واکاوی تجربه زیسته معلمان دروس دینی از بازتعریف شایستگی های آموزشی در عصر فناوری های هوشمند(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
روندها و دستاوردها در فناوری یادگیری دوره ۳ بهار ۱۴۰۵ شماره ۹
143 - 180
حوزههای تخصصی:
این پژوهش با هدف واکاوی تجربه زیسته و درک معنایی معلمان دروس دینی از بازتعریف شایستگی های آموزشی در عصر فناوری های هوشمند انجام شد. پژوهش حاضر با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی و به کارگیری روش تحلیل کلایزی انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه، معلمان دروس دینی مدارس متوسطه شهر مشهد بودند که با روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور و بر اساس معیارهای تجربه استفاده از فناوری های هوشمند و سابقه تدریس، انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق جمع آوری و طی هفت مرحله کلایزی تحلیل شدند. از تحلیل داده ها، ۳۲۴ گزاره معنادار و ۱۴۲ کد اولیه استخراج و در نهایت پنج مضمون اصلی شکل گرفت: ۱) تجربه دوگانه (حیرت/اشتیاق) در رویارویی با فناوری، ۲) تحول شایستگی از انتقال محتوا به تلفیق اخلاق دیجیتال و معنابخشی، ۳) چالش های وجودی و اخلاقی (مانند حفظ هویت معنوی و اعتماد به داده های هوش مصنوعی)، ۴) راهبردهای سازگاری از طریق خودبازتابی و یادگیری مستمر، و ۵) پیامدهای تربیتی شامل تکوین نقش جدید معلم به عنوان «راهنمای معنابخش در جهان دیجیتال». یافته ها نشان داد بازتعریف شایستگی های معلمان دینی در مواجهه با فناوری های هوشمند، یک تحول مهارتی صرف نیست بلکه پدیده ای وجودی-معنایی است که از تلفیق سه بعد «فهم فناورانه»، «مسئولیت اخلاقی» و «قابلیت تفسیری» شکل می گیرد. این امر ضرورت بازطراحی برنامه های تربیت معلم دینی با تأکید بر سواد فناورانه مبتنی بر مبانی الهیاتی و پرورش توانایی هدایت معنایی در محیط های یادگیری هوشمند را آشکار می سازد.