حسین امامی

لیزرها از مهم ترین دستاوردهای فیزیک مدرن به شمار می آیند و امروزه در طیف گسترده ای از کاربردهای علمی، صنعتی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند؛ از ارتباطات نوری و فناوری های مخابراتی گرفته تا پزشکی، اندازه گیری های دقیق و سامانه های پردازش اطلاعات. با وجود اهمیت روزافزون این فناوری، مفاهیم بنیادین لیزر و فوتونیک در بسیاری از برنامه های درسی مدارس به صورت محدود و عمدتاً نظری مطرح می شوند؛ در نتیجه دانش آموزان اغلب با کاربردهای عملی و ویژگی های فیزیکی این پدیده ها آشنایی عمیقی پیدا نمی کنند. یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش این فاصله میان مفاهیم نظری و تجربه عملی، استفاده از فعالیت های آزمایشگاهی ساده و قابل اجرا در کلاس درس است که بتوانند اصول فیزیکی لیزر را به صورت ملموس برای دانش آموزان آشکار سازند. از جمله ویژگی های مهم پرتو لیزر که در بسیاری از کاربردهای فناورانه نقش اساسی دارد، واگرایی پرتو و امکان مدولاسیون شدت نور است. واگرایی لیزر بیانگر گسترش تدریجی پرتو در هنگام انتشار است و شناخت آن برای درک رفتار پرتوهای لیزری در فاصله های مختلف اهمیت دارد. از سوی دیگر، مدولاسیون نور لیزر امکان انتقال اطلاعات از طریق تغییر شدت پرتو را فراهم می کند و اساس بسیاری از سامانه های ارتباطات نوری را تشکیل می دهد. آشنایی با این مفاهیم می تواند درک دانش آموزان از پیوند میان فیزیک نظری و فناوری های نوین را تقویت کند. با این حال، ارائه این مفاهیم در سطح دبیرستان اغلب با چالش هایی مانند نیاز به تجهیزات تخصصی یا هزینه های بالا همراه است. از این رو، در این پژوهش مجموعه ای از فعالیت های آزمایشگاهی ساده، ایمن و کم هزینه برای آموزش واگرایی پرتو لیزر و مدولاسیون نور طراحی و معرفی شده است. هدف اصلی این طرح، فراهم کردن بستری آموزشی برای درک بهتر مفاهیم لیزر و تقویت یادگیری مفهومی دانش آموزان از طریق تجربه مستقیم آزمایشگاهی است.

مدل سازی مکانی رخداد چشمه های آب زیرزمینی امکان شناسایی چشمه های جدید را، برای مصارف شرب و کشاورزی و صنعت، فراهم می آورد. هدف از این تحقیق مدل سازیِ مکانی رخداد چشمه های آب زیرزمینی، با استفاده از نمایه های ژئومرفومتری مؤثر در رخداد آنها و مدل احتمالی وزنی شاهد و بررسی کارآیی این مدل در منطقة البرز میانی است. به طورکلی، 584 چشمه در منطقة مورد مطالعه مشخص شدند که 409 (70%) چشمه ها برای آموزش و 175 (30%) چشمه ها برای اعتبارسنجی مدل وزنی شاهد به کار رفتند. چهارده شاخص مهم ژئومرفومتری مؤثر در رخداد چشمه ها، در قالب رویکرد مدل وزنی شاهد برای مدل سازی مکانی رخداد چشمه ها، برگزیده شدند. این عوامل شامل ارتفاع، درجة شیب، جهت، انحنای صفحه ای، انحنای پروفیل، شاخص رطوبت توپوگرافی، شاخص قدرت جریان، طول شیب، شاخص موقعیت توپوگرافی، سنگ شناسی، فاصله از گسل ها، تراکم گسل ها، فاصله از آبراهه ها و تراکم زهکشی می شوند. در این تحقیق، براساس مدل وزنی شاهد، عامل های جهت شیب و شاخص رطوبت توپوگرافی، به ترتیب، دارای کمترین و بیشترین تأثیر در رخداد چشمه های آب زیرزمینی اند. نقشة به دست آمده از مدل سازی مکانی رخداد چشمه ها، در چهار طبقه، با پتانسیل رخداد کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد قرار گرفت. صحت پیش بینی مدل مورد استفاده با استفاده از روش ROC بررسی شد. سطح زیرین منحنی 866/0 به دست آمد که نشان می دهد مدل وزنی شاهد، در برآورد رخداد مکانی چشمه های آب زیرزمینی در منطقة مورد مطالعه، دقت بسیار خوبی دارد.

یکی از اصلی ترین عوامل تشکیل دهنده جوامع بشری، «نیاز» است که در بستر فرهنگ بدان پاسخ گفته می شود. ارزش ها، که در قالب هنجارها تجلی می یابند، عناصر مهم سازنده فرهنگ هر جامعه اند. تحقیق و کاوش پیرامون آنها، و در ادامه، تقویت و برجسته سازی این عناصر، سبب حفظ و صیانت فرهنگ آن جامعه در برابر فرهنگ های مهاجم خواهد شد. این پژوهش، می کوشد با روش تحلیل محتوا در انوار مقدس سوره «لقمان»، به شرح و توضیح هشت نمونه از الگوهای ارزشی و هنجارهای پیرامون هریک از آنها، با استناد به آیات مبارکه این سوره بپردازد و بیان برخی از راه کارهای جامعه پذیری این عناصر، ارائه روش و راهی نو به عنوان سرآغازی برای پژوهش های مشابه در آیات سایر سوره ها و نیز مقایسه سوره ها با یکدیگر و تدوین مجموعه جامعی از الگوها و هنجارهای موردنظر فرهنگ غنی اسلام، به عنوان یگانه راه پاسخ گویی به اساسی ترین نیاز انسان، یعنی دستیابی به خوش بختی و رفاه حقیقی و ابدی، ازجمله نتایج حاصل از این تحقیق به شمار می روند.

هدف از این تحقیق، تحلیل محتوای دیدگاه های رؤسای سازمان تربیت بدنی دربارة مؤلفه های ورزش از سال 1357 تا 1388 بود. به این منظور 325 گزارش از رؤسای تربیت بدنی از روزنامة اطلاعات جمع آوری و با رویکرد روش نمونه گیری کل شمار بررسی شد. برای تحلیل محتوا از برگة کدگذاری محقق ساخته به عنوان ابزار تحقیق، پس از تأیید روایی و پایایی، استفاده شد. یافته های آزمون نشان داد بین دیدگاه های رؤسای سازمان تربیت بدنی در زمینة ورزش با رویکرد قهرمانی، حرفه ای، تفاوت معناداری وجود ندارد. اما بین دیدگاه های آنها در زمینة ورزش با رویکرد تربیتی و همگانی – تفریحی تفاوت معنادار دیده شد. باتوجه به بالا بودن حجم دیدگاه های ابزارشده در ورزش های قهرمانی و حرفه ای و نقش دیدگاه های رئیس سازمان تربیت بدنی در ایجاد نگرش و تلاش در زمینه های یادشده، به نظر میرسد باید تأکید و توجه بیشتری در صحبت های مسئولان در امر ورزش های همگانی – تفریحی و تربیتی دیده شود. در این زمینه میتوان برای سخنرانیها و اظهارنظرها از مشاوران کارشناس در حوزه های یادشده بهره برد تا در تقویت ادبیات مسئولان در این مورد اثرگذار باشند.