ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۱٬۳۰۱ تا ۱۱٬۳۲۰ مورد از کل ۱۱٬۳۹۱ مورد.
۱۱۳۰۱.

وجه امری در زبان فارسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۱۴
موضوع اصلی پژوهش حاضر، بررسیِ وجه فعل در جمله های امری زبان فارسی است. وجه غالباً روی فعل تظاهر می یابد و بیشتر زبان ها نظامی دستوری دارند که وجوه متفاوت را از یکدیگر متمایز می کند. در زبان فارسی، ساخت های مضارع التزامی و امری با افزودن پیشوند «ب » به ابتدای ریشه فعل ساخته می شوند. اگرچه دستورنویسان سنتی دستِ کم سه وجهِ متمایزِ اخباری، التزامی و امری را بازمی شناسند، همنامی پیشوند فعلی در تعیین تعداد وجوه فعل در فارسی، ابهام و دشواری هایی ایجاد می کند. برخی پژوهش های اخیر که باتکیه بر ساخت واژه فعل و هم پوشانی موجود در این دو ساخت انجام شده اند، با ردِّ تمایز بین وجوه التزامی و امری، افعال امری را طبقه ای از وجه التزامی می دانند. در این مقاله می کوشیم تا با به چالش کشیدنِ رویکرد یادشده نشان دهیم که صرف نظر از تمایز نقش و کنش گفتاری، رفتارهای نحوی این دو ساخت نیز از یکدیگر متمایز هستند. به این منظور، استدلال هایی برپایه ساخت افعال پیاپی، هم پایه سازی، جایگزینی و توزیعِ بندهای پیرو ارائه می کنیم. این استدلال ها بیانگر آن است که وجه التزامی و امری، به لحاظ رفتار نحوی، دو وجه متمایز و مستقل از یکدیگر هستند و زبان فارسی نیز همانند بسیاری از زبان های دیگر، وجه فعلی مستقل امری دارد.
۱۱۳۰۲.

کشش جبرانی در گویش سنندجی از دیدگاه تاریخی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۱۶
در این پژوهش، هدف، درک سازوکارِ کششِ جبرانی در سیر تحول تاریخی واژه ها در گویشِ سنندجی بوده است. در پژوهش حاضر، در چارچوب قواعد تحولات واجی زبان های ایرانی، کشش جبرانی واکه براثرِ حذف همخوان بررسی شده است. با درک این فرایند واجی، افزون بر تشخیص اصالت یا وام واژه بودن واژه ها، مسیر و زمانِ وام گیری آن ها مشخص می شود و صورت های کهن تر و روند تحول دیگر واژه ها بازسازی می شوند. برای دستیابی به این هدف، تلاش شده است با بررسی واژه هایی که صورت آن ها پیش از وقوع کشش جبرانی مشخص است، چگونگی این فرایند و قواعد حاکم بر آن استخراج شود. این واژه ها، از وام واژه های عربی و واژه های مشترک با زبان فارسی تشکیل شده اند؛ گروه دوم ممکن است حاصل وام گیری یا واژه هایی با خاستگاه مشترک باشند. درکنار شناسایی واکه های کشیده شده و شکل کوتاه آن ها، شش همخوان شناسایی شده است که در نگاه نخست به نظر می رسد حذف آن ها به کششِ واکه مجاور انجامیده باشد. درنهایت، نشان داده شده است که درمیانِ این همخوان ها تنها حذفِ h به کشش جبرانی واکه منجر شده است و دیگر همخوان ها، پیش از حذف، به h تبدیل شده اند.
۱۱۳۰۳.

توصیف و تحلیل ادب در بافت غیررسمی در میان دانشجویان در چارچوب نظریۀ ادب براون و لوینسون(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۱۵
ازآنجاکه تعاملات اجتماعی در جامعه نقشی بسزا در ایجاد همبستگی و انسجام اجتماعی دارد، حفظ و تقویت روابط اجتماعی و ارتباط های کلامی امری حیاتی است. رعایت ادب در ارتباط های کلامی نیز نقشی انکارناپذیر در زندگی روزمره دارد. در پژوهش حاضر، راهبردهای ادب در بافت غیررسمی کلاس درس، بدون حضور مدرس، براساس نظریه ادب براون و لوینسون (1987) بررسی شده است. داده های پژوهش طی ده جلسه برگزارشده در سه مؤسسه آموزشی و دانشگاه پیام نور در بوشهر گردآوری شده اند. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۲۰ دانشجوی زن و مرد در محدوده سنی 25 تا 35 سال بوده است. یافته ها بیانگر آن است که راهبردهای ادب ایجابی تقریباً دو برابر راهبردهای ادب سلبی به کار رفته اند. از پانزده راهبرد ادب ایجابی براون و لوینسون، سه راهبرد «شوخی»، «استفاده از نشانگرهای میان گروهی» و «پیشنهاد، قول» و از ده راهبرد ادب سلبی، سه راهبرد «بیان غیرمستقیم متداول»، «بدبین بودن» و «شخصی زدایی گوینده و شنونده» به ترتیب بیشترین بسامد را داشته اند. مطالعه و پژوهش در حوزه ادب می تواند ضمن ارائه اطلاعاتی از وضعیت فرهنگی و اجتماعی افراد، نحوه رعایت ادب در جامعه را نشان دهد. 
۱۱۳۰۴.

تحلیل گفتمانی آگهی های درگذشت در روزنامه های ایران از دیدگاه جامعه شناسی زبان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۷
پژوهش حاضر تلاشی است در راستای تحلیل گفتمانی آگهی های درگذشت منتشر شده در روزنامه های ایران. صرف نظر از تفاوت های خرده فرهنگی، تنوع مذهبی و تفاوت های اعتقادی، ایرانیان به طور سنتی توجه ویژه ای به متوفیان و مراسم تدفین خود داشته اند. آگهی های ترحیم همیشه جزء لاینفک مراسم پرسه و تشییع جنازه بوده است و معمولاً برای اعلام خبر فوت عزیزان متوفی از طریق مطبوعات و رسانه های دیگر، به منظور انتشار اخبار تقریباً به همه بستگان و دوستان و سپس انجام اقدامات مربوط به تشییع و تدفین استفاده می شود. برای انجام این پژوهش، پس از بررسی کامل ادبیات پژوهشی مربوطه، پنجاه آگهی درگذشت در سه روزنامه معروف ایران (همشهری، کیهان و اطلاعات) در دو هفته متوالی در مرداد ۱۴۰۳ انتخاب شد. معیار تحلیل گفتمان بر اساس رویکرد تحلیلی ویشنفسکی (۲۰۰۶) بود و ویژگی های مختلف گفتمان همراه با تحلیل های لغوی، نحوی، معنایی و سبکی مورد توجه قرار گرفت. نتایج نشان داد که آگهی های درگذشت در روزنامه های ایران از تنوع نحوی، هماهنگی واج شناختی و زبان موزون برخوردار است که چاشنی ادبیات فارسی و باورهای دینی را نیز به آن اضافه می کند.همچنین به واسطه تحلیل آگهی های درگذشت منتشر شده و چاپی، ویژگی های فرهنگی، اجتماعی، خانوادگی و سایر ویژگی های فردی متوفی قابل تشخیص است. این گفتمان که بیانگر ارتباط دقیق طراحی شده بین آگهی دهندگان و مخاطبان است، از راه های مستقیم و غیرمستقیم برای تبادل اطلاعات فراوان در تعداد کلمات تقریباً محدود، فضای محدود و به شیوه ای خواننده پسند و با بهره جستن از زبانی ساده استفاده می کند. یافته های پژوهش حاضر می تواند در مطالعات میان فرهنگی، پژوهش تحلیل گفتمان، و بررسی های زبان شناختی به طور کلی و مطالعات فرهنگ ایرانی تدفین، مراسم و ترحیم به طور خاص مورد استفاده قرار گیرد.
۱۱۳۰۵.

قالب بندی مجازی، شکل گیری گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان: براساس رویکرد شناختی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۱۶
قالب بندی، به عنوان یکی از روش های تأثیرگذار مفهوم سازی، در بازنمایی و شکل گیری مفاهیم و انتقال اطلاعات نقش مهمی را در سطح گفتمان ایفا می کند. قالب بندی با به کارگیری دو فرایند گزینش و برجسته سازی، جریان اطلاعات را در رابطه با مسائل مهم و چالش برانگیز اجتماعی می تواند هدایت کند. این امر به وسیله ابزارهای زبانی و ابزارهای استدلال قالب بندی محقق می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی و شناسایی ابزارهای زبانی قالب بندی شامل استعاره، اغراق، کنایه و ترکیب آن ها و همچنین استدلال قالب بندی یا محتوای مفهومی و چگونگی شکل گیری قالب ها در گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان در مقاله های چاپ شده به صورت برخط براساس الگوی قالب بندی مجازی ترکیبی است. یافته های پژوهش نشان داد در زبان فارسی برای شکل گیری گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان، در فرایند قالب بندی، ابزارهای زبانی شامل استعاره، اغراق و کنایه هم به طور مجزا و هم به طور ترکیبی می توانند برای گزینش و برجسته سازی عناصر و مفاهیم خاص مورد نظر به کار روند. در این میان، به کارگیری استعاره به طور معناداری بیشتر از دیگر ابزارهای قالب بندی مشاهده گردید و در بین انواع استعاره ها، استعاره «سرطان مسیر است» ابزار زبانی غالب بود. علاوه براین، ابزارهای ترکیبی نیز در گفتمان مقاله های موردبررسی وجود داشت؛ بنابراین، به نظر می رسد الگوی قالب بندی مجازی ترکیبی نیز می تواند به عنوان ابزاری برای شکل گیری و تحقق مفهوم سازی و اهداف گفتمان به کار گرفته شود.
۱۱۳۰۶.

نحوۀ نویسه گردانی اسامی خاص فلاسفه و حکمای یونانی به زبان عربی در متون دورۀ اسلامی از منظر زبان شناسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۱۵
با ورود آثار فلاسفه یونانی به جهان اسلام، اسامی و اصطلاحات ایشان در علوم مختلف تمدن اسلامی منعکس گردید. این فرایند با تغییراتی در تلفظ و ثبت اسامی خاص و اصطلاحات در زبان عربی همراه بود که در برخی موارد به تعدد و تنوع شکل های نگارشی این اسامی منجر شد. پژوهش حاضر با رویکردی زبان شناختی، به بررسی نحوه نویسه گردانی اسامی و اصطلاحات خاص یونانی در متون عربی دوره اسلامی می پردازد و نشان می دهد تغییرات تلفظی و نگارشی اسامی یونانی در زبان عربی ناشی از تفاوت مجموعه همخوان های انفجاری و سایشی بوده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تغییرات در تلفظ و نگارش این اسامی عمدتاً ناشی از تفاوت های نظام آوایی زبان های یونانی و عربی، ویژگی های نظام نوشتاری عربی، ناآشنایی کاتبان با تلفظ اسامی یونانی و اشتباهات آنها در نگارش اسامی بوده است. گرچه وجود مشکلات خط عربی مانند عدم اعراب گذاری، نقطه دار بودن و دندانه دار بودن برخی از حروف و اشتباه کاتبان در ثبت برخی از اسامی باعث شده است تا در مواردی تشخیص نام اصلی معرّب شده در یونانی با دشواری همراه باشد، این پژوهش با بررسی نمونه های مختلفی از نام های خاص و اصطلاحات فلسفی، الگوهای مشخصی را در تعریب اسامی یونانی شناسایی کرده است. یافته های این پژوهش می تواند در مطالعات تاریخی، زبان شناسی تطبیقی و نسخه پژوهی به کار گرفته شود.
۱۱۳۰۷.

A Five-Factor Model of Motivational Self-Guides: A Structural Equation Modeling Approach(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۶
The current study undertook to explore the interplay of motivational/attitudinal variables and second language (L2) learners’ motivated behavior through the lens of a revised model of L2 self-guides. This new model reconceptualizes Dornyei’s (2005, 2009) original motivational self-system into a five-factor model consisting of the bifurcated ideal and ought-to L2 selves (i.e., ideal L2 self/own, ideal L2 self/other, ought L2 self/own and ought L2 self/other) and L2 learning experience. In addition, two important antecedents of L2 self-guides (i.e., instrumentality-promotion and instrumentality-prevention) were also included in the new model. Data were collected from 856 students of English as a foreign language (EFL) at six Iranian universities. Fitness of the new model was supported by structural equation modeling (SEM) and all the paths were shown to be significant. Furthermore, SEM results indicated that ideal L2 self/own was the strongest factor predicting motivated behavior (considering its total effects). L2 learning experience and ought-to L2 self/own were the second and third predicting factors in terms of the magnitude of their effects respectively. The study provides a more nuanced understanding of learners’ motivational self system in foreign or second language learning.
۱۱۳۰۸.

Synthesizing Engagement, Study and Activation (ESA) with Portfolio Assessment in EFL Classes: Focus on Cognitive Dimensions in the Process of Writing Skills(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۱۱
Applying an appropriate and a dynamic method of teaching in EFL instruction is a critical mechanism for engaging, attracting and accompanying students. Hypothesized as a dynamic platform, synthesizing Engagement, Study, and Activation (ESA) with portfolio assessment was addressed in this study mixed-method-based research to see its effectiveness with regard to the target students’ cognitive dimensions of developing writing skills. To this end, 177 Iranian female students from a public high school attended an experimental study and attempted three data collection instruments including think-aloud protocol, a questionnaire as well as an interview. MANOVA of the quantitative data and NVivo-based qualitative data analyses revealed significantly compatible results. MANOVA showed that the synthesizing ESA with portfolio assessment had the highest means as to writing skill-oriented cognitive dimensions, which were followed by pure ESA application, and the control group achievement. Moreover, the pure ESA application had a significantly higher means compared to the conventional instructional mainstream on overall cognitive dimension. However, the synthetic mechanism proved to be much more effective than the pure ESA as to the overall cognitive dimensions. In line with the quantitative analyses, NVivo-based think-aloud and interview data revealed the nature and process of the effectiveness of the applied synthetic mechanisms in the areas of attention, practicing, thinking, self-correction, and problem solving dimensions each with certain degree.
۱۱۳۰۹.

Using Flipped Learning with Self-Regulated Learning Strategies to Develop Argumentative Writing(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۹
This quasi-experimental study investigated the effectiveness of integrating flipped learning (FL) with self-regulated learning strategies (SRL) to enhance medical students' argumentative writing (AW) skills. Participants included 240 senior medical students with intermediate English proficiency from an Iranian university, divided into an experimental group (FL with SRL, n = 120) and a control group (FL without SRL, n = 120). Over one semester, using Zimmerman's SRL model, the intervention aimed to develop students' AW skills through a structured FL approach. Results showed significant improvements in AW skills for both groups (p < 0.001), but the experimental group exhibited greater gains (t = 6.22, p < 0.001). The study also examined the impacts on the claim and qualifier elements, as per the Toulmin model, revealing differential improvements, with qualifiers showing larger gains (p < 0.001). The SRL intervention significantly enhanced students' self-reported SRL skills, particularly in motivation, planning, learning assessment, and self-directedness (p < 0.001). Overall, the findings offer insights into optimizing FL with SRL for AW development in medical education.
۱۱۳۱۰.

Citation Practices in Applied Linguistics Research Articles: Investigating Author’s L1 Writing Background Effect(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۱۱
Citation practices play a critical role in academic writing, yet non-native writers frequently face challenges in effectively incorporating various citation forms and functions into their texts. Drawing on Thompson and Tribble’s (2001) framework, this study investigated citations in 90 research articles by English, Iranian, and Afghan scholars. The findings indicated that Afghan writers demonstrated a strong preference for integral citations compared to their English and Iranian counterparts. In contrast, English and Iranian authors often favored non-integral citation forms. In addition, it was found that Iranian and Afghan writers showed a notable reliance on verb-controlling citations while English writers used verb controlling and naming citations almost equally. The analysis revealed significant differences in citation practices among the three groups, as confirmed by Chi-Square tests, which indicated significant differences. Regarding non-integral citations, source was the most frequently used citation pattern and reference was the least used citation practice by the three groups. Moreover, the results of Chi-Square tests revealed significant differences in the citation practices of the three groups regarding non-integral citations including  source ,  identification ,  reference , and  origin. The findings highlight the diverse citation strategies employed by writers from different L1 backgrounds and contribute to a deeper understanding of citation practices, underscoring the need for tailored instructional approaches that address these specific patterns to more effectively enhance academic writing skill among non-anglophone writers.
۱۱۳۱۱.

وندافزایی تصریفی صفت در فارسی بر پایۀ نظریۀ صرف توزیعی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۴
بر مبنای چهارچوب نظ ری صرف توزیعی، فرایند تولی د واژه در سه بخش واژگان، نحو و پسانحو توزیع می شود. پژوهش حاضر، بر اساس این رویکرد ناواژه گرا، نحوه الحاق ون دهای تفضیلی («-تر»)، عالی («-ترین») و ترتیبی (« ُ م»، « ُ مین» و « ُ می») را ب ه ریشه ه ا –که به عنوان مفاهیمی انتزاعی از واژگان وارد نحو می شوند– وامی کاود و با بررسی مراحل پسانحوی هم جوشی، شکافت و درج مؤخر، به چگونگی مشارکت این وندهای تصریفی در ساخت های صفتی می پردازد. در این پژوهش خواهیم دید وند تفضیلی «-تر» که بازنمودی ساده دارد در هسته فرافکن «درجه» قرار می گیرد. وند عالی «-ترین» اما بازنمود گسترده دارد و متشکل از دو جزء «-تر» و «-ین» است؛ لذا در پسانحو پس از شکافت گ ره درجه ب ه دو گ ره «درجه» و «عالی»، هر یک از دو جزء مذکور در یکی از این گره های شکافته شده واقع می شوند. به همین صورت ون د ترتیبی « ُ م» در هسته فرافکن «ترتیبی» جای می گیرد و وندهای « ُ مین» و « ُ می» ازآنجاکه بازنمود گسترده دارند دچار شکافت به دو گره «ترتیبی 1» و «ترتیبی 2» می شوند.
۱۱۳۱۲.

The Triad of Instructional Design: Comparing Impacts on EFL Speaking Proficiency and Engagement(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۲۹
This study employed a concurrent triangulation mixed-methods design to examine the impact of backward design (BD), central design (CD), and forward design (FD) on the speaking proficiency and engagement of 75 intermediate-level Iranian EFL learners, aged 18–21, selected through convenience sampling at Arak University, Iran. Participants attended nine weekly 105-minute sessions over one semester, with intermediate proficiency verified by the Oxford Quick Placement Test. Pre-tests established baseline speaking abilities, and participants were divided into three groups of 25: BD group (BDG), CD group (CDG), and FD group (FDG). Data were gathered using IELTS speaking pre- and post-tests, a student engagement scale (SES), and semi-structured interviews. The BDG focused on defining learning outcomes and using assessments such as observations and recorded speeches to track progress and adjust instruction. The FDG prioritized structured activities targeting specific speaking skills, using formative and summative assessments to evaluate mastery. The CDG adopted a learner-centric approach, incorporating personas, scenarios, and open educational resources to create collaborative, engaging activities emphasizing social context and emotional growth. Post-intervention results revealed CD as the most effective in enhancing speaking proficiency and engagement, followed by BD, with FD being the least effective. These findings underscore CD’s strength in fostering interactive, meaningful learning experiences for Iranian EFL learners. The study suggests that curriculum developers and educators should prioritize learner-centered approaches, such as CD, to improve EFL speaking outcomes and engagement.
۱۱۳۱۳.

نقشه مفهومی/ اطلس نام های خانوادگی در جامعه آلمانی زبان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۹
در حوزه نشانه شناسی، اسامی و نام ها تحت شرایط و ویژگی های خاص قرار دارند. از طرفی بر اساس کارکرد آنها به اشخاص و افراد ارجاع داده می شوند و از طرف دیگر بر اساس منشاء پیدایش آنها یعنی نامگذاری خانواده در دوران های تاریخی حفظ و تا به امروز در گنجینه لغات مردمی و حافظه تاریخی یک ملت نگهداری می شوند. این تأثیر دوگانه در کاربرد تاریخی نشانه گذاری اصل و نسب سرچشمه غنی برای تحقیقات زبان شناسی اجتماعی و دیگر رشته های مرتبط مانند تاریخ نگاری، مردم شناسی و حتی جرم شناسی از کارایی بالایی برخوردار است و تثبیت نام ها برای افراد جامعه، تحقیقات میان رشته ای جامعه و زبان یعنی واژگان نگاری مردمی را امکان پذیر می سازد. زبان شناسان آلمانی تا سال 2023 بررسی های دستوری نام های خانوادگی در آثار زبان شناسی به ویژه در آواشناسی و واج شناسی و تغییرات و دگرگونی های ساختواژی را به ثبت رساندند. این اطلاعات در حوزه واژه شناسی، واژگان قاموسی و پراکندگی و تنوع زبانی، جمع آوری شده و از نظر تصریف، اشتقاق و اسامی مرکب و نیز دیگر اجزاء صرفی و نحوی و حتی اقتباس از زبان های یونانی و لاتین، بررسی شده اند. در این مقاله بر اساس الگوی «طرح اطلس نام های خانوادگی زبان آلمانی» پیشنهاد می گردد که «طرح اطلس نام های خانوادگی ایرانی» همزمان با «طرح اطلس زبان های ایرانی» که در پژوهشکده زبان شناسی وزارت میراث فرهنگی در دست انجام است، به اجرا درآید و نیز با تحلیل اطلاعات جمع آوری شده، نقشه های مفهومی (اینفوگرافیک) اسامی استخراج گردد و در دسترس پژوهشگران زبان شناسی اجتماعی و جمعیت شناسی و دیگر رشته های مرتبط قرار گیرد.
۱۱۳۱۴.

بررسی زبان شناختی مکتب فرمالیسم روسی: بازخوانی آراء یاکوبسن در تبیین زبان شاعرانه و نقد ادبی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۱۱
مکتب فرمالیسم روسی، که با مبانی نظری رومن یاکوبسن قوام گرفت، یکی از پیشرفت های محوری در نقد ادبی و زبان شناسی قرن بیستم به شمار می آید. هدف از این پژوهش، بازخوانی نظام مند آراء کمتر بازخوانی شده وی در زبان فارسی است تا نقش بنیادین این مکتب در تحول نقد ادبی مدرن نمایان گردد. لذا با روش توصیفی-تحلیلی، مجموعه سخنرانی های یاکوبسن در دانشگاه برنو به صورت دقیق بررسی شده اند تا نشان داده شود که فرمالیسم روسی، در چهارچوب دیدگاه یاکوبسن، فراتر از تمرکز صرف بر ویژگی های صوتی و زیبایی شناختی زبان شعری، به مطالعه ساختارهای درونی، معناشناسی و روابط پیچیده صوت و معنا در متن شعری پرداخته است. یاکوبسن با تأکید بر تمایز میان معنای لغوی واژه و رابطه ارجاعی آن به واقعیت، و معرفی مفاهیمی چون «کارکرد شاعرانه» و «وجه غالب»، نقد ادبی را از رویکردی صرفاً تاریخی، ایدئولوژیک و محتوایی به محوری قابل تعمیم به دیگر حوزه های هنر تبدیل کرد. برخلاف نقدهای ناعادلانه و فشارهای سیاسی، فرمالیسم با تلفیق زبان شناسی ساختاری، فلسفه زبان و زیباشناسی، قابلیت تحلیل نظام مند متن های ادبی را فراهم آورد و نقشی کلیدی در شکل گیری نقد ساختارگرایی و نشانه شناسی ایفا نمود. درعین حال، یاکوبسن به محدودیت ها و پارادوکس های درونی مکتب نیز اشاره دارد؛ از جمله تمرکز بیش از حد بر استقلال فرم از زمینه های تاریخی و اجتماعی که می تواند فهم کامل و دیالکتیکی از هنر را محدود کند. این پژوهش ضمن نشان دادن اهمیت سخنرانی های یاکوبسن به عنوان منبعی ارزشمند، تأکید می کند که فرمالیسم روسی با وجود چالش های نظری خود، همچنان در مطالعات زبان و ادبیات جایگاه ویژه ای دارد.
۱۱۳۱۵.

بررسی رویکرد مترجم در ترجمۀ بینامتنیت: مطالعۀ موردی رمان بوف کور(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۲
نظر به وابستگی و پیوند تنگاتنگ یک متن با متون دیگر در پرتو نظریه بینامتنیت، ممکن است ترجمه یک اثر ادبی مترجم را با چالش های متعددی مواجه سازد. چراکه در چهارچوب بینامتنیت و به واسطه آمیختگی متون مختلف، گاهی ساختار متن برگرفته به گونه ای تغییر می یابد که در نهایت تنها محتوای متن اصلی باقی می ماند. از این جهت، چنین شرایطی می تواند امکان تشخیص و انتقال عناصر بینامتنی را برای مترجم، به ویژه مترجم غیربومی، بسیار دشوار یا حتی غیرممکن سازد. ازاین رو، پژوهش حاضر بر آن است تا با به کارگیری روش توصیفی-تحلیلی، عناصر بینامتنی موجود در رمان بوف کور را شناسایی و دسته بندی نموده و با مقایسه عناصر متناظر در ترجمه انگلیسی این اثر، راهبردهای مورد استفاده مترجم و در نتیجه رویکرد وی (بومی سازی یا بیگانه سازی) را مشخص سازد. بدین منظور، ابتدا عناصر بینامتنی موجود در نسخه فارسی اثر نامبرده استخراج شده و سپس، راهبردهای مورد استفاده در ترجمه آن مشخص گردیده است. بر پایه یافته های پژوهش، راهبردهای مورد استفاده مترجم در ترجمه انگلیسی اثر یادشده به ترتیب فراوانی رخداد شامل تغییر حداقل (43 درصد)، جایگزینی (23 درصد)، ترکیب راهبرد ها (18درصد)، تقلیل به معنی (13درصد) و حذف (3درصد) می باشد. افزون بر این، یافته ها نشان می دهد رویکرد اصلی مترجم در انتقال عناصر بینامتنی، بومی سازی بوده است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که در ترجمه آثار ادبی، میزان تفاوت های فرهنگی میان دو زبان، میزان دانش پیش زمینه ای مترجم و انتظارات او از مخاطب خود، نقش بسزایی در انتخاب راهبردهای ترجمه ایفا می کنند.
۱۱۳۱۶.

بررسی تطبیقی مفاهیم فلسفه هنر ارسطو و هگل در نقوش تزئینی معماری مانایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۲
در میان فلاسفه یونان باستان، ارسطو بر خلاف استاد خود افلاطون، بسیار به تاثیر هنر بر عواطف انسانی معتقد بود. او در کتاب فن شعر خود، به تاثیر هنر بر پالایش روح انسان می پردازد. همچنین، در قرن نوزدهم میلادی، هگل نیز هنر را یکی از سه راه کشف ایده مطلق در زندگی انسان دانست. با بررسی آثار این دو فیلسوف، آشنا به مفاهیم زیبایی شناسی ارسطویی مانند تناسب، تعادل، کاتارسیس و طبقه بندی سه گانه هنر هگلی می شویم. از سویی دیگر تمدن مانایی در غرب ایران دارای عناصر تزئینی نمادینی حاص از اشیاء مکشوفه آن دوره می باشد. هدف این مقاله این است که بدانیم آیا با وجود تقدم تاریخی تمدن مانایی نسبت به عصر ارسطو و هگل، مفاهیم زیبایی شناختی مثل تناسب، تقلید و نمادگرایی می تواند مفاهیمی بین الاذهانی در طول تاریخ باشد. همچنین، سعی در پاسخ به این پرسش ها داریم که آیا این مفاهیم فلسفی در معماری مانایی دیده می شود؟ اگر انطباقی با هنر مانایی دارد، این تطابق از چه طریقی نمود پیدا کرده است؟ روش پژوهش این مقاله رویکردی کیفی و تحلیلی دارد که از طریق مطالعات کتابخانه ای، جمع آوری مصاحبه ها و مقالات مرتبط سعی در یافتن پاسخ پرسش ها کرده است. نتایج حاصل از این پژوهش از اهمیت خاصی برخوردار بوده چرا که بیان می دارد که هنر مانایی با کدام مضامین زیبایی شناسی ارسطو سازگاری دارد و در کدام دسته از هنرهای سه گانه هگلی قرار می گیرد.
۱۱۳۱۷.

استعاره مفهومی مزه ها در اشعار کودکانه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۴
استعاره که در دیدگاه کلاسیک، ابزاری شاعرانه برای تزئین کلام به شمار می رفت، با ظهور زبان شناسانی چون لیکاف (1999) اساس تفکر معرفی شد. به این معنا که امور انتزاعی در قالب امور محسوس درک می شوند که به این فرآیند، استعاره مفهومی گفته میشود. در پژوهش حاضر که به شیوه کتابخانه ای و تحلیلی- توصیفی انجام گرفته است، در پی بررسی استعاره های مفهومی ای هستیم که با تکیه بر حس چشایی در اشعار کودکانه خلق شده اند تا به این پرسش-ها پاسخ دهیم که 1.عمده ترین مبداهای متعلق به حوزه چشایی در اشعار کودکانه کدامند؟ 2.تاثیر بهره مندی از این مبداها در القای مفاهیم انتزاعی چیست؟ برای انجام پژوهش30 کتاب شعر به عنوان نمونه آماری انتخاب و تمامی ابیات آن ها بررسی شد. نتایج به دست آمده از پژوهش 68 مورد استعاره مفهومی است که حوزه های مبدا آن ها «شیرین و تلخ» و حوزه های مقصدشان «احساس مطلوب یا نامطلوب ناشی از امور مختلف» است. از آنجا که 1. بیشتر استعاره ها با مزه محبوب کودکان مفهوم سازی شده اند؛ 2. همه آن ها از نوع هستی شناختی اند که با دیدگاه کودکان نسبت به جهان تطابق دارد؛ 3. با محسوس ترین مدرکات، مفهوم سازی شده اند، می توان گفت شاعران در تطبیق فضای شعری خود با روحیه کودکان موفق بوده اند و شعری مطابق با ذائقه کودکانه سروده اند
۱۱۳۱۸.

انواع تعریف: طبقه بندی کارکردی-سبکی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۳
تعریف، عنصری بنیادین در شناخت ما از جهان است که از دیرباز مورد توجه متخصصان رشته های مختلف بوده است. با توجه به نقش محوری تعریف در زبان و ارتباطات، بررسی و طبقه بندی انواع مختلف آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با وجود مطالعات متعدد، به نظر می رسد تاکنون طبقه بندی جامع و یکپارچه ای از انواع تعریف ارائه نشده است. هدف اصلی این پژوهش، ارائه طبقه بندی نسبتاً جامع و نظام مندی از انواع تعریف است که بتواند به تنوع آراء در این حوزه پاسخ دهد. همچنین، این پژوهش به معرفی و بررسی انواع ناکارآمد تعاریف و طبقه بندی آن ها می پردازد. این مطالعه با رویکردی کیفی و با استفاده از روش های کتابخانه ای و توصیفی انجام شده و نمونه های متنوعی از تعاریف از منابع مختلف گردآوری و تحلیل شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که شاخصه های اصلی در طبقه بندی های موجود از انواع تعریف عموماً تابع دو رویکرد کارکرد و سبک تعریف هستند، اما تمام وجوه این رویکردها را مطرح نکرده اند. بر این اساس، طبقه بندی کارکردی-سبکی به عنوان چارچوبی مفهومی معرفی می شود. این پژوهش می تواند مسیر را برای درک بهتر مفهوم تعریف و انواع آن هموار کند و به عنوان ابزاری مفید برای فرهنگ نگاران و متخصصان حوزه های مختلف دانش سودمند باشد.
۱۱۳۱۹.

بسامد وقوع صفت های حسی و چگونگی هم نشینی اسم ها و صفت های حسی در فارسی میانۀ زردشتی از دیدگاه زبان شناسی حسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۲۵
پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و داده بنیاد است. در این پژوهش، در چارچوب زبان شناسی حسی، بسامد صفت های حسی و هم نشینی اسم ها و صفت های حسی در سه متن فارسی میانه زردشتی ( بندهش ، وزیدگی های زادسپرم و ارداویراف نامه ) بررسی شد. هدف آن بود که مشخص شود هریک از حواس پنج گانه چه میزان از صفت های حسی را در سه متن موردبررسی به کار گرفته اند و آیا سلسله مراتب این میزان ها با آنچه لینوت و کانل (2009) از زیاد به کم، به صورت «بینایی > لامسه > شنوایی > چشایی > بویایی» پیش بینی کرده اند، مطابقت دارد یا خیر. همچنین در بخشی دیگر از پژوهش، پس از بررسی اسم ها و صفت های حسی هم نشین، تعیین شد که آیا اسم ها و صفت های هم حوزه بیشترین بسامد هم نشینی حسی را دارند یا خیر. برپایه نتایج پژوهش، بیشترین میزان صفت های حسی به حوزه بینایی و کمترین میزان به حوزه بویایی متعلق است که با سلسله مراتب حواس لینوت و کانل (2009) و وینتر (2019) مطابقت دارد. افزون براین، با بررسی بسامد اسم ها و صفت های حسی مشخص شد که به جز در حس بینایی، در دیگر حواس، تعداد اسم ها و صفت های هم حوزه بیش از اسم ها و صفت های غیرهم حوزه نیست. ازاین رو، این یافته با ادعای لینوت و کانل (2009) و وینتر (2019) کاملاً همخوانی ندارد. 
۱۱۳۲۰.

معنی شناسی شناختی حرف اضافۀ «نه» در کُردی گورانی با تأکید بر شاهنامۀ الماس خان کندوله ای(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۳۷
حرف اضافه «نه» یکی از حروف اضافه پرکاربرد در متون ادبی گورانی است که در هیچ یک از گویش های رایج کُردی و دیگر زبان های ایرانی کاربرد ندارد. این حرف اضافه که ویژه آثار مکتوب کُردی گورانی است، نسبت به دیگر حروف اضافه این زبان، گستره معنایی وسیع تری دارد. در پژوهشی توصیفی - تحلیلیِ حاضر، کاربرد حرف اضافه «نه» در کُردی گورانی با هدفِ نشان دادن ساختار شعاعی شبکه معنایی آن، براساس الگوی چندمعناییِ سامانمند تایلر و ایوانز (2003) بررسی شد. برای دستیابی به این هدف، با بررسی مواردِ کاربرد حرف اضافه «نه» در ابیاتِ داستان «بیژن و منیژه» از شاهنامه کُردی الماس خان و تطبیقِ آن با انواعِ حرف اضافه در کتاب های دستور زبان کُردی، به تحلیل شناختی این حرف اضافه پرداخته شد. براساس یافته های پژوهش، حرف اضافه «نه» یکی از حروف اضافه مکانی است که معانی مختلف آن در ابیاتِ موردبررسی، شبکه معنایی منسجم و نظام مند دارد. معانی حرف اضافه «نه» در شاهنامه الماس خان، براساس تحلیل شبکه معنایی شعاعی به پنج خوشه معنایی اصلی مکانی شاملِ «ظرفیت»، «اتصال و الصاق»، «ابتدا و منشأ»، «استعلاء» و «مجاوزت» دسته بندی می شوند؛ این خوشه ها همه از مفهومی کانونی منشعب می شوند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان