مطالب

شواهد نشان می دهد که دانش آموزان ایرانی نرخ بالاتری از عدم پاسخ به سؤالات یا پاسخ های سفید را نسبت به میانگین کشورهای شرکت کننده ثبت می کنند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی الگوها و عوامل مرتبط با بروز پاسخ های سفید در مطالعه پرلز 2021، بر داده های 5962 دانش آموز پایه چهارم ایران با استفاده از روش تحلیل ثانویه مبتنی است. در این مطالعه، تفاوت میزان پاسخ های سفید به صورت تطبیقی (ایران در مقایسه با سایر کشورها)، روندی (در مقایسه ادوار مختلف پرلز) و درون آزمونی (بر اساس ویژگی های سؤال) بررسی شد. نتایج نشان داد که نسبت پاسخ های سفید دانش آموزان ایرانی بیش از میانگین سایر کشورهاست و این تفاوت به ویژه در سؤالات تشریحی برجسته تر است. همچنین، با افزایش درجه دشواری متن و پیچیدگی فرایندهای شناختی خواندن، احتمال بروز پاسخ سفید افزایش می یابد. تحلیل روندی حاکی از آن است که بیشترین میزان پاسخ سفید در سال 2021 و کمترین آن در سال 2011 مشاهده شده و از سال 2011 به بعد روندی افزایشی داشته است. در تحلیل استنباطی با استفاده از رگرسیون، نوع پاسخ گویی (تشریحی بودن سؤال) و دشواری سؤال به عنوان مهم ترین پیش بین های بروز پاسخ سفید شناسایی شدند و این دو متغیر بخش قابل توجهی از واریانس عدم پاسخ را تبیین کردند. در مجموع، یافته ها نشان می دهد که پاسخ های سفید در میان دانش آموزان ایرانی احتمالاً به دلیل محدودیت های توانایی شناختی و بار ذهنی بالاترِ سؤالات مرتبط است. این نتایج بر آموزش مهارت های خواندن سطح بالا و مداخلات هدفمند در راستای ارتقای توانمندی های دانش آموزان و افزایش تمرکز آنان برای کاهش نرخ عدم پاسخ در مطالعات بین المللی تأکید می کند.

مقدمه: جایگاه طلبی به عنوان یک انگیزه، راه انداز بسیاری از رفتارهای انسان است. هدف پژوهش حاضر ساخت و روایی سنجی یک مقیاس برای سنجش جایگاه طلبی اجتماعی و تعیین ارتباط آن با تشخص طلبی اجتماعی بود. روش: این پژوهش به شیوه آمیخته و در سه مرحله انجام شد. در مرحله اول جامعه مورد مطالعه شامل تمام مقالات چاپ شده در حوزه جایگاه طلبی اجتماعی بود که در خلال سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ چاپ شده بودند. نمونه مورد مطالعه شامل 95 مقاله بود که به شیوه نظام مند مرور شدند و ۱۳۰ گویه از آن ها استخراج شد. پس از روایی سنجی توسط خبرگان و محاسبه نسبت و شاخص روایی محتوا، ۷۲ گویه باقی ماند. در مرحله دوم، گویه های تأییدشده در قالب یک مقیاس الکترونیک (گوگل فرم) تدوین و برای ۱۵۱ نفر از ایرانیان کاربر فضای مجازی (۱۶ تا ۷۰ سال) اجرا شد. داده ها با تحلیل عامل اکتشافی تحلیل و به ۲۹ گویه کاهش یافت. در مرحله سوم، گویه های باقی مانده مجدداً منتشر و ۴۴۵۷ پاسخ معتبر دریافت شد که با تحلیل عامل تأییدی بررسی گردید. یافته ها: مقیاس نهایی شامل ۲۲ گویه در قالب ۳ عامل بود که ۵۹ درصد از واریانس سازه جایگاه طلبی اجتماعی را تبیین می کند. نتیجه گیری: مقیاس جایگاه طلبی اجتماعی ابزاری معتبر برای سنجش انگیزه به دست آوردن جایگاه اجتماعی است. سنجش رابطه آن با تشخص طلبی اجتماعی نشان دهنده روایی ملاکی مقیاس بود.

مقدمه : با افزایش حضور زنان در بازار کار، همزمانی ایفای نقش های شغلی و خانوادگی می تواند زمینه ساز بروز تعارضات بین فردی و مشکلات زناشویی شود. در این میان، دلزدگی زناشویی به عنوان یکی از پیامدهای مهم تعارض کار-خانواده و سبک های دلبستگی ناایمن، می تواند کیفیت زندگی زنان شاغل را تحت تأثیر قرار دهد. با وجود پژوهش های انجام شده درباره روابط دوتایی این متغیرها، نقش میانجی پرخاشگری ارتباطی پنهان در تبیین این روابط کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی پرخاشگری ارتباطی پنهان در رابطه بین تعارض کار-خانواده و سبک های دلبستگی با دلزدگی زناشویی در زنان شاغل انجام شد . روش : پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی و از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل زنان شاغل متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره منطقه 5 شهر تهران در سال 1401-1402 بود که از میان آنان 250 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و در نهایت داده های 225 نفر تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارض کار-خانواده نت مایر و همکاران (1996)، مقیاس دلبستگی بزرگسال کولینز و رید (1990)، مقیاس دلزدگی زناشویی پاینز (1996) و مقیاس پرخاشگری ارتباطی پنهان نلسون و کارول (2006) بود. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای SPSS26 و Amos23 تحلیل شدند . یافته ها : نتایج نشان داد سبک دلبستگی ایمن دارای اثر منفی و مستقیم بر دلزدگی زناشویی بود ( β = -0.152 ، p < 0.05 ) . همچنین، سبک دلبستگی ناایمن دارای اثر مثبت و مستقیم بر پرخاشگری ارتباطی پنهان ( β = -0.128 ، p < 0.05 )و دلزدگی زناشویی ( β = -0.189 ، p < 0.01 ) بود.علاوه بر این، تعارض کار – خانواده دارای اثر مثبت و مستقیم بر پرخاشگری ارتباطی پنهان ( β = -0.184 ، p < 0.01 ) و دلزدگی زناشویی( β = -0.173 ، p < 0.01 )بود . همچنین، پرخاشگری ارتباطی پنهان دارای اثر مثبت و مستقیم بر دلزدگی زناشویی بود( β = -0.173 ، p < 0.01 ) .نتایج بوت استرپ نیز نشان داد اثرات غیرمستقیم سبک های دلبستگی و تعارض کار – خانواده از طریق پرخاشگری ارتباطی پنهان بر دلزدگی زناشویی معنادار است( p < 0.05 ). نتیجه گیری : یافته های این پژوهش نشان داد که زنان شاغل در مواجهه با تعارض میان نقش های شغلی و خانوادگی، در صورت برخورداری از سبک های دلبستگی ناایمن و استفاده از الگوهای ارتباطی پرخاشگرانه و غیرمستقیم، بیشتر در معرض فرسودگی هیجانی و دلزدگی در روابط زناشویی قرار می گیرند. بنابراین، آموزش مهارت های ارتباطی، تنظیم هیجان و مدیریت تعارض می تواند در کاهش دلزدگی زناشویی زنان شاغل و بهبود کیفیت روابط زوجی مؤثر باشد .

مقدمه: در سال های اخیر، رفتارهای شهروندی تحصیلی به عنوان یکی از مؤلفه های اساسی در ارتقای کیفیت یادگیری، بهبود تعاملات دانشگاهی و تقویت مسئولیت پذیری دانشجویان موردتوجه فزاینده پژوهشگران قرارگرفته است. این رفتارها از عوامل گوناگون فردی و خانوادگی تأثیر می پذیرند؛ ازاین رو، هدف پژوهش حاضر تبیین علّی رفتارهای شهروندی تحصیلی بر اساس سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با درنظرگرفتن نقش واسطه ای منش های اخلاقی در میان دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان بود. روش: روش پژوهش توصیفی-همبستگی و از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان یزد در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود. نمونه ای به حجم ۳۶۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شد که از این میان ۳۵۲ نفر در تحلیل نهایی شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های رفتار شهروندی تحصیلی (گل پرور، 1389)؛ سرمایه اجتماعی خانواده (اکبری، 1392)؛ سرمایه های فرهنگی (شربتیان و اسکندری، 1396) و منش های اخلاقی (خرمایی و قائمی، ۱۳۹۷) بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS-26 و Smart PLS-3 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد سرمایه اجتماعی تأثیر مستقیمی بر رفتارهای شهروندی تحصیلی دارد (19/0β =)، درحالی که سرمایه فرهنگی (04/0- (β = و سرمایه اقتصادی (06/0β =) فاقد تأثیر مستقیم معنادار بودند. هر سه نوع سرمایه به طور معناداری منش اخلاقی را پیش بینی کردند (سرمایه اجتماعی؛ 13/0β =، سرمایه اقتصادی؛ 23/0β =، سرمایه فرهنگی؛ 20/0β =). همچنین منش اخلاقی تأثیر قابل توجهی بر رفتارهای شهروندی تحصیلی داشت (42/0β =). در مسیرهای غیرمستقیم، سرمایه فرهنگی (10/0β =) و سرمایه اقتصادی (08/0β =) از طریق منش اخلاقی بر رفتارهای شهروندی تحصیلی اثرگذار بودند، اما اثر غیرمستقیم سرمایه اجتماعی معنادار نبود (05/0β =). نتیجه گیری: این نتایج نقش مستقیم سرمایه اجتماعی را در تقویت رفتارهای شهروندی تحصیلی برجسته کرده و بر اهمیت منش اخلاقی به عنوان سازوکار واسطه ای در انتقال اثر سرمایه های فرهنگی و اقتصادی تأکید دارد

مقدمه: تجربه تروما در کودکی اثرات جبران ناپذیری بر ذهن فرد در بزرگسالی می گذارد و با افکار خودکشی مرتبط است. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی تنظیم هیجانی و سندرم بحران خودکشی در رابطه بین باورهای هیجانی با ایده پردازی خودکشی در بزرگسالان با سابقه ناملایمات کودکی بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی (تحلیل مسیر سریالی) بود. جامعه آماری را کلیه بزرگسالان شهر سمنان که سابقه ناملایمات در دوران کودکی دارند، تشکیل دادند که از این میان 320 نفر به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های آسیب های دوران کودکی برمنر و همکاران (2007)، ایده پردازی خودکشی بک و همکاران (1988)، باورها درباره هیجانات مانسر و همکاران (2012)، تنظیم هیجان گراس و جان (2003) و سندرم بحران خودکشی بلچ الوکی و همکاران (2021) بود. به منظور تحلیل مدل پژوهش از روش تحلیل مسیر استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که باورهای هیجانی بر ایده پردازی خودکشی اثرمستقیم و معناداری دارد و باورهای هیجانی با ایده پردازی خودکشی از طریق تنظیم هیجانی و سندرم بحران خودکشی مرتبط است (05/0 P< ). نتیجه گیری: طبق نتایج به دست آمده، باورهای منفی درباره هیجانات با سرکوبی هیجانی بالاتر و توانایی ارزیابی مجدد پایین تر همراه بود که با سندرم بحران خودکشی بیشتر مرتبط بود که در نهایت با خطر خودکشی بالاتر همراه بود. با شناخت و کسب بینش درخصوص چرخه شکل گیری افکار خودکشی به ویژه نسبت به عوامل میانجی می توان، مقدماتی برای طراحی برنامه های آموزشی، پیشیگیرانه و درمانی در عدم گرایش به خودکشی، طراحی و اجرا کرد و از شیوع افکار خودکشی کاست .

پیشینه و اهداف: هدف از  این پژوهش طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه درسی مبتنی بر سبک های یادگیری در علوم تجربی است. روش ها : پژوهش حاضر از نوع توسعه ای کاربردی و با توجه به رویکردهای اتخاذشده، از نوع آمیخته(کیفی و کمی) است. لذا به منظور طراحی الگوی بهینه برنامه درسی مبتنی بر سبک های یادگیری از بعد هدف، محتوا، روش های یادهی- یادگیری و ارزشیابی ابتدا به بررسی اسناد و منابع علمی پرداخته شد سپس با انجام مصاحبه ای نیمه سازمان یافته با صاحبنظران و معلمان درس علوم تجربی نظریات آن ها به طور جداگانه ثبت و مصاحبه ها در هر دو گروه تا اشباع داده ها ادامه پیدا کرد. مشارکت کنندگان شامل کلیه اسناد و مدارک علمی(اسناد بالا دستی) در درس علوم تجربی و متخصصان مطالعات برنامه درسی و روانشناسی تربیتی بودند. بر این اساس برای تحلیل یافته های حاصل از مصاحبه نیمه ساختارمند تعداد افراد مصاحبه شونده برای متخصصین 9 نفر و برای معلمان درس علوم تجربی 8 نفر بودند. در بعد کیفی به منظور دستیابی به هدف مطالعه، انتخاب نمونه ها براساس رویکرد مبتنی بر هدف و به روش نمونه گیری متوالی انجام پذیرفت. تحلیل محتوایی تحقیقات کیفی از طریق فرایند طبقه بندی نظام مند، کدها و طبقات و به صورت استقرایی از داده های خام استخراج شد. جهت بررسی معیارهای دقت در تحلیل محتوا از اعتبار، انتقال پذیری، قابلیت اعتماد و قابلیت تأیید استفاده شد و در نهایت درصد توافق درون موض وعی 82/0 برآورد گردید. یافته ها: در نهایت، الگوی برنامه درسی مبتنی بر سبک های یادگیری در علوم تجربی طراحی گردید. برای اعتباریابی الگوی طراحی شده، از نظرات متخصصان حوزه های برنامه ریزی درسی، روانشناسی تربیتی، معلمان علوم تجربی استفاده شد که درصد بالایی از افراد مذکور الگوی پیشنهادی را تأیید نمودند. نتیجه گیری: الگوی طراحی شده برنامه درسی مبتنی بر سبک های یادگیری در علوم تجربی از اعتبار لازم برخودار است.

پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه اصل «مقبولیت مربی» در فقه تربیت و استخراج راهبردهای مدیریت فقدان آن انجام شد. تحقیق حاضر درصدد پاسخ به این پرسش اساسی بوده که آیا شریعت اسلام، فقدان مقبولیت مربی را به عنوان یک واقعیت مؤثر در تعیین تکلیف عملی او به رسمیت می شناسد و برای آن راهکارهای شرعی پیش بینی کرده است یا خیر. پژوهش با روشی ترکیبی در دو فاز کیفی (تحلیل محتوای اسنادی آیات و روایات) و استنباطی (اجتهاد فقهی) به بررسی منابع اسلامی پرداخته است. یافته ها نشان داد که مقبولیت مربی در نگاه اسلامی، فراتر از یک توصیه اخلاقی، یک «متغیر حکمی- روش شناختی» مؤثر بر تکلیف عملی مربی است. آیات قرآن (همچون آیه استضعاف حضرت هارون) و روایات معصومین(ع) (ازجمله روایت تقیه سندی امام باقر(ع) و روایت اصحاب شکاک) به صراحت، واقعیت «فقدان مقبولیت» را به رسمیت شناخته و براساس آن، تغییر در تکلیف مربی را تجویز کرده اند. از درون این متون، پنج راهبرد اصلی برای مدیریت فقدان مقبولیت استنباط شد: ۱. انعطاف در شیوه بیان و مرجع نمایی، ۲. تعدیل محتوا براساس ظرفیت متربی، ۳. واگذاری امر به واسطه مقبول، ۴. تقدم رابطه سازی بر محتواپردازی، ۵. مدارا و پرهیز از رویارویی تخریب کننده. این راهبردها در قالب یک منطق مصلحت شناسانه و پویا ارائه می گردد که هدف آن حفظ امکان هدایت در بلندمدت است. نتیجه نهایی آنکه، «مقبولیت» در فقه تربیت به عنوان یک اصل روش شناختی، مبنای مشروعیت بخشی به انعطاف در روش های تربیتی، در مواجهه با چالش فقدان پذیرش است.

یکی از آداب و رسوم نوشناخته در میان شیعیان هند، استفاده از استخاره منسوب به امام زین العابدین(ع) است که با روش های رایج استخاره تفاوت دارد. این استخاره شامل ۱۱۱ گزاره مستقل است که هر کدام با هدف هدایت فرد در تصمیم گیری، توصیه های اخلاقی، ایمانی و عملی را بیان می کند. پژوهش حاضر با هدف معرفی این سنّت نوآورانه و خلاقانه و تحلیل تربیتی، معنایی و روان شناختی این متن، از روش های توصیفی کتابخانه ای و تحلیل آماری استفاده کرده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که گزاره ها در ده دسته معنایی طبقه بندی می شوند که بیشترین بسامد به موضوعات توکل و اعتماد به خدا (۲۵ درصد)، صبر و پایداری (۱۸ درصد) و نهی از عجله و دعوت به تأمل (۱۵ درصد) اختصاص دارد که این موضوعات نقش محوری در ساختار معنایی متن دارند. همچنین، این گزاره ها پیام های عملکردی مشخصی را منتقل می کنند که در پنج نوع «اقدام»، «ترک اقدام»، «تأخیر در اقدام»، «اقدام مشروط» و «اقدام سریع» تقسیم بندی شده اند. حدود ۶۸ درصد از گزاره ها افراد را به نوعی اقدام به تشویق می کنند که نشانگر جهت گیری فعال و پویای این متن است. بررسی مأخذشناسی نیز نشان می دهد که ۳۶ درصد از گزاره ها مستند به آیات قرآن، ۲۷ درصد برگرفته از مضامین حدیثی و ۳۶ درصد دیگر شامل توصیه های اخلاقی و عرفانی با محتوای الهامی است. این ترکیب معرفتی، پیوند عمیق استخاره را با سنّت های شیعی و ابعاد تربیتی آن نشان می دهد. در نهایت، تحلیل ساختاری این استخاره بیانگر آن است که متن به شکلی جامع به عنوان الگویی مناسب برای تربیت درونی، رشد اخلاقی، آرامش روانی و تصمیم سازی دینی و آموزش معارف اسلامی به مخاطبان می باشد.

لیزرها از مهم ترین دستاوردهای فیزیک مدرن به شمار می آیند و امروزه در طیف گسترده ای از کاربردهای علمی، صنعتی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند؛ از ارتباطات نوری و فناوری های مخابراتی گرفته تا پزشکی، اندازه گیری های دقیق و سامانه های پردازش اطلاعات. با وجود اهمیت روزافزون این فناوری، مفاهیم بنیادین لیزر و فوتونیک در بسیاری از برنامه های درسی مدارس به صورت محدود و عمدتاً نظری مطرح می شوند؛ در نتیجه دانش آموزان اغلب با کاربردهای عملی و ویژگی های فیزیکی این پدیده ها آشنایی عمیقی پیدا نمی کنند. یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش این فاصله میان مفاهیم نظری و تجربه عملی، استفاده از فعالیت های آزمایشگاهی ساده و قابل اجرا در کلاس درس است که بتوانند اصول فیزیکی لیزر را به صورت ملموس برای دانش آموزان آشکار سازند. از جمله ویژگی های مهم پرتو لیزر که در بسیاری از کاربردهای فناورانه نقش اساسی دارد، واگرایی پرتو و امکان مدولاسیون شدت نور است. واگرایی لیزر بیانگر گسترش تدریجی پرتو در هنگام انتشار است و شناخت آن برای درک رفتار پرتوهای لیزری در فاصله های مختلف اهمیت دارد. از سوی دیگر، مدولاسیون نور لیزر امکان انتقال اطلاعات از طریق تغییر شدت پرتو را فراهم می کند و اساس بسیاری از سامانه های ارتباطات نوری را تشکیل می دهد. آشنایی با این مفاهیم می تواند درک دانش آموزان از پیوند میان فیزیک نظری و فناوری های نوین را تقویت کند. با این حال، ارائه این مفاهیم در سطح دبیرستان اغلب با چالش هایی مانند نیاز به تجهیزات تخصصی یا هزینه های بالا همراه است. از این رو، در این پژوهش مجموعه ای از فعالیت های آزمایشگاهی ساده، ایمن و کم هزینه برای آموزش واگرایی پرتو لیزر و مدولاسیون نور طراحی و معرفی شده است. هدف اصلی این طرح، فراهم کردن بستری آموزشی برای درک بهتر مفاهیم لیزر و تقویت یادگیری مفهومی دانش آموزان از طریق تجربه مستقیم آزمایشگاهی است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر آزمایش های تجربی واقعی و آزمایش های شبیه سازی شده بر فهم مفاهیم پایه فیزیک در دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد و به بررسی میزان تأثیر هر یک از این دو روش بر درک مفاهیم مکانیک و کاهش کج فهمی های رایج پرداخت. روش پژوهش: این پژوهش به شیوه نیمه تجربی و با طرح پیش آزمون پس آزمون با دو گروه مستقل اجرا شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم متوسطه منطقه ۱۴ شهر تهران بود که از میان آنان ۶۰ نفر به صورت در دسترس انتخاب و به طور مساوی در دو گروه ۳۰ نفره جایگزین شدند. گروه نخست آموزش مفاهیم مورد نظر را از طریق انجام آزمایش های واقعی در محیط آزمایشگاه دریافت کرد و گروه دوم همان محتوا را با استفاده از شبیه سازی های کامپیوتری تعاملی فراگرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون استاندارد درک مفاهیم مکانیک و پرسشنامه سنجش کج فهمی های فیزیکی بود. داده ها با استفاده از روش های آماری مناسب برای مقایسه میانگین ها تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو روش آموزشی موجب افزایش معنادار نمرات پس آزمون در مقایسه با پیش آزمون شدند و در ارتقای فهم مفاهیم مکانیک تأثیر مثبت داشتند. با این حال، دانش آموزان گروه آزمایش تجربی در درک روابط علّی میان متغیرها و مشاهده مستقیم پدیده های فیزیکی عملکرد بالاتری نشان دادند. در مقابل، گروه شبیه سازی شده در کاهش کج فهمی ها و شکل گیری تصور دقیق تر از کمیت های فیزیکی و روابط ریاضی مرتبط موفق تر عمل کرد. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، هر یک از دو روش آزمایش تجربی و شبیه سازی شده دارای مزیت های آموزشی متمایز هستند و به کارگیری تلفیقی آن ها می تواند به ارتقای هم زمان درک مفهومی عمیق و اصلاح کج فهمی ها منجر شود. طراحی الگوی ترکیبی مبتنی بر بهره گیری هدفمند از هر دو رویکرد، راهکاری کارآمد برای بهبود آموزش مفاهیم فیزیک در دوره متوسطه پیشنهاد می شود.

زمینه: اگرچه اختلال شخصیت وسواس جبری از شایعترین اختلالات شخصیت در جمعیّت عمومی است، اما به نسبت شیوع آن، مطالعات کمی درباره سنجش و درمان آن وجود دارد. یکی از موانع پژوهش ها، ابهامات و تناقضاتی است که درباره مولفه ها و شاخصه های اصلی این اختلال وجود دارد. از این رو هدف پژوهش حاضر، تعیین مولفه ها و شاخصه های اختلال شخصیت وسواس جبری بر اساس فراترکیب و یکپارچه سازی کیفی مطالعات گذشته است. روش: با توجّه به هدف پژوهش، مقالات علمی مرتبط با روش فراترکیب، جمع آوری و تحلیل شدند. جامعه آماری این پژوهش شامل مقالات علمی مرتبط با اختلال شخصیت وسواس جبری در زبان فارسی و انگلیسی بود. در جهت افزایش اعتبار نتایج، تنها تحقیقاتی انتخاب شدند که در پایگاه داده های جهاد دانشگاهی، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، ایران داک، گوگل اسکالر و سایکنت و پابمد در بازه زمانی (1385-1403) نمایه شده بود. این پژوهش ها جمع آوری و نشانگان شخصیت وسواسی با روش تحلیل محتوای کیفی استقرائی از آنها استخراج و دسته بندی شدند. سپس مولفه ها و شاخصه های اصلی تعیین شدند و برای ارزیابی روایی محتوایی به 7 کارشناس ارائه و تأیید شدند. یافته ها: نتایج فراترکیب نشان داد که اختلال شخصیت وسواسی شامل 4 مولفه اصلی سخت گیری و دقت افراطی، کمال گرایی افراطی، نظم و سازماندهی افراطی و عاطفه درون سو است، که هر یک شامل 6 شاخصه هستند. نتیجه گیری: کارشناسان اختلال شخصیت وسواس جبری بایستی در ارزیابی ها و مداخلات درمانی کاهش این 4 مولفه را هدف قرار دهند.

مقدمه و هدف: نارسایی توجه/بیش فعالی با مشکلاتی در بازداری رفتاری، تنظیم هیجان و کنترل حرکتی همراه است که می تواند عملکرد تحصیلی و اجتماعی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل ساختاری کنترل حرکتی براساس بازداری رفتاری با نقش میانجی خودگردانی هیجانی در دانش آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش فعالی انجام شد. روش کار: این پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر 8 تا 12 سال دارای علائم نارسایی توجه/بیش فعالی شهر چالوس بود که 209 نفر پس از غربالگری با پرسشنامه های کانرز والد و معلم به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار استفاده شده در پژوهش عبارت بودند از: مقیاس کودکان کانرز- فرم والد (1998) ، مقیاس کودکان کانرز- فرم معلم (1998) ، مقیاس کنترل حرکتی برونینکس– اوزرتسکی (1978)، آزمون بازداری رفتاری هافمن (1984)، پرسشنامه خودگردانی هیجان برای کودکان و نوجوانان گراس (2003). تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها: نتایج حاصل از برازش مدل ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی کنترل حرکتی براساس بازداری رفتاری با نقش میانجی خودگردانی هیجانی در دانش آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش فعالی با داده های تجربی برازش مطلوبی دارد. اثرات مستقیم معنادار بودند: بازداری رفتاری بر خودگردانی هیجانی( >p 0005/0 ، 64/0 = β)، بر کنترل حرکتی ( >p 0005/0 ، 39/0-= β)، خودگردانی هیجانی بر کنترل حرکتی( >p 0005/0 ، 74/0-= β)، همچنین اثرات غیرمستقیم با روش بوت استرپ تأیید شد: نقش میانجی خودگردانی هیجانی (787/0- = β ، فاصله اطمینان 95%: 101/0 تا 124/0) در رابطه بین بازداری رفتاری و کنترل حرکتی معنادار بود. نتیجه گیری: در مجموع، یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که بازداری رفتاری یکی از عوامل بنیادی مؤثر بر کنترل حرکتی در دانش آموزان دارای علائم نارسایی توجه/بیش فعالی است و این تأثیر علاوه بر مسیر مستقیم، از طریق خودگردانی هیجانی نیز منتقل می شود

مقدمه و هدف: بدون شک، خواندن ، مهم ترین و پیچیده ترین فعالیت آموزشی برای کودکان دارای اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن است. یکی از اجزای شناختی مهم که بر عملکرد خواندن تأثیرگذار است، کارکردهای حافظه فعال است بنابراین هدف این مطالعه اثربخشی بسته توانمندی شناختی براساس پردازش دیداری، شنیداری و کلامی بر حافظه فعال در دانش آموزان اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن بود. روش کار: جامعه آماری این مطالعه نیمه آزمایشی شامل کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی 8 تا 12 سال دارای اختلال یادگیری خاص با مشخصه خواندن در سال 1403 بود. در این پژوهش تعداد 30 دانش آموز مقطع ابتدایی مبتلا به این اختلال به دو گروه آزمایش (تعداد 15 نفر) و کنترل (تعداد 15 نفر) تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده شامل آزمون حافظه فعال سوزان پیکرینگ و سوزان گثرکول (2001) و نارساخوانی نما کرمی نوری و مرادی (1384) بود. همچنین بسته آموزشی محقق ساخته نیز براساس مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان این حوزه تدوین گردید. برای تحلیل داده ها و مقایسه میانگین ها از تحلیل کواریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-27 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد نمرات پیگیری حافظه فعال در سطح آلفا با توجه به تاثیر بسته توانمندی شناختی با شدت اثر 62/0 معنادار بوده است (40/733F=، 001/0P<،96/0η²=). همچنین، اثر تعاملی زمان و گروه نیز معنادار بود (80/1355F=، 001/0P<، 98/0 η²=) که بیانگر آن است که تغییرات نمرات حافظه فعال در طول زمان در دو گروه آزمایش و کنترل به طور معناداری متفاوت بوده است. نتیجه گیری: به طور کلی می توان بیان نمود که تفاوت بین گروه ها در نمرات حافظه فعال در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری دارد. بنابراین با توجه می توان اشاره کرد که بسته توانمندی شناختی براساس پردازش دیداری، شنیداری و کلامی در سطح مطلوبی بعد از سپری شدن عامل زمان توانسته است نمرات حافظه فعال را افزایش دهد.

زمینه و هدف: پدیده شوم فرا زناشویی می تواند پیامدهای فاجعه باری برای شریک زخم خورده، رابطه زناشویی و همسر پیمان شکن داشته باشد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان وجودی و زوج درمانی بر بخشش در زوجین آسیب دیده از روابط فرا زناشویی همسر بود. روش کار: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل است. جامعه شامل کلیه زنان شهرستان قرچک تهران درگیر روابط فرا زناشویی که در سال 1402 در مراکز مشاوره دارای پرونده مشاوره ای به تعداد 250 نفر بودند، تشکیل داد. نمونه آماری شامل 60 نفر از زنان مراجعه کننده به کلینک مشاوره شادمهر قرچک بود که به روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه انتخاب شدند. آزمودنی ها به سه گروه درمان وجودی (20 نفر)، زوج درمانی شناختی رفتاری (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گروه بندی شدند. به منظور گردآوری داده ها از پرسش نامه بخشش زناشویی پولارد و همکاران(1998) استفاده شد. تحلیل آماری با استفاده از تحلیل آماری اندازه گیری مکرر انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی موجب افزایش معنادار در نمرات بخشش در مراحل پس آزمون و پیگیری نسبت به پیش آزمون شدند. همچنین، این درمان ها در مقایسه با گروه کنترل، اثر معنی داری بر افزایش بخشش داشتند. در مقایسه بین دو روش، درمان وجودی اثرگذاری بیشتری در تقویت بخشش نشان داد. نتیجه گیری: به طور کلی می توان بیان نمود که هر دو رویکرد درمانی می توانند به عنوان روش های مؤثر در بهبود بخشش و روابط زناشویی مورد استفاده قرار گیرند، اما رویکرد وجودی در این زمینه موثرتر است.

سونامی به عنوان یکی از مخرب ترین بلایای طبیعی، همواره خطری جدی برای مناطق ساحلی محسوب می شود. با وجود پیشرفت های صورت گرفته در سامانه های هشدار زودهنگام، چالش هایی چون دقت محدود، زمان تأخیر بالا و عدم گستردگی مکانی، همچنان پابرجاست. این پژوهش با هدف تحلیل نقش تحول آفرین فناوری اینترنت اشیا (IoT) در ارتقای سامانه های پایش و هشدار سونامی و ارائه چارچوبی مفهومی مبتنی بر ادغام حسگرهای هوشمند، شبکه های ارتباطی، پردازش ابری و مدل های عددی انجام شده است. این مطالعه به روش مروری - تحلیلی و با بررسی نظام مند مطالعات معتبر در بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴ صورت پذیرفته است. در این راستا، ادغام داده های بلادرنگ IoT با مدل های عددی و الگوریتم های یادگیری عمیق (CNN-LSTM) در قالب یک سیستم عصبی دیجیتال برای پایش اقیانوس مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های این پژوهش نشان داد که سامانه های مبتنی بر IoT قادر به ثبت تغییرات فشار بستر دریا با دقت 0.1 پاسکال در بازه های زمانی زیر یک دقیقه هستند. ادغام این داده ها با مدل های عددی منجر به افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی دقت پیش بینی ارتفاع موج و کاهش ۵۰ درصدی زمان هشدار شده است. همچنین معماری CNN-LSTM دقت تشخیص سونامی را به ۹۲ درصد رسانده و نرخ هشدار اشتباه را ۳۵ درصد کاهش داده است. از منظر اقتصادی، این سامانه ها تا ۴۰ درصد در هزینه های عملیاتی صرفه جویی ایجاد کرده و در مناطق پرخطری مانند سواحل مکران در شمال اقیانوس هند، زمان هشدار را به کمتر از ۳ دقیقه کاهش می دهند. تلفیق فناوری IoT با مدل سازی عددی و هوش مصنوعی، پارادایم جدیدی در هشدار زودهنگام سونامی ایجاد کرده که علاوه بر بهبود دقت، سرعت و قابلیت اطمینان، امکان مدیریت هوشمند سواحل را فراهم می سازد.

هدف: این مطالعه با هدف مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در زمینه تطبیق فرهنگی روان درمانی و ارائه یک مدل جامع و یکپارچه برای انجام روان درمانی تطبیق یافته با فرهنگ صورت گرفته است.   روش: بخش اول این پژوهش مرور نظام مند شامل بررسی 12 مطالعه منتشرشده بین سال های 2020 تا 2024 بوده است. این مطالعات براساس پنج سوال کلیدی مورد ارزیابی قرار گرفتند: مزایای روان درمانی تطبیق یافته، مدل های مورد استفاده، اختلالات هدف، رویکردهای درمانی و گروه های هدف. در بخش دوم «مدل یکپارچه تطبیق فرهنگی روان درمانی» معرفی شده است.   یافته ها: مطالعات نشان دادند که روان درمانی تطبیق یافته با فرهنگ باعث کاهش معنادار علائم روان شناختی، افزایش پایبندی به درمان و بهبود کیفیت زندگی می شود. اگرچه چارچوب ها و مدل های متعددی برای تطبیق فرهنگی وجود دارند، بسیاری از مطالعات از هیچ مدل خاصی تبعیت نکرده اند. در مطالعه حاضر با بهره گیری از مدل ها، چارچوب ها و شواهد پژوهشی موجود، «مدل یکپارچه تطبیق فرهنگی روان درمانی» با پنج فاز اصلی شامل: شناسایی، تطبیق فرهنگی، آموزش درمانگران، مداخله و اجرا و فاز ارزیابی و تکرار ارائه می شود.   نتیجه گیری: مدل یکپارچه تطبیق فرهنگی روان درمانی به عنوان چارچوبی جامع برای طراحی و اجرای مداخلات تطبیق یافته پیشنهاد می شود. این مدل با مشارکت فعال جامعه هدف و ذی نفعان، همراه با نظارت و بازخورد مداوم، قابلیت بهبود و انعطاف در زمینه های فرهنگی متنوع را دارا است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل یکپارچه و منسجم، به بررسی نقش میانجی منبع کنترل و تأثیر تعدیل کننده عزت نفس پرداخته شده است.   روش: پژوهش حاضر در دسته پژوهش های همبستگی-توصیفی قرار دارد و از میان جامعه کارکنان سازمان های خصوصی ساوه که در سال 1402 مشغول به کار بوده اند، 263 نفر (154 زن و 109 مرد) با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس و به صورت داوطلبانه در پژوهش حاضر شرکت کرده اند و پرسشنامه های طرح واره های ناسازگار اولیه (یانگ و همکاران، 1994)، پرسشنامه منبع کنترل (جولیان راتر، 1996)، پرسشنامه عزت نفس (روزنبرگ، 1965) و پرسشنامه اعتیاد به کار (اسپنس و رابینز، 1992) را مداد-کاغذی تکمیل کرده اند. داده های گردآوری شده با استفاده از افزونه ماکرو پراسس در نرم افزار SPSS نسخه 26 تجزیه وتحلیل شده است.   یافته ها: نتایج تحلیل های انجام شده نشان می دهد که علاوه بر ارتباط معنادار طرح واره های ناسازگار اولیه و اعتیاد به کار (β =. 39، p <.001) ، متغیر منبع کنترل به عنوان میانجی (β =. 20، p <.05) و متغیر عزت نفس به عنوان متغیر تعدیل کننده (β =. 12، p <.05) در این ارتباط نقش معناداری ایفا می کنند.   نتیجه گیری: این یافته ها به اهمیت ادغام ساختار روان شناختی پویا، از جمله منبع کنترل و عزت نفس، در کنار طرح واره های ناسازگار اولیه در توسعه برنامه ها و مداخلات درمانی و پیشگیرانه در حوزه اعتیاد به کار تأکید می کنند.

مقدمه و هدف : هدف این پژوهش بررسی تصویر سازمانی دانشگاه کردستان از دیدگاه دانشجویان و تعیین میزان همبستگی آن با متغیرهای هویت، رضایت و وفاداری دانشجویان بود. روش شناسی پژوهش : پژوهش کمی با رویکرد توصیفی-همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۲ هزار دانشجو بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۶۲۸ دانشجو انتخاب شدند. داده ها با چهار پرسش نامه معتبر (تصویر دانشگاه، هویت، رضایت و وفاداری) جمع آوری و روایی و پایایی آن ها با تحلیل عاملی تأییدی تأیید شد. یافته ها : تحلیل ها نشان داد متغیرهای زمینه ای مانند جنسیت و محل تحصیل تأثیری بر نتایج نداشتند که احتمالاً ناشی از فرهنگ سازمانی یکنواخت و سیاست های مدیریتی کلی نگر است. تفاوت های رضایت و وفاداری بین دانشکده ها به تفاوت معیارهای آموزشی، فرهنگ دانشکده و ارتباط دانشجویان با اساتید مرتبط بود. مدل معادلات ساختاری نشان داد تصویر دانشگاه تأثیر مستقیم و معناداری (767/0) بر رضایت، هویت و وفاداری دانشجویان دارد. رابطه مستقیم بین رضایت و وفاداری معنادار نبود. نقش غیرمستقیم رضایت در ارتباط تصویر دانشگاه با وفاداری تأیید شد، اما نقش غیرمستقیم رضایت در ارتباط تصویر و هویت و همچنین نقش غیرمستقیم هویت در ارتباط رضایت و وفاداری تأیید نگردید. بحث و نتیجه گیری: دانشگاه هایی که تصویر سازمانی خود را مؤثر مدیریت کنند و به وعده های خود عمل نمایند، می توانند رضایت و وفاداری بلندمدت دانشجویان را تضمین کنند. ارزیابی و مدیریت مستمر تصویر سازمانی، هویت و وفاداری ضروری است.

مقدمه و هدف:  پرورش رهبران شایسته در نظام های آموزشی، به ویژه در دوره نوجوانی که فرایندهای شناختی، اجتماعی و عاطفی در حال شکل گیری اند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شایستگی های رهبری نه تنها به موفقیت فردی دانش آموزان کمک می کنند، بلکه توانایی آنان را در همکاری، ارتباط مؤثر و اثرگذاری مثبت بر هم سالان افزایش می دهند. با وجود اهمیت این موضوع، برنامه های آموزشی موجود غالباً فاقد چارچوب های منسجم برای پرورش این شایستگی ها در دانش آموزان متوسطه هستند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی شایستگی های ضروری برای بالندگی رهبری در این گروه سنی و ارائه بینش های علمی برای طراحی برنامه های آموزشی و تربیتی است. روش پژوهش :این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شد. جامعه پژوهش شامل منابع علمی معتبر داخلی و خارجی منتشر شده بین سال های 2010 تا 2025 بود. پس از غربالگری نظام مند و اعمال معیارهای ورود و خروج، 36 مطالعه انتخاب و با ابزار CASP از نظر کیفیت ارزیابی شدند. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و یافته ها با مشارکت کارشناسان آموزشی پالایش و تأیید گردید. یافته ها: شایستگی های رهبری در قالب دو مضمون اصلی«منش رهبری» و«میل به دانش و مهارت افزایی» دسته بندی شدند. در مجموع، شش شایستگی کلیدی شامل ارزش ها و اخلاقیات، ویژگی های شخصیتی، رفتار کارآمد، مدیریت کارآمد، توسعه فردی و کسب مهارت های سازمانی استخراج شد. این شایستگی ها نشان دهنده تعامل میان ویژگی های فردی، محیط مدرسه و جامعه در فرآیند بالندگی رهبری هستند. بحث و نتیجه گیری: بالندگی رهبری، فرآیندی چندبُعدی، تدریجی و زمینه مند است که نیازمند رویکردهای یکپارچه آموزشی و تربیتی می باشد. یافته ها بر ضرورت طراحی برنامه های آموزشی ساختارمند، تربیت معلمان توانمند و ایجاد فرهنگ مدرسه ای حمایت کننده تأکید دارند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای 

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شناسایی عوامل موثر بر اخلاق تحصیلی در مدرسه با استفاده از تحلیل کیفی انجام شده است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و با استفاده از راهبرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد انجام شده است. نمونه گیری استفاده شده در این پژوهش، نمونه گیری خوشه ای و با شیوه نمونه گیری هدفمند بود. مبنع اصلی جمع آوری اطلاعات، انجام مصاحبه های عمیق با خبرگان، مدیران، معلمان و متخصصین حوزه آموزش تا دستیابی به اشباع نظری بوده است. در مجموع 16 مصاحبه انجام شد. نتایج تحلیل داده ها در طی سه مرحله، کدگذاری باز، کدگذاری نظری و کدگذاری انتخابی تحلیل شد. یافته ها: یافته های پژوهش که پس از انجام مراحل سه گانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل نهایی پژوهش است. نشان می دهد عوامل موثر بر اخلاق تحصیلی در مدرسه با 52 کد و در 9 مقوله سازمان دهنده و 3 مقوله اصلی شامل عوامل درون مدرسه ای(منابع انسانی، رهبری آموزشی و برنامه های آموزشی)، عوامل ساختاری(فرهنگ آموزشگاهی، مدیریت آموزشگاهی و فناوری و رسانه ها) و عوامل محیطی(عوامل خانوادگی، عوامل فرهنگی و اجتماعی و حمایت روانی و عاطفی) می باشد. بحث و نتیجه گیری: با کاربست عوامل شناسایی شده می توان مهارت های اخلاقی را به دانش آموزان آموخت تا با استفاده از آن ها بتوانند به توسعه تحصیلی و اخلاقی برسند