تبیین الگوی ارتقای سلامت اداری-آموزشی در نظام دانشگاهی ایران: نقش محوری رهبری آموزشی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
رهبری آموزشی کاربردی سال ۷ بهار ۱۴۰۵ شماره ۱
33 - 51
حوزههای تخصصی:
مقدمه و هدف : هدف این پژوهش، تبیین یک الگوی جامع و بومی برای ارتقای سلامت اداری-آموزشی در دانشگاه های ایران با تمرکز بر نقش محوری رهبری آموزشی است. روش شناسی پژوهش : پژوهش کیفی با رویکرد نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 16 نفر از خبرگان حوزه امر (اساتید، مدیران، کارشناسان اخلاق حرفه ای و منابع انسانی) که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند، گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از نرم افزار MAXQDA2020 انجام شد. یافته ها : از تحلیل داده ها، 66 کد باز، 10 مقوله محوری و 4 مقوله انتخابی استخراج گردید که در قالب یک مدل پارادایمی شامل چهار لایه اصلی سازماندهی شد که عبارتند از: لایه هنجارهای ارزشی با مؤلفه های (اخلاقی-تربیتی و حمایتی)، لایه سازمانی با مؤلفه های (عوامل درون سازمانی و برون سازمانی)، لایه اقدامات عملی با مؤلفه های (ظرفیتی-آموزشی، اجتماعی-فرهنگی و قانونی) و لایه راهبردهای خاص با مؤلفه های (فرهنگی-آموزشی، سازمانی-نهادی و قانونی-هنجاری). روایی مقوله ها و مؤلفه های مدل با شاخص های روایی محتوایی (CVR و CVI) و پایایی آن ها نیز با روش پایایی بازآزمون مورد تأیید قرار گرفت. شواهد مصاحبه نشان می دهد رهبری آموزشی محرک اصلی فعال سازی این لایه هاست. بحث و نتیجه گیری: الگوی پیشنهادی نشان می دهد که ارتقای سلامت اداری-آموزشی فرآیندی چندلایه و نظام مند است که رهبری آموزشی با ایفای نقش تحول آفرین و اخلاق محور، می تواند در یکپارچه سازی این لایه ها و ایجاد تغییر پایدار مؤثر باشد. نوآوری این پژوهش در ارائه مدلی بومی و مبتنی بر داده های زمینه ای است که نقش راهبردی رهبری آموزشی را در پیوند ابعاد ارزشی، ساختاری و عملیاتی سلامت اداری-آموزشی تبیین می کند.