مدیریت اطلاعات سلامت

مدیریت اطلاعات سلامت

مدیریت اطلاعات سلامت 1386 شماره 8 (مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

مقالات

۱.

مدیریت دانش در اورژانس بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) بر اساس الگوی تعالی بالدریج: 1386(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: مدیریت اطلاعات بیمارستان ها فوریت های پزشکی؛

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴۲۱ تعداد دانلود : ۱۳۴۴
"مقدمه: امروزه نظام های متفاوتی جهت سنجش عملکرد معرفی شده اند. یکی از معتبرترین آن ها در سطح جهانی الگوی بالدریج می باشد که چهارمین معیار آن سنجش، تحلیل و مدیریت دانش در مراکز بهداشتی و درمانی است. هدف این مطالعه ارزیابی مدیریت دانش در اورژانس بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) بر اساس الگوی تعالی بالدریج (Baldrige Model) بود. روش بررسی: این مطالعه از دسته مطالعات توصیفی مقطعی بود و به شیوه ی کاربردی اجرا شد. محیط پژوهش بخش اورژانس بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) بود. داده ها با پاسخ گویی به پرسش نامه ی نسخه ی 2007 الگوی مورد نظر و مقایسه با امتیازهای معیارها گردآوری و با استفاده از آمار توصیفی تحلیل شد. یافته ها: در مجموع اورژانس بیمارستان مورد مطالعه از 90 امتیاز معیار سنجش، تحلیل و مدیریت دانش، 55/27 امتیاز کسب کرد. نتیجه گیری: از لحاظ سنجش، تحلیل و مدیریت دانش، سازمان مورد مطالعه در سطح سوم تعالی قرار دارد. با توجه به آن که در الگوی اشاره شده از امتیازدهی برای بهبود مستمر عملکرد، رشد و تعالی در سازمان ها استفاده می شود، پژوهشگران پیشنهاد می کنند فرآیند بهبود و ارزیابی تا افزایش امتیازات ادامه یابد."
۲.

تحلیل ساختار و محتوای وب‌‌سایت‌های بیمارستان‌های آموزشی منتخب کشور سال 1386(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: اینترنت نظام های اطلاع رسانی پایگاه های اطلاعاتی نظام های اطلاعات بیمارستانی ذخیره و بازیابی اطلاعات پزشکی بیمارستان های آموزشی تحلیل جامع

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰۰۶ تعداد دانلود : ۱۳۸۸
"مقدمه: وب سایت اطلاع رسانی بیمارستانی، سیستمی مناسب برای تبادل اطلاعات و ایجاد ارتباط بین بیمار، بیمارستان و کادر درمانی محسوب می شود. این پژوهش با هدف تحلیل و ارزیابی ساختار و محتوای وب سایت های بیمارستان های آموزشی ایران انجام گردید. روش بررسی: در این پژوهش توصیفی، ابتدا وب سایت های قابل دسترس بیمارستان های آموزشی ایران در اینترنت شناسایی شد. سپس ساختار وب سایت ها تحلیل و ارزیابی گردید و در نهایت تحلیل محتوا و ارزیابی اطلاعات بر اساس محتوای موجود در هر صفحه انجام و یافته ها با همدیگر مقایسه شد. جامعه ی این پژوهش شامل 152 وب سایت بیمارستان های آموزشی در کل کشور ایران بود. تعداد نمونه ی پژوهش، 8 وب سایت بود و برای جمع آوری داده ها از چهار چک لیست استفاده شد. روایی با نظر متخصصین تأیید شد و برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده گردید. یافته ها: یافته های این پژوهش نشان داد که میانگین امتیازات کسب شده در زمینه ی "";ساختار"";، برابر 12 امتیاز (40 درصد) از کل امتیازات بود. میانگین امتیازات "";محتوای صفحه ی اصلی""; وب سایت های مورد بررسی، برابر 75/5 امتیاز (3/38 درصد) بود. میانگین امتیازات "";محتوای صفحه ی درباره ی ما"";، معادل 6/2 امتیاز (7/13 درصد) بود و میانگین امتیازات "";محتویات موضوعی""; (سایر لینک ها) در وب سایت های مورد پژوهش، معادل2 امتیاز (3/8 درصد) از کل امتیازات بود. نتیجه گیری: وب سایت های بیمارستان های آموزشی ایران از نظر ساختاری، در سطح متوسط و از نظر محتوا و زیرلینک ها (محتویات موضوعی)، در سطح بسیار ضعیف بودند و بنابراین نیاز به اصلاح، تکمیل و گسترش دارند. "
۳.

توزیع آماری رشد موضوعات علوم پزشکی در طول زمان: تحلیل همبستگی بین توسعه‌ی MeSH و رشد Medline(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: اصطلاح نامه Medline سرعنوان های موضوعی؛

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۳۲ تعداد دانلود : ۷۹۶
"مقدمه: سرعنوان های موضوعی پزشکی (MeSH) با بیش از 000 23 سرعنوان، منعکس کننده ی موضوعات حوزه ی علوم پزشکی است. لذا در این پژوهش با همبستگی بین توسعه ی MeSH و افزایش رکوردهای Medline می توان چگونگی گسترش آماری موضوعات حوزه ی پزشکی را در طول زمان مورد سنجش قرار داد. روش بررسی: در یک پژوهش تحلیلی، حدود یک میلیون رکورد از موضوعات علوم پزشکی و انتشارات نمایه شده در دامنه ی Medline به طور تصادفی انتخاب شد. از طریق تعیین همبستگی بین افزایش تعداد مدارک Medline و افزودن سرعنوان های جدید به MeSH، به دو سؤال در خصوص گسترش موضوعات پزشکی پاسخ داده شد: 1. موضوعات پزشکی در طول زمان از لحاظ کمی چگونه در MeSH گسترش یافته است؟ 2. امروزه در ازای تولید و انتشار چند مدرک علمی پزشکی، یک موضوع جدید تولید و به صورت سرعنوان به MeSH افزوده می شود؟ یافته ها: توسعه ی MeSH در طول زمان، به صورت لگاریتمی در سه فاز مختلف صورت گرفته است. با تلفیق این سه فاز در یک فاز واحد، فرمولی برای پیش بینی توسعه ی MeSH و موضوعات پزشکی در ازای افزایش انتشارات این حوزه به دست آمد. از طرفی روشن گردید که امروزه، به صورت خطی، در ازای انتشار بیش از 250 مدرک در موضوعات گوناگون علوم پزشکی، یک موضوع جدید فراهم و به MeSH افزوده می شود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که بر خلاف برخی از نظرها، گسترش موضوعات علمی پویاست و این پویایی به صورت خطی است و هرگز متوقف نمی شود."
۴.

بررسی دیدگاه کارکنان پرستاری در مورد اثرات سیستم رایانه‌ای اطلاعات بیمارستانی بر فرآیند مراقبتی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: پرستاران نظام های کامپیوتری نظام های اطلاعات بیمارستانی فرآیند پرستاری مراقبت پرستاری

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹۰۲ تعداد دانلود : ۱۴۹۳
"مقدمه: سیستم اطلاعات بیمارستانی نقش مهمی در افزایش کیفیت درمان در بیمارستان ها دارد. در این پژوهش نحوه ی تعامل، دیدگاه و رضایت پرستاران و کارکنان بخش های بالینی درباره ی اثرات سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) بر روی برخی از فعالیت های درمانی بررسی شد. روش بررسی: در این پژوهش تحلیلی، تأثیر سیستم رایانه ای اطلاعات بیمارستانی بر برخی از فعالیت های مراقبتی، وضعیت رفتار، رضایت و نگرش 120 نفر از پرستاران، بهیاران و منشی های بخش های بیمارستان امیرالمومنین (ع) شهرستان سمنان بررسی شد. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه ای بود که اعتبار و روایی آن از راه بررسی متون علمی و انجام آزمون-بازآزمون تأیید شد. یافته ها: 80 درصد کارکنان چند بار در روز از سیستم رایانه ای بخش خود استفاده می کردند. 55 درصد آنان با در اختیار قرار گرفتن اطلاعات مراقبتی صحیح،50 درصد با راحت تر شدن بررسی داروهای تجویز شده، 8/45 درصد با کمتر شدن خطاهای کاری، 28 درصد با نظارت بهتر بر سیر درمانی بیماران و 15 درصد با بهبود نتیجه ی درمان به دنبال استفاده از HIS موافق بودند. بین رضایت کارکنان از تأثیر HIS بر روی فرایند مراقبت از بیماران و رضایت کاربران از سیستم و نوع بخش درمانی، رابطه ی معنی داری مشاهده شد (05/0 = P). نتیجه گیری: کمتر از نیمی از کارکنان از تأثیر سیستم رایانه ای اطلاعات بیمارستانی بر فعالیت های مراقبت از بیماران رضایت نسبی داشتند. استفاده از سیستم های سخت افزاری پیشرفت تر (مانند نرم افزارهای تشخیص صدا برای ورود اطلاعات) و ارائه ی راه کارهای قانونی برای پیش گیری از دوباره کاری پیشنهاد می گردد. "
۵.

خروجی Really Simple Syndication Feed و توجه کتابداران و اطلاع‌رسانان به کارکردهای آن(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: اینترنت کتابداری و اطلاع رسانی خدمات کتابخانه ای وب جهانی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۹۷ تعداد دانلود : ۷۷۹
دستیابی به اطلاعات، عنصری اساسی در فرآیند پژوهش و تولید علم می باشد و از شاخص های توسعه یافتگی محسوب می گردد. از این رو آشنایی و بهره گیری از شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی و نیز فن آوری های مربوط بدان امری لازم و ضروری است. در این راستا اینترنت، وب، و به تبع آن تکنیک های اطلاعاتی موجود بر روی آن، نظیر خروجی R.S.S Feed یکی از این فن آوری هاست که در سال های اخیر بر روی بسیاری از وب سایت ها، وب لاگ ها و پایگاه های اطلاعاتی ظاهر گردیده و در اندک زمانی به گسترده ترین و قابل ترین وسیله ی آگاهی رسانی مبدل شده است. این فن آوری به کلیه ی کتابداران و اطلاع رسانان اجازه می دهد تا به اطلاعات موجود بر روی سایت ها، وب لاگ ها و پایگاه های اطلاعاتی به سرعت دسترسی پیدا کرده، روابط تجاری، اقتصادی، آموزشی، تحقیقاتی، اجتماعی و فرهنگی کاربران را با استفاده از آن سامان بخشند. همچنین کاربران در صورت آشنایی با این فن آوری می توانند به تنهایی به اطلاعات مورد نظر دسترسی پیدا کرده، نیازهای اطلاعاتی خویش را مرتفع نمایند. این خروجی ها با استفاده از زبان های برنامه نویسی ای که برای ایجاد آنها استفاده شده است، آخرین اطلاعات را نمایش می دهند و با اضافه شدن اطلاعات جدید، آنها نیز به روز می شوند. خروجی R.S.S Feed شیوه ای آسان و سریع برای خدمات آگاهی رسانی جاری، معرفی منابع جدید کتابخانه، ارائه ی بهتر خدمات مرجع، آموزش به کاربران و ارتباط با کاربران کتابخانه است که کتابداران وکتابخانه ها درکنار سایر ابزار وخدمات موجود نباید از آن غافل باشد. به همین علت در این پژوهش که به روش مستند (کتابخانه ای) و با بررسی متون و منابع مرتبط صورت گرفت، تلاش شد تا ضمن ارائه ی تعریفی از R.S.S Feed، مزایای استفاده از آن بیان گردد. همچنین به این نکته اشاره خواهد شد که به طور کلی R.S.Sخوان ها به دو دسته ی مبتنی بر وب و مبتنی بر نرم افزارهای خاص تقسیم می شوند که برای شناخت آنها نمونه هایی از هر نوع معرفی می گردد و در پایان با تعریف این عنصر اطلاعاتی و کارکردهای متعدد آن در حوزه ی اطلاع رسانی به ویژه در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی به بیان نقشی که کتابداران در تأمین اطلاعات مورد نیاز کاربران در وب سایت ها، وب لاگ ها و پایگاه های اطلاعاتی ایفا می نمایند، می پردازد.
۶.

سلامت عمومی و استرس شغلی در کارکنان بخش مدارک پزشکی شاغل در بیمارستان‌های استان مازندران(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: بهداشت روانی تنش مدارک پزشکی کارکنان علوم پزشکی و وابسته بهداشت شغلی؛ بهداشت همگانی؛

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴۵۶ تعداد دانلود : ۱۳۳۱
"مقدمه: دست اندرکاران حرفه های پزشکی به دلیل بر عهده داشتن مسؤولیت تأمین سلامت و درمان بیماران، تحت تأثیر عوامل متعدد استرس زا هستند. در این پژوهش میزان سلامت عمومی، استرس و عوامل استرس زا در کارکنان بخش مدارک پزشکی بیمارستان های استان مازندران بررسی شد. روش بررسی: این پژوهش تحلیلی- مقطعی، به صورت سرشماری بر روی کارکنان انجام شد. برای بررسی میزان سلامت عمومی از پرسش نامه Goldberg، میزان استرس از پرسش نامه ی Osipow و عوامل استرس زا، از پرسش نامه ی پژوهشگرساخته، استفاده شد. کل کارکنان شاغل 231 نفر که 178 پرسش نامه قابل آنالیز بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS آنالیز شد. یافته ها: از نظر سلامت روان، کارکنان شاغل در مراکز خصوصی وضعیت مطلوب تری داشتند و مسؤولین بخش ها در معرض خطر بیشتری بودند. مهم ترین عامل استرس زا در واحد بایگانی، کمبود فضا، واحد کدگذاری، عدم ثبت درست اطلاعات در پرونده و واحد پذیرش و آمار، کمبود کارکنان بود. میزان استرس در کارکنان در حد طبیعی و میانگین سلامت روان در کارکنان با رشته ی مدارک پزشکی کم تر بود. بین میزان سلامت عمومی و نیز استرس با رشته ی تحصیلی ارتباط معنی داری وجود نداشت. نتیجه گیری: در هنگام بررسی میزان سلامت روان کارکنان مدارک پزشکی در حد قابل قبول بود و آنان از نظر میزان استرس در سطح طبیعی قرار داشتند. با توجه به نوع خدمت کارکنان این بخش و با در نظر گرفتن سال های خدمت افراد تا زمان بازنشستگی و همچنین هزینه های ناشی از عوارض استرس بر انسان، برطرف نمودن عوامل استرس زا توصیه می گردد. "
۷.

ایمنی کتابخانه‌های وابسته به سازمان آستان قدس رضوی از دیدگاه مسؤولان(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: ایمنی کتابخانه ها مدیریت ایمنی از حوادث یمنی تجهیزات پیش گیری از حوادث

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۹۳ تعداد دانلود : ۷۹۲
"مقدمه: ایران از کشورهای بلاخیز جهان محسوب می شود و با توجه به گستردگی میراث فرهنگی آن، بهره مند از نهادهای متنوع آموزشی و پژوهشی است. از آن جا که مهم ترین هدف کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی حفظ و نگهداری این میراث است، این پژوهش رعایت اصول ایمنی در ساختمان کتابخانه های وابسته به سازمان آستان قدس رضوی را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد. روش بررسی: این پژوهش از نوع کاربردی و از دسته ی مطالعات توصیفی است. جامعه ی پژوهش شامل 33 کتابخانه ی وابسته به سازمان آستان قدس رضوی در داخل و خارج از شهر مشهد در مهرماه 1386 بود. جمع آوری داده ها با استفاده از پرسش نامه ی محقق ساخته انجام شد که روایی آن با استفاده از نظر استادان و خبرگان فن بررسی و اعتبار و پایایی آن با ضریب اعتبار Alfa Cronbach مساوی 88/0مورد تأیید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل یافته ها از نرم افزار آماری SPSS استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که شاخص های تعیین شده امنیتی برای کتابخانه ها به ترتیب اولویت عبارت است از: ایمنی در برابر خسارت ناشی از خرابی تأسیسات، ایمنی در برابر بلایای طبیعی و ایمنی در برابر آتش سوزی. نتیجه گیری: در نتیجه گیری کلی این تحقیق می توان گفت که کتابخانه ها باید برنامه ی بلند مدت و اجرایی برای مواجهه با بحران تدوین نمایند."
۸.

نیاز اطلاع‌‌یابی دانشجویان ترم اول و آخر دانشکده‌ی مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: دانشجویان مدیریت اطلاعات بازیابی اطلاعات منابع اطلاعاتی؛

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۲۵ تعداد دانلود : ۷۷۱
"مقدمه: امروزه مراجعه کنندگان به کتابخانه ها خواهان دسترسی سریع و مستقیم به اطلاعات مورد نیاز خود می باشند. بنا بر این کتابداران باید انگیزه ها و هدف های جستجوی اطلاعات دانشجویان، ماهیت و نوع اطلاعات مورد جستجو و روش ها و ابزارهای مورد استفاده در دستیابی به اطلاعات را بشناسند تا راه های صحیح ارائه ی اطلاعات به مراجعین شکل گیرد. هدف از این پژوهش تعیین نیاز اطلاع یابی دانشجویان ترم اول و آخر دانشکده ی مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی اصفهان در سال 1385بوده است. روش بررسی: در این پژوهش توصیفی، 94 نفر از دانشجویان ترم اول (54 نفر) و ترم آخر (40 نفر) در مقطع کارشناسی سه رشته ی آموزشی دانشکده ی مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی اصفهان وارد شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسش نامه ی محقق ساخته بود که روایی آن از طریق نظرسنجی از استادان و صاحب نظران مربوط و پایایی در حجم نمونه ی پایلوت مورد تأیید قرار گرفت. برای سنجش اعتبار پرسش نامه از ضریب Cronbach Alfa استفاده شد و اعتبار پرسش نامه بر اساس حجم Pilot، 88 درصد برآورد گردید تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش در سطح آمار توصیفی صورت گرفت. یافته ها: میزان نیاز اطلاعاتی دانشجویان در ترم های مختلف تحصیلی متفاوت بود و دلیل اصلی عدم استفاده ی صحیح دانشجویان از منابع کتابخانه، نداشتن آگاهی و آموزش لازم در این زمینه بود. نتیجه گیری: آموزش دانشجویان در زمینه ی کاربرد منابع الکترونیکی برای دستیابی سریع و بهتر به اطلاعات می تواند نیازهای خاص اطلاعاتی ایشان را برآورده ساخته، بر ارتباط میان استادان و کتابداران و گسترش مجموعه ی الکترونیکی کتابخانه و سواد اطلاعاتی دانشجویان مؤثر باشد."
۹.

کاربرد مدیریت دانش در کد گذاری بالینی در سازمان‌های مراقبت بهداشتی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)

کلید واژه ها: مدیریت اطلاعات دانش بیماری ها طبقه بندی ها؛

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۳۱ تعداد دانلود : ۱۰۱۶
کدگذاری بالینی، فرایندی است برای ترجمه ی مستندات پزشکی به کدهای تشخیصی که طی آن اقدامات و عملیات مالی داده های مراقبت بهداشتی به وسیله کد یا سیستم شماره گذاری نمایش داده می شوند. کدگذاری بالینی در مراقبت بهداشتی، یک فرایند از مدیریت دانش تلقی می شود، زیرا برخی از مفاهیم مدیریت دانش در آن مصداق پیدا می کند. مفاهیمی از قبیل کدگذاری (رمزنگاری) دانش، بسته بندی دانش و ارائه ی دانش به متقاضیان آن و سرانجام فراهم کردن هماهنگی بین منابع فکری، فرایند تبدیل داده به دانش در صنعت مراقبت بهداشتی یک فرایند مداوم است و دانش پدید آمده در هر مرحله می تواند به عنوان داده برای مراحل بالاتر در نظر گرفته شود. بنابراین سازماندهی دانش مربوط به بیماری ها با فرایند کدگذاری بالینی انجام می گیرد. به این ترتیب پایگاه داده ای که برای فرایند کدگذاری پدید می آید، داده های تشخیصی و کدهای اختصاص داده شده را در قالب جداول رابطه ای (اطلاعات) سازماندهی می نمایند. ابزارهایی چون داده کاوی و پردازش تحلیلی آنلاین می توانند از انبوه اطلاعات این پایگاه های رابطه ای، دانش با ارزشی را فراهم کنند.از سوی دیگر ایجاد گروه های تخصصی و گروه های مباحثه ی آنلاین می تواند نقش به سزایی در تسهیم دانش و در نتیجه بهبود عملکرد فرایندهای بخش مدیریت اطلاعات بهداشتی و به خصوص فرایند کدگذاری ایفا نمایند. متخصصین مدیریت اطلاعات بهداشتی و درمانی لازم است جایگاه واقعی کدگذاری بالینی را شناخته، تأثیر کار خود را بر مدیریت دانش در مراقبت بهداشتی و نیز تصمیمات سلامتی درک نمایند و از طرف دیگر با شناخت و به کارگیری ابزارهای مدیریت دانش عملکرد خود را در این زمینه بهبود بخشند.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۴