مطالعات قدرت نرم

مطالعات قدرت نرم

مطالعات قدرت نرم بهار و تابستان 1397 شماره 18 (مقاله علمی وزارت علوم)

مقالات

۱.

شهروندی و دموکراسی در فضای مجازی از واقعیّت تا فراواقعیّت(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۳۸۱ تعداد دانلود : ۳۲۱
انسان در عصر حاضر با ورود به دنیای مجازی با پدیده های بسیار متفاوتی در عرصه گوناگون زندگی مواجه شده است.ورود به این دنیای متفاوت مفهوم سنّتی دولت که با مرزهای جغرافیایی همراستا بود، دچار ابهام شده و به تبع آن شهروندی و دموکراسی در تعاریف خود با ابهام کارکردی روبرو شده اند. می توان دو دیدگاه کلّی را درباره این که آیا اینترنت، دموکراسی و به تبع آن حقوق شهروندی را تقویت می کند؟ دیدگاه خوشبینانه بر این باور است که اینترنت مقیاس و سرعت اطلاعات را افزایش می دهد و نظارت و کنترل بیشتری را به روی رژیم اطلاعاتی در اختیار کاربرانِ اطلاعات می گذارد، از این رو تعهّد برای اطلاعاتِ نامحدود، تعهّد برای یک دموکراسی و حقوق شهروندی بهتری است. دیدگاه دیگر، استدلال هایی در رابطه با ناکارایی اینترنت در سیاست و حوزه شهروندی دارد، دیدگاهی که معتقد است اینترنت با توجه به عناصر هویّتی از قبیل جنسیّت، نژاد، وضعیّت اجتماعی افراد و نابرابری های فضایی و جغرافیایی تبعیض ساز است و نهایتاً این که، فضای اینترنت تحت نفوذ شدید منافع اقتصادی سرمایه داری است و از این رو نابرابری در حالِ افزایشی را نسبت به دنیای واقعی نشان می دهد. این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیلی توصیفی درصدد بررسی انتقادی اینترنت و رابطه آن با شهروندی و دموکراسی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که این مفاهیم در فضای مجازی چندان تحت تأثیر این فضا نیستند و بالعکس بیشتر متأثر از فضای واقعی و تحت تأثیر گفتمان دولت مدرن قرار دارند.
۲.

موانع پیام رسانی دینی در دو حوزه ی مجرا و دریافت از منظر قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۳۱۸ تعداد دانلود : ۲۱۹
قرن حاضر، یعنی قرن انفجار اطلاعات، عصری است که دانش ارتباطات از اهمیت فوق العاده ای برخوردار گردیده و بدون تردید باید به موازات پرداختن به عناصر و ارکان اصلی الگوهای ارتباطی و آنچه این فرآیند را تسهیل می نماید ، به موانع موجود و آنچه در این مسیر ممکن است اختلال ایجاد نماید، توجه نمود . این موانع ممکن است هر یک از عناصر سه گانه ی منبع ، مجرا و دریافت را دچار آسیب و چالش جدی نماید. اما در موضوع ارتباط دینی جامع ترین مرجع آسیب شناسی ارتباطات انسانی، کتاب نورانی قرآن کریم می باشد که علاوه بر ارائه ی شاخص های یک ارتباط موفق با مضامین متعالی، به موانع موجود در هر سه حوزه پرداخته است. از آنجا که جمهوری اسلامی به عنوان یک حاکمیت دینی در آستانه چهلمین سالگرد پیروزی خود قرار دارد , توجه به مبانی قرانی درباره ارتباط موفق و باز نگری سیاستهای فرهنگی در عرصه داخلی و خارجی آنهم با مدل قرآنی بسیار ضرورت دارد . از اینرو در این پژوهش با تاکید براین موارد به بررسی موانع در دو حوزه ی مجرا و دریافت پیام دینی پرداخته ایم .<br /> واژگان کلیدی:<br /> قرآن، پیام رسانی. موانع پیام رسانی. کانال (مجرای تبادل پیام) پارازیت(نویزونوفه). ارتباط گر دینی, ج.ا.ایران .
۳.

جایگاه شبکه مسلمانان میانه رو در اعمال قدرت نرم آمریکا؛ با تأکید بر جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۲۳۳ تعداد دانلود : ۳۵۱
مقاله حاضر با اتخاذ رویکرد تحلیلی متکی بر تبیین ماهیت قدرت نرم از سوی نظریه پرداز اصلی آن، جوزف نای به چیستی، اجزا و اهداف آن پرداخته و از سوی دیگر با برداشتی تفسیری- تحلیلی از قرآن کریمجریان نفاق را به عنوان شبکه ای پیشینی و مهیّا برای پیشبرد اهداف قدرت نرمِ دشمن علیه حکومت اسلامی معرفی می نماید. نتایج این بررسی دلالت بر آن دارد که قدرت سیاسی جریان نفاق، همپای قدرت حکومت دینی افزایش یافته و طبق الگوی قدرت نرم جوزف نای با ایجاد اختلال سیاسی در قدرتِ حکومت دینی بخشی از نظام سیاسی حکومت مخاطب را جذب دشمن کرده و زمینه های تغییر ماهیت نظام سیاسی دینی یا تغییر رفتار آن را فراهم می کند. سؤالی که در اینجا مطرح است این که جریان نفاق (مسلمانان میانه رو به تعبیر جوزف نای) در حکومت دینی چه نقشی را در اعمال قدرت نرم دشمن ایفا می نماید؟ فرضیه ما این است که آنچه در نظریه قدرت نرم جوزف نای تحت عنوان "شبکه مسلمانان میانه رو" آمده است که موجب اختلال سیاسی در قدرتِ حکومت دینی و حصول نرمِ نتایج در تغییر ماهیت یا رفتار آن می شود، منطبق بر ویژگی های جریان نفاق در قرآن است که این جریان در جمهوری اسلامی ایران با نام "اسلام آمریکایی" شناخته می شود.
۴.

سیاست و حکومت و نفوذ جریانی: مطالعه ی موردی ایران قاجاری(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۳۹۲ تعداد دانلود : ۲۹۸
این پژوهش با هدف تبیین و ریشه یابی نفوذ و براندازی نرم در تاریخ ایران و تولید محتوای علمی و روش مند در این باره، با بهره گیری از روش تاریخی و جمع آوری داده ها به شیوه اسنادی و کتابخانه ای، در صدد پاسخ گویی به این سوال بوده که نفوذ جریانی چیست و طلیعه آن در سیاست و حکومت معاصر کدام است؟ برای دستیابی به این هدف، چارچوب مفهومی «نفوذ جریانی» با تلفیق دو مفهوم «نفوذ» و « جریان های اجتماعی» و ارائه مدل شماتیک ارتباط این دو مفهوم در شکل دهی به مفهوم « نفوذ جریانی» موردبررسی قرار گرفته است.<br /> در این نوشتار، جریان فراماسونری به عنوان نمونه انتخاب شد و پیرامون آن مساله نفوذ بررسی گردید و در نهایت این نتیجه به دست آمد که این نفوذ جریانی در ابتدا توسط جریان های سیاسی- اجتماعی متصل به قدرت های بزرگ دوران قاجار به ویژه انگلستان ذیل مسلک فراماسونری شکل گرفته و سپس توسط نسل های بعدی جریان وابستگی ادامه یافته است. آغازی که نفوذ شبکه ای را با ارائه ارکان سه گانه« بینش، گرایش و کنش» جریان با استفاده از مفاهیم ملهم از ورای مرزها، در سپهر سیاست و حکومت ایران ریشه دار کرده است.
۵.

تضمنات سیاسی - اخلاقی اقتصاد بازار آزاد و امکانات مقایسه ای - بومی آن در فلسفه فطرت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۶۳ تعداد دانلود : ۲۸۱
.اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد در نگاه اول، چندان دلالت سیاسی و اخلاقی صریحی ندارد و چنان می نماید که تنها به حوزه ی معاش و اقتصاد محدود می ماند اما داعیه های اخلاقی و سیاسی این شیوه ی اقتصاد ورزی را مورد ردیابی قرار داد. تقلیل پیدا کردن انسان به موجود طالب سود و حاوی استلزام ذاتی با خودپرستی رادیکال از جمله ی پیش فرض های بنیادی نظریه ی بازار آزاد به شمار می رود. آدام اسمیت بر این باور است که بازار، پدیده ای خودجوش و خودسامانگر است و دستی نامرئی –در غیاب هر گونه دخالت بیرونی- می تواند امور اقتصادی (و اجتماعی) را بسامان کند. اما وفق آموزه ی فطرت انسان دارای وجودی الهی است و همین شاخصه ی وجودی نیز او را مبدل به موجودی کمال جو و کمال گرا کرده است. انسان اقتصادی در اندیشه ی فطرت گرا موجودی صاحب کرامت است که اقتصاد برای او کارابزاری برای جلب رضایت الهی و قرب به اوست گواینکه اقتصاد منفک از اخلاق و جمع، برای او موجد اعتباری جامع نبوده و او اقتصاد را یکی از اقنوم های زیستی انسان در نظر می گیرد که در عین حال، مقوم اخلاق و جمع نیز خواهد بود. کارکردهای اقتصاد در نظام اقتصادی مبتنی بر بازار آزاد منبعث از لیبرالیسم با کارکردهای اقتصاد در نظام سیاسی مبتنی بر اندیشه ی فطرت گرا عمیقاً با یکدیگر متخالفند و هیچ آشتی و سازشی نمی توان مابین آنها برقرار کرد.
۶.

تحلیل مفهوم قدرت و منابع تشکیل دهنده آن از دیدگاه جوزف نای ( سخت، نرم، هوشمند )(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۳۲۰۴ تعداد دانلود : ۱۲۷۹
بررسی و تجزیه و تحلیل مفهوم قدرت یکی از موضوعات اساسی و مورد علاقه اندیشمندان حوزه علوم سیاسی بوده است. پژوهش حاضر در صدد تحلیل مفهوم قدرت و منابع تشکیل دهنده آن در حوزه علوم سیاسی و روابط بین الملل است. هدف اصلی پژوهش حاضر پاسخگویی به این سئوال مهم است که قدرت چیست، دارای چه وجوهی است و هر کدام از این وجوه دارای چه منابعی هستند؟ یافته های این پژوهش نشان دهنده این واقعیت است که در نظر اندیشمندان مختلف و به خصوص نای ، قدرت دارای سه وجه سخت، نرم و هوشمند است. حرکت جریان قدرت از منابع سخت آن شامل اجبارکنندگی، تهدید و استفاده از ابزار الات نظامی به سمت اقناع، تولید جذابیت و استفاده از ابزارهای نرم مانند فرهنگ، ارزش های سیاسی و مطلوبیت های سیاست خارجی و در نهایت استفاده از راهبردی بهینه و مدیریتی مدبرانه از منابع قدرت که از آن به قدرت هوشمند تعبیر می شود بوده است. این سیالیت، از حالتی به حالت دیگر در آمدن و تغییرات دائمی قدرت ناشی از جوهر قدرت و تغیرات ایجاد شده در بازیگران و محیط پیرامونی آن است، به طوری که مفهوم قدرت در هر زمانی در حال تغییر شکل و بازسازی خود مطابق با شرایط محیطی و بازیگران آن است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از شیوه مطالعه کتابخانه ای، کوشیده است تا با استفاده از منابع علمی و پژوهشی معتبر به این سئوال پاسخ دهد و به ارزیابی و تحلیل نظریه نای بپردازد.
۷.

نظام جامع اطلاع رسانی بسیج از الزامات شکل دهی به قدرت نرم ارتش 20 میلیونی(مقاله علمی وزارت علوم)

تعداد بازدید : ۳۲۶ تعداد دانلود : ۳۴۷
مقابله با انواع تهدیدهای نرم، نیازمند قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است تا نظام با استواری باقی بماند و فرهنگ تفکر انقلاب، جهانی شده و در جهان استقرار یابد. دستگاه ها و نهادهای انقلابی باید زمینه ساز و شکل دهنده به این قدرت نرم بوده و توانایی مقابله با هر نوع تهدید را داشته باشند.<br /> بسیج یکی از دستگاه هایی است که با تأکید بر توان مردم، از جبهه های مقاوم برای مقابله با تهدیدهاست که با استقرار نظام جامع اطلاع رسانی تقویت می شود. طراحی و استقرار این نظام، دارای الزام ها و ملاحظه هایی است که در اینجا از منظر مدیران و متخصصان بسیج به آن می پردازیم.<br /> هدف این پژوهش، شناخت شیوه طراحی، پیاده سازی، استقرار و اداره نظام جامع اطلاع رسانی در بسیج مستضعفین از منظرمتخصصان، سرآمدان و مدیران اطلاع رسانی است و با استفاده از روش کیو و با جمعیتی هفتادنفری از متخصصان، به ارائه نتایج و دستاوردها می پردازد. نتیجه نشان می دهد ایجاد یک نظام جامع اطلاع رسانی، نه تنها دارای رویکردهای خاص مدیریتی در اداره است، بلکه از چهارچوب های معین و الزام های مشخصی نیز پیروی می کند. بررسی انجام شده با استفاده از روش کیو، نتیجه تفکیک میان دو گونه دیدگاه مدیران و مسئولان بسیج، با دیدگاه کارگزاران و فعالان بسیج را مقابل ما نهاد. این امر نه تنها می تواند در ارائه ملاحظه های اداره رسانه نقش داشته باشد، بلکه در تولید محتوا و عمل نیز مؤثر است

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۳