درخت حوزه‌های تخصصی

شناخت نسخه های خطی اصل یکی از عوامل اصلی در جریان گردآوری وتصحیح متون است .از اینرو محققان تلاش گسترده ای در به دست آوردن نسخه های خطی اصل دارند تا بتوانند جریان علمی عصر مولف را بهتر شناخته وشیوه ی تفکر مولف را ازاصل دستنوشته اودریابند.بدین جهت فهرست نویسان با توجه به علایم ونشانه های متعدد ،سعی درشناسایی نسخه های اصل داشته ودارند. درتحقیق حاضر سعی برآن شده تابخشی ازاین نشانه ها که ازفهرست های نسخ خطی وبررسی مستقیم نسخ بویژه نسخه های خطی کتابخانه مرکزی ،به دست امده بررسی وارائه شود.

نویسنده مقاله سعی کرده تاهمه ی شواهد موجود درمورد وجود کتابخانه درامپراطوری عثمانی در قرون وسطی را بررسی کند وشواهد مربوط به کم وکیف کتابخانه ها در عثمان قاضی ،اورخان قاضی، مراد اول، بایزیداول، محمد اول، مراددوم ومحمد دوم را ارائه دهد.نتایج مطلوب نشان می دهد که کتابخانه های این دورهاز تاریخ عثمانی ،معدود ،کوچک و معمولاً فاقد کتابدار بوده اند.اکثر قریب به اتفاق انها وقف دانشگاه یا مسجد می شدند وازجمله علل توسعه ی ناکافی کتابخانه ها نبود زیرساخت آموزشی در قلمرو عثمانی به ویژه درسرزمینهایی بوده که عثمانیها از ممالک غیراسلامی تصرف می کردند .

تکنولوژی وصنعت نیازمند اطلاعات است و کتابخانه ها مراکزعمده ی تامین اطلاعات ،واین نکته ای است که کشورهای توسعه یافته صنعتی به آن توجه دارند .وجود تعداد قابل توجه کتاب وسایر منابع کتابخانه ای ودر حداستانداردهای جهانی بیانگر این امر است .اما کشور های درحال توسعه،علی رغم نیاز شدید به اطلاعات و مراکز اطلاع رسانی ،متاسّفانه ،چنانکه سزاوار رشد وتوسعه باشد به کتابخانه ها عنایت ندارند وآمارهای پایین کتابخانه ها ودربسیاری موارد، نبود آمار کتابخانه ها حاکی از کم اهمیت شمردن کتابخانه به عنوان یک منبع ارزشمند اطلاعاتی است.درتحقیق حاضر براساس اطلاعات مندرج درسالنامه آماری یونسکو1996،وضعیت کتابخانه های ملی ،عمومی ودانشگاهی 52 کشور توسعه یافته و85 کشور در حال توسعه مقایسه وبررسی می شود .

هدف: تعیین نرخ دسترسی فیزیکی به کتاب های فارسی و انگلیسی در دانشگاه اصفهان، با هدف بهبود دسترس پذیری به آنها در شبکه کتابخانه ای این دانشگاه. روش: سیاهه ای از 2972 عنوان کتاب استناد شده در 97عنوان پایان نامه تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان تهیه شد. در گام نخست موجود بودن هر یک از رکوردهای کتابشناختی در فهرست پیوسته کتابخانه های دانشگاه اصفهان بررسی شد. در گام دوم موجود بودن فیزیکی عناوینی که رکوردهای کتابشناختی آنها یافته شد، در قفسه مشخص و بدین ترتیب نرخ دسترس پذیری به آنها تعیین شد. در گام سوم تلاش شد دلایل موجود نبودن اقلام یافت نشده در قفسه، شناسائی و موانع دسترس پذیری شناخته شود. برای منظور اخیر با کتابداران بخش امانت مصاحبه انجام گرفت. اطلاعات به دست آمده از سیاهه وارسی با استفاده از نرم افزار آماری و آمار توصیفی تحلیل شد. یافته ها: دو نرخ دسترسی به دست آمد: 4/22% برای تمام کتاب های چاپی که در 97 پایان نامه به آنها استناد شده بود، و 69% برای کتاب هایی که فهرست پیوسته موجود بودن آنها را نشان می داد. بر پایه نمونه گیری از 1668 عنوان انگلیسی ناموجود مورد استناد و جستجوی آنها در فهرست های پیوسته 6 کتابخانه در دیگر دانشگاه های عمده کشور و پایگاه گوگل بوک، معلوم شد به احتمال 95%، حداکثر 19% آنها را می توان در داخل کشور یافت. این امر را می توان نشان دهنده پدیده استناد کاذب دانست که از مصادیق سوء رفتار آکادمیک است. دیگر موانع دسترسی فیزیکی به کتاب های موجود در کتابخانه های دانشگاه به ترتیب عبارتند از: نقایص مدیریت مجموعه، در امانت بودن، و پراکنده بودن در واحدهای کتابخانه ای متعدد (به ویژه در دو کتابخانه خوابگاهی تک جنسیتی). در مصاحبه با کتابداران کاستی های مدیریت مجموعه، مشخص نبودن وضعیت منابع وجین شده، انجام ندادن شلف خوانی، بی دقتی در صحافی و مشکلات نرم افزار فهرست کتابخانه عنوان شد.