تأملی بر مؤلّفه های ایران دوستی در مواجه با دشمن از شاهنامه تا سروده های جنگ رمضان
منبع:
مطالعات زبان فارسی (شفای دل) سال ۹ بهار ۱۴۰۵ شماره ۲۵
188 - 214
حوزههای تخصصی:
ایران دوستی، عشق به وطن و پایداری در برابر دشمن یکی از مضامین مهم ادب فارسی است که شاعران و نویسندگان در بزنگاه های تاریخی به آن توجه کرده اند. در این مقاله با تأملی بر جایگاه ایران دوستی در ادبیات فارسی با تأکید بر موضوع مواجه با دشمن، مؤلّفه های پر تکرار آن در معنا و زبان، در ادبیات کلاسیک و معاصر بررسی شده است. جامعه آماری، آثار برجسته متون نثر و شعر است که در دوره های مختلف به موضوع وطن توجه کرده اند و برای بررسی جامع و کلی و بیان سیر تاریخی، تحلیل مؤلّفه های پرتکرار از شاهنامه تا سروده های جنگ رمضان(جنگ امریکا و اسرائیل با ایران) را شامل می شود. نتایج بررسی نشان می دهد، ایران دوستی و عشق به وطن مضمون مشترک همه دوره های ادبی در مواجه با دشمن است؛ و دو واژه «ایران» و «وطن» در متون تکرار شده اند. در بن مایه فکری نیز ستایش رشادت و مقاومت تا شهادت در تقابل نکوهش خیانت به وطن قرار گرفته است. در توصیفات مشترک، توصیف هایی که از الگوی ایرانی اسلامی گرفته شده با دگردیسی نمادهای شاهنامه و تلمیح به داستان های اساطیری و دینی پرتکرار است. بدینگونه ایران دوستی در مواجه با دشمن در ادبیات، توجه صریح به وطن و اظهار عشق، اندوه از هجوم دشمن و دعوت به حفظ وطن، رشادت و مقاومت تا شهادت در مقابله با دشمن، نکوهش خائنان به وطن و توصیف مفاهیم پایداری با الگوی توصیفی ایرانی اسلامی است.