ارزیابی الزامات عملکردی و غیر عملکردی برنامه های کاربردی مدیریت دارو توسعه یافته در ایران (مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (وزارت بهداشت)
آرشیو
چکیده
مقدمه: برنامه های کاربردی مبتنی بر تلفن همراه برای مدیریت دارو نقش مهمی در ارتقای ایمنی دارویی، یادآوری مصرف دارو و دسترسی به اطلاعات دارویی دارند. بااین حال، کیفیت و اثربخشی این برنامه ها به الزامات عملکردی و غیرعملکردی آنها بستگی دارد. هدف از این مطالعه شناسایی و مقایسه الزامات عملکردی و غیرعملکردی برنامه های کاربردی مدیریت دارو توسعه یافته در ایران بود. روش ها: این مطالعه در سال ۱۴۰۳ انجام شد. ابتدا از طریق مرور متون، الزامات کلیدی استخراج و چک لیست ارزیابی تدوین شد. چک لیست شامل نُه الزام عملکردی و هشت الزام غیرعملکردی بود و روایی آن با نظر متخصصان تأیید شد. سپس، ۱۱ برنامه کاربردی رایگان از دو بازار آنلاین داخلی و گوگل پلی انتخاب و بررسی شدند. سه نفر از متخصصین فناوری اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی ارزیابی پایایی (ضریب کاپا 81/0) را انجام دادند. یافته ها: در میان الزامات عملکردی، ویژگی هایی مانند ارائه اطلاعات دارویی و مدیریت داروها در 11 برنامه مشاهده شدولی امکان ثبت داده های بالینی تنها دریک برنامه و ایجاد پروفایل شخصی در هیچ کدام از برنامه ها وجود نداشت. الزامات غیرعملکردی مانند کاربردپذیری (11 برنامه)، قابلیت اطمینان (10 برنامه) و دسترس پذیری (10 برنامه)، امنیت اطلاعات (چهار برنامه)، مقیاس پذیری (پنج برنامه) و حفظ حریم خصوصی (سه برنامه) نیز رایج ترین موارد بودند. نتیجه گیری: با وجود رعایت برخی الزامات در بسیاری از برنامه های مدیریت دارو، به نظر می رسد این برنامه ها همچنان نیازمند ارتقاء در زمینه های مختلف مانند اطلاعات ثبت اطلاعات بالینی، مقیاس پذیری و امنیت هستند. استفاده از استانداردهای معتبر و مشارکت متخصصان حوزه سلامت در طراحی این برنامه ها برای ارتقا کیفیت و اثربخشی توصیه می شود.Evaluation of functional and non-functional requirements of medication management applications developed in Iran
Introduction: Mobile-based medication management applications play a significant role in improving medication safety, providing medication reminders, and facilitating access to drug-related information. However, the quality and effectiveness of these applications depend on their functional and non-functional requirements. This study aimed to identify and compare the functional and non-functional requirements of medication management applications developed in Iran.
Methods: This study was conducted in 2024. Initially, key requirements were identified through a scoping review. Then, an evaluation checklist containing nine functional and eight non-functional requirements was developed, and its content validity was confirmed by experts. Eleven free applications were selected from two Iranian app stores and Google Play. The reliabilty was evaluated by three experts in health information technology and medical informatics using Kappa coefficient (K = 0.81).
Results: Among functional requirements, features such as medication information and medication management were observed in all 11 applications. By contrast, features such as clinical data entry was found in only one app, and no applications allowed user profile creation. Regarding non-functional requirements, the most frequent ones were usability (n=11), reliability (n=10), accessibility (n=10), security (n=4), scalability (n=5), and privacy (n=3).
Conclusion: While several key requirements were included in most medication management applications, there remains a need for improvement in areas such as clinical data recording, scalability, and security. Incorporating validated standards and engaging healthcare professionals in the design process are recommended to improve the quality of medication management applications.
تبلیغات
