مطالب

بازارهای مالی و سرمایه چگونه عمل میکنند؟ چرا این بازارها گاه دچار شوک و التهاباتی میشوند که درک آن نیز از عهدهی اقتصاددانان زبده خارج است؟ پاسخ این پرسش را باید در فعالیتهای مغزی و ترشح هورمونهای سرمایه گذاران و معامله گرها جستجو کنید؛ هدفی که این مقاله در پی آن است. جسارت آمیز است اگر بگوییم مدیران بازارهای مالی و سرمایه، بانکها و بیمه ها در آینده ای نزدیک از مراجعان و مشتریان خود بخواهند قبل از سرمایه گذاری حتماً باید میزان ترشح هورمونهای خود را ظرف ماههای اخیر به همراه داشته باشند. در مراجعهی بعدی، جواب آزمایش از کلینیکهای تخصصی نقشهی ژنتیکی فراموش نشود! این دیدگاه جسارت آمیز در این مقاله نیامده است اما میتوان آینده ای را تصور کرد که چنین باشد. قطعاً در بورس، معاملات بانکی و بیمه ای، سرمایه گذاران بیش از آنکه به تابلوهای سود و زیان نگاه کنند، بهتر است و باید به متخصصان ژنتیک و مفسران هورمونها مراجعه کنند تا در زمان تصمیم گیری، میزان خطاهای خود را به حداقل برسانند. بدون تردید آیندهی بازارهای مالی در پرتو آگاهی متخصصان علم ژنتیک، فیزیولوژیک و روانشناسی خواهد بود. بازارهای مالی و سرمایه ای زمانی توانمند خواهند شد که بیشترین متخصصان علم ژنتیک، فیزیولوژی و روانشناسی را در خدمت این بازارها به کار گیرند؛ همچنانکه در استخدام متخصصان مالی لحظه ای درنگ نمیکنند. آینده پیش رو است و متخصصان علوم زیستی و رفتاری برآنند تا با آزمایشهای گوناگون بتوانند از رفتار هورمونی و نقشه های ژنتیکی سرمایه گذاران تفسیرهای دقیقی ارائه دهند. تا آن زمان، مطالعهی این مقاله پیشنهاد میشود.

خرده فروشی"" با تنوعی از موضوعات و سلیقه های مشتریان روبه رو است. شهروند، رفاه، اتکا، صرفه، 55 و... در زمرهی فروشگاههای خرده فروشی در ایران محسوب میشوند که هر یک برای جذب ""مشتریان"" با سلیقه ها و استراتژیهای گوناگونی تأسیس شدند و کار میکنند. دلیل تنوع موضوعات در خرده فروشی آن است که شما با لشکری از کالاهای شناور و انبوهی از مردم و سلیقه های متنوع روبه روئید. با اندک اقدامی در یک کالا نظیر تخفیف یا افزایش، به یکباره با حجمی از تقاضا یا کاهش تقاضا در محصول دیگری روبه رو میشوید که در ابتدا هیچ نوع ارتباط منطقی پیدا نمیکنید. اندک اقدامی در یک فروشگاه یا شعبه، بلافاصله سایر شعبه های فروشگاه را تحت تأثیر قرار خواهد داد و این نیز دلیل بر حضور مشتریان شناوری است که همچون کالاها از نزدیکترین تا دورترین مقصدها جابه جا میشوند. شما به عنوان یک خرده فروش همواره باید مترصد باشید که تأثیر قیمتها بر روی کالاهای یک طبقه از محصول، تصمیم مشتری را به میزان فراوانی تغییر خواهد داد؛ تصمیمی که در وهلهی نخست حتی برای خود مشتری نیز آگاهانه قابل توجه نیست. کافی است تخفیفی برای نوشابهی خاصی بدهید، به یکباره درمییابید که این تخفیف بر روی قیمتهای آبمیوه، دوغ، و سایر نوشیدنیها تأثیری فراوان گذاشته است تا جایی که مشتری درست برخلاف تصمیم منطقی شما، کالایی دیگر را جایگزین میکند که نه شما انتظار آن را داشتید، و نه او در حالت معمولی چنین تصمیمی را میگرفت، چه رسد به اجرای آن. شما به عنوان یک خرده فروش، مصمم میشوید در کنار فروش کالا به صورت فیزیکی و خرید معمول، از فروش تلفنی، یا سفارش خرید آنلاین، نیز بهره گیرید. به مرور درمییابید که برخی اقدامات شما در آن خریدها نظیر تخفیف در تعداد، یا تخفیف در حجم، رفتار مشتریان شما را در فروشگاه نیز تغییر داده است. چون شما با ازدحامی از مشتریانی روبه رو هستید که با هم صحبت میکنند، انتقال اطلاعات صورت میگیرد و نهایتاً بر پایهی تصمیم شما، مشتریان به پردازشی دست میزنند که در باور شما نمیگنجد. ""قیمت"" و ""قیمت گذاری"" یکی از موضوعات اصلی و جدی است که مشتریان در فروشگاههای خرده فروشی، هربار آن را در نظر میگیرند. خرده فروشان هر لحظه باید زیرکانه و هوشمندانه رفتار مشتریان را در نظر داشته باشند که به لحاظ ""قیمت"" یا شیوه های ""قیمت گذاری""، مشتری حاضر است مسافتهای فراوان را با هزینه های حمل و نقل در گرما و سرما بپردازد تا از فروشگاهی خریداری کند که ""قیمت"" منصفانه است. این مقاله با چنین هدفی به سراغ انواع رقابت در قیمت گذاری رفته است. به رقابت درون کانالی و رقابت میان کانالی و تمایز بین این دو پرداخته است، همچنین از دو استراتژی قیمت گذاری کلیدی و ویژگیها و مزایای آن برای خرده فروشان راهنماییهای سودمندی دارد.

مک دونالد بزرگترین رستوران زنجیره ای جهان است، که به طور روزانه 47 میلیون مشتری دارد. تا سال 1984 مکدونالد 2500 شعبه در سراسر جهان تأسیس کرد و در حال حاضر بیش از 500000 شعبهی مکدونالد در جهان وجود دارد و بزرگترین کمپانی غذایی جهان به شمار میرود. دانشگاه همبرگر مک دونالد با متراژ بیش از 320 هزار متر مربع در شهر شیکاگوی امریکا قرار گرفته است.این دانشگاه که از 119 کشور جهان دانشجو میپذیرد، به گونه ای طرحریزی شده تا کارکنان رستورانهای زنجیره ای مک دونالد را که تقریباً در هر گوشه ای از جهان شعبه دارد، برای جنبه های مختلف تجارت آموزش بدهد. در دانشگاه مکدونالد به 28 زبان مختلف جهان آموزش داده میشود و تقریباً در هر سال، 5 هزار دانشجو پذیرفته میشود. تا به حال از این دانشگاه بیش از 8 هزار مدیر و صاحب رستوران مک دونالد، فارغ التحصیل شده اند. گفتنی است، دانشگاه همبرگر مکدونالد، اولین بار در سال 1961 در یک رستوران مکدونالد تشکیل شد و از آن زمان رشته هایی مانند شیمی، بازاریابی و آشپزی را به دانشجویان آموزش میداد. برنامهی آموزشی دانشگاه همبرگر باعث افزایش اعتبار 42 درصدی دانشگاه شد.

اصول بازاریابی کاتلر"" ویرایش سیزدهم، سال 2010 با ترجمهی دکتر عباس صالح اردستانی، سیده لیلی میرطاهری، و احسان موسوی خانقاه به تازگی از سوی انتشارات اتحاد - آیلار در جلد نخست 648 صفحه و با قیمت 16000 تومان چاپ و توزیع شد. انتشار این کتاب در ایران یک فرصت مغتنم برای اهالی بازاریابی است؛ چرا که کتابهای ترجمه شدهی اصول بازاریابی کاتلر متعلق به سالها پیش بود. کتاب اصول بازاریابی با ترجمهی بهمن فروزنده مربوط به 25 سال پیش بود، و اصول بازاریابی با ترجمهی دکتر پارسائیان مربوط به ویرایش هشتم یعنی 14 سال پیش. بدون تردید در طول این سالها بازاریابی شاهد تغییرات اساسی شده است که در این کتابها کمتر اثری از آن دیده میشد.این در حالی بود که دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری با همان کتابها نیز بهره های فراوانی بردند. اهتمام درخور و شایستهی مترجمان ایرانی برای ترجمهی این کتاب - اصول بازاریابی کاتلر، ویرایش سیزدهم، سال 2010 - ما را بر آن داشت تا گفتگویی دربارهی فرم و محتوای تازه ترین کتاب کاتلر صورت گیرد. مترجمان این کتاب در این گفتگو نخست کاتلر را معرفی کردند که در این معرفی به منش و سلوک وی نیز در حد مطلوب پرداخته اند. سپس به مفاهیم نوآورانهی کاتلر در حوزهی بازاریابی اشاره کرده اند و با تعریفی کوتاه از این مفاهیم، خواننده جهتیابی تازه ای را میتواند در حوزهی بازاریابی آغاز کند. ویژگیهای برجستهی کتاب اصول بازاریابی کاتلر، پرسشی بود که ساختار و چارچوب کتاب جدید کاتلر را به صورت جامع تشریح کرد. حسن اتفاق آنکه مترجمان بر پایهی یکی از فصلهای کتاب اصول بازاریابی کاتلر، مقاله ای را تدوین کردند که در مجلات معتبر بین المللی چاپ و منتشر شد. گفتگوی نسبتاً کوتاه با مترجمان کتاب اصول بازاریابی کاتلر میتواند نگاهی جامع به تمامی فصول را پیش روی خواننده بگستراند. فراتر از آن، دیدگاههای تازهی کاتلر را میتوانید در این گفتگو بیابید.

بازاریابی سیاسی از نوع مطالعات بین رشته ای است؛ آمیزه ای از رشتهی بازاریابی و رشتهی علوم سیاسی. چنین آمیزه ای اجازه میدهد تا سیاستمداران و سیاست ورزان بخشی از فعالیتهای خود را بر این پایه به ثمر رسانند. اثر حاضر با چنین نگاهی، نخست تعاریفی متنوع میدهد، سپس به تفاوت بین بازاریابی سیاسی با بازاریابی محصولات میپردازد. همچنین با نگاهی به آمیزهی بازاریابی، بر پایهی دیدگاه جروم مککارتی، هر یک از متغیرهای محصول، مکان، ترفیع، و قیمت را در این بازار معرفی میکند. در نهایت، سه ابزار برجسته در بازار سیاست در بخش پایانی عنوان شده است.

بازاریابی"" دستکم در کتابهایی که از کاتلر سراغ داریم، عمدتاً با واژگان و عبارتهای مرتب و منظمی تدوین شده که مطالعهی آن نسبتاً ساده است. کافی است با حوصله متن را بخوانید. از فرمولهای پیچیده و حتی فرمولهای ساده تقریباً هیچ خبری نیست. این ساده نویسی یک فضیلت تام و تمام است که کاتلر و همکار برجسته اش گری آرمسترانگ بدان نائل شده اند؛ تشریح موضوعات در ساده ترین عبارات بدون پیچیدگیهای فنی و البته توأم با هوشمندی، نوآوری، و خلاقیت. با وجود این، بازاریابی مستلزم نگاه فنی، آمیخته با ریاضیات، علوم تازهی تکنولوژیک، و مدلهای تصمیم گیری است که گریزی از آن نیست. بدون این دانش، پیش بینی بازارها در شرایط به شدت مبهم و اشفته امکان ندارد. کتاب مدلهای بازاریابی در تکمیل آن کتابها، بر پایهی مدلهای کمّی است تا تصمیم گیریهای مدیریتی را در بازارها مهیا سازد. شایستهی تکرار است همواره دربارهی ""رفتار مصرفکننده"" و ""مدلهای خرید سازمانی"" در کتابهای متعدد صحبت شده است اما اگر بخواهیم به صورت ریز، دقیق، و عینی آن را بررسی کنیم، چاره ای نیست بجز آنکه در پرتو مدلهای کمّی مبتنی بر ابزارهای متنوع، رفتار مصرفکننده و مدلهای خرید سازمانی به صورت عینی محاسبه شود. فارغ از آن، ""بازگشت سرمایه در بازاریابی"" موضوعی است که در کتابهای دیگر به صورت موجز و کوتاه بدان پرداخته شده، اما کتاب ""مدلهای بازاریابی"" کوشیده است تا با محاسبات دقیق، بازگشت سرمایه را در بازاریابی برای مدیران تشریح کند؛ به گونه ای که اگر این بازگشت مثبت بود، بتوانند هزینه های فراوانی را برای بازاریابی اختصاص دهند و با اطمینان بدانند که این هزینه ها، سرمایه گذاری است.

برندها در دنیا برای خود غوغایی به پا کرده اند؛ اینکه چرا تا این اندازه برندها میتوانند نافذ و اثرگذار بر زندگی اجتماعی و شخصی باشند، موضوع این اثر نیست، اما میتوان به مقالهی ""از فرمول انرژی انیشتین تا ارزش ویژهی نام تجاری کاپفرر"" مراجعه کرد که در همین شمارهی نشریه آمده است. در مقالهی مزبور - از فرمول انرژی انیشتین تا ارزش ویژهی نام تجاری کاپفرر - درمییابیم طبق فرمول 2E=mc، در یک کیلوگرم ماده، نیرویی برابر با حدوداً 250 میلیون تن مادهی منفجرهی تیان تی (TNT) چنبره زده است که قبل از انیشتین، جهان از آن بیخبر بود. این قیاس در مورد برند برعکس است. اکنون که به ابعاد و ارزش نام و نشان تجاری میپردازیم، از وسعت و عمق نیرویی که در آن نهفته است دچار همان حیرتها میشویم! این اثر - روایت مرسدس بنز گردنده و بیام دبیلیو چرخنده - بر آن است که از منظری خاص، لوگوی دو برند - یعنی یکی از اجزای فیزیکی و قابل مشاهده در برند - را مورد بررسی قرار میدهد. ""روایت"" همان منظر خاصی است که این اثر در پی آن است. روایت تصاویر تبلیغاتی دو برند معروف اتومبیل سازی دنیا دربارهی تحلیل قصهی راننده و فرمان است و یا به عبارتی تبلیغ و جامعه. پیش از این، مؤلف این اثر در شماره های پیشین دیدگاه خود را با جسارت اعلام کرد که ""انسانها با برندها درمان میشوند."" همچنین تصریح کرد که میتوان شخصیت انسانها را بر اساس برندها پیش بینی کرده و تشخیص داد؛ چرا که این یا آن برند را برمیگزینند. انتخاب برندها حکایتی ژرف از تحلیل آدمها در بر دارد. در اینجا میتوانیم دریابیم چرا برخی از لوگوی بنز خوششان میآید و دیگرانی از لوگوی بیام دبیلیو. چرا مشتریان بیام دبیلیو کمتر حاضرند بنز را خریداری کنند و بالعکس. خوشبختانه با نگاه ""روایت"" میتوانیم تا حدودی از قابلیتهای شگرف برندها در زندگی معاصر آگاه شویم و کافی است با چارچوب ""روایت"" به برندها بنگریم؛ موضوعی که این اثر در پرتو روایت به وارسی لوگوی بنز و بیام دبیلیو پرداخته است.

بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ایران با رشدی شتابان در تأسیس، در دام مشابهتها و ارائهی خدمات یکسان و مشابه خود را محصور کرده اند؛ یعنی روندی که تمایز جدی برای مشتریان نمیآفرینند. برای تمایز باید بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری فراتر از دانش فنی که عمدتاً به آن مجهز هستند نظیر حضور پررنگ کارشناسان مالی و علوم بانکی، به موضوعات و دانشهای تازه ای بپردازند تا گوی سبقت را در رقابت بربایند. ""روانشناسی مشتریان خدمات مالی"" در باور ما یکی از همان موضوعات و دانشهای تازه ای است که می تواند بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری را در مسابقهی رقابت، پیروز میدان سازد. از این رو از شمارهی پیشین (سال پنجم، شمارهی 18، فروردین و اردیبهشت 1390) به این موضوع پرداخته شد. در شمارهی پیشین، پس از تعریف ""مالیهی رفتاری""، ""عدد جادویی هفت و تأثیر آن بر تصمیم گیریهای مشتریان خدمات مالی"" بررسی شد. اینک به موضوع ""حسابداری ذهنی"" پرداخته شده است.

یکی از مباحثی که در شعر معاصر، بویژه در این چند دهة اخیر، مورد توجه اهل تحقیق قرار گرفته و آثاری ارزش مند بدنبال داشته است، مبحث «نقد ادبی» است. در انواعی که برای نقد ادبی برشمرده اند، نوعی از نقد به نام «نقد اجتماعی» مطرح است که در آن منتقد با روی کردی اجتماعی و مسؤولانه، بویژه از منظر «ادبیات ملتزم» یا «متعهد»، به آسیب شناسی جامعه می پردازد و بر آن است تا با بیان واقعیت های تلخ جامعه و دردهای آن، مخاطبان را به تأمل وادارد و از این طریق آن ها را در رسیدن به دوای این دردها یاری دهد. (فرزاد، 1378، 71) از موضوعاتی که در نقد اجتماعی جامعة ایرانی باید با حساسیت ویژه ای بدان پرداخت، معضل رواج خرافات و جهل و نادانی در شعر معاصر ایران از آغاز مشروطیت تا سال 1357 است. معضلی دردناک که متأسفانه با تمام اهمیت آن چندان بطور جدی مورد توجه و تحقیق پژوهش گران ادب معاصر قرار نگرفته است. همین امر ما را بر آن داشت تا این موضوع را در شعر معاصر ـ شعر دورة مشروطه و دورة نیمایی ـ مورد تحقیق و بررسی قرار دهیم. دراین مجال کوتاه، برآنیم تا به عنوان پیش زمینة بحث، بطور اجمالی و گذرا به ریشه یابی این معضل بزرگ اجتماعی در تاریخ گذشته و معاصر این سرزمین بپردازیم، آن گاه با آوردن شواهد و نمونه هایی از شعر معاصر، آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.

تفسیر آیات قرآنی در کشف الاسرار میبدی، از سه بخش ـ که میبدی آن ها را با عنوان های «النوبة الاولی و النوبة الثانیة و النوبة الثالثة» یاد کرده ـ تشکیل شده است. بدین صورت که نوبت اوّل: ترجمة لفظ به لفظ آیات قرآن، نوبت دوم: تفسیر به روش عامّ اهلِ سُنّت و نوبت سوم: تفسیرِ برخی از آیات به مذاقِ عُرَفا ( در قالبِ کلامی موزون و مسجّع ) است. اغلبِ صاحب نظران و نویسندگان، نوبتِ سوم کشف الاسرار را تأویل نام نهاده اند، در حالی که میبدی در همه جای تفسیرِ خویش، با تأویل (تفسیر به رأی)، سرسختانه مخالفت می ورزد. این نوشتار به بررسی اعتبارِ علمیِ تأویل، در نوبت سومِ کشف الاسرار می پردازد و می کوشد تا دیدگاهی علمی تر و سنجیده تر در این خصوص عرضه کند.

بزرگان ادب فارسی همواره سعدی را به زبان شیرین، فصیح وساده اش می ستایند. این نوشته قصد دارد تا با بررسی زبان غزل های سعدی، در حد بضاعت خود، به راز زیبایی و سادگی کلام سعدی پی ببرد. به این منظور زبان غزل های او را از ابعاد مختلف تحلیل کرده است. درابتدا ویژگی های کلام سعدی درسطح واژگانی و نحوی و شیوه جمله بندی بررسی شده است؛ در ادامه پیرامون دیگر اجزای زبان سعدی یعنی طرز کار برد حروف، حذف و ایجاز کاربرد زبان محاوره ای وزبان کنایه ای سخن رفته است و در نهایت به نقش زبان در پدید آوردن تصویرهای بی تصویر پرداخته است.