درخت حوزه‌های تخصصی

یکی از مفاهیم بسیار پرکاربرد در حوزه علوم اجتماعی و علوم سیاسی مفهوم ارزش های دموکراتیک است که تا کنون پرسشنامه ای جامع، دارای اعتبار، و قابل اتکاء برای سنجش آن در ایران طراحی نشده است. با توجه به این مسئله در مقاله حاضر گزینه ها و گویه های مناسب را یکجا جمع نموده و اقدام به هنجار سنجی و اعتباریابی آن بصورتی عملی در یک جمعیت نمونه 600 نفری در شهر ارومیه که یکی از شهرهای چند مذهبی و چند قومیتی ایران به شمار می رود، نموده است. در پرسشنامه حاضر، ارزش های دموکراتیک در سه مجموعه کلی ""آزادی"" ( شامل آزادی های فردی، آزادی های گروهی، و آزادی رسانه ها)، ""مدارا"" (شامل مدارای فردی، مدارای اجتماعی، مدارای سیاسی، مدارای جنسیتی، مدارای مذهبی، و مدارای قومی)، و ""مشارکت"" (شامل مشارکت های فردی و مشارکت های جمعی) جمع آوری شده اند. اعتبار این پرسشنامه با کمک اساتید جامعه شناسی تائید شده و در نهایت، برای سنجش روایی این متغیر و ابعاد آن و گویه های مرتبط با آن نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است و بدین ترتیب ابزاری جامع و مناسب را در اختیار پژوهشگران علاقه مند به سنجش میزان گرایش افراد به ارزش های دموکراتیک، قرار می دهد.

دفتر مبادلات بین‎المللی کودکان و خشونت در رسانه‎ها در سال 1997 میلادی، با حمایت‎های مالی دولت سوئد و سازمان یونسکو پایه‎گذاری شد. یکی از مهم‎ترین وظایف این دفتر که با هدف افزایش آگاهی و دانش در زمینه کودکان و خشونت‎های رسانه‎ای به ویژه رسانه‎های جدید ارتباطی نظیر تلویزیون‎های ماهواره‎ای و اینترنت به فعالیت می‎پردازد، انتشار کتابِ سال است. برخی از عناوین کتاب‎های سال منتشر شده در این دفتر عبارتند از: کودکان و خشونت رسانه‎ای 1998، کودکان و رسانه‎ها 1999 و کودکان در چشم‎انداز رسانه‎های جدید 2000. کتاب سال 2001 این دفتر به کودکان و رسانه‎ها، دیدگاه‎ها و چشم‎اندازها اختصاص یافته است. در بخش اول مقاله زیر ابتدا به معرفی این کتاب (در دست ترجمه و انتشار) و فصل‎های مختلف آن پرداخته می‎شود. هدف کتاب سال 2001، به ویژه ارائه خطوط کلی و گسترده در زمینه کودکان و رسانه‎ها در جهان با نقطه توجه و کانونی سواد رسانه‎ای و جهات مختلف آن است. بخش دوم مقاله نیز به ارائه دیدگاه نویسنده در زمینه از بین رفتن دنیای کودکی به بهانه حمایت از کودکان اختصاص دارد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین جو دانشگاه و نظام ارزشی با گرایش به مهاجرت دانشجویان دانشگاه سمنان انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی هم بستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه سمنان (13089 نفر) که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و جدول کرجسی و مورگان، تعداد 384 نفر از آن ها به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل سه پرسش نامه استاندارد، گرایش به مهاجرت، پرسش نامه جو دانشگاه و پرسش نامه زمینه یابی ارزشی شوارتز ( SVS ) بود که پایایی آنها با روش ضریب آلفای کرونباخ برآورد شد. یافته های پژوهش میزان گرایش به مهاجرت در بین دانشجویان را متوسط به بالا نشان داد. همچنین، تمامی ابعاد جو دانشگاه و نظام ارزشی، ضمن داشتن رابطه، توانایی پیش بینی گرایش به مهاجرت دانشجویان را داشتند. بنابراین با بررسی تأثیر زوایای گوناگون جو دانشگاه و نظام ارزشی دانشجویان، می توان به چگونگی رفتار، احساسات، دیدگاه ها و نگرش آنان درخصوص گرایش به مهاجرت پی برد و واکنش احتمالی آنان را ارزیابی، پیش بینی و حتی هدایت کرد.

مرگ امری پیچیده است و افراد از فهم محتوای آن عاجزند. یکی از دلایل مرگ هراسی، ناشناخته بودن و ابهام آن است. هدف این مقاله سنخ شناسی و فهم پدیده مرگ بین مردم استان گیلان است و در آن، با تکیه بر روش کیفی و نمونه گیری هدفمند از مصاحبه های نیمه سازمان یافته و فردی با 50 نفر از شهروندان استان گیلان استفاده شده است؛ سپس تحلیل مصاحبه ها به شیوه نظریه زمینه ای انجام شد. برمبنای یافته های پژوهش بیشتر مصاحبه شوندگان به جهان پس از مرگ باور داشتند؛ اما برخی روایت دینی و گروهی روایت اخلاقی از مرگ داشتند. از لحاظ ایماژ یا تصویر از مرگ نیز آنها به چهار گونه تقسیم شدند: آخرت اندیش، فنااندیش، ابهام اندیش و انطباق اندیش. درباره دلایل مرگ هراسی نیز برخی مصاحبه شوندگان در گونه سازگارند و از مرگ هراسی ندارند؛ اما بعضی به دلایل پیامدی، برخی به دلایل جدایی و گسست از این دنیا و گروهی دیگر به دلیل نداشتن شناخت و ابهامات ناشی از مرگ دستخوش مرگ هراسی اند. مفهوم مرکزی دلایل مرگ هراسی در این پژوهش، «نیستی و ناشناختنی بودن مرگ» است.

مصرف خود سرانه داروها به عنوان یکی از مشکلات بهداشتی جوامع به حساب می آید از این رو با توجه به گستردگی روز افزون پدیده خوددرمانی در جوامع و نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در انتخاب و مصرف داروها، برای این که افراد بتوانند عمر طولانی و زندگی نسبتا سالم و فعالی داشته باشند لازم است عوامل موثر بر تغییر رفتار جهت دستیابی به رفتار بهداشتی شناسایی شوند. در کشور ما مردم به مصرف بیش از اندازه دارو عادت کرده اند به طوری که این عمل به یکی از مهمترین دغدغه های نظام سلامت کشور تبدیل شده است. لذا با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش با هدف تعیین عوامل اجتماعی و فرهنگی موثر بر خوددرمانی و مصرف خود سرانه دارو در شهرکرد صورت گرفته است. روش تحقیق، از نوع پیمایشی بوده و نمونه پژوهش 382 نفر از خانوارهای شهرکرد بوده اند. نمونه ها به صورت تصادفی از طریق پرسشنامه و با پایایی 9/0 جمع آوری گردیده است، پرسشنامه از 95 گویه در دو بخش ویژگی های دموگرافیک(ویژگی های جمعیت شناختی) و سوالات اصلی (براساس اهداف و فرضیات پژوهش) در قالب طیف لیکرت تدوین شده است. جهت تحلیل از آمار توصیفی و استنباطی (تی تست، آزمون پیرسون، ضریب رگرسیون) در نرم افزار spss نسخه 19 در سطح معناداری ( 0.03> p) استفاده شد. نتایج و تحلیل همبستگی نشان داد بین باورهای فرهنگی و ضعف قوانین پزشکی همبستگی مثبتی وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که از بین متغییر های معنادار، باورهای فرهنگی با ضریب بتا 810/0، ضعف قوانین پزشکی با ضریب بتا178/0به ترتیب بیشترین تاثیر را بر مصرف خودسرانه دارو داشتند.

" تحولات عظیم و سرنوشت ساز پدیده انقلاب صنعتى در سده هجدهم به صورتى هم زمان با خود، آثار و پى آمدهایى مثبت و منفى به همراه آورد. بنابر اصل مهم «نیاز مادر اختراع است» براى حفظ و استمرار دست آوردهاى مثبت این رویداد شکوهمند و نیز در جهت درامان ماندن از گزند سهمگین این رُخداد عظیم تقریبآ به صورتى هم زمان دو فرزند خلف و شایسته این انقلاب که اولى سازمان دهى و مدیریت علمى و دومى تعاون و تعاونى بود و هردو ریشه در همکارى هدفمند دارند، تولد یافتند. نزدیک به 158 سال از تولد نخستین شرکت تعاونى رسمى یا علمى با نام «تعاونى مصرف پیشگامان منصف و عملگراى راچدیل» مى گذرد؛ این بنگاه اجتماعى - اقتصادى براى نخستین بار بر اساس اصولى مدون با مرام نامه یا مانیفستى معین و به عبارت بهتر با اساس نامه اى مشخص سازمان دهى و سامان دهى گردیده است. طى این مدت بارها از سوى متولیان امور تعاونى تلاش هایى ارزشمند و آگاهانه در جهت تلفیق و ترکیب پویاى این دو پدیده مهم (تعاونى رسمى و سازمان دهى مدیریت علمى) به عمل آمده که حاصل و نتیجه آن بهره مندى تعدادى از کشورهاى توسعه یافته و درحال توسعه از عملکرد نسبتآ مثبت این اقدام خردمندانه و هوشمندانه بوده است. لیکن در کشور عزیر ما ایران با وجود حمایت هاى قانونى که از بخش تعاونى به عمل آمده متاسفانه تعاونى ها از کارآمدى و موفقیت لازم بهره مند نبوده اند. در بررسى هایى که تاکنون در خصوص ناکارآمدى و عدم ثمربخشى یعنى عدم بهره ورى تعاونى ها به عمل آمده است، دیدگاه ها و انگاره هاى بسیارى از صاحبان اندیشه و قلم و حتى صاحب نظران تعاونى و فن سالاران امر سازمان دهى و مدیریت حاکى از آن است که عدم بهره ورى بهینه و مطلوب فعالیت هاى تعاونى هاى مختلف، به ویژه تعاونى هاى مصرف کنندگان، ریشه در ساختار وارداتى و مشکلات درون زا و برون زاى آن ها دارد، به گونه اى که فرآیند این گونه تنگناها و مشکلات ساختارى از نهادینه کردن ارزش هاى تعاونى که خلاصه آن تلاش در جهت انسانى نمودن اقتصاد به جاى اقتصادى نمودن انسان است، جلوگیرى نموده و متاسفانه هنجارهاى تعاونى نه تنها در میان اعضا بلکه حتى در میان ارکان اصلى تعاونى ها (هیئت مدیره و بازرسان) و مدیرعامل نیز نهادینه نگردیده است. درنتیجه این گونه نهادهاى اجتماعى و اقتصادى از بهره ورى لازم برخوردار نگردیده اند. در مقاله مربوط به پژوهش پیش رو که از نوع تحقیقات کاربردى و به روش پیمایشى و نظرسنجى و با خصلتى توصیفى ، تحلیلى و تبیینى و در سطح خُرد انجام یافته است، تلاش گردید تا دیدگاه ها و آراى یکصد نفر گروه نمونه از اعضاى جمعیت آمارى عضو تعاونى مصرف دانشگاه که همگى داراى مشاغل و تحصیلات بالا و دانشگاهى بوده اند و در نتیجه واریانس دیدگاه هاى آن ها قاعدتآ اندک است و ضمنآ با اندیشه تعاون بیش از سایر طبقات اجتماعى آشنایى دارند در مورد عواملى که بر میزان و ارتقاى بهره ورى در تعاونى هاى مصرف نقش دارند، از آن جمله متغیرهاى مستقلى مانند سطح تحصیلات، میزان آگاهى از ارزش هاى فرهنگ تعاونى، میزان کاردانى و مسئولیت پذیرى، نحوه اطلاع رسانى، نحوه برخورد و تایید صلاحیت ارکان اصلى تعاونى و نیز میزان مشارکت هاى اجتماعى - مالى و اقتصادى اعضا و سایر متغیرهاى مستقل مورد بررسى، به دقت مورد تدقیق و کاوش علمى قرار گیرد. در بخش توصیفى مربوط به پرسش هاى تحقیق در خصوص متغیرهاى مستقل، علاوه بر جداول توزیع فراوانى درصدى و تجمعى و مواردى نمودارها از معرف هایى مانند شاخص هاى مرکزى و پراکندگى استفاده گردید تا با منطق اعداد و ارقام به توصیف و توجیه ویژگى هاى مورد نظر محقق درباره هریک از عواملى که بر میزان و ارتقاى بهره ورى نقش دارند پرداخته شود. در بخش تحلیلى و تبیینى از مباحث آمار استنباطى جهت تعمیم نتایج حاصل از آزمون هاى آمارى نربوط به نمونه علمى استفاده شده است. از معتبرترین آزمون هاى آمارى که مورد استفاده قرار گرفت آزمون t و z و آزمون کاى دو ( 2c ) براى جداول یک بُعدى و دوبُعدى مربوط به پرسش ها و فرضیات تحقیق را مى توان نام برد. از بررسى نهایى نتایج حاصل از پرسش ها و فرضیات تحقیق ملاحظه شد که فرضیات تحقیق با میزان اعتماد (99%) تایید گردید "

افراد و مکاتب مختلف همواره درباره مرگ به منزله راز دیرپای بشر تأمل و جامعه شناسان از منظرهای مختلفی درباره مرگ و حواشی آن کنکاش کرده اند. حوزه جامعه شناسی مرگ، سرشار از قلمروهای نامفتوح نظری است که بصیرت های جالب توجهی از جامعه را نصیب پژوهشگران می کند. این مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که افراد در تجربه زیسته شان چه مکانیزم هایی را برای یادآوری و غفلت از مرگ به کار می گیرند. به این منظور با رویکردی کیفی، مصاحبه های پدیدارشناسانه ای با 23 نفر از افرادی که در رویارویی با مرگ، تجربه زیسته مهم و جالب توجهی داشتند (نمونه های حدی) صورت پذیرفت و با تحلیل تماتیک متن مصاحبه ها، مکانیزم های یادآوری مرگ در هشت مضمون اصلی رویارویی با مرگ دیگران، پرسش های ذهنی یادآور مرگ، تجربیات نزدیک به مرگ، ساختارهای اجتماعی یادآور مرگ، یاد مرگ در روابط بین فردی، مصرف فرهنگی یادآور مرگ، مناسک دینی یادآور مرگ و یادآوری مرگ با هدف فرار از وضع موجود و مکانیزم های غفلت از مرگ در پنج مضمون اصلی غفلت از مرگ، غفلت های حاصل از زندگی روزمره، نگرش های کژکارکردی به مرگ، پرهیز از مراسم مرگ و پرهیز از مکالمات یادآور مرگ استخراج شد. در انتها با کاربست یافته ها بر وضعیت پاندمی کرونا ملاحظاتی برای رشد مرگ آگاهی در جامعه ایرانی مطرح شده است.