درخت حوزه‌های تخصصی

گرایش مثبت محققان، کارکنان ترویج و کشاورزان به همکاری با یکدیگر، لازمه رهیافتهای مشارکتی است. در این مطالعه نیز هدف اصلی: سنجش گرایش محققان پیرامون مشارکت با کارکنان ترویج و شناخت متغیرهای مرتبط با آن در مراکز تحقیقات کشاورزی (چهار محال و بختیاری، اصفهان، صفی آباد و خوزستان) است. داده ها با بهره گیری از ابزاری چون: پرسشنامه و روش مصاحبه در پاییز 1377 به دست آمده است. یافته های این پژوهش نشان داد که همکاری محققان با کارکنان ترویچ پایین بوده و با ترویج هم آشنایی کمی دارند. همچنین جهت گیریشان به سوی تحقیقات تک رشته ای بوده و گرایش مثبتی پیرامون مشارکت با کارکنان ترویج دارند. در این میان تحقیقات دارای ویژگیهای زیر، گرایش مثبت تری به مشارکت با کارکنان ترویج داشتند:تجربه تحقیقاتی بیشتر، همکاری بیشتر با کارکنان ترویج؛ موقعیت علمی پایین تر سمت مدیریتی بالاتر و شرکت بیشتر در همایشها و گردهمایی های مربوط به ترویج.از سویی نیز آشکار شد که گرایش محققان، زیر تاثیر افکار همکاران و مدیرشان قرار دارد.از همین رو بر پایه نتایج به دست آمده نیز پیشنهادهای زیر ارایه میشود:1-دیدگاه مبتنی بر مشارکت با کارکنان ترویج، تقویت شود.2-فعالیتهای مشارکتی براساس دیدگاههای محققان آغاز گردد.3-در راستای تغییر و تقویت گرایشها، به همه محققان توجه و رسیدگی لازم انجام گیرد.

نمونه های فراوانی ازرفتارجستجوگرانه در بازارها وجود دارد که عامل های اقتصادی به دنبال هدف خاصی بوده و بنا به شرایط و مقتضیات رفتاری خود از روش های متفاوتی پیروی می کنند. در داد و ستد میان خریداروفروشنده ممکن است چانه زنی یکی ازخصوصیات بین دو طرف معامله باشد. دراین مقاله ابتدا، در مورد نحوه جستجو و سپس نحوه چانه زنی بحث خواهیم کرد. روشی که دنبال می کنیم با درنظرگرفتن هدف عوامل اقتصادی، مطابق فرایند احتمالات می باشد وچگونگی و تغییراین احتمالات در نتیجه چانه زنی را بررسی خواهیم کرد ونشان می دهیم که شرایط تقسیم درآمد، حاصل پیوند دو طرف معامله به چه عواملی بستگی داشته ونسبت سهم هرطرف معامله چگونه است.

در چند دهه‌ گذشته‌، به‌ کارگیری‌ الگوی‌ جای‌گزینی‌ واردات‌ در کشور موجب‌ استفاده‌گسترده‌ از سیاست‌های‌ حمایتی‌ شده‌ است‌. سیاست‌های‌ حمایتی‌ تجاری‌ در دو شکل‌ برقراری‌تعرفه‌ها و موانع‌ غیرتعرفه‌ای‌ به‌ اجرا در می‌آیند. موانع‌ غیرتعرفه‌ای‌ به‌ واسطه‌ آن‌ که‌ عملکردبازار را بیشتر از تعرفه‌ها محدود می‌نمایند و اثر زیان‌باری‌ بر سازوکار قیمت‌ها دارند، نهادهایی‌چون‌ سازمان‌ تجارت‌ جهانی‌ را بر آن‌ داشته‌ است‌ تا برای‌ ایجاد شفافیت‌ در نظام‌ قیمت‌ها، درصدد حذف‌ این‌ موانع‌ برآیند و تعرفه‌ها را جای‌گزین‌ این‌ موانع‌ بنمایند. بنابراین‌، تعیین‌ معادل‌تعرفه‌ای‌ برای‌ موانع‌ غیرتعرفه‌ای‌ از اهمیت‌ زیادی‌ برخوردار می‌باشد. بدین‌ منظور، با استفاده‌ ازشاخص‌ نرخ‌ حمایت‌ مؤثر، نگاهی‌ ژرف‌تر به‌ این‌ موضوع‌ می‌اندازیم‌. همچنین‌ برای‌ملموس‌شدن‌ بحث‌، این‌ روش‌شناسی‌ را برای‌ صنعت‌ لاستیک‌ کشور مورد استفاده‌ قرار می‌دهیم‌.

جهان‌ هستی‌، پیوسته‌ در حال‌ تولید داده‌ و اطلاعات‌ آماری‌ است‌. تعداد دفعات‌ بارندگی‌در یک‌ فصل‌ یا یک‌ سال‌ یا میزان‌ بارندگی‌ یک‌ سال‌ در یک‌ منطقه‌ جغرافیایی‌، تعدادآتش‌سوزی‌ها در جنگل‌های‌ یک‌ ناحیه‌، میزان‌ پیشروی‌ صحرا در یک‌ کشور، تعداد زمین‌لرزه‌هادر یک‌ منطقه‌ در یک‌ سال‌ و تعداد وقایع‌ ولادت‌ و فوت‌ در یک‌ سال‌ معین‌، مثال‌هایی‌ هستند ازتولید داده‌ و اطلاعات‌ آماری‌ ناشی‌ از حرکت‌ جهان‌ هستی‌. رهبران‌، مدیران‌ و برنامه‌ریزان‌جوامع‌ برای‌ تصمیم‌سازی‌ و برنامه‌ریزی‌ و پیشبرد جامعه‌ خود به‌ سوی‌ آینده‌ای‌ بهتر باجمع‌آوری‌ این‌ داده‌ها اقدام‌ به‌ تولید آمارهای‌ رسمی‌ نموده‌ و اقدامات‌ خود را با شناخت‌وضعیت‌ موجود ساماندهی‌ کرده‌ و از این‌ طریق‌ در جهان‌ هستی‌ تغییر ایجاد می‌کنند و این‌ تغییرنیز داده‌های‌ آماری‌ جدید تولید می‌کند. افزون‌ بر این‌، حوادث‌ غیرمترقبه‌، همانند طوفان‌،آتش‌سوزی‌، و زلزله‌، موجب‌ اقدامات‌ اضطراری‌ دولت‌ها شده‌ و از این‌ طریق‌ نیز در نظام‌ تولیدداده‌های‌ آماری‌ تغییر ایجاد می‌شود. سعی‌ این‌ مقاله‌، در تبیین‌ شکل‌گیری‌ نظام‌های‌ آماری‌ ونظام‌های‌ تولید آمارهای‌ رسمی‌ در کشور و ارائه‌ تصویری‌ از یک‌ نظام‌ آماری‌ مطلوب‌ و تشریح‌اصول‌ حاکم‌ بر نظام‌ تولید آمارهای‌ رسمی‌ است‌.

صنعت فولاد از صنایع مادرهرکشور است و نقش کلیدی در چارچوب اقتصاد ملی به عنوان ستون فقرات و پایه تمامی فعالیت های صنعتی دارد. در تولید فولاد بسته به نوع کشور و نظام اقتصادی آن بخش دولتی و یا بخش خصوصی یا هر دو شرکت می کنند. تولید فولاد در ایران به روش های سنتی احیا مستقیم و ذوب الکتریکی در مجتمع های ذوب آهن اصفهان، فولاد اهواز و مبارکه و یک کارخانه نورد سنگین انجام می شود. این صنایع متعلق به دولت می باشند و در بسیاری از سال ها دولت محصولات تولیدی آنها را قیمت گذاری کرده است. مطالعه ساختار حمایت در این صنعت با محاسبه 3 معیار نرخ حمایت اسمی، نرخ حمایت موثر و هزینه منابع داخلی صورت می گیرد. نظر به اهمیت نقش قیمت انرژی، ارز، عوامل اولیه تولید (کار و سرمایه) و نهاده های غیر قابل تجارت در محاسبه معیارهای مورد بررسی ازروشهای مناسبی جهت محاسبه قیمت سایه ای آنهااستفاده شده است سپس هر 3معیارمورد بررسی با استفاده از جدول داده – ستانده 1970 و جدول به روز شده سال 1375 با فرضیه های متفاوتی محاسبه و تجزیه و تحلیل شدند. محاسبات نشان می دهد که ساختار حمایت در این صنعت حساسیت بسیار شدیدی به نرخ ارز و قیمت انرژی دارد، به گونه ای که سایر حمایت های تعرفه ای و غیرتعرفه ای را به طور جدی تحت تاثیر قرار می دهند. این صنعت در ایران از مزیت نسبی برخوردار است و فروش نهاده های انرژی به قیمت جهانی به این صنعت، احتمال از دست رفتن این مزیت را به وجود می آورد. در نهایت پیشنهاد می شود که این صنعت طبق یک برنامه زمان بندی کوتاه مدت در شرایط رقابتی قرار گرفته و دولت از هرگونه قیمت گذاری در این صنعت خودداری کند.

در این مقاله، برای تعیین میزان تاثیرپذیری مصرف آب شرب از سیاست های طرف تقاضا، با استفاده از آمار سری زمانی- مقطعی سالهای 1377-1378، تابع تقاضای آب شرب برای شهر کرمان برآورد شده است. نتایج برآوردها نشان می دهد که کشش قیمتی تقاضای آب شرب بین 0.17 تا 0.36 می باشد که نشان دهنده بی کشش بودن تقاضای آب شرب نسبت به قیمت در این منطقه است. هم چنین، کشش درآمدی محاسبه شده بین 0.01 تا 0.12 نشان دهنده ضروری و بی جانشین بودن این کالا در سبد مصرفی خانوار است. علاوه براین، در منطقه مورد مطالعه صرفه های اقتصادی مصرف آب نسبت به تعداد خانوار یا تعداد نفرات خانواده وجود دارد؛ به طوری که هر نفر افزایش در تعداد خانواده به میزان 0.72مترمکعب از مصرف سرانه آب در ماه کم خواهد نمود. طبق نتایج به دست آمده زیر بنای واحد مسکونی، تاثیر مثبت و معنی داری با میزان مصرف آب هر خانوار دارد و وجود باغچه (مصرف خارج از منزل) بر مصرف آب سرانه تاثیر معنی داری ندارد.

یکی از چالشهای عمده در تامین مواد غذایی برای جمعیت در حال رشد، مساله آب و مدیریت درست منابع آب است. در این میان اهمیت آب برای کشاورزی حیاتی تر از دیگر بخشهاست. از آنجا که کشور ما منطقه ای کم آب و کم باران به شمار می آید بنابراین باید از روشهایی برای آبیاری استفاده شود که با به کارگیری آنها بازدهی آب آبیاری افزایش یابد. با توجه به این مساله و اهمیت روز افزون آب در کشاورزی ایران، در سالهای اخیر دولت سرمایه گذاریهای کلان و اعتبارات گسترده ای را در راستای گسترش فن آوریهای آب اندوز، بویژه آبیاری بارانی، انجام داده است. سیستم آبیاری بارانی  مانند هر فن آوری دیگری می تواند تاثیرات و پیامدهای شایان توجهی در جامع روستایی داشته باشد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی پیامدهای نشر فن آوری آبیاری بارانی در جامعه روستایی و بخصوص تاثیر آن در افزایش نابرابری و فقر روستایی است. این پژوهش با بهره گیری از روش تحقیق پیمایشی در بخش دارنجان (دارنگون) استان فارس و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده چند مرحله ای انجام گرفته است. برای این منظور از راه پرسشنامه با 109 نفر از کشاورزان (پذیرنده و نپذیرنده سیستم آبیاری بارانی) مصاحبه شد.یافته های این پژوهش نشان می دهد که ایستارهای حاکم بر نظام تحقیق و ترویج نوآوریها در کشور ما، در بعضی موارد، باورهایی نشرگرایانه است، به طوری که مسایل اجتماعی، اقتصادی و روانشناختی، به طور معمول از دید برنامه ریزان پنهان می ماند. همچنین به دلیل محدودیتهای نهادی، جهت گیری سازمانهای دست اندر کار نیز در عمل به سوی اعضای غنی تر نظام اجتماعی است تا از این راه بیشتر امکانات، تسهیلات و اعتبارات در راستای اغنای آنها و تنها برای دستیابی به تولید بیشتر به کار گرفته شود. این روند، در عمل منجر به افزایش شکاف اجتماعی میان کشاورزان شده است که در دراز مدت پیامدهای آن نیز شدت خواهد یافت. در پایان این نوشتار پیشنهادهایی در راستای کاربرد فن آوری آبیاری بارانی متناسب با کشاورزان خرده پا ارایه می شود.