ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۱٬۲۴۱ تا ۱۱٬۲۶۰ مورد از کل ۱۱٬۲۶۸ مورد.
۱۱۲۴۱.

تأثیر توسعه زیرساخت های مقاصد گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری شهرستان گرگان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۲
امروزه مقاصد گردشگری برای دستیابی به توسعه پایدار، می بایست از زیرساخت ها، منابع و مزیت های رقابتی خود در زمینه گردشگری، بهترین استفاده را داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توسعه زیرساخت های مقاصد گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری طراحی و اجرا شد. از نظر هدف، کاربردی و دارای ماهیتی توصیفی-تحلیلی و ژرفانگرانه است. از نظر نوع روش، در گروه پژوهش های کمی است. جامعه آماری پژوهش حاضر گردشگران ورودی به شهرستان گرگان بودند. با توجه به این که تعداد حجم جامعه آماری مشخص نبود از فرمول کوکران برای حجم جامعه نامحدود استفاده شد و حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید. روش نمونه گیری در این پژوهش به صورت تصادفی ساده بود و به منظور تجزیه وتحلیل داده ای پژوهش از نرم افزارهای spss و Amos استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که با توجه به مقدار ضریب مسیر به دست آمده متغیر کیفیت زیرساخت های گردشگری با ضریب مسیر 48/0 دارای بیشترین تأثیر بر روی متغیر وابسته یعنی رقابت پذیری مجتمع های گردشگری داشته است. نتایج حاصل شده این پژوهش حاکی از آن بود که مؤلفه های حمایت از توسعه زیرساخت های اقامتی، تفریحی، خدماتی و حمل ونقل گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری شهرستان گرگان مؤثر است.
۱۱۲۴۲.

تحلیل عدم قطعیت های توسعه شهری با رویکرد آینده پژوهی و سناریو نویسی فضایی (مطالعه موردی؛ شهر خرمشهر)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۷
توسعه شهری در شهرهای مرزی و آسیب دیده از جنگ با سطوح بالایی از عدم قطعیت های ساختاری، اقتصادی، اجتماعی و فضایی مواجه است که برنامه ریزی خطی و کوتاه مدت قادر به پاسخ گویی به آن ها نیست. شهر خرمشهر به عنوان یکی از مهم ترین شهرهای مرزی جنوب غرب ایران، در دهه های اخیر با چالش های پیچیده ای در مسیر توسعه شهری روبه رو بوده است که ریشه در شرایط ژئوپلیتیکی، تحولات اقتصادی، ضعف زیرساخت ها و ناپایداری های محیطی دارد. هدف پژوهش حاضر تحلیل عدم قطعیت های مؤثر بر توسعه شهری خرمشهر و تدوین سناریوهای فضایی آینده با استفاده از رویکرد آینده پژوهی و تحلیل های آماری پیشرفته است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی ترکیبی از روش های کمی و تحلیلی است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه محقق ساخته و با مشارکت متخصصان حوزه جغرافیای شهری، برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری گردآوری شده است. تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و استفاده از آزمون های آماری شامل تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که عدم قطعیت های اقتصادی، نهادی و ژئوپلیتیکی بیشترین تأثیر را بر آینده توسعه فضایی خرمشهر دارند. بر اساس پیشران های کلیدی شناسایی شده، سه سناریوی فضایی شامل سناریوی توسعه پایدار بندری، سناریوی تداوم وضعیت موجود و سناریوی افول فضایی تدوین شده است. یافته های پژوهش می تواند به عنوان مبنایی علمی برای تصمیم گیری راهبردی و سیاست گذاری توسعه شهری در شرایط عدم قطعیت مورد استفاده قرار گیرد.
۱۱۲۴۳.

Drivers of Land Commodification in the Western Urban–Rural Areas of Guilan Province, Northern Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
Purpose- Land commodification is a process through which land shifts from being a productive, ecological, and social resource to a speculative asset and a vehicle for capital accumulation. Over the past decade, this process has intensified across the urban and rural zones of western Gilan Province, resulting in widespread villa construction, unregulated land-use conversions, increasing pressure on agricultural lands, spatial fragmentation, and the weakening of rural development. Despite the significance of this phenomenon, previous studies have rarely undertaken a systematic identification of the key driving forces shaping this complex dynamic. Design/methodology/approach- Addressing this gap, the present study first identified a broad set of factors influencing land commodification through semi-structured interviews with local experts, managers, and stakeholders (145 participants). Following a screening and consensus-building process with 10 spatial-planning specialists, 59 final variables were extracted and subjected to structural analysis using a cross-impact matrix in MICMAC software. In addition, survey data from 300 local residents were employed to capture lived experiences, validate the operational mechanisms, and complement the analytical outcomes. Finding- MICMAC results reveal that the absence of deterrent regulations and effective oversight mechanisms, weak agricultural support policies, fragmented land governance, the expansion of non-strategic tourism, and the increasing attractiveness of converting liquidity into land function as the principal driving variables. These drivers reinforce a self-amplifying cycle—characterized by rising land prices, intensified speculation, withdrawal of agricultural lands from production, and rapid villa development—that ultimately fosters spatial instability and undermines rural development. Originality/value– By mapping the causal structure and identifying the key drivers, this study provides an evidence-based foundation for targeted policy interventions aimed at regulating land commodification and enhancing spatial–rural sustainability in western Gilan.
۱۱۲۴۴.

Explaining the Challenges of Establishing Women's Cooperatives in Rural Areas (Case Study: Dizajabad Rural, Zanjan County)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۳
Purpose- Rural women’s cooperatives play a crucial role in improving livelihoods, fostering economic independence, and empowering women in rural communities. However; these cooperatives face multiple challenges that can affect their performance and sustainability. Accordingly, this study seeks to assess the feasibility of establishing a women's cooperative and to analyze the challenges facing rural women's cooperatives in Dizajabad rural. Design/methodology/approach- This research is applied in purpose and employs both quantitative and qualitative paradigms. The statistical population in the quantitative section consisted of women in Dizajabad rural. In contrast, the qualitative section included women participating in business training courses and experts from the Zanjan Province Cooperative Office. The sample size in the quantitative part was determined as 292 using Cochran's formula. Data collection tools included a researcher-made questionnaire and interviews, with the questionnaire’s reliability confirmed by a Cronbach’s alpha of 0.78. Data analysis employed a one-sample t-test for the quantitative section and grounded theory for the qualitative section. Qualitative data were gathered through direct observation and semi-structured interviews, then analysed using open, axial, and selective coding. Findings- Results of the one-sample t-test indicated that socio-cultural factors provide favorable conditions for the formation of women’s cooperatives, while economic indicators were not evaluated as favorable. Furthermore, qualitative findings revealed 18 initial concepts from interviews regarding challenges to cooperative formation, categorised into four dimensions: policy-making, social, economic, and individual. Key barriers included weak legislation, poor planning, lack of investment and financial support, weak local management, insufficient supervision, lack of coordination among institutions, existence of parallel organisations, inadequate facilities, insecurity in the business environment, low risk-taking, weak individual capabilities, limited technical knowledge, poor market awareness, lack of education and training, and delinquency. Originality/Value- Rural women’s cooperatives, by creating employment opportunities, enhancing specialised skills, and strengthening individual and collective capacities, play a significant role in the economic and social empowerment of women. By increasing women’s active participation in production and decision-making processes, these institutions contribute to improved household livelihoods, sustainable development, and the strengthening of human capital in rural communities.
۱۱۲۴۵.

Investigating the Impact of Economic, Social-cultural, Environmental and Spatial Factors on Return Migration in Rural Areas (Case Study: Bandar Khamir County)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۲
Purpose- Increasing economic pressures, environmental degradation, and public health challenges in urban areas have been identified as key drivers motivating individuals to return to rural regions. This study examines the influence of economic, socio-cultural, environmental, and spatial factors on return migration to rural areas, focusing on Bandar Khamir County in Iran as a case study. Design/methodology/approach- This study employed a descriptive-analytical approach and a quantitative method. The statistical population included Bandar Khamir residents, and a sample of 300 people was selected using a simple random sampling method. A researcher-developed Return Migration Questionnaire was utilised to examine the research variables. This questionnaire was designed to cover four factors: economic, social-cultural, environmental, and spatial factors. Several professors and experts verified the face validity of this scale, and its reliability was assessed using Cronbach's alpha, which produced a coefficient of 0.90. This is regarded as a highly satisfactory value for the questionnaire. The study utilized LISREL for structural analysis to verify the measurement model's validity, and SPSS for statistical processing. Specifically, the Chi-square test was calculated using SPSS version 23. Findings- The results showed that economic, socio-cultural, environmental, and spatial factors all have a positive and statistically significant effect on return migration. Economic factors had the strongest impact (β = 0.929; R² = 0.863), explaining 86.3% of the variance in return migration. Environmental (β = 0.923; R² = 0.852) and socio-cultural factors (β = 0.907; R² = 0.822) also demonstrated strong explanatory power, while spatial factors showed a comparatively lower but still significant effect (β = 0.805; R² = 0.648). Chi-square test results confirmed all four hypotheses at p < 0.001 (df = 299). Economic factors had the highest association with return migration (χ² = 172.534), followed by spatial (χ² = 118.421), environmental (χ² = 97.842), and socio-cultural factors (χ² = 83.327). Overall, the findings indicate that all four dimensions significantly influence return migration behavior, with economic determinants playing the most prominent role. Research limitations/implications - The study relied exclusively on a self-report questionnaire as the sole instrument for data collection. Participant selection was limited to migrants, meaning the findings reflect only this specific group's perceptions rather than a multi-stakeholder perspective. Practical implications - The results of this study have a significant impact on the development of public policies related to return migration. In conclusion, this study demonstrated that return migration to Bandar Khamir is driven by a complex set of issues, influenced by economic, social-cultural, environmental and spatial factors. Return migration represents a viable strategy for rural revitalization and balanced regional development. The findings suggest that addressing urban crises requires investing in rural alternatives. 
۱۱۲۴۶.

Spatial Analysis of Factors Influencing the Development of Rural E-Tourism Approaches (Case Study: Tourism Destination Villages of Amol County)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۵
Purpose- E-tourism serves as a transformative tool for enhancing tourism services; by providing high-quality digital experiences, it significantly contributes to tourist attraction and satisfaction. This research aims to identify the factors influencing the formation of rural e-tourism approaches and to conduct a spatial analysis of these factors across the destination villages of Amol County. Design/methodology/approach- This study is applied in purpose and utilizes a descriptive-analytical methodology. Data collection was conducted through a combination of library research and field surveys using questionnaires. To analyze the spatial distribution and hierarchy of the sampled villages in the Larijan District, the Marcos method was employed. The dimensions of the e-tourism variable investigated include cultural acceptance, supportive-managerial policies, infrastructure, and information systems. To determine the relative importance of these dimensions, weights were assigned using the Analytic Hierarchy Process (AHP) based on expert opinions. Findings- The results indicate that the indicators of "support for private organizations for investment in e-commerce" (final weight: 0.06), "necessary legal and regulatory frameworks" (final weight: 0.05), and "utilization of specialized and trained human resources in e-tourism" (final weight: 0.04)—all subsets of the Supportive-Managerial Policies component—ranked first to third, respectively. These are identified as the most critical indicators for sustainable rural development. Consequently, "Supportive-Managerial Policies" emerged as the most influential component (weight = 0.49), followed by "Software/Information Systems" (0.22), "Infrastructure" (0.18), and "Cultural Acceptance" (0.09). Furthermore, the spatial analysis of the Larijan District reveals that the villages of Ab-e Garm, Ab-e Ask, and Ira fall within the green spectrum of the spatial model, indicating an unfavorable status regarding e-tourism development.
۱۱۲۴۷.

شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق پذیری سند ملی آمایش سرزمین در ایران با رویکرد آینده نگاری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۳
سند ملی آمایش سرزمین به عنوان برنامه ای راهبردی برای توسعه متوازن و پایدار کشور تدوین شده است، اما تجربیات گذشته نشان داده که اجرای کامل آن با چالش های متعددی روبرو بوده است. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر تحقق پذیری سند ملی آمایش سرزمین مصوب 1399 با رویکرد آینده نگاری است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکردی توصیفی-تحلیلی و اکتشافی انجام شده است. جامعه آماری شامل 11 نفر از متخصصین و کارشناسان است که از طریق نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شده اند. روایی ابزار تحقیق توسط سه متخصص حوزه پژوهش تأیید گردید. داده ها از طریق منابع کتابخانه ای در بخش نظری و تکنیک دلفی در بخش عملی جمع آوری شد. در نهایت 47 عامل مؤثر شناسایی شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل اثرات متقاطع و نرم افزار میک مک استفاده گردید تا میزان تأثیرگذاری عوامل اولیه بر یکدیگر ارزیابی شود. نتایج نشان می دهد که عواملی چون ارائه الگوهای همسان برای توسعه شهرستان ها، نامشخص بودن الزامات تحقق پذیری سیاست ها، عدم حضور نهادهای دخیل، غفلت از ارائه راه حل های اجرایی، عدم توجه به اصول اقتصاد مقاومتی و توسعه درون زا و کم توجهی به مسائل محیط زیستی و اجتماعی بیش ترین تأثیر را در عدم تحقق سند دارند. این یافته ها می تواند به بهبود فرآیند اجرای سند و دستیابی به اهداف آن کمک کند.
۱۱۲۴۸.

ارزیابی تطبیقی مؤلفه های مؤثر بر بروز جرم در محله های شهری، مطالعه موردی: شهر اردبیل(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۳
لازمه داشتن شهری پویا با ابعاد پایدار، تأمین امنیت و کاهش وقوع جرائم در این سکونتگاه می باشد. این موضوع در کنار برآورد نیازهای اساسی از ارکان اصلی در توسعه شهرها قلمداد شده است. از این رو شناسایی و بررسی مولفه های موثر بر بروز جرم برای اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و کاهش زمینه وقوع جرم ضروری است. هدف از انجام این پژوهش سنجش تطبیقی مولفه های موثر بر بروز جرم در محلات مرفه و غیر مرفه سکونتگاه های شهری اردبیل می باشد. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و به روش کمی پیمایشی با لحاظ رویکرد ساختاری به انجام رسیده است. جامعه آماری این تحقیق را ساکنان محلات (شهرک آزادی و رضوان) بعنوان مرفه و برخوردار و (آراز علی و ایران آباد) بعنوان غیرمرفه و کم برخوردار شهر اردبیل تشکیل می دهند. با توجه به جامعه آماری 31605 نفری، حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران تعداد 380 به دست آمد. برای تحلیل داده های پژوهش از آزمون های آماری T-test ، T تک نمونه ای و آزمون همبستگی پیرسون در قالب نرم افزار SPSS استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشان داد که در محلات مرفه همه مولفه های موثر در بروز جرم بالاتر از حد متوسط(میانگین 3) و در وضعیت بهتری ارزیابی می شود ولی در محلات غیر مرفه همه مولفه ها پایین تر از حد متوسط(میانگین 3) و در وضعیت نامناسبی ارزیابی می گردد. همچنین مولفه های سه گانه پژوهش(کیفیت سکونت، کیفیت منظر و امنیت اجتماعی) و شکل گیری جرم در هر دو نوع محله رابطه معنی دار و مستقیم وجود دارد. به طوری که با ارتقاء هر کدام از مولفه ها، وقوع جرم به شکل چشمگیری کاهش می یابد.
۱۱۲۴۹.

تحلیل اقتصادی مصرف انرژی در تولید پیاز روستاهای دشت تبریز(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
در دنیای کنونی انرژی دیگر صرفاً یک نهاده تولیدی نیست، بلکه عاملی راهبردی در بهره وری و پایداری فعالیت های روستایی و کشاورزی به شمار می رود که مدیریت بهینه آن می تواند ساختار تولید را متحول سازد. ارتباط انرژی نهاده ها و ستاده های کشاورزی نه تنها بر کمیت و کیفیت تولید تأثیر می گذارد، بلکه نقش مهمی در پایداری منابع و سازگاری سامانه های زراعی با چالش های محیطی و تغییرات اقلیمی ایفا می کند. بدین ترتیب، هدف اصلی مطالعه حاضر تحلیل اقتصادی مصرف انرژی در تولید پیاز روستاهای دشت تبریز است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل پرسش نامه از 140 کشاورز پیازکار مناطق روستایی دشت تبریز در سال زراعی 02- 1401 جمع آوری شد. تبدیل داده ها به میزان انرژی با استفاده از هم ارزهای استاندارد صورت گرفت. برای دست یابی به هدف تحقیق، انواع توابع تولید انعطاف پذیر برآورد شد و در نهایت تابع درجه دوم تعمیم یافته به عنوان مدل مطلوب انتخاب شد. نتایج نشان داد که انرژی تولیدی پیاز به طور معنی داری تحت تأثیر انرژی نهاده های بذر، نیروی کار، کود حیوانی و کود شیمیایی قرار دارد. بر اساس نتایج، مقادیر کشش های تولید نهاده های بذر و کود حیوانی به ترتیب0.81 و 0.2 به دست آمد که نشانگر استفاده اقتصادی از آنها است، در حالی که کشش نهاده های نیروی کار (1.02) و کود شیمیایی (1.16) بیانگر استفاده کمتر از حد مجاز (ناحیه اول) است. از آنجا که از نهاده های نیروی کار و کود شیمیایی کمتر از حد اقتصادی استفاده می شود، بهتر است کشاورزان ضمن رعایت ملاحظات زیست محیطی مصرف این دو نهاده را افزایش دهند. طبیعتاً مصرف بهینه نهاده ها نقش مؤثری در ارتقاء بهره وری عوامل ایفا می نماید.
۱۱۲۵۰.

واکاوی وضعیت رضایت مندی روستاییان از اجرای طرح های هادی روستایی (مطالعه موردی: بخش ادیمی شهرستان نیمروز)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۸
تحقیق حاضر با هدف واکاوی وضعیت رضایت مندی روستاییان بخش ادیمی شهرستان نیمروز از اجرای طرح های هادی روستایی انجام شد. این پژوهش به لحاظ پارادایم، کمی، برمبنای هدف، کاربردی و از لحاظ کنترل متغیر های مورد مطالعه، غیر آزمایشی است که به صورت پیمایشی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق را تمامی روستاییان بخش ادیمی شهرستان نیمروز تشکیل می دهند. حجم نمونه با استفاده از جدول بارتلت و همکاران 200 نفر تعیین و برای نمونه گیری از روش تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب (بر حسب روستاهای محل اجرای طرح) استفاده شد. باتوجه به شاخص های محاسبه شده، پایایی و روایی مدل تأیید شد. نتایج حاصل از رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری حاکی از آن است که متغیرهای اقتصادی (0.745=β)، کالبدی (0.638=β) و اجتماعی (0.594=β) تأثیر مثبت و معنی داری بر رضایت مندی روستاییان بخش ادیمی شهرستان نیمروز از اجرای طرح های هادی روستایی دارند و 0.56 از تغییرات متغیر وابسته رضایت مندی روستاییان بخش ادیمی شهرستان نیمروز از اجرای طرح های هادی روستایی توسط متغیرهای مستقل موصوف تبیین می شود. یافته های این تحقیق در راستای سیاستگذاری های اصولی به منظور ارتقای برنامه های توسعه روستایی و موفقیت در این زمینه می تواند به منظور اصلاح سیاست گذاری ها، بهبود فرآیندهای اجرایی و ارتقاء کیفیت زندگی در مناطق روستایی، توسط برنامه ریزان و سیاست گذاران مربوطه مورد استفاده قرار گیرد.
۱۱۲۵۱.

واکاوی موانع توسعه کشت محصول سالم (مطالعه موردی: روستای برآفتاب در استان کهگیلویه و بویر احمد)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
امروزه به دلیل نگرانی مصرف کنندگان از کیفیت و ایمنی مواد غذایی متداول، تقاضا برای محصولات سالم رو به افزایش است. بنابراین، شناسایی موانع و مشکلات تولید این نوع محصولات می تواند یک نقطه شروع مهم برای توسعه آن باشد. در این راستا، مطالعه حاضر نیز با هدف شناسایی و بررسی موانع کشت محصول سالم انجام شده است. جامعه مورد پژوهش باغداران سالم کار روستای بر آفتاب واقع در استان کهگیلویه و بویر احمد بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی 15 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته جمع آوری و در قالب سه مرحله کد گذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. مطابق نتایج، موانع اقتصادی، فنی - تولیدی، فرهنگی - آموزشی و قانونی – نهادی از مهم ترین موانع کشت محصولات سالم بوده است. بنابراین، برای غلبه بر این موانع، ارائه راهکارهایی مانند حمایت از باغداران سالم کار با ایجاد انجمن ها و تشکل های تولیدکنندگان محصولات سالم، افزایش خدمات خرید تضمینی و بیمه محصولات سالم، ارائه تسهیلات با نرخ بهره پایین، تدوین و اجرای استانداردهای ملی برای تولید محصولات سالم، ایجاد و توسعه سیستم های گواهی دهی برای محصولات سالم و تسهیل بازاریابی با همکاری تمام ذی نفعان در بخش کشاورزی توصیه می شود. ------------------------------------------------------------------- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- -- - --- -- -- - -- - -- -- - - -- -- -
۱۱۲۵۲.

بررسی عوامل مؤثر بر تمایل به تعدد فرزندآوری از دیدگاه زنان و مردان روستایی سیستان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۵
کاهش میزان باروری در ایران به عنوان یکی از چالش های مهم گذار جمعیت شناختی مطرح است. در این میان، بررسی الگوهای باروری در مناطق مختلف کشور از جمله مناطق روستایی سیستان، می تواند به شناخت بهتر عوامل مؤثر بر این پدیده کمک کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تمایل به تعدد فرزندآوری در خانواده های روستایی سیستان انجام شد. داده های میدانی مورد نیاز مطالعه از روش پیمایشی (پرسش نامه و مشاهده مستقیم) در سال 1403 جمع آوری شد. نمونه آماری تحقیق را تعداد 105 زن و مرد 65- 18 ساله روستاهای سیستان تشکیل داده اند که به صورت تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که در بعد اقتصادی، تأثیر افزایش سطح درآمد و اشتغال مردان به ترتیب با ضریب 4.58 و 2.12 و در بعد اجتماعی، تمایل به فرزندآوری بیشتر و تأثیرگذاری شرکت بیشتر زنان و مردان در آیین های مذهبی به ترتیب با ضریب 4.36 و 3.45 بر نگرش و تمایل به افزایش تعدد فرزندان به طور معنی داری اثرگذار است. همچنین بر اساس نتایج، حد مطلوب تعداد فرزندان از دیدگاه زنان و مردان روستایی پنج فرزند است به طوری که بالاتر از آن والدین تمایلی به فرزندآوری ندارند. همچنین سن با ضریب 0.7 و شاغل بودن زنان با ضریب 2.12 به عنوان متغیرهای پیش بینی کننده با تأثیر منفی برای داشتن چهار فرزند یا بیشتر عمل می کنند.
۱۱۲۵۳.

ارزیابی پیامدهای ژئوپلیتیکی حضور پناهندگان و تبعات امنیتی آن (مطالعه موردی: مقایسه تطبیقی دو استان کرمانشاه و خراسان رضوی)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۷
مهاجرت و پناهندگی موضوعی جهانی است که تبعات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی برای جامعه مقصد و مهاجران دارد. این پژوهش ورود، خروج و حضور اتباع عراقی و افغانی در استان های خراسان رضوی و کرمانشاه را بررسی می کند. داده ها شامل منابع کتابخانه ای و پرسشنامه میدانی از ۲۰ کارشناس و ۲۴۲ شهروند بود. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با استفاده از استدلال استقرایی و آزمون تی مستقل است. نتایج نشان داد اتباع عراقی عمدتاً در دو دوره وارد ایران شده و پس از بازگشت به کشور خود، جمعیت محدود در کرمانشاه ذوب شده اند؛ در حالی که در خراسان رضوی، اتباع افغانی در چهار دوره به طور تدریجی وارد شده و در شهرها و مهمان شهرها سکونت یافته اند. آزمون تی مستقل تفاوت معناداری در تأثیر اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی-سیاسی اتباع بین دو استان نشان داد (p<0.05)، به طوری که تأثیرات در خراسان رضوی چشمگیرتر است. علل این تفاوت ها شامل پایان پناهندگی اتباع عراقی، محدودیت سکونت افغانی ها در کرمانشاه و حل شدن جمعیت عراقی در جامعه محلی است.
۱۱۲۵۴.

خوانش چارچوب نظری آشوب- پیچیدگی در حکمروایی خوب شهری (نمونه موردی: شهر سنندج)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
شهرهای امروزی به مثابه سامانه های پیچیده و پویا، نیازمند رویکردهای تحلیلی نوینی هستند که از محدودیت های مدل های خطی فراتر روند. پژوهش حاضر در ادامه مطالعه پیشین نویسندگان و با هدف کاربست نظریه آشوب-پیچیدگی در حکمروایی خوب شهری سنندج پرداخت. پرسش محوری این مطالعه آن بود که مؤلفه های کلیدی نظریه آشوب-پیچیدگی، از جمله خودسازمان دهی، پویایی های غیرخطی و حساسیت به شرایط اولیه ، چگونه می توانند در مواجهه با چالش های ملموس مدیریت شهری سنندج، به ابزارهای کارآمد سیاست گذاری تبدیل شوند؟ روش پژوهش سناریونویسی پویا و استفاده از مدل سازی تعاملات پیچیده نهادی بود، یافته ها نشان داد، شاخص های مدل الگوی پارادایم حکمروایی خوب شهری سنندج، ضمن پوشش شاخص های جهانی حکمروایی خوب شهری، دو مزیت کلیدی تناسب بیشتر با ویژگی های محلی و قابلیت مدیریت بهتر پویایی های غیرخطی شهری را داشتند. در این راستا با به کارگیری روش سناریونویسی، امکان سنجی و پیامدهای کاربرد این نظریه در حکمروایی خوب شهری تحلیل شده است. یافته ها نشان داد شاخص های مدل توسعه یافته برای سنندج، ضمن پوشش شاخص های جهانی حکمروایی خوب شهری، دو مزیت کلیدی تناسب بیشتر با ویژگی های محلی و قابلیت مدیریت بهتر پویایی های غیرخطی شهری را داشتند. نتایج نشان داد این پژوهش نه تنها الگویی پیشنهادی برای شهر سنندج ارائه می دهد، بلکه چارچوبی انعطاف پذیر برای شهرهای با شرایط مشابه طراحی می کند که می تواند تصمیم گیران شهری را با نوآوری در حل مسائل و مدیریت عدم قطعیت های ذاتی سامانه های شهری یاری رساند.
۱۱۲۵۵.

جایگاه شهرهای جدید و مسکن قابل استطاعت در تعادل بخشی به مسکن شهری (نمونه مورد مطالعه: شهر جدید سهند)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۶
یکی از شیوه های فائق آمدن بر مشکلات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی موجود در کلان شهرها طراحی، ایجاد و توسعه شهرهای جدید در حوالی آنهاست. در این راستا پرداختن به موضوع مسکن قابل استطاعت، با هدف بهبود زندگی خانواده های کم درآمد در دستور کار بسیاری از دولت ها قرار گرفته است. مسکن قابل استطاعت معمولا به مسکنی گفته می شود که برای خانواده های خاص واجد شرایط که درآمد آن ها برای دستیابی به مسکن شایسته در بازار کافی نیست، قابل دسترسی باشد شهر تبریز طی چند دهه اخیر به علت موقعیت خاص اجتماعی و اقتصادی همه ساله سرریزه های جمعیتی روستاها و شهرهای پیرامونی شده که مشکلاتی را در زمینه مسکن به وجود آورده است. قسمتی از این مشکل با مساکن قابل استطاعت مسکن مهر مرتفع شده است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی وضع موجود فاز اول شهر سهند با استفاده از داده های کمی و کیفی طرح جامع شهر سهند پرداخته شده است. از ابزار های تجزیه و تحلیل داده ها شاخص موران در نرم افزار Arc GIS اشاره کرد. نتایج به دست آمده: وضعیت دسترسی به انواع خدمات شهری در محدوده فاز 1 شهر جدید سهند مطلوب بوده و ساکنان این فاز از دسترسی مناسب تری به انواع کاربری های خدماتی برخوردارند. همچنین در وضعیت توزیع انواع خدمات شهری نیز مشخص گردید که خدمات اداری انتظامی، پارک و فضای سبز و ورزشی از الگوی توزیع تصادفی برخوردار هستند و کاربری آموزشی نیز از الگوی خوشه ای با تمرکز پایین برخوردار است. کاربری درمانی به دلیل تعداد کمی که دارد از الگوی توزیع خاصی برخوردار نیست. لذا با استفاده از نتایج حاصله توجه بیشتر به مناطق نامناسب از جهت برخورداری از خدمات شهری را آشکار می سازد و بدیهی است که باید در برنامه ریزی های بهبود وضعیت مسکن و سایر برنامه ها مناطق نامناسب را در اولویت قرار داد تا بتوان به تعادل منطقی دست یافت.
۱۱۲۵۶.

تبیین راهبردهای شهر هوشمند پایدار دوستدار سالمند (مطالعه موردی: شهر سمنان)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۵
سالمندی به عنوان یکی از چالش های اساسی چند دهه ی اخیر بروز پیدا کرده است و اندیشمندان و جامعه شناسان بزرگ از به صدا درآمدن زنگ خطر بحران سالمندی می گویند. آنها از پیش بینی افزایش چشمگیر تعداد افراد سالمند نسبت به سایر افراد در دهه های آینده خبر می دهند. سالمندان در این دوران دارای نیازهای و خواسته های متفاوتی با دوران قبل از سالمند شدن می باشند. از طرفی با پیشرفت فناوری و تکنولوژی های هوشمند شاهد طرح مفهوم شهر هوشمند و پس از آن شهر هوشمند پایدار هستیم و احتمالاً سالمندان نسل های آتی به مراتب بیشتر درگیر تکنولوژی های روز خواهند بود. بر این اساس این پژوهش در پی آن است تا به تبیین راهبردهای شهر هوشمند پایدار دوستدار سالمند در شهر سمنان بپردازد و اشتراکات احتمالی بین دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار را استخراج نماید. این پژوهش که از نوع کاربردی می باشد و روش مورد استفاده در آن توصیفی-تحلیلی است؛ برای گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و مطالعه اسناد موجود بهره جسته شده است و همچنین جهت تحلیل داده های بدست آمده از نرم افزار MAXQDA استفاده نموده است. بدین صورت که اسناد بدست آمده از منابع مختلف پس از ارزیابی اولیه وارد نرم افزار شده اند تا کدگذاری بر آنها اعمال شود. پس از پایان کدگذاری چهار عامل با زیرمعیارهای متناظر آنها استخراج گردید که معیارهای مشترک میان دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار می باشند. این معیارها عبارتند از: حمل و نقل هوشمند سالمندان، سلامت هوشمند سالمندان، مشارکت هوشمند سالمندان و زیرساخت های هوشمند و فضاهای دوستدار سالمند. این پژوهش به این نتیجه رسید که دو مفهوم شهر دوستدار سالمند و شهر هوشمند پایدار دو مفهوم کاملاً جدا از هم نیستند و دارای اشتراکاتی می باشند که این اشتراکات بیانگر مکمل بودن این دو مفهوم می باشد. در پایان پژوهش، راهبردها و سیاست هایی جهت اجرا در شهر سمنان پیشنهاد گردیده است.
۱۱۲۵۷.

شناسایی و اولویت بندی ابعاد و راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی در شهر اهواز با تاکید بر بقاع متبرکه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۵
گردشگری مذهبی، به عنوان زیرشاخه ای حیاتی از گردشگری فرهنگی، نه تنها جایگاه مهمی در سطح جهانی دارد، بلکه می تواند به عنوان موتور محرک اقتصادی و اجتماعی عمل کرده و از طریق افزایش درآمد و بهبود زیرساخت ها، به ویژه در نواحی کمتر توسعه یافته و حاشیه ای، منافع قابل توجهی را به ارمغان آورد. ایران به دلیل جاذبه های مذهبی فراوان، از جمله بقعه متبرکه علی بن مهزیار اهوازی که یکی از قطب های مذهبی مهم استان خوزستان است، مقصدی جذاب برای زائران محسوب می شود و پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران دارد. با درک این اهمیت، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی ابعاد و راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی در شهر اهواز با تأکید بر این بقعه متبرکه انجام شده است. این مطالعه از روش تحقیق آمیخته (کیفی و کمی) استفاده کرده است؛ در مرحله کیفی، با تحلیل مضمون مصاحبه ها با صاحب نظران، چهار بُعد اصلی و هجده راهبرد فرعی شناسایی شدند. در مرحله کمی، با استفاده از روش پیمایشی و تحلیل داده ها از طریق فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی شهودی(Intuitionistic Fuzzy AHP)، ابعاد و راهبردهای شناسایی شده توسط کارشناسان صنعت گردشگری اولویت بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که از دیدگاه متخصصان، چهار بُعد حیاتی در توسعه گردشگری مذهبی به ترتیب اهمیت عبارتند از: «راهبردهای بازاریابی»، «آموزش و توسعه منابع انسانی»، «تقویت ساختارهای مدیریت اجرایی» و «پیاده سازی فناوری اطلاعات» در نهایت، بر اساس این اولویت بندی، پیشنهادهای اجرایی و پژوهشی برای ارتقاء جایگاه گردشگری مذهبی اهواز ارائه گردید.
۱۱۲۵۸.

تاثیر تغییرات جوی (دما و بارش و رطوبت) بر روند فرونشست زمین در استان کرمانشاه: مطالعه موردی 13 ایستگاه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
پدیده های طبیعی همواره در تعیین کیفیت زندگی انسان نقشی بنیادین داشته اند و یکی از جلوه های مهم این پدیده ها، تغییر شکل و جابه جایی سطح زمین از جمله فرونشست است. با توجه به گستردگی پیامدهای تغییر اقلیم بر سامانه های طبیعی و جایگاه آن به عنوان یکی از مهم ترین چالش های جهانی، بررسی دقیق سازوکارهای اقلیمی ضرورتی اجتناب ناپذیر محسوب می شود. اقلیم به عنوان رکن محوری اکوسیستم ها، نسبت به تغییرات حتی اندک، حساسیت بالایی دارد و این تغییرات می توانند اثرات قابل توجهی بر مؤلفه های زیستی و محیطی برجای گذارند. در پژوهش حاضر، روند تغییرات ماهانه و سالانه عناصر اقلیمی شامل دمای حداقل، دمای حداکثر، دمای میانگین، رطوبت نسبی و بارش در ۱۳ ایستگاه سینوپتیک استان کرمانشاه طی یک دوره آماری ده ساله تحلیل شده است. به منظور پهنه بندی و برآورد مقادیر مکانی، از روش میان یابی وزن دهی معکوس (IDW) بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیل نقشه های هم دما نشان می دهد که ایستگاه کنگاور، به دلیل ارتفاع بیشتر، کمترین مقدار دمای حداقل را تجربه می کند؛ در حالی که ایستگاه کم ارتفاع سومار بیشترین دمای حداقل را داراست. از نظر بارش ماهانه، ایستگاه جوانرود به عنوان پربارش ترین و ایستگاه سومار به عنوان کم بارش ترین نقطه در منطقه شناخته شدند. الگوی کلی بارش در استان روندی کاهشی از شمال به جنوب دارد و ایستگاه های روانسر و جوانرود به عنوان هسته های بارشی اصلی شناسایی شدند. همچنین رطوبت نسبی با کاهش عرض جغرافیایی، کاهش یافته و بیشترین مقدار آن در ایستگاه کنگاور و کمترین مقدار در ایستگاه سومار مشاهده شد که بیانگر نقش ارتفاعات و وجود منابع آبی در عرض های بالاتر است.
۱۱۲۵۹.

ارزیابی و پهنه بندی اقلیم کشاورزی کشت اسپرس و یونجه با استفاده از روش های فرایند تحلیل سلسله مراتبی و ترکیب خطی وزنی در محیط GIS (مطالعه موردی: استان اردبیل)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۵
هواشناسی کشاورزی به دنبال کشف و تعریف اثرات و درنتیجه کاربرد علوم جوی در کشاورزی نوین است. انجام عملیات کشاورزی، بدون لحاظ کردن شرایط جوی و پارامترهای هواشناسی، منجر به خسارات احتمالی فراوان می گردد. هدف از این تحقیق ارزیابی و پهنه بندی آب و هواشناسی کشاورزی کشت علوفه اسپرس و یونجه در محیط GIS در استان اردبیل است. در این تحقیق، از داده های اقلیمی (بارش، متوسط دما، کمینه دما و بیشینه دما) 11 ایستگاه سینوپتیک در طول سی سال (1369-1399) و از داده های محیطی (ارتفاع، شیب و عمق خاک) استفاده گردید. برای تحلیل داده ها از روش های AHP و WLC استفاده گردید. نتایج مقایسه زوجی معیارها با روش AHP؛ درکشت اسپرس نشان داد که؛ بارش سالانه با وزن 340/0، دمای متوسط 242/0، دمای بیشینه 121/0، ارتفاع 094/0، عمق خاک 071/0 و شیب زمین 069/0 و همچنین درکشت یونجه بارش سالانه با وزن 330/0، دمای متوسط 224/0، دمای بیشینه 098/0، ارتفاع 066/0، عمق خاک 023/0 و شیب زمین 056/0 به ترتیب بیشترین تأثیر را درکشت یونجه دارند. هریک از داده های موردمطالعه به صورت جداگانه برای کشت اسپرس و یونجه با روش WLC ارزش گذاری و پهنه بندی شدند. با تلفیق معیارها به روش همپوشانی در محیط GIS پهنه بندی آب و هواشناسی کشاورزی اسپرس و یونجه در سطح استان اردبیل تهیه شد و نتایج نشان داد که؛ حدود 29 درصد خیلی مناسب، 41 درصد مناسب، 26 درصد کمی مناسب و 4 درصد نامناسب برای کشت علوفه اسپرس و حدود 22 درصد خیلی مناسب، 31 درصد مناسب، 23 درصد کمی مناسب و 24 درصد نامناسب برای کشت علوفه یونجه می باشند؛ بنابراین هردو علوفه موردمطالعه شرایط مناسب را برای کشت در استان اردبیل دارند.
۱۱۲۶۰.

بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء زیست پذیری با رویکرد حکمروایی شهری، مطالعه موردی: شهر بوشهر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۴
افت کیفیت زندگی شهری در اثر بروز مشکلات پیچیده در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی از جمله افزایش روزافزون بیکاری، فقر و نابرابری، کیفیت و کمیت نامطلوب خدمات، کمبود زیرساخت های مناسب شهری، افزایش آلودگی های زیست محیطی، توسعه بافت های فرسوده و ناکارآمد، حاشیه نشینی و گسترش آسیب های اجتماعی، و ناتوانی نظام سنتی و تمرکزگرای مدیریت شهری، اهمیت بهره گیری از الگوی حکمروایی خوب شهری با هدف ارتقاء زیست پذیری را ضروری ساخته است. هدف این پژوهش، ارزیابی عوامل مؤثر الگوی حکمروایی خوب شهری بر زیست پذیری شهر بوشهر است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه ای ۴۰ سؤالی بود که با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و تحقیقات گذشته تدوین شد و شاخص های حکمروایی خوب شهری شامل مشارکت، عدالت، توافق و اجماع محوری، کارایی و اثربخشی، قانونمندی، شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی را ارزیابی می کرد. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید دانشگاهی، مدیران و کارشناسان آشنا به موضوع تحقیق در شهر بوشهر بود که با نمونه گیری هدفمند، ۴۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزارهای SPSS21 و Lisrel تجزیه وتحلیل شد. نتایج نشان داد که شاخص های شفافیت (۰.۹)، مسئولیت پذیری (۰.۸۹) و عدالت (۰.۸۲) بیشترین تأثیر را بر ارتقاء زیست پذیری شهر بوشهر دارند. دستیابی به شهری با قابلیت زندگی بالا مستلزم مشارکت فعال شهروندان، تمرکززدایی مسئولیت ها و تفویض اختیارات، و ارتقای نقش نهادهای مدنی، بخش خصوصی و مردم محلی است. مدیریت شهری بوشهر باید با برنامه ریزی های عملی زمینه مداخله و مشارکت بیشتر شهروندان در سیاست گذاری، تصمیم سازی، نظارت و اجرا را فراهم سازد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان