تاریخ

دولت صفوی، در پی تحقق آرمانشهرهایی بوده که ریشه در باورها و اعتقادات اسلامی داشته است. گذشته تاریخی شهرهای صفوی گویای اهمیت آنها به عنوان مکانهایی جهت تجسم سمبل ها و نمادهاست؛ سمبل هایی که علاوه بر تداعی مفاهیم اعتقادی، نمایش دهنده قدرت دولت حاکمه و نمادهایی هویت دهنده به شهر بوده اند. در تاریخ شهرسازی صفوی، ازجمله عناصر نمادین، خیابان (چهارباغ)های عریض و مستقیمی است که از عناصر اصلی توسعه و بهسازی شهرها در این عصر بوده اند. در سابقه تاریخی شهر مشهد نیز به احداث خیابان چهارباغ در زمان شاه عباس صفوی و به منظور بهسازی شهر اشاره شده است که در این مقاله به تفصیل به این مهم پرداخته خواهد شد. بخش ابتدایی این مقاله به توضیح درباره سابقه تاریخی شهر مشهد، بخصوص در عصر صفوی، و همچنین جایگاه منحصر به فرد حرم مطهر در شهرسازی این شهر اختصاص دارد. این مقاله سپس با تکیه به برخی اسناد تاریخی و مطالعات تحلیلی، به تاریخ، چگونگی احداث و همچنین ساختار و ویژگیهای کالبدی، عملکردی و ذهنی خیابان چهارباغ شهر مشهد اشاره می نماید. قسمت بعدی مقاله به بررسی میزان تشابه خیابان چهارباغ شهر مشهد با چهارباغ اصفهان می پردازد. نتیجه گیری این مقاله گویای تشابه خیابان چهارباغ شهر مشهد و چهارباغ اصفهان در پیروی از اصول واحدی است که متناسب با شرایط مکان و عناصر موجود در سایت به کار گرفته شده اند.

۱۱۸۰۶.

ایران عهد شاه طهماسب صفوی و روابط با پرتغال با تأکید بر مسأله هرموز

نویسنده: محمد حسن نیا منوچهر جهانیان

منبع: تاریخ پژوهی پاییز و زمستان ۱۳۸۸ شماره ۴۰ و ۴۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ ایران اسلامی حکومت های ایرانی- اسلامی صفوی روابط خارجی

تعداد بازدید : ۱۶۵۶ تعداد دانلود : ۸۵۳

۱۱۸۰۷.

رساله‌ای در حوادث قاجار از رجبعلی ارداقی قزوینی

نویسنده: سید عبدالله ناصری

منبع: پیام بهارستان ۱۳۸۸ شماره ۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه سند شناسی و سندپژوهی قاجاریه

تعداد بازدید : ۱۳۰۷ تعداد دانلود : ۱۵۰۶

۱۱۸۰۸.

پاره‎های نسخه‎شناسی

نویسنده: محمدکاظم رحمتی

منبع: پیام بهارستان ۱۳۸۸ شماره ۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه سند شناسی و سندپژوهی کلیات و منابع

تعداد بازدید : ۱۱۶۹ تعداد دانلود : ۷۸۸

۱۱۸۰۹.

سفیر فتحعلی‎شاه قاجار در دربار

نویسنده: علی صدرایی خویی

منبع: پیام بهارستان ۱۳۸۸ شماره ۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ ایران اسلامی حکومت های ایرانی- اسلامی قاجار شخصیتها

تعداد بازدید : ۱۰۹۵ تعداد دانلود : ۱۰۹۷

۱۱۸۱۰.

اخبار مصور لندن: نخستین مجلة خبری مصور جهان

نویسنده: آزاده حیدری

منبع: پیام بهارستان ۱۳۸۸ شماره ۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه منابع و کلیات

تعداد بازدید : ۱۲۸۲ تعداد دانلود : ۲۲۹۰

۱۱۸۱۱.

آموزش نژادپرستی

نویسنده: اکرم علیخانی

منبع: رشد آموزش تاریخ زمستان ۱۳۸۸ شماره ۳۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۴۷۵ تعداد دانلود : ۱۰۱۷

۱۱۸۱۲.

یگانه متن فارسی از مؤیدالدین شیرازی - اثبات اصالت متن و نکته هایی در تحلیل آن

نویسنده: سید محمد عمادی حائری

منبع: آینه میراث پاییز و زمستان ۱۳۸۸ شماره ۴۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه سند شناسی و سندپژوهی کلیات و منابع

تعداد بازدید : ۱۴۲۰ تعداد دانلود : ۱۲۰۹

۱۱۸۱۳.

نگاهی به جایگاه و اهمیت تاریخ اجتماعی در مطالعات ایرانی: دانش تاریخی و مساله اجتماعی در ایران

نویسنده: ابوالفضل دلاوری

منبع: آیین بهمن و اسفند ۱۳۸۸ شماره ۲۶ و ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه تاریخ فرهنگی-اجتماعی-اداری ایران

تعداد بازدید : ۲۲۴۸

۱۱۸۱۴.

بازتاب قتل امین در تاریخ نگاری اسلامی

نویسنده: علی ناظمیان‏ فرد

منبع: تاریخ نگری و تاریخ نگاری دوره جدید زمستان ۱۳۸۸ شماره ۴ (پیاپی ۸۲)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۲۹۹ تعداد دانلود : ۷۸۳

بحرانی که پس از مرگ هارون در روابط میان فرزندان او پدید آمد و به سقوط امین و برآمدن مأمون بر سریر خلافت انجامید، نه تنها خلیفه ی به ظاهر پیروز را در مشروعیت بخشی به حاکمیت برآمده از «فتنه» با موانع جدی روبه رو کرد، بلکه باعث تشویش اندیشه ی تاریخ نگاری اسلامی در بازتاب قتل امین نیز شد. پرسشی که در کانون توجه این مقاله قرار دارد، این است که ماجرای قتل امین چگونه در تاریخ نگاری اسلامی بازتاب یافته است و مورخان، چگونه انعکاس آن مبادرت ورزیده اند؟یافته های این پژوهش، ناظر به این معناست که آن دسته از مورخانی که در تبیین این حادثه اسیر منطق مأمونیان شدند، قتل امین را به خیانت، سبک سری، بی کفایتی و سرنوشت مقدر او حواله کردند؛ اما دگراندیشانی که با رویکردی متفاوت به پیروزی مأمون می نگریستند، در بازتاب این حادثه، از ناکارآمدی منطق جناح مأمونی پرده برداشتند.

۱۱۸۱۵.

نقش عبدالرضا خان بافقی در بحران یزد در دومین دوره جنگ های ایران و روس(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: علی اکبر تشکری بافقی

منبع: تاریخ ایران بهار ۱۳۸۸ شماره ۲ (پیاپی ۶۰/۵)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۷۵۳ تعداد دانلود : ۱۱۰۴

دومیّن دوره جنگ های ایران و روس در عرصه داخلی فرصتی به برخی شاهزادگان داد تا با استفاده از شرایط موجود در صدد بسط قدرت خویش برآیند. دراین میان ، نارضایتی عمومی از عملکرد محمّد ولی میرزا در یزد به شورشی انجامید که هدایت آن را عبدالرضاخان بافقی عهده دار بود. مقاله حاضر سعی دارد تا مبتنی بر شیوه توصیفی- تحلیلی ضمن بازکاوی در زمینه های اجتماعی این رخدادها، تحولات متعاقب را در پیوندی با حیات سیاسی ایران و رویدادهای کرمان مورد بحث قرار دهد. در واقع، متأثر از عواملی چون مناسبات قدرت میان شاهزادگان، بازتاب ضعف حکومت مرکزی در تشدید رقابت های درونی، و هم زمانی و آمیزش رخدادهای یزد با کرمان، شاه و نایب السلطنه را بر آن داشت تا به بهانه حضور نظامی عباس میرزا در این مناطق، مقصود خود در هدایت قشون به سرحدات شرقی را مکتوم دارند. بدین ترتیب در شرایطی که فتح بدون خونریزی یزد و کرمان تأییدی بر بزرگ نمایی بحران بود، مرگ بدفرجام عبدالرضاخان نیز سیاست گزاری فتحعلی شاه در اداره امور و تأدیب عمال به جای رسیدگی به تخلّفات شاهزادگان را نمودار ساخت.

۱۱۸۱۶.