درخت حوزه‌های تخصصی

" تحولات عظیم و سرنوشت ساز پدیده انقلاب صنعتى در سده هجدهم به صورتى هم زمان با خود، آثار و پى آمدهایى مثبت و منفى به همراه آورد. بنابر اصل مهم «نیاز مادر اختراع است» براى حفظ و استمرار دست آوردهاى مثبت این رویداد شکوهمند و نیز در جهت درامان ماندن از گزند سهمگین این رُخداد عظیم تقریبآ به صورتى هم زمان دو فرزند خلف و شایسته این انقلاب که اولى سازمان دهى و مدیریت علمى و دومى تعاون و تعاونى بود و هردو ریشه در همکارى هدفمند دارند، تولد یافتند. نزدیک به 158 سال از تولد نخستین شرکت تعاونى رسمى یا علمى با نام «تعاونى مصرف پیشگامان منصف و عملگراى راچدیل» مى گذرد؛ این بنگاه اجتماعى - اقتصادى براى نخستین بار بر اساس اصولى مدون با مرام نامه یا مانیفستى معین و به عبارت بهتر با اساس نامه اى مشخص سازمان دهى و سامان دهى گردیده است. طى این مدت بارها از سوى متولیان امور تعاونى تلاش هایى ارزشمند و آگاهانه در جهت تلفیق و ترکیب پویاى این دو پدیده مهم (تعاونى رسمى و سازمان دهى مدیریت علمى) به عمل آمده که حاصل و نتیجه آن بهره مندى تعدادى از کشورهاى توسعه یافته و درحال توسعه از عملکرد نسبتآ مثبت این اقدام خردمندانه و هوشمندانه بوده است. لیکن در کشور عزیر ما ایران با وجود حمایت هاى قانونى که از بخش تعاونى به عمل آمده متاسفانه تعاونى ها از کارآمدى و موفقیت لازم بهره مند نبوده اند. در بررسى هایى که تاکنون در خصوص ناکارآمدى و عدم ثمربخشى یعنى عدم بهره ورى تعاونى ها به عمل آمده است، دیدگاه ها و انگاره هاى بسیارى از صاحبان اندیشه و قلم و حتى صاحب نظران تعاونى و فن سالاران امر سازمان دهى و مدیریت حاکى از آن است که عدم بهره ورى بهینه و مطلوب فعالیت هاى تعاونى هاى مختلف، به ویژه تعاونى هاى مصرف کنندگان، ریشه در ساختار وارداتى و مشکلات درون زا و برون زاى آن ها دارد، به گونه اى که فرآیند این گونه تنگناها و مشکلات ساختارى از نهادینه کردن ارزش هاى تعاونى که خلاصه آن تلاش در جهت انسانى نمودن اقتصاد به جاى اقتصادى نمودن انسان است، جلوگیرى نموده و متاسفانه هنجارهاى تعاونى نه تنها در میان اعضا بلکه حتى در میان ارکان اصلى تعاونى ها (هیئت مدیره و بازرسان) و مدیرعامل نیز نهادینه نگردیده است. درنتیجه این گونه نهادهاى اجتماعى و اقتصادى از بهره ورى لازم برخوردار نگردیده اند. در مقاله مربوط به پژوهش پیش رو که از نوع تحقیقات کاربردى و به روش پیمایشى و نظرسنجى و با خصلتى توصیفى ، تحلیلى و تبیینى و در سطح خُرد انجام یافته است، تلاش گردید تا دیدگاه ها و آراى یکصد نفر گروه نمونه از اعضاى جمعیت آمارى عضو تعاونى مصرف دانشگاه که همگى داراى مشاغل و تحصیلات بالا و دانشگاهى بوده اند و در نتیجه واریانس دیدگاه هاى آن ها قاعدتآ اندک است و ضمنآ با اندیشه تعاون بیش از سایر طبقات اجتماعى آشنایى دارند در مورد عواملى که بر میزان و ارتقاى بهره ورى در تعاونى هاى مصرف نقش دارند، از آن جمله متغیرهاى مستقلى مانند سطح تحصیلات، میزان آگاهى از ارزش هاى فرهنگ تعاونى، میزان کاردانى و مسئولیت پذیرى، نحوه اطلاع رسانى، نحوه برخورد و تایید صلاحیت ارکان اصلى تعاونى و نیز میزان مشارکت هاى اجتماعى - مالى و اقتصادى اعضا و سایر متغیرهاى مستقل مورد بررسى، به دقت مورد تدقیق و کاوش علمى قرار گیرد. در بخش توصیفى مربوط به پرسش هاى تحقیق در خصوص متغیرهاى مستقل، علاوه بر جداول توزیع فراوانى درصدى و تجمعى و مواردى نمودارها از معرف هایى مانند شاخص هاى مرکزى و پراکندگى استفاده گردید تا با منطق اعداد و ارقام به توصیف و توجیه ویژگى هاى مورد نظر محقق درباره هریک از عواملى که بر میزان و ارتقاى بهره ورى نقش دارند پرداخته شود. در بخش تحلیلى و تبیینى از مباحث آمار استنباطى جهت تعمیم نتایج حاصل از آزمون هاى آمارى نربوط به نمونه علمى استفاده شده است. از معتبرترین آزمون هاى آمارى که مورد استفاده قرار گرفت آزمون t و z و آزمون کاى دو ( 2c ) براى جداول یک بُعدى و دوبُعدى مربوط به پرسش ها و فرضیات تحقیق را مى توان نام برد. از بررسى نهایى نتایج حاصل از پرسش ها و فرضیات تحقیق ملاحظه شد که فرضیات تحقیق با میزان اعتماد (99%) تایید گردید "

یکی از مفاهیم بسیار پرکاربرد در حوزه علوم اجتماعی و علوم سیاسی مفهوم ارزش های دموکراتیک است که تا کنون پرسشنامه ای جامع، دارای اعتبار، و قابل اتکاء برای سنجش آن در ایران طراحی نشده است. با توجه به این مسئله در مقاله حاضر گزینه ها و گویه های مناسب را یکجا جمع نموده و اقدام به هنجار سنجی و اعتباریابی آن بصورتی عملی در یک جمعیت نمونه 600 نفری در شهر ارومیه که یکی از شهرهای چند مذهبی و چند قومیتی ایران به شمار می رود، نموده است. در پرسشنامه حاضر، ارزش های دموکراتیک در سه مجموعه کلی ""آزادی"" ( شامل آزادی های فردی، آزادی های گروهی، و آزادی رسانه ها)، ""مدارا"" (شامل مدارای فردی، مدارای اجتماعی، مدارای سیاسی، مدارای جنسیتی، مدارای مذهبی، و مدارای قومی)، و ""مشارکت"" (شامل مشارکت های فردی و مشارکت های جمعی) جمع آوری شده اند. اعتبار این پرسشنامه با کمک اساتید جامعه شناسی تائید شده و در نهایت، برای سنجش روایی این متغیر و ابعاد آن و گویه های مرتبط با آن نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است و بدین ترتیب ابزاری جامع و مناسب را در اختیار پژوهشگران علاقه مند به سنجش میزان گرایش افراد به ارزش های دموکراتیک، قرار می دهد.

هدف از این مقاله، بررسی تأثیر کنترل اجتماعی بر نگرش جوانان 29-18 ساله شهر بهبهان به مصرف مشروبات الکلی است. نمونه مورد مطالعه 384 نفر از جوانان این شهر است که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. گردآوری داده ها بر اساس پرسشنامه های اطلاعات زمینه ای، محقق ساخته انجام شده است و داده های پژوهش با بهره گیری از جداول توصیفی و آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون تحلیل شدند. نظریه مورد استفاده در این پژوهش، نظریه کنترل اجتماعی هیرشی بوده است. یافته ها نشان داد: بین الگوی کنترل در خانواده، تعهد به دلبستگی خانوادگی، میزان مشغله کاری در شبانه روز و تقید به باورهای دینی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد. در رگرسیون چندمتغیره به روش گام به گام، مهم ترین متغیر کنترل اجتماعی، الگوی کنترل در خانواده بود. هر چهار متغیر مستقل در معادله رگرسیونی باقی ماندند و در کل این متغیرها، حدود 38 درصد واریانس نگرش جوانان به مشروبات الکلی را تبیین کردند.

کار همواره از بحث برانگیزترین و مهم ترین دغدغه های انسانی جهت تأمین نیازهای فردی، توسعه و ارتقاء سازمان ها و تعالی اجتماعی بشر به شمار می رود. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و مؤلفه ها در مدل های تعادل کار و زندگی بر اساس پژوهش های انجام شده در این زمینه بوده است. مقاله ی پیش رو با بهره گیری از روش فراترکیب، پژوهش های انجام شده در موضوع تحقیق را به صورت چارچوب مند بررسی کرده و نتایج آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. برای این منظور با مراجعه به اسناد موثق، در سایت های الکترونیکی در دسترس در فاصله زمانی سال های  1963 الی2020  از بین مقالات اولیه که شناسایی شده اند، ضمن بهره گیری از 38 منبع که بیشترین ارتباط کیفی با موضوع پژوهش را داشته اند و با استفاده از جمع بندی نظریات مختلف و اشباع نظری پیرامون آن ها به استخراج 845 کد دست یافته است، در ادامه پس از پایش، کدها در قالب 29 مقوله، جای داده شده اند. به منظور تحلیل مقالات نهایی، مفاهیم و مضامین تشکیل دهنده، مؤلفه ها و ابعاد تأثیرگذار استخراج گردیده است. نتایج حاصل از این پژوهش در قالب ابعاد ایجابی و سلبی و مؤلفه های پیشایند (پتانسیل فردی، حمایت خانواده و ...)، پیامد (رضایت شغلی، رضایت فردی و ...) و استراتژی( حمایت سازمانی، عوامل اجتماعی و ...) طبقه بندی و ارائه گردیده است.

امروزه وابستگی و یا اعتیاد به تکنولوژی ای جدید می رود تا به صورت یکی از اعتیادهای مدرن در بین جوانان درآید و از این رو طی سال های اخیر توجه جامعه شناسان و روان شناسان به این مساله معطوف شده است. دراین راستا، مقاله حاضر که حاصل یک مطالعه می دانی درسال 1393 د رتهران می باشد به موضوع اعتیاد جوانان به موبایل وشناسایی برخی عوامل اجتماعی موثر برآن پرداخته است. آنچه در این پژوهش به دنبال آن هستیم نخست، سنجش میزان اعتیاد به موبایل در می ان جوانان تهرانی، وسپس شناسایی برخی عوامل موثر بر آن است. دراین مسیر،از نظریه ""وابستگی به رسانه"" راکیچ و دفلور، نظریه ""انگیزه ورفتار"" هوپر و ژو، ونظرات برخی دیگر چون جان گروهول استفاده کرده ایم. همچنین، روش پیمایش اجتماعی وبا گزینش یک جمعیت نمونه 400 نفری از می ان جوانان شهر تهران آن هم به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به کار گرفته شد. جامعه مورد مطالعه از می ان جوانان 15-30 ساله منطقه 3 شهرداری تهران انتخاب و درآبان ماه سال 1393 مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد میزان اعتیاد به موبایل درجوانان تهرانی تقریبا درسطح متوسط (درحد می انگین نظری) قراردارد یعنی به نظر می رسد که نه چندان پایین از وخامت مساله باشد. می ان سن ووضع تاهل از متغیرهای زمینه ای، وهمچنین بین سرمایه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و میزان اعتیاد به موبایل رابطه معنادار وجود دارد. هرچندکه بین میزان تاثیر همسالان و جذابیتهای موبایل با میزان اعتیاد به مویایل نیز رابطه مستقیم و نسبتا قوی مشاهده شد. درمجموع، متغیرهای پیش بین و مستقل در این تحقیق توانسته اند 49% از تغییرات متغیر وابسته یا میزان اعتیاد به موبایل را در جوانان تهرانی تبیین نمایند.    است که بتوان نسبت به وضع موجود آسوده خاطربود ونه چندان بالاست که حاکی

پدیده "بی فرزندی"به عنوان یکی از برجسته ترین ویژگی های جمعیت شناختی مرتبط با رفتار باروری و الگوهای فرزندآوری در خانواده نوین و جهان معاصر، موضوع تحقیق حاضر است.اگرچه بی فرزندی در دوران قدیم نیز مشهود بود، اما قرن بیست ویکم نه تنها شاهد رشد شتابان بی فرزندی است، بلکه پیش بینی های جمعیت شناسان نشان می دهد که در سال های آینده نسبت زوجینی که هرگز صاحب فرزند نمی شوند، روند تصاعدی طی خواهد کرد. در کشور ما به پدیده بی فرزندی معمولا در حاشیه تحقیقات باروری و کم فرزندی پرداخته شده است. تحقیق حاضر به طورخاص و مستقل بر بی فرزندی متمرکز شده، و به طور همزمان متاهلین"بدون فرزند" ومتاهلین "خواهان بی فرزندی"را نیز کانون توجه قرار داده است. نتایج این تحقیق نشان داد که الگوی بی فرزندی در جامعه ما هنوز چندان برجسته نیست و در سطح "افراد و خانواده ها" نه تنها  تمایل و ترجیحی به آن وجود ندارد، بلکه حتی نسبت متاهلینی که درحال حاضر بدون فرزند هستند نیز اندک است. درعین حال، یافته های این تحقیق نشان دهنده دغدغه ها و چالش هایی همچون بالا بودن آستانه سنی بی فرزندی است که می تواند در آینده سبب افزایش احتمال ناباروری ناشی از بالابودن سن و نهایتا روند فزاینده بی فرزندی گردد.برهمین اساس، روندهای آتی بی فرزندی در ایران، تاحدود زیادی بستگی به این دارد که در سطح کلان "دولت و حکومت" تا چه حد سیاستگذاری های تاثیرگذار به منظور رفع دغدغه های خانواده ها و افراد جوان در زمینه همسرگزینی و فرزندآوری ازجمله در عرصه فرصت های شغلی و اقتصادی اتخاذ و اجرا خواهد شد.

در میان شکل گرایان دو دیدگاه متفاوت نسبت به مونتاژ فیلم وجود دارد: دیدگاه نخست، مونتاژ را فرآیند پیوند تصاویر عنصری (نامعین و فاقد استقلال) توصیف می کند و دیدگاه دیگر مونتاژ را برخورد دیالکتیک میان تصاویری سلولی (دارای ساختار) می داند. پژوهش حاضر، ضمن بررسی این دو دیدگاه، تلاش می کند تا از طریق بررسی وجوه اختلاف و مطالعه فصول مشترک، دیدگاهی واحد به مونتاژ از منظر شکل گرایان به دست آورد. برای این منظور، ابتدا از هر یک از دو منظر ماده خام مونتاژ بررسی شده است که نتایج این بررسی نشان می دهد میان دیدگاه دو نگره متفاوت به ماده خام مونتاژ در یک ویژگی اساسی - یعنی نامعین بودن معنی - اشتراک وجود دارد و تفاوت دیدگاه بیشتر از آنکه ذاتی باشد، حاصل تفاوت در روش تولید فیلم است. در ادامه، از طریق بررسی تفاوت دو نگره، در روش تولید فیلم و تفاوت های نظری سردمداران این دو دیدگاه (پودفکین و آیزنشتاین)، بحثی پیرامون فرآیند مونتاژ، ماهیت و محدوده آن صورت گرفته که هدف از این بحث، شناسایی مبانی مشترکی است که نظر این دو دیدگاه را در یک مقوله وحدت می بخشد. در پایان نیز به نتیجه گیری از این مباحث پرداخته شده تا دیدگاه مرکبی از موارد فوق گردِ وجوه وحدت بخشِ دو نگره ارائه گردد.

مرگ امری پیچیده است و افراد از فهم محتوای آن عاجزند. یکی از دلایل مرگ هراسی، ناشناخته بودن و ابهام آن است. هدف این مقاله سنخ شناسی و فهم پدیده مرگ بین مردم استان گیلان است و در آن، با تکیه بر روش کیفی و نمونه گیری هدفمند از مصاحبه های نیمه سازمان یافته و فردی با 50 نفر از شهروندان استان گیلان استفاده شده است؛ سپس تحلیل مصاحبه ها به شیوه نظریه زمینه ای انجام شد. برمبنای یافته های پژوهش بیشتر مصاحبه شوندگان به جهان پس از مرگ باور داشتند؛ اما برخی روایت دینی و گروهی روایت اخلاقی از مرگ داشتند. از لحاظ ایماژ یا تصویر از مرگ نیز آنها به چهار گونه تقسیم شدند: آخرت اندیش، فنااندیش، ابهام اندیش و انطباق اندیش. درباره دلایل مرگ هراسی نیز برخی مصاحبه شوندگان در گونه سازگارند و از مرگ هراسی ندارند؛ اما بعضی به دلایل پیامدی، برخی به دلایل جدایی و گسست از این دنیا و گروهی دیگر به دلیل نداشتن شناخت و ابهامات ناشی از مرگ دستخوش مرگ هراسی اند. مفهوم مرکزی دلایل مرگ هراسی در این پژوهش، «نیستی و ناشناختنی بودن مرگ» است.