زبان و ادبیات فارسی (دوفصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی خوارزمی)

زبان و ادبیات فارسی (دوفصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی خوارزمی)

مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم 1380 شماره 33

مقالات

۱.

تجزیه و تحلیل معنایی کلمات

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳۰۳
آموزش ترجمه متمایز از آموزش زبان است. یکی از روشهای آموزش ترجمه نشان دادن تفاوتهایی است که در سطوح مختلف بین دو زبان مبداءو مقصد وجود دارد و یکی از نکات مهم در فرآیند ترجمه تجزیه و تحلیل معنایی کلمات است . قبل از معنی کردن یک واژه ، یا واحدهای معنایی بزرگتر از واژه یا واحدهای معنایی کوچکتر از آن می بایست بافت کلام را تجزیه و تحلیل کرد . می دانیم که ترجمه بعضی از کلمات تک معناها بسهولت انجام می گیرد زیرا به یک واقعیت در زبان مبداء و مقصد اطلاق می گردد اما تعداد این نوع کلمات بسیار اندکی می باشد . واژه ها و عبارات دربافتهای مختلف معانی گوناگونی را دارا می باشند و مترجم معنی موثر را انتخاب می کند و عموما معادلی میان زبان مبداء و مقصد وجود دارد . در مواردی ترکیب کلمات به نحوی است که معنی آن در فرهنگها نیامده و در نتیجه مترجم با در نظر گرفتن بافت کلام معادلی برای آن پیدا می کند . می دانیم که متن یک مجموعه است که تمام اجزاء آن مرتبط هستند و ترجمه یک واژه و یا یک عبارت نیاز به تجزیه و تحلیل متن دارد . با توجه به اهداف آموزشی از دیدگاه نظری و عملی این سوال مطرح می شود که بافت موثر یک واژه و یا یک عبارت از کجا آغاز و به کجا ختم می شود .
۲.

عصر ادبی روشنگری در آلمان

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۲۸
در سده هفدهم و هجدهم جنبشی فلسفی - اجتماعی تمامی اروپا را فرا گرفت ، این جنبش که همچون موجی عظیم به نظر می رسید ، آگاهی افراد جامعه و همچنین ساختارهای سیاسی را تغییر داد . مهمترین دوره در تکامل عصر جدید دوره روشنگری است ، این دوره ادبی که آلمانی ها به ادامه تکامل آن یاری فراوان رساندند ، در کشور آلمان با تقلید از فرهنگ فرانسه آغاز گردید . گرچه انگلیسی ها نیز در این دوره تأثیری به سزا داشته اند ، اما آلمانیها به خصوص فیلسوفانی همجون امانوئل کانت اثبات کردند که بهتر از دیگران این دوره را دریافته اند . در مقاله حاضر این تأثیرات بر ادبیات آلمان شرح داده خواهد شد.
۳.

مقایسه بین صحاح و قاموس

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵۵
هدف این مقاله مقایسه تطبیقی دو فرهنگنامه مهم و درخشان در آسمان فرهنگ لغت زبان عربی: صحاح جوهری و قاموس فیروز آبادی است، تا با روشن ساختن نکات مشترک و اختلاف ایندو، برتریهای یکی را بر دیگری آشکار سازد. در این مقاله در می یابیم که این دو فرهنگنامه درسیر فرهنگنامه های لغت عربی مکمل یکدیگر بوده اند.این مقاله مجامع علمی را برای تألیف یک فرهنگنامه نوین لغت عربی که در آن معانی الفاظ عربی به زبانی ساده و به دور از پیچیدگی به طور اعم، و ریشه و تطور تاریخی معانی این الفاظ به طور اخص مورد نظر باشد، دعوت می کند.
۴.

نقد نظریه مربوط به جهانشمول بودن یادگیری دستور زبان در کودکان

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱۱
مقاله حاضر دو هدف را دنبال می کند : الف - بررسی و نقد نظریه غالب در زبانشناسی نوین در حوضه یادگیری دستور زبان توسط کودکان. ب- ارائه نظریه ای جدید بر اساس پژوهشهای نگارنده . طرفداران نظریه غالب در یادگیری دستور زبان توسط کودکان براین باورند که یادگیری دستور زبان ، در طول دوره تولید عبارات چند کلمه ای (حدود 19 تا 24 ماهگی ) و بعد از آن شروع می شود . ( اینگرام 1986، برمن 1988، گودلاک 1989، رفورد 1990، لاینز1990، اوگیری 1997). اما نگارنده معتقد است که این نظریه جهانشمول نیست ، چرا که در زبان فارسی یادگیری دستور زبان ممکن است از مرحله تولید تک واژه ها (16 ماه به بعد ) شروع شود . این مدعا مبتنی بر واژه های پژوهشی است که توسط نگارنده در زمینه رشد زبان در کودکی دو زبانه ( فارسی و انگلیسی ) انجام شده است تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که کودک مورد مطالعه پیش از مرحله عبارات چند واژه ای ،نشانه هایی از یادگیری دستور زبان بروز داده است . این امر احتمالا ناشی از ساختار زبان فارسی است ، چرا که در این زبان ، برخلاف بسیاری از زبانهای دنیا ازجمله انگلیسی ، ساخت جملات از انعطاف پذیری ویژه ای برخوردار است . نتایج این تحقیق، از این رو که نظریه غالب جهانشمولی را در زبانشناسی زیر سئوال می برد ، از دیدگاه نظری حائز اهمیت است .
۵.

نماد واژگانی واژه های پیچیده ساختواژی و دسترسی واژگان در زبان فارسی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۲۱
نماد واژگانی کلمات ساده، ترکیبی و مرکب زبان فارسی بر اساس این فرضیه که نماد واژگانی واژه (یا نماد ذهنی یک واژه ) بر مبنای ساختار هجایی - خطی اولیه (BOSS) آن تعریف می شود ، دراین مقاله مورد بررسی قرار می گیرد . بر اساس نظریه تافت (1975) و تافت و فورستر (1975،1976) و تافت (1975) BOOSبر مبنای عوامل ساخت واژی و خطی یک واژه تعریف می شود .در این مقاله بحث می شود که مفهوم BOOS، همراه با برخی تعدیلات اساسی می تواند تبیین کننده نماد واژگانی و دستیابی واژگانی واژه های ساده و مرکب فارسی و اشتقاق های آنها باشد ، اما نمی تواند بیانگر نماد ذهنی - واژگانی واژه های قرضی عربی موجود در زبان فارسی باشد . سه نظریه ذخیره سازی نمادهای واژگانی مورد بررسی قرار می گیرد . دو نظریه اول که شامل نظریه BOOS می گردد برای تبیین نمادهای ذهنی - واژگانی کلمات فارسی نارساهستند . نظریه بر مبنای مدخل های ماهواره ای (Satellite entry) برای این منظور پیشنهادی و اخاذ می شود

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۸