الهیات رسانه (تحلیل گفتمان پیام دینی در عصر رسانه، ضدیت یا تساهل؛ یک بررسی موردی در اینستاگرام)(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
پژوهش های عقلی نوین سال ۱۰ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱۹
233 - 256
حوزههای تخصصی:
این مقاله با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی، به بررسی تقابل میان دو رویکرد «ضدیت و تساهل» در پیام های دینی دو شخصیت مذهبی مشهور ایرانی، علیرضا پناهیان و حسن آقامیری در شبکه اجتماعی اینستاگرام می پردازد. مبنای نظری تحقیق، نظریه بازار پیام دینی است که براساس آن، در عرصه دین هم مانند دیگر عرصه ها، یک بازار عرضه و تقاضا وجود دارد. عرضه کنندگان برای کسب سهم بیشتر از این بازار رقابتیِ مخاطبان، راهبردهایی اتخاذ می کنند تا بتوانند پیام خود را از رقبا متمایز سازند. یکی از این راهبردها تأکید بر ضدیت یا تساهل گرایی در پیام است تا بیشتر موردپسند مخاطبان هدف قرار گیرد. حال پرسش این است که شکل گیری بازار رقابتی پیام دینی در این شبکه اجتماعی، به تقویت کدام یک از دو رویکرد ضدیت یا تساهل منجر شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد در این بازار رقابتی، هر دو رویکرد ضدیت و تساهل طرفدارانی دارند، اما گفتمان تساهل گرای آقامیری با 41 درصد فراگیری به مراتب مخاطب بیشتری جذب کرده است. بنابراین به نظر می رسد در این مورد خاص، بازار رقابتی پیام دینی در اینستاگرام بیشتر به تقویت رویکرد تساهل گرایی منجر شده است. این پژوهش می تواند به درک بهتر تأثیر بازار رقابتی پیام های دینی بر شکل گیری گفتمان های متفاوت دینی در ایران کمک کند.