آینده (2025-2100) استفاده شد و شاخص SPI به عنوان معیار ارزیابی وضعیت خشک سالی تعیین گردید. بررسی ماهانه خشک سالی آینده تحت سناریوی SSP585 با شاخص SPI نشان داد که روند خشک سالی در همه ایستگاه ها به جز ایستگاه جلفا نزولی است. تحت سناریوی SSP585، شدیدترین خشک سالی دوره در اردبیل و اهر در آوریل 2094، در جلفا در آوریل 2094، در پارس آباد در فوریه 2028، در خوی در سپتامبر 2078 و در ماکو در می 2080 شبیه سازی شد. در مقیاس سالانه، فراوانی خشک سالی در ماکو، جلفا، پارس آباد، خوی و اردبیل به ترتیب 42، 41، 39، 36 و 34 سال محاسبه شد. توزیع فضایی آنومالی های بارش سالانه حوضه ارس نشان داد بیشینه خشک سالی خیلی شدید و کمینه ترسالی خیلی شدید در جنوب شرقی حوضه (ایستگاه اردبیل) قرار گرفته درحالی که هسته بیشینه ترسالی خیلی شدید و هسته کمینه خشک سالی خیلی شدید در جنوب غربی حوضه متمرکز است. در مقیاس ماهانه نیز هسته بیشینه و کمینه فراوانی آنومالی های مثبت عمدتاً در نیمه غربی حوضه قرار دارد. در مقیاس سالانه، بیش ترین درصد افزایش آنومالی های بارشی مثبت برآورد شده مربوط به اردبیل، پارس آباد و اهر و بیش ترین کاهش آنومالی های منفی مربوط به اهر، خوی و اردبیل بوده است. در مقیاس ماهانه، حداکثر میزان کاهش آنومالی منفی مربوط به پارس آباد و حداکثر درصد افزایش آنومالی مثبت مربوط به جلفا است.

امروزه شهرها با چالش های بسیاری زیادی در زمینه اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی مواجه شده اند. بر این اساس زیست پذیری یکی از مفاهیم و تئوری های مهم اخیر در برنامه ریزی شهری می باشد که مارا به سوی داشتن شهری مطلوب برای زندگی هدایت می کند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش، مقایسه تطبیقی زیست پذیری فضاهای شهری در مناطق نوساز و قدیمی شهر تبریز ، نمونه موردی محلات اهراب و ولیعصر می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش های کاربردی است و به لحاظ روش تحلیلی - توصیفی می باشد. در این پژوهش ابتدا با مطالعات صورت گرفته عوامل موثر بر زیست پذیری شهری در محلات مورد مطالعه در بعد مکانی بررسی شده و سپس معیارهایی در6 بعد مسکن، سرانه، دسترسی، محیط زیست، زیرساخت و جمعیت تعیین گردید. بعد از تعیین معیارها برای بدست آوردن لایه های اطلاعاتی از طرح توسعه و عمران (جامع) شهر تبریز، سالنامه آماری کشور، سالنامه آماری استان آذربایجان شرقی، بلوک های آماری شهرستان تبریز، تصاویر ماهواره ای لندست 9 و داده های آزمایشگاه شیمی دانشگاه تبریز استفاده شده است. در مرحله بعدی داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار ArcGIS 10.8.2 تحلیل گردیده و نتایج حاصل در قالب نقشه و جداول ارائه شد است. یافته های پژوهش نشان داد که سطح شاخص های زیست پذیری با توجه به معیارها در دو محله تفاوت چندانی به جز در مواردی با یکدیگر ندارند در آخر نیز برای وزن دهی و نتیجه گیری نهایی از تکنیک تاپسیس استفاده شده است که نتایج حاصل نشان می دهد محله ولیعصر با وزن 59/0 درصد زیست پذیر تر از محله اهراب با وزن 41/0 درصد می باشد.

شهرهای هوشمند به عنوان راهکاری نوین برای بهبود کیفیت زندگی شهری، مدیریت بهینه منابع و خدمات عمومی، و ارتقای بهره وری اقتصادی مطرح شده اند. در این راستا،یکپارچگی فناوری های نسل پنجم( 5 G)و اینترنت اشیاء (IoT) می تواند نقش کلیدی در تسریع تحول دیجیتال و توسعه زیرساخت های هوشمند ایفا کند. مقاله حاضر با ارزیابی و تحلیل معیارهای مختلف مرتبط با زیرساخت ها و خدمات شهری به بررسی چگونگی استفاده از این فناوری ها برای توسعه شهر هوشمند با تمرکز بر شهر تبریز پرداخته است. برای جمع آوری داده ها، از روش های متنوعی استفاده شده است که شامل مطالعه منابع مختلف ، نظرسنجی از شهروندان، مشاهدات میدانی و همکاری با نهادهای محلی می باشد. برای این منظور، از روش های تصمیم گیری چندمعیاره آنتروپی شانون و الکتره ستفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که مناطق 5 و 8 با 8 چیرگی به عنوان بهترین گزینه ها شناسایی شدند، در حالی که مناطق 1 و 7 هیچ چیرگی نداشتند و نیاز به بهبود زیرساخت ها و خدمات دارند. همچنین یکپارچگی فناوری های نسل پنجم (5G) و IoT می تواند به بهبود کیفیت خدمات شهری،کاهش آلودگی و افزایش رضایت شهروندان کمک کند. نتایج به دست آمده می تواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری در راستای توسعه شهر هوشمند تبریز مورد استفاده قرار گیرد و به تصمیم گیرندگان در شناسایی نقاط قوت و ضعف زیرساخت های شهری یاری رساند.

صنعت گردشگری بخش عمده اقتصادجهانی راتشکیل میدهد و از صنایعی به شمار می آید که تاثیرات قابل توجهی در زمینه های مختلف فرهنگی، اجتماعی، زیست محیطی به همراه دارد. هدف این پژوهش، بررسی قابلیت های بالقوه گردشگری رودخانه ای قزل اوزن در منطقه گیلوان و منجیل پرداخته است. منطقه مورد مطالعه در امتداد رودخانه قزل اوزن و منطقه اطراف آن حد فاصل گیلوان تا قبل دریاچه سد سفیدرود در استان های زنجان، قزوین و گیلان قرار دارد. متغیرهای موثر بر قابلیت گردشگری در 8 مورد شامل زیرساخت، قابلیت دسترسی، امنیت، آسیب پذیری، مدیریتی، مشارکت، تنوع چشم انداز و آگاهی و اطلاع رسانی طبقه بندی گردید. جامعه آماری پژوهش شامل 112 نفر از مدیران و افرادی که به صورت مستقیم در حوزه گردشگری فعالیت می کنند نتایج نشان دهنده تاثیر متغیرهای مختلف موثر بر توسعه گردشگری در منطقه گیلوان است. تحلیل های آماری انجام شده نشان می دهد که پیشرفت در زیرساخت ها، دسترسی، تنوع چشم انداز، و آگاهی جامعه برای تقویت بخش گردشگری مبتنی بر رودخانه بسیار مهم است. باتوجه به نتایج بدست آمده میتوان پی برد که امنیت و مشارکت و زیرساخت منطقه از وضعیت مناسبی برخوردار نیست و برای ارتقای گردشگری در این منطقه باید این موارد را بهبود داد. منطقه گیلوان می تواند با بهره گیری از قابلیت های موجود و رسیدگی به آسیب پذیری ها، می تواند جذابیت خود را به عنوان یک مقصد گردشگری افزایش دهد و در عین حال رشد پایدار را برای جوامع محلی خود تضمین کند.

در این مطالعه برای شبیه سازی نیاز آبی سیب زمینی از مدل گردش کلی CanESM2 و سناریوهای RCP4.5 ، RCP2.6 و RCP8.5 در سه دوره 2040-2011، 2070-2041 و 2100-2071 استفاده شد. نتایج نشان داد بیشترین افزایش تبخیر-تعرق مرجع در ایستگاه همدان و شیراز به میزان 29/0 میلی متر در روز در دوره 2100-2071 و سناریوی RCP8.5 و بیشترین کاهش در ایستگاه اصفهان به میزان 83/0- میلی متر در روز و در دوره 2040-2011 و سناریوی RCP4.5 رخ خواهد داد. نتایج نشان داد بیشترین کاهش میزان تبخیر - تعرق واقعی در ایستگاه سنندج در دوره 2040-2011 و در سناریوی RCP8.5 به میزان 7/206- میلی متر و بیشترین افزایش تبخیر- تعرق واقعی در ایستگاه تبریز و در دوره 2100-2071 در سناریوی RCP8.5 به میزان 48/121+ میلی متر رخ خواهد داد. نتایج شبیه سازی بارش موثر نشان داد همه ایستگاه ها به استثناء سنندج با کاهش بارش موثر مواجه خواهند شد. بیشترین میزان کاهش بارش موثر در دوره سوم (2100-2071) مشاهده شد، بطوریکه درصد کاهش بارش موثر در محدوده 4/2 درصد (همدان) تا 38/54 درصد (شهرکرد) در نوسان خواهد بود. بارش موثر در ایستگاه سنندج تا نزدیک 40 درصد افزایش خواهد یافت. نتایج شبیه سازی نیاز خالص آبیاری نشان داد بیشترین افزایش مربوط به مرحله میانی رشد سیب زمینی است. بیشترین افزایش نیاز خالص آبیاری در این مرحله، در ایستگاه تبریز در سناریوی RCP4.5 در دوره ی سوم به میزان 28/377 میلی متر و کمترین افزایش نیاز خالص آبیاری در ایستگاه جیرفت در سناریوی RCP8.5 در دوره سوم به میزان 44/65 میلی متر مشاهده شد.با توجه به نتایج به دست آمده می توان نتیجه گرفت که مناطق گرمسیر کشور تحت تاثیر شرایط تغییر اقلیم، بیشترین افزایش نیاز خالص آبیاری را به دلیل افزایش دما، کاهش بارندگی و کاهش بارش موثر به خود اختصاص داده اند.

رشد سریع جمعیت شهری و افزایش مصرف انرژی، صنعت ساختمان را به یکی از اصلی ترین عوامل فشار بر محیط زیست و تغییرات اقلیمی تبدیل کرده است. در پاسخ به این چالش، مفهوم ساختمان سبز و نظام های ارزیابی مرتبط نظیر LEED و BREEAM در سطح جهانی مطرح شده اند. هرچند، در کشورهای خاورمیانه به دلیل شرایط اقلیمی گرم و خشک، محدودیت منابع و ساختارهای نهادی خاص، این نظام ها کارایی لازم را ندارند و با شکاف میان طراحی و عملکرد واقعی مواجه اند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی نظام های ارزیابی ساختمان سبز در کشورهای منتخب خاورمیانه و ایران است. در این راستا، شناسایی ساختار و شاخص های کلیدی نظام های بین المللی، مقایسه تطبیقی از نظر انطباق با اقلیم و فرهنگ منطقه و شناسایی چالش های نهادی، فنی و اجرایی می باشد. روش پژوهش در نهایت کیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور تطبیقی است؛ مروری نظام مند بر منابع علمی و گزارش ها در پایگاه هایی چون Scopus، Web of Science، ScienceDirect، SpringerLink و پایگاه های داخلی (SID، IranDoc) انجام شد (پوشش زمانی: ۲۰۰۵–۲۰۲۴). فرایند غربالگری دو مرحله ای اجرا و داده های استخراجی بر اساس سال نشر، نوع نظام، محورهای مورد بررسی و غیره در جداول فراوانی ارائه و تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد اگر نظام های بین المللی بدون در نظر گرفتن ویژگی های محلی به کار گرفته شوند، کارایی آن ها در تحقق پایداری کاهش می یابد.؛ ضعف نظارت، کمبود داده های عملکردی، نبود نهادهای گواهی دهنده مستقل و فقدان مشوق های اقتصادی از مهم ترین موانع شناسایی شده اند. در مقابل، تجربه هایی مانند LGBC در دبی و SAB در عربستان ظرفیت هایی برای بومی سازی فراهم ساخته اند. در نهایت، مدل پیشنهادی MENA–GBRS با سه لایه شاخص های پایه، عملکردی و نوآورانه و با بهره گیری از فناوری هایی مانند BIM، IoT و هوش مصنوعی معرفی شده که می تواند زمینه ساز ارتقای نظام های ارزیابی در منطقه باشد.

در هندسه نقوش اسلامی نسبت های برگرفته از طبیعت را می توان مشاهده کرد. این نسبت های هندسی تابع اصول انتزاعی و فراطبیعی با اعتقاد بر مقدس بودن موضوع خود و دارای زبان نمادین دانسته شده اند. از این رو آن ها را هندسه مقدس می نامند. این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است، که از دریچه ی نقد تکوینی اندیشه ی هندسه ی مقدس و نمادشناسی نقش تار عنکبوتی خداوندی، رایج در تزیینات معماری شهر فاس در کشور مراکش را مورد بررسی قرار می دهد. یافته ها نشان دهنده ی آن است که هندسه در نسبت با ذات و ماهیت به حقّانیت عدالت خداوند در آفرینش عالم بر اساس «قدر» واستحقاق ذاتی و حدّ اشیاء و پدیده ها اشاره دارد. حدّ هر چیز به مثابه ذات و صورت هر چیز بر طبق الگوهای هندسی نشان داده می شود. صورت در هنر اسلامی محمل حقایق جاودانه ی توحیدی است و در ساحت تخیل بصری در صور بلورین هندسی تبلور می یابد. نقطه، مثلث، دایره و مربع مهمترین رمزهای هندسی در فرهنگ و هنر اسلامی به شمار می آیند. نقش هندسی تار عنکبوتی خداوندی که آن را آذین گل سرخی نیز می نامند رمزگشای صورت مثالی اشیاء و موجودات عالم طبیعت است.

هدف: هدف این پژوهش تبیین عوامل مؤثر بر تمایل باغداران نسبت به فروش بدون واسطه محصولات خود به صنابع تبدیلی و تکمیلی می باشد. روش: اطلاعات مورد نیاز پژوهش، با روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخت گردآوری شدند. داده های گردآوری شده به وسیله نرم افزار های SPSS و Amos و با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. جامعه آماری این پژوهش را باغداران بخش مرکزی شهرستان کوهدشت استان لرستان (1000N=) تشکیل دادند که براساس جدول کرجسی و مورگان حجم نمونه 270 باغدار انتخاب شد. نتایج: نتایج به دست آمده از مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل مسیر نشان داد، سازه های شدت درک شده، آسیب پذیری درک شده و منافع درک شده تأثیر مثبت، مستقیم و معنی داری بر تمایل رفتاری باغداران نسبت به فروش بدون واسطه محصولات خود به صنابع تبدیلی و تکمیلی دارند و در نهایت نیز نظریه ی اعتقادات سلامت می تواند 83 درصد از تغییرات متغیر تمایل رفتاری باغداران را پیش بینی کند. نتیجه گیری: در این راستا توصیه می گردد با برجسته کردن آسیب های ناشی از رفتار فعلی باغداران در زمینه برداشت، انتقال و فروش محصولات در بین باغداران و همچنین مزایای فروش محصولات به این صنایع از جمله افزایش درآمد، کاهش ضایعات، افزایش اشتغال و غیره به طور قابل توجهی مسیر انگیزش باغداران برای فروش محصولات خود به صنایع تبدیلی و تکمیلی را هموار نمود.

با توجه به افزایش چالش های جهانی همچون تغییرات اقلیمی، کاهش منابع طبیعی، آلودگی محیط زیست و نابرابری های اجتماعی-اقتصادی، توجه به آموزش توسعه پایدار به عنوان ابزاری کلیدی برای پرورش شهروندان آگاه و مسئول اهمیت روزافزونی یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-توصیفی و مرور نظام مند ادبیات، به بررسی چالش ها و فرصت های آموزش توسعه پایدار در برنامه درسی علوم تجربی دوره متوسطه اول با تأکید بر نقش معلمان پرداخته است. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که اگرچه برخی مؤلفه های زیست محیطی در کتب درسی علوم مورد توجه قرار گرفته اند، اما ابعاد اجتماعی و اقتصادی توسعه پایدار همچنان کمرنگ هستند و رویکردی جامع و یکپارچه برای پوشش همه ابعاد پایداری وجود ندارد. این وضعیت نشان می دهد که آموزش علوم تجربی در شکل کنونی خود، ظرفیت کافی برای آماده سازی دانش آموزان جهت ایفای نقش فعال در تحقق اهداف توسعه پایدار را ندارد. بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت بازنگری در محتوای کتاب علوم تجربی و تلفیق جدی تر مؤلفه های توسعه پایدار تأکید می کند. از سوی دیگر، نقش معلمان در پیاده سازی آموزش های مرتبط با پایداری بسیار تعیین کننده است؛ چرا که کیفیت تدریس، نگرش معلمان و توانایی آن ها در ایجاد ارتباط میان مفاهیم علمی و مسائل زیست محیطی و اجتماعی، تأثیری مستقیم بر یادگیری دانش آموزان دارد. از سوی دیگر، نتایج بررسی ها نشان دهنده چالش های متعددی برای معلمان در اجرای این آموزش ها است که به ترتیب اهمیت شامل های آموزشی و درسی، محدودیت منابع، دیدگاه ها و باورها، پیچیدگی مفهومی، فرهنگی و محیطی و در نهایت پشتیبانی سیاسی و سازمانی می باشد. این یافته ها نشان می دهد که آموزش برای توسعه پایدار نیازمند یک تحول همه جانبه در محتوای درسی، سیاست های آموزشی و توانمندسازی معلمان است. در نهایت، بازنگری محتوای آموزشی علوم تجربی و فراهم کردن بستر حمایتی برای معلمان می تواند گامی مهم در جهت تربیت نسل آینده ای آگاه، مسئول و توانمند در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار باشد.

ارتباط بین شکست امواج راسبی و رخدادهای بارشی شدید شمال غرب ایران در مقیاس سینوپتیکی مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه به تجزیه و تحلیل سینوپتیکی تاوایی پتانسیلی (PV)، در سطح هم دمای پتانسیلی ۳۳۰ کلوین (330K) پرداخته است. سامانه های بارشی شدید شمال غرب ایران برای دوره آماری ۳۳ساله (۲۰۲۴-۱۹۹۰) به تعداد ۲۷۵ سامانه ی بارشی شناسایی شدند، و بر این اساس شکست امواج راسبی مورد شناسایی قرار گرفت. تحلیل و بررسی بلندمدت شکست آنتی سیکلونی و سیکلونی امواج راسبی انجام شد. چهار الگوی شکست امواج راسبی برای دو نوع شکست، در ارتباط با رخدادهای شدید بارشی شمال غرب ایران شناسایی شدند. نتایج نشان می دهد که الگوهای شناسایی شده فصل بهار و پاییز بیشترین فراوانی رخداد های شکست امواج راسبی، و الگوهای بارشی زمستان و تابستان، به ترتیب کم ترین فراوانی را دارند. بیشترین فراوانی رخدادهای شکست سیکلونی (CWB)، ماه های فروردین و اردیبهشت، و بیشترین فراوانی رخدادهای شکست آنتی سیکلونی (AWB)، ماه های مهر و آبان را شامل می شود. تحلیل استریمرهای تاوایی پتانسیلی (2PVU)، و ارتباط آن با رخدادهای بارشی شدید منطقه مورد مطالعه نشان می دهد که یک وابستگی فصلی بین شکست امواج راسبی وجود دارد که هم در عرض و هم در طول جغرافیایی نفوذ می کنند و بارش های شدید شمال غرب ایران را ایجاد یا تقویت می کنند؛ بنابراین تحقیق صورت گرفته می تواند به درک بهتری از الگوهای بارشی سینوپتیکی و دینامیکی و همچنین بهبود پیش بینی های میان مدت و بلندمدت آب وهوایی کشور کمک کند.

قیمت مسکن از نظر اقتصادی چه در سطح ملی و چه محلی از اهمیت بالایی برخوردار است . در سال های اخیر و به دنبال افزایش شدید و سریع قیمت مسکن در ایران، سیاست گذاران و مسئولان بر شناسایی مکانیسم این افزایش ها و عوامل تعیین کننده مرتبط با آن متمرکز شده اند. قیمت مسکن تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله: کیفیت زیرساخت های حمل ونقل، دردسترس بودن و دسترسی به خدمات عمومی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی ساکنان، موقعیت مکانی و ویژگی های محله ها است. هدف این تحقیق بررسی توزیع کاربری های خدمات شهری شامل (فاصله از مرکز شهر، شبکه معابر، مراکز تجاری و بوستان ها و فضای سبز) بر قیمت زمین در شهر ایلام است. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش شناسی، توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعات اسنادی و بررسی های میدانی است. برای تجزیه وتحلیل داده ها از شاخص های آماری موران، نزدیک ترین فاصله همسایگی و مدل وزنی جغرافیایی در نرم افزار «ArcGIS» استفاده شد. نتایج نشان می دهد پراکندگی مساحت کاربری های فضاهای سبز و کاربری های تجاری بر اساس نزدیک ترین همسایه به صورت خوشه ای است. نتایج حاصل از الگوریتم تحلیل لکه های داغ نشان دهنده توزیع قیمت بالا در مرکز شهر بوده و در سایر مناطق همگنی کمتر بوده و در لکه خاصی قرار نمی گیرد. لکه های سرد نیز بیشتر در سمت خارج از مرکز و به سمت حاشیه شهر دیده می شود.

شهر عرصه ای اجتماعی است بر یک پهنه ی طبیعی که انسان ها جهت رفع نیاز های خویش، به همراه رفاه و آسایش و داشتن مناسبات اجتماعی آن را برپا داشته اند. زندگی شهرنشینی اوج تکامل گروه های انسانی در همان عصر است. تا چند دهه پیش، زندگی در داخل باروی شهر، امتیاز بزرگی برای شهروندان محسوب می شد، اما با بروز انقلاب صنعتی و توسعه ی صنایع کوچک و بزرگ در داخل حریم شهر به تدریج بر میزان آلودگی های زیست محیطی افزوده شد و زندگی در داخل شهر ها با مشکل روبرو گردید. با توسعه ی جبر تکنولوژیکی و گسترش انواع خطوط ریلی، شهروندانی که از وضع مالی بهت ری بر خوردار بودند به حومه ها سرازیر شدند و حومه نشینی رایج گردیده، بدین ترتیب عملاً از ارزش اقتصادی و اجتماعی بافت قدیم شهر ها کاسته شد. در این میان نباید از توجه به مفهوم محله غافل شد. پیدایش مفاهیمی چون محله و چگونگی زندگی جمعی مردم، ریشه در رفتار اجتماعی آن ها داشته که آن هم برگرفته از فرهنگ خاص آن زمان و مکان می باشد. محله در گذشته دارای مفاهیم و ارزش های خاص سکونتی برای گروه های قومی نژادی، مذهبی و صنفی بوده که در یک ساختار کالبدی منسجم و پیوسته، علاوه بر خدمات دهی به ساکنین، باعث ایجاد حس هویت و تعلق در اهالی محله و همبستگی و انسجام در کل بافت محله می کرده است. در این تحقیق ضمن پرداختن ب ه مبانی نظری مداخله در بافت ه ای ق دیمی، به رویکرد شهرسازی جدید و کاربرد آن در ساماندهی و بهسازی بافت ه ای ق دی م شهری نیز پرداخته شده و سپس جهت ظرفیت سازی الگوی شهرسازی جدید، محله ی “سرخاب” که یکی از محلات تاریخی تبریز می باشد، انتخاب شده است.

گردشگری موزه به منزله یکی از شاخه های گردشگری فرهنگی، نقش مؤثری در انتقال دانش، ارتقای تفریح فرهنگی و تقویت تفاهم بین فرهنگی ایفا می کند. در سال های اخیر، هم راستا با تحولات در انتظارات بازدیدکنندگان، موزه ها نیز به سوی تجربه محور شدن حرکت کرده اند؛ به گونه ای که امروزه در چهارچوب «اقتصاد تجربه»، بازدیدکنندگان به دنبال تجربیاتی معنادار، چندحسی و مشارکتی هستند. این تحول موجب شده موزه ها از فضاهایی صرفاً نمایش محور به مکان هایی تعاملی بدل شوند که در آن ها بازدیدکننده نقش فعالی در خلق تجربه دارد؛ به ویژه مفاهیمی همچون خلق مشترک، تعامل چندحسی و روایت پردازی، نقشی کلیدی در ارتقای تجربه بازدید، جلب مشارکت، و افزایش رضایت و وفاداری بازدیدکنندگان ایفا می کنند. این پژوهش با تمرکز بر موزه ملی ایران، به بررسی تأثیر سه مؤلفهٔ اصلی اقتصاد تجربه، شامل آموزش، سرگرمی و زیبایی شناسی، بر رضایت بازدیدکنندگان می پردازد و در ادامه، نقش رضایت را در قصد بازدید مجدد و توصیهٔ موزه به دیگران تحلیل می کند. این پژوهش جزو تحقیقات کمّی است و برای گردآوری داده ها از پرسش نامه بهره گرفته شده است. داده ها به وسیلهٔ نرم افزار PLS تحلیل شدند. نتایج حاکی از آن است که به جز یک فرضیه (تأثیر بازدید مجدد بر توصیه به دیگران) سایر فرضیه های پژوهش (آموزش بر رضایت؛ رضایت بر بازدید مجدد؛ رضایت بر توصیه به دیگران؛ زیبایی شناسی بر رضایت؛ سرگرمی بر رضایت) تأیید شدند. در پایان، پیشنهاداتی چون بهبود چیدمان فضا، استفاده از راهنمای صوتی با صداهای جذاب، و ارائهٔ تجربیات چندحسی مانند جلوه های بصری، لمسی و بویایی برای ارتقای تجربهٔ بازدید از موزهٔ ملی ایران ارائه شده است.

امروزه تغییرات ناگهانی و گسترده در حاشیه شهری، به عنوان یکی از جنبه های اصلی پویایی فضایی در جایگاه نظریه و عمل برای ارتقای سازگاری و پایداری شناخته شده است؛ بنابراین با توجه به وجود شکاف هایی در مقالات علم سنجی در زمینه پویایی فضایی چشم انداز شهری-روستایی، هدف اصلی این پژوهش، سازمان دهی ادبیات موجود برای تحلیل محتوای مفهومی و شناسایی روندهای پژوهشی آینده است. با وجود مطالعات انجام شده در این زمینه، هنوز خلأهایی در دانش مربوطه وجود دارد. این مطالعه با استفاده از تحلیل شبکه دانش، به بررسی سیستماتیک مقالات مرتبط با پویایی چشم انداز از پایگاه اسکوپوس بین سال های 1990 تا 2024 پرداخته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، در زمره پژوهش های تحلیل محتوا قرارمی گیرد. براساس ماهیت داده ها، از نوع پژوهش های علم سنجی و به طور ویژه، تحلیل هم نویسندگی و هم واژگانی برای تحلیل اطلاعات اسنادی است. داده های جامعه آماری پژوهش، پس از بررسی جامع ادبیات، شامل 137 مقاله منتخب برای تجزیه و تحلیل بود. برای انجام تحلیل شبکه دانش این مقالات، از نرم افزار « VOSviewer » استفاده شد. علاوه بر این، برای تجسم گرایش های نوظهور و پیگیری موضوعات تحقیقاتی بین سال های 2014 و 2024، 137 مقاله از مجموعه اولیه 237 مقاله انتخاب و با استفاده از نرم افزار « Citespace » تجزیه وتحلیل شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد که پویایی فضایی چشم انداز شهری - روستایی و اثرات آن بر یکپارچگی بوم سازگان، مفهومی نوظهور و به سرعت در حال توسعه در میان محققان، مجلات علمی و کشورهای پیشرو است. بر اساس تحلیل هم واژه، مشخص شد که مفهوم مطالعه، ماهیت چندبعدی دارد و کلیدواژه ها بر مفاهیمی مانند: چشم انداز، خدمات بوم سازگان، تغییر کاربری اراضی و حفاظت از محیط زیست تمرکز دارند. همچنین، روندهای نوظهور مانند: برنامه ریزی چشم انداز، عملکرد بوم سازگان و اولویت های حفاظتی شناسایی شده اند. نتایج تحقیقات نشان می دهد که کلیدواژه هایی مانند: تنوع زیستی، آمایش سرزمین و اکولوژی بیشترین رشد را داشته اند. کشورهای فعّال در این زمینه بیشتر؛ چین، آمریکا، آلمان و انگلستان هستند. تحقیقات آینده نیازمند نوآوری نظری در حوزه های مشترک محیط زیست، کشاورزی و علوم اجتماعی است. به طور کلی، این تحقیق به درک عمیق تر پویایی چشم انداز و چالش های مرتبط با آن کمک می کند. با توجه به پوشش خلأ یک مطالعه مروری مبتنی بر رویکرد علم سنجی در حوزه پویایی فضایی چشم انداز شهری روستایی، از اصالت و نوآوری برخوردار است.

در این تحقیق، با توجه به اسناد کتابخانه ای و مروری بر ادبیات تخصصی مرتبط با موضوع، به شناسایی شاخص های مناظر روستایی مطلوب و در گام بعدی با استفاده از فرآیند بازدید میدانی یا مشاهده، به ارزیابی عناصر و شاخص های موجود در منظر روستایی منطقه مورد مطالعه پرداخته شد. با توجه به شاخص-های مؤثر و اصلی، پرسشنامه طراحی شد. روایی پرسشنامه توسط متخصصین مورد بررسی قرار گرفت و پایایی کل آن بر اساس آلفای کرونباخ 817/0 برآورد گردید. حجم نمونه بر اساس فرمول میترا لنکفورد، محاسبه گردید و در بین 300 نفر از افرادی که از دهکده چوبین بازدید نمودند، توزیع شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss و آزمون های همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی چندگانه صورت گرفت. نتایج این پژوهش، ابتدا مجموعه ای از شاخص های مناظر روستایی با رویکرد توسعه گردشگری را نمایان ساخت. همچنین نتایج نشان داد که بین شاخص های منظر روستایی و شاخص های توسعه گردشگری، رابطه ای معنادار برقرار است. علاوه بر آن، در بین شاخص های منظر روستایی، شاخص اکولوژیکی، بیشترین تأثیر را بر توسعه گردشگری در دهکده چوبین دارد و گردشگران بازدیدکننده از دهکده چوبین معیارهای مرتبط با شاخص اکولوژیکی را مؤثرترین عامل جهت جذب به این منطقه می پنداشتند. بنابراین جهت تحقق توسعه گردشگری در مناطق روستایی، درک مؤلفه های مناظر روستایی مطلوب و استفاده از آن ها در طراحی این مناظر و همچنین توجه به انتظارات و دیدگاه های گردشگران می تواند در ارتقاء کیفیت مناطق روستایی و توسعه گردشگری نیز نقشی اساسی داشته باشد.

هدف: زیست پذیری یکی از جدیدترین رویکردهای توسعه شهری است که از شاخص ها و معیارهای مختلفی برای ارزیابی کیفیت فضاهای شهری استفاده می کند. شاخص های ارائه شده وابستگی بالایی به محدوده مورد نظر و هدف مطالعه دارد؛ ازاین رو سیستم های ارزیابی مختلفی در سراسر جهان جهت سنجش زیست پذیری وجود دارد. هدف مطالعه حاضر ارائه مدل بومی ارزیابی زیست پذیری در شهرهای ایران است تا به کمک آن امکان بررسی میزان دستیابی به رویکرد زیست پذیری فراهم گردد. روش پژوهش: در مطالعه حاضر با بکارگیری روش توصیفی تحلیلی و پیمایشی در گام نخست براساس مطالعات موجود مجموعه شاخص های ارزیابی کیفیت زیست پذیری ارائه می گردد که مبنای تدوین پرسشنامه سنجش زیست پذیری هستند و با استفاده از آن وضعیت زیست پذیری در محدوده مادی نیاصرم شهر اصفهان بررسی می شود. نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران شامل 390 از شهروندان ساکن در حاشیه مادی نیاصرم است. داده های حاصل از پرسشنامه به کمک نرم افزار SPSS و تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: براساس نتایج شاخص های زیست پذیری در قالب پنج گروه شامل: کیفیت دسترسی به امکانات و خدمات با واریانس تجمعی 28.48 درصد، کیفیت شهری و قابلیت های محیطی با واریانس تجمعی 22.07 درصد، کیفیت عوامل اجتماعی فرهنگی با واریانس تجمعی 8.06 درصد، کیفیت پیاده مداری و زیرساخت های شهری با واریانس تجمعی 7.52 درصد و کیفیت عوامل اقتصادی و مدیریتی با واریانس تجمعی 5.85 درصد طبقه بندی شد. نتیجه گیری: باتوجه به اینکه ارتقا زیست پذیری در شهرها از مباحث مطرح در سیستم مدیریت و برنامه ریزی ا ست بکارگیری اولویت های مطرح شده در تسهیل اجرای این رویکرد موثر خواهد بود. در بخش آخر طرح های پیشنهادی در جهت ارتقا زیست پذیری محدوده به کمک هوش مصنوعی bing image creator ارائه شده است. از اهم پیشنهادات می توان به تامین دسترسی، رفع کمبودهای موجود، توسعه شبکه پیاده راه، حل مشکلات ترافیکی و مدیریت کارآمد اقتصادی اشاره کرد.