مطالعات راهبردی بسیج

جمهوری اسلامی ایران به دلیل ماهیت ضداستکباری، موقعیت خاص ژئوپلیتیکی در منطقه، حمایت از مستضعفین جهان و حفظ سیاست استقلال خواهی و همچنین برنامه صلح آمیز هسته ای خود، به طور طبیعی در معرض تهدیدهای گوناگونی قرارداشته و این روند برای این کشور ادامه دار خواهد بود. با گسترش دانش های نوین، روش های مقابله نیز تغییر یافته است؛ جنگ شناختی به عنوان یکی از حوزه های کاربردی علوم شناختی، مفهومی است که در سالیان اخیر به صورت تکامل یافته تر از دیگر عرصه های نبرد، با هدف بهره برداری از اسرار ذهن و قلب، با کارکردی شناختی و متکی بر زیرساخت های نوین موردتوجه واقع شده است؛ از همین رو، نیازمند نگاهی واقع بینانه به وضعیت داخلی و مسیر مقابله هستیم. هدف از این پژوهش توصیف وضعیت جمهوری اسلامی در ابعاد مختلف آن، ازباب مقدمه تحلیلی صحنه وضعیت در جنگ شناختی است؛ و سوال اصلی آن عبارت است از: «وضعیت جمهوری اسلامی ایران در جنگ شناختی بنابرفرمایش مقام معظم رهبری چیست؟» از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر روش جزء تحقیقات اکتشافی آینده پژوهانه است که به «روش پژوهشی تحلیل محتوا» انجام شده است. احصاء داده ها از مجموع بیانات مقام معظم رهبری مندرج در سایت دفتر حفظ و نشر آثار ایشان است که پس از شناسایی عوامل کلیدی و پیشران ها و مشخص شدن مولفه های دارای بیشترین اهمیت و دسته بندی آنان این پژوهش تدوین گردیده است. نتایج این پژوهش، سبب تصمیم سازی صحیح، کاسته شدن تداخلات ناشی از اختلال دستگاه محاسباتی، برنامه ریزی متناسب، منسجم و هوشمندانه نسبت به برهم زدن معادلات دشمنان و به تبع آن اقدامات تقابلی به جهت خنثی سازی تاثیرات، می گردد.

شبکه های اجتماعی میدان مهمی برای تعاملات اجتماعی- سیاسی می باشند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ارتباط بین شبکه-های اجتماعی (مجازی) با امنیت مشارکت سیاسی در ج.ا.ا که در سال 1400 انجام و از لحاظ روش، پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری افراد ساکن تهران و روش نمونه گیری، خوشه ای چند مرحله ای ، که بعد از تقسیم تهران به 5 پهنه ،2 ناحیه ،2 محله ، 2 بلوک انتخاب و حجم نمونه براساس فرمول کوکران 1913 نفر تعیین شد. ابزار گردآوری، پرسشنامه در طیف لیکرت و تجزیه و تحلیل با رگرسیون چند متغیره و نرم افزار SPSS- Smart Pls و معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های نشان داد؛ شبکه های اجتماعی با امنیت مشارکت سیاسی به واسطه شکل گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و بین شبکه های (مجازی) با امنیت مشارکت سیاسی و بین شبکه های اجتماعی با شکل گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و همچنین بین شکل گیری خردجمعی و سازماندهی اجتماعی-سیاسی و امنیت مشارکت سیاسی رابطه معنادار و مثبت وجود دارد. نتیجه این که شبکه های اجتماعی ازطریق شکل دهی خرد جمعی، نوعی سازماندهی اجتماعی- سیاسی ایجاد می کنند که بر امنیت مشارکت سیاسی تاثیر می گذارند.

این پژوهش با هدف فهم تأثیرات ارزش های غربی بر جوانان شهر تبریز و تحلیل ابعاد و سطوح مختلف ارزش های غربی انجام شده است. روش تحقیق به کار رفته در این مطالعه کیفی و بر مبنای نظریه داده بنیاد و با رهیافت ساخت گرایانه چارمزی بوده است. شیوه گردآوری داده ها از نوع مصاحبه عمیق و با سوالات نیمه ساختاریافته بود که در این راستا، 21 نفر از جوانان شهر تبریز مورد تحلیل قرار گرفتند. در این راستا، یافته ها نشان می دهد که ارزش های غربی در ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تأثیرگذار بوده و در سطوح مختلف فردی، گروهی و اجتماعی به تغییرات رفتاری و هویتی جوانان منجر شده اند. عوامل شکل گیری این پدیده شامل جهانی شدن، تکنولوژی، و تحولات اقتصادی، فرهنگی و نظام خانواده بوده است که از ریشه های فلسفی، تاریخی و ساختاری غربی نشأت گرفته اند. جوانان در مواجهه با این ارزش ها از پنج راهبرد مختلف یعنی از پذیرش گزینشی تا رد و مقاومت استفاده می کنند. انتخاب این راهبردها تحت تأثیر عواملی چون هویت ملی، آموزه های دینی، خانواده، سطح تحصیلات، نظام آموزشی و فرهنگ سیاسی قرار داشته است. سرانجام، نتایج نشان می دهد که پیامدهای این مواجهه به صورت مثبت، منفی، و ترکیبی بروز یافته و تأثیرات مختلفی بر هویت فرهنگی، تعاملات اجتماعی، و سبک زندگی جوانان داشته است.

هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت بندی پیشایندها و پسایندهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی با استفاده از رویکرد دلفی فازی انجام شده است. روش این پژوهش آمیخته(کمی و کیفی) در پارادایم استقرایی است که ازنظر هدف، کاربردی و ماهیت، اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش را 16 نفر از خبرگان حقوق،مدیریت ،علوم سیاسی،جامعه شناسی تشکیل می دهد که بر اساس اصل کفایت نظری و با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده اند. در بخش کیفی برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد که روایی و پایایی آن با استفاده از ضریب CVR و آزمون کاپای کوهن تأیید شد و داده های به دست آمده از مصاحبه با استفاده از نرم افزارAtlas ti8 کدگذاری و تحلیل شد. در نتیجه پیشایندها و پسایندهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی شناسایی شدند. در بخش کمی برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه مقایسه زوجی استفاده شد که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوا و آزمون مجدد تأیید شد.

یکی از مقوله های مهم در خصوص جنگ که از دیرباز موردتوجه نظریه پردازان نظامی قرارگرفته «استراتژی غیر مستقیم» است سن تزو متفکر چینی سده ششم پیش از میلاد برای اولین بار در اثر خود با عنوان «هنر جنگ» این استراتژی را مطرح ساخت و در قرن نوزدهم نیز توسط لیدل هارت اندیشمند انگلیسی به عنوان یک نظریه مستقل در کتابی که با همین عنوان نوشت و نظرات خود را در آن بطور مبسوط بیان کرد دنبال شد. در حقیقت استراتژی غیر مستقیم برای رسیدن به موفقیت و پیروزی، بدون درگیر شدن در جنگی تمام عیار و به منظور کاستن از تلفات انسانی و هزینه جنگ از سوی آنان طرح شد. این رویکرد امروزه نیز به دلیل گسترش تهدیدات غیر نظامی و درگیری های داخلی بیشتر از گذشته مورد توجه قرار می گیرد. پژوهش حاضر بر اساس روش تاریخی و تحلیلی و با تکیه بر آثار اندیشمندان یاد شده و نظرات آنان در صدد پاسخ به این سوال است که آیا در مدیریت و سیره نظامی پیامبر (ص) چنین اندیشه ای قابل جستجو و بررسی است؟ نتیجه تحقیق که با اتکا بر داده های منابع کهن تاریخی صورت گرفته نشان می دهد آن حضرت به مثابه یک فرمانده موفق بدون آنکه در آموزشگاه های نظامی آموزش دیده و یا از نظریات اندیشمندان نظامی و آثار آنان بهره مند گشته باشد با اجرای عملی استراتژی غیر مستقیم به پیروزی های مهمی دست یافته و از تلفات و آسیبهای جنگ کاسته است

مدیریت جهادی یعنی : فرا گرد به کارگیری منابع مادی و انسانی با نگاه، احساس، روحیه و حرکت جهادی با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت بر مبنای نظام ارزشی اسلامی(مقام معظم رهبری) (مدظله العالی ) هدف این پژوهش ارائه الگوی مدیریت جهادی است. این پژوهش ازنظر هدف توسعه ای- کاربردی بوده و از نظر نحوه گرد آوری داده ها از نوع توصیفی- تحلیلی واز نظر روش اجرای تحقیق کیفی می باشد. روش نمونه گیری، غیر تصادفی هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری است. جمع آوری اطلاعات مورد نیاز به صورت بررسی کتابخانه ای و میدانی است و از ابزار مصاحبه با فرماندهان و صاحب نظران دوران دفاع مقدس استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل یافته ها از تحلیل محتوا و تحلیل مضمون و از نظام مقوله بندی مضامین فراگیر، سازماندهنده و پایه استخراج شد. اعتبار سنجی (روایی وپایایی) آن از طریق خبرگی و از طریق محاسبه ضریب توافق کاپا کوهن بدست آمد ، پس ازحذف، تعدیل و دسته بندی کردن، 4مضامین فراگیر با عنوان اعتقادی دارای دو سازمان دهنده (خدا محوری و ولایت مداری) وبا 15 مضمون پایه، فرگیر دوم با عنوان رفتاری دارای دو سازمان دهنده( رفتار فردی و ویژگی های شخصیتی) و با 12 مضمون پایه، فراگیر سوم با عنوان ساختاری دارای دو سازمان دهنده(تخصصی فنی و مهارتی، سازمانی مدیریتی) با 48 مضمون پایه و فراگیر چهارم با عنوان زمینه ای دارای 3 سازمان دهنده(مخاطبین (پیروان)، نیازها و منابع و شرایط و اقتضائات) با 27 مضمون پایه حاصل شد. در نهایت الگو نیز ترسیم گردید.