درخت حوزه‌های تخصصی

تهران با تنوع طبیعی، جغرافیایی و انسانی خود ظرفیت چشمگیری برای توسعه گردشگری ماجراجویانه دارد، اما بهره برداری مؤثر از این پتانسیل با چالش های ساختاری و ایمنی و مدیریتی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل چندسطحی عوامل کلیدی مدیریت توسعه پایدار گردشگری تفریحات ورزشی ماجراجویانه در تهران انجام شد. روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) و از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و محتوا توصیفی-تحلیلی بود و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، مصاحبه گروه کانونی و پرسشنامه ساختاری تفسیری گردآوری شد. در این پژوهش 13 عوامل مؤثر را در شش سطح آشکار ساخت: سطح اول شامل ایمنی، امنیت، ملاحظات زیست محیطی، جاذبه های طبیعی و زیرساخت؛ سطح دوم منابع انسانی، مدیریت و بازاریابی؛ سطح سوم عوامل اجتماعی فرهنگی و فناوری؛ سطح چهارم آموزش و پژوهش؛ سطح پنجم اقتصادی و سطح ششم سیاسی و قوانین و مقررات. بر این اساس عوامل سیاسی (متغیر1) جزو عوامل نفوذی، عوامل اقتصادی (متغیر2)، اجتماعی-فرهنگی (متغیر3)، تکنولوژی و فناوری (متغیر4)، بازاریابی (متغیر7)، آموزش و پژوهش (متغیر8)، مدیریت (متغیر9)، منابع انسانی (متغیر10)، قوانین و مقررات (متغیر13) جزو عوامل پیوندی، در نهایت عوامل زیست محیطی (متغیر5)، جاذبه های طبیعی (متغیر6)، زیرساخت (متغیر11)، ایمنی و امنیت (متغیر12) جزو عوامل وابسته در این پژوهش مشخص و شناسایی شدند. مدل پیشنهادی چارچوبی عملی برای مدیران شهری و برنامه ریزان فراهم می کند تا توسعه گردشگری ورزشی ماجراجویانه در تهران به صورت پایدار مدیریت شود. بر اساس یافته ها، اقدامات کلیدی شامل تدوین سیاست های رسمی، ایجاد زیرساخت های آموزشی و پژوهشی، توسعه مناطق ویژه گردشگری، اجرای دستورالعمل های ایمنی و تقویت همکاری ذی نفعان است. اجرای این راهبردها زمینه ساز ارتقای جایگاه تهران و توسعه پایدار شهری خواهد بود.

روش تحقیق این مطالعه در دو بخش انجام شد. بخش نخست با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون اجرا شد. مشارکت کنندگان شامل ۱۵ نفر از خبرگان آشنا با سازمان های ورزشی ایران بودند که به صورت هدفمند و معیاری انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه اکتشافی تا حد اشباع نظری ادامه یافت. روایی و پایایی داده ها با استفاده از ضریب هولستی، پی اسکات، کاپای کوهن و آلفای کرپیندورف تأیید شد. در بخش دوم، از روش تحلیل ساختاری با استفاده از نرم افزار MICMAC برای بررسی اثرات متقابل متغیرها استفاده شد. در این مرحله، پیشران های کلیدی ارزش سازی فرهنگی با رویکرد بازی وارسازی در سازمان های ورزشی شناسایی و اولویت بندی شدند. نتایج بخش کیفی، ۲۰ مضمون اولیه مرتبط با بازی وارسازی در سازمان های ورزشی شناسایی شد. تحلیل ساختاری- تفسیری نشان داد که از میان ۲۰ پیشران بررسی شده در مدل بازی وارسازی، چهار عامل انگیزش و پاداش مبتنی بر بازی وارسازی، طراحی رقابت و سطوح پیشرفت، فرهنگ سازی و ترویج ارزش های بومی و رویکردهای رهبری و مدیریت مشارکتی بیشترین تأثیر مستقیم و غیرمستقیم را داشته و در عین حال از وابستگی کمی برخوردارند؛ بنابراین به عنوان پیشران های کلیدی سیستم شناسایی شدند. این عوامل نقش محرک در ساختار آینده بازی وارسازی ایفا کرده و محور تحول دیجیتال و فرهنگی در سازمان های ورزشی به شمار می روند. سایر عوامل مانند آموزش و توسعه منابع انسانی از طریق بازی، ارزش های اخلاقی و اجتماعی در ورزش، درون زا سازی فرهنگی در طراحی بازی وار و برندسازی و ارتباطات فرهنگی ورزش بیشتر تابع تغییرات هستند. تمرکز بر پیشران های کلیدی، پیش نیاز موفقیت در طراحی و اجرای نظام بازی وارسازی فرهنگی محسوب می شود.

هدف: هدف از تحقیق حاضر شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط (SMEs) گردشگری ورزشی ساحلی در جزیره کیش بود. این پژوهش از دسته تحقیقات کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها در زمره پژوهش های توصیفی – تحلیلی بود. روش شناسی: جامعه آماری این پژوهش 15 نفر از خبرگان مدیریت ورزشی، مدیران اجرایی و کارآفرینان فعال در گردشگری ورزشی ساحلی بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. درگام نخست، با مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان و به کارگیری رویکرد تحلیل تماتیک براساس تکنیک شش مرحله ای براون و کلارک (2006)، عوامل مؤثر بر توسعه کسب وکارها (SMEs) شناسایی شد. درگام دوم، عوامل با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و ماتریس مقایسات زوجی ساعتی (1980) رتبه بندی و اولویت بندی گردید. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش حاضر پنج عامل اصلی و ۱۷ زیرمقوله شناسایی شد. بعد اقتصادی و تأمین مالی در رتبه نخست قرار گرفت، پس از آن حکمرانی چندسطحی و هم افزایی بین بخشی، بازاریابی و زنجیره ارزش، ریسک ها، ایمنی و تاب آوری و در نهایت جنبه های زیست محیطی به ترتیب در اولویت های بعدی قرار دارند. نوآوری: این پژوهش به عنوان نخستین مطالعه تخصصی در حوزه توسعه کسب وکارهای (SMEs) گردشگری ورزشی ساحلی، چارچوبی راهبردی جهت ایجاد محیطی پویا و توسعه استراتژیک اشتغال زایی و کارآفرینی ارائه می دهد. نتیجه گیری: مدیران ارشد این حوزه در جزیره کیش می توانند با تمرکز بر جذب سرمایه گذاری خارجی، شفافیت حقوقی، مشوق های مالی، همکاری بین بخشی و مدیریت ریسک، تاب آوری و ملاحظات زیست محیطی زمینه ساز توسعه و پایداری این نوع کسب وکارها شوند.