یکى از موضوعات جذاب تاریخى براى محققان تاریخ ایران، فعالیتهاى فراماسونى ایرانیان است. در این مقاله، فعالیت دیپلماتهاى ایرانى در استانبول در دوره حکومت قاجار بررسى شده است. فعالیتها و پیوندهاى فراماسونى سفیرانى، چون میرزا حسین خان سپهسالار، ملکمخان، امیرنظام گروسى، میرزا محسنخان معین الملک و نیز سایر افراد سفارت ایران در استانبول و کنسولهاى سایر شهرها محور اصلى این بحث است. این افراد به واسطه آشنایى با دولتمردان عثمانى و نیز الگوپذیرى کامل از حکومت عثمانى، بهویژه پس از دوره تنظیمات، به فعالیت در لژهاى فراماسونى علاقهمند شدند. به نظر نویسنده، ایرانیان تصور مىکردند که با پیوستن به این لژها مىتوانند امتیازات فراوان دیپلماتیک به دست آورده، حضور خویش را در استانبول به سایر افراد اعلام کنند، ضمن آنکه از طرف دولتهاى اروپایى که خود، حامى لژهاى اعظمى، چون لژشرق اعظم فرانسه و انگلیس بودند، حمایت و تأیید مىشدند.
پیامدهای انقلابها از جمله عرصه هایی است که کمتر مورد مطالعه وسیع و جدی قرار گرفته است. مقاله حاضر به منظور جبران این خلا در زمینه ادبیات داستانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی توسط یکی از صاحب نظران این عرصه نگاشته شده است. نکته اساسی تکرارشونده در این گونه مباحث همانا رویارو شدن با نشانه های متضاد تحول و تغییر مثبت، از یک سو، و فاصله بسیار و قابل تامل با آرمانها و اهداف، از سوی دیگر، می باشد که ضمن یادآوری ضرورت آسیب شناسی تغییرات، امیدواری و برنامه ریزی برای هدایت آنها را الزامی می سازد.