مطالب

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتاب های دین و زندگی دوره دوم متوسطه از نظر میزان توجه به توحید، نبوت، معاد، عدل و امامت بوده است. روش: این پژوهش بنیادی و اسنادی از نوع توصیفی؛ با روش تحلیل محتوا به کمک آنتروپی شانون انجام شده است. جامعه و نمونه کتاب های دین و زندگی چاپ سال 1403 دوره دوم متوسطه بوده که به روش نمونه گیری سرشماری تمام کتاب ها تحلیل شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات فهرست وارسی تحلیل محتوای از قبل تعیین شده روا و پایا بوده است. داده ها به کمک شاخص های آمار توصیفی در فرآیند تحلیلی آنتروپی شانون مورد و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در کتاب های دین و زندگی دوره دوم متوسطه در مجموع 395 مرتبه به اصول دین توجه شده است. در بین اصول دین میزان اهمیت به ترتیب؛ امامت با 255/0، عدل با 211/0، توحید با 201/0، معاد با 167/0 و نبوت با 166/0 بوده است. همچنین در بین پایه ها میزان اهمیت به ترتیب؛ پایه دوازدهم با 368/0، پایه یازدهم با 323/0، پایه دهم با 309/0 بوده است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیانگر توزیع نامتعادل، ناهماهنگ و نامتوازن اصول دین در کتاب های درسی بوده است. از نتایج این پژوهش مؤلفان کتاب های درسی برای اصلاح کتاب های دین و زندگی دوره دوم متوسطه استفاده نمایند.

هدف: این پژوهش با هدفِ شناسایی نقطه تمایز گفتمان مثبت اندیشی نئولیبرال از اندیشه های تربیتی مولوی انجام شده است. روش: روش پژوهش تحلیلی-تطبیقی بوده و به لحاظ هدف از آن جهت که گامی در راستای شکوفایی هدف غایی تربیت اسلامی می باشد، کاربردی محسوب می گردد. جامعه مورد مطالعه، گفتمان مثو دستیابی به آن را برای مسئولان قابل برنامه ریزی می نماید.؛ چرا که انطباقِ تعاریف قرآنی حاصل از این مفهوم با اشعار تربیتی مولوی نشان می دهد که بارور شدنِ فکر قلب، همان رسیدن به حیات طیبه قرب است. بت اندیشی آکادمیک و غیرآکادمیکی است که بر قدرت ذهن در خلق واقعیت بیرونی تاکید می کند. کلیدواژه های نمونه، شادی و ذهن هستند که به مقایسه دو دیدگاه در باب این کلیدواژه ها پرداخته شد. یافته ها: تمایز اصلی مثبت اندیشی نئولیبرال و آموزه های مولوی، تفاوت در دو دستگاه ادارکی ذهن و قلب است. مولوی از ذهن با عنوان ظلمت یاد می کند و معتقد است که ماندن در ظلمات ذهن و متولد نشدن از آن، عامل اصلی تیره روزی و غم در عالم است. او به دو نوع فکر، یعنی فکر تن و فکر قلب اشاره کرده و معتقد است برای رسیدن به شادی غیرآمیخته با غم، لازم است با صبر بر درد هوشیارانه پرهیز از دستورات فکر تن(ذهن) به شرح صدر یا فکر قلب مجهز شد. نتیجه گیری: آموزه های مولوی در باب توجه به قلب و پروش فکر آن، فارغ از آنکه راهکاری بدیع و جدی در رسیدنِ به شادی اصیل می باشد، ایهام مفهومی حیاتِ طیبه به عنوانِ هدف غایی تربیت اسلامی را نیز از بین برده

هدف: آموزش اخلاق در دوره ابتدایی به عنوان یکی از ارکان اساسی تربیت اسلامی، نقش مهمی در شکل گیری شخصیت و رفتار دانش آموزان ایفا می کند. بررسی محتوای کتاب های درسی دینی کشورهای اسلامی می تواند الگوهای موثری برای بهبود نظام آموزشی ایران ارائه دهد لذا هدف این پژوهش تحلیل محتوای آموزش اخلاق در دوره ابتدایی عربستان سعودی و عراق است. روش: این مطالعه با روش تحلیل محتوای کیفی در کتاب های درسی دینی دوره ابتدایی عربستان سعودی («الدراسات الإسلامیه»، ویرایش 2023) و عراق («القرآن الکریم و التربیه الاسلامیه»، ویرایش 2024) انجام شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام و کتاب های درسی پایه های اول تا ششم ابتدایی دو کشور به دلیل اهمیت فرهنگی و مذهبی آن ها انتخاب شدند. داده ها از طریق تحلیل دقیق متن، تصاویر و فعالیت های کتاب ها جمع آوری و با کدگذاری توسط پژوهشگران و دو متخصص به صورت مستقل تحلیل شد تا دقت و جامعیت مطالعه تضمین شود. یافته ها: در عربستان، آموزش اخلاق بر آداب اجتماعی مانند سلام کردن، نظافت و احترام به دیگران، اعمال مناسکی مانند اذکار و سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله متمرکز است و از شگرد های محتوایی مانند رنگ آمیزی متن، مکالمه دونفری، داستان گویی، تصاویر واقعی، QR code و یادگیری برای عمل استفاده می شود، اما توجه به فضائل باطنی مانند ایثار و شهادت محدود بوده و شگرد هایی مانند شعر کمتر به کار رفته اند. در عراق، محتوای اخلاقی شامل آداب اسلامی (مانند آداب غذا خوردن و سلام دادن)، مفاهیم اخلاقی (مانند صداقت، ایثار، عفت و پرهیز از غیبت) و سیره پیامبر صلی الله علیه وآله و شخصیت های اسلامی است که با شگرد هایی نظیر داستان گویی، موعظه، حفظ، نقاشی، شعر، مثال و تکمیل جای خالی ارائه می شود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش می تواند برای بهبود محتوای اخلاقی کتاب های درسی ایران با تأکید بر تقویت سیره نبوی، توسعه مهارت های اجتماعی و بهره گیری از شگرد های متنوع تألیفی مفید باشد.

هدف: این مقاله به بررسی تحول رویکردها و سیاست های نوسازی روستاهای بومی در گیلان از نخستین اقدامات در چهارچوب بازسازی تا بازآفرینی معماری پایدار می پردازد. تجربه نشان داده خانه های بومی در طول زمان برای رسیدن به کارایی بیشتر به اصول و الگوهایی دست یافته اند که به صورت پیدا یا پنهان در همه خانه ها تکرار می گردند و موجب می شوند به بهترین شکل با فرهنگ و اقلیم منطقه هماهنگ باشند، برخی از آن ها در محدوده مکانی یا زمانی بزرگ تر و برخی در محدوده کوچک تر استفاده می شوند. روش پژوهش: پژوهش حاضر متأثر از ماهیت پرسش پژوهش بر مبنای مطالعه اسنادی، کتابخانه ای و همچنین روش محتوا و استدلال منطقی تهیه و تنظیم شده است. در این مقاله دیدگاه نخبگان و اساتید اهل فن موردبررسی قرار گرفته تا عوامل مؤثر استخراج و طبقه بندی شوند. یافته ها: خانه های بومی در طول تاریخ از طریق تجربه و آزمون و خطا به الگوهایی دست یافته اند که به منظور بهینه سازی عملکرد به طور آشکار یا نهان در تمامی خانه ها تکرار می شوند. این الگوها موجب می شود که ساختار خانه ها به بهترین شکل با فرهنگ و شرایط اقلیمی منطقه هم راستا شود. برخی از این الگوها در مقیاس های وسیع تر و برخی در مقیاس های محدودتر مورداستفاده قرار می گیرند. در طول تاریخ خانه های بومی از طریق تجربه های عملی و فرایندهای تدریجی به الگوهایی دست پیدا کرده اند که به هدف بهبود کارایی، به طور آشکار یا ضمنی در ساختار اکثر خانه ها تکرار می شوند. این الگوها به گونه ای طراحی شده اند که بهترین هماهنگی را با فرهنگ و ویژگی های اقلیمی هر منطقه داشته باشند. برخی از این الگوها در مقیاس های وسیع تر به کار می روند درحالی که برخی دیگر در ابعاد کوچک تر و محدودتر استفاده می شوند.

هدف: یکی از اهداف طرح های هادی روستایی که فراگیرترین طرح توسعه ای در کشور است، بهبود کیفیت بافت روستا و تلاش برای ایجاد فضای مناسب تر برای سکونت و فعالیت و به بیانی دیگر، افزایش کیفیت محیطی است. گرچه در هنگام تهیه ی این طرح ها به مطالعه ی عواقب، عوارض و اهداف توجه می شود اما از نکات بارزی که غالباً در عرصه برنامه ریزی توسعه ای کشور مورد غفلت واقع می شود ارزشیابی عواقب طرح ها پس از اجرا است هدف این پژوهش بررسی پیامد اجرای طرح های هادی در زمینه ی کیفیت محیطی بر اساس اصول توسعه ی پایدار و به دست دادن شاخص هایی در این مورد بوده است. روش تحقیق: این پژوهش میزان موفقیت طرح های هادی به اجرا درآمده را در بهبود کیفیت محیطی از منظر اهالی روستا بررسی کرده است. بدین منظور در پیمایشی میدانی، مبتنی بر پرسش نامه، به گردآوری داوری اهالی در باب کیفیت محیطی در قالب سه مؤلفه ی کارکردی، فرمی و معنایی و نیز غنای حسی با رویکردی توصیفی پرداخته، سپس یافته ها با بهره گیری از آمار استنباطی (t تک نمونه ای و تحلیل مسیر) به نحو کمی تحلیل شده است. یافته ها: تحلیل پرسشنامه ها نشان داد که در هر سه مؤلفه ی فرمی، معنایی و کارکردی و نیز سرجمع هر سه، میانگین به دست آمده از مقدار میانگین مطلوب (میانگین 3) در سطح معنی داری 0.05، بیشتر است؛ مؤلفه ی فرمی ۳.۱5 مؤلفه ی کارکردی ۳.08 مؤلفه ی معنایی ۳.۲1 و شاخص کیفیت محیطی در مجموع ۳.۱۴ است. نتیجه گیری: در مجموع، شاخص ها نشان دهنده ی پیامد مثبت اجرای طرح ها در زمینه ی کیفیت محیطی است اما میزان شاخص ها در وضعیتی شکننده قرار دارد. این پژوهش همچنین نتایج نشان می دهد که بر اثر اجرای طرح های هادی مؤلفه ی فرمی بیش از دیگر موارد وزن یافته و وزن مؤلفه ی معنایی کاهش یافته است. اجرای طرح های هادی به میزان همه شمول و رضایت بخش نتوانسته به خوانایی و درک مناسب محیط از منظر روستاییان و ناظران بدل گردد.

هدف: در حال حاضر، نظام برنامه ریزی توسعه روستایی در ایران با نارسایی های متعددی مانند محدود شدن نظام ارزشیابی توسعه روستایی به گزارش های موردی برخی نهادهای متولی، توجه ناکافی به موضوع نظارت و ارزشیابی و پیامدها و تأثیرات احتمالی تصمیمات و برنامه ها در مناطق روستایی، عدم اصلاح برنامه ها و اصلاح سازوکارهای مدیریتی، توجه ناکافی به استفاده از شاخص های جامع و مشخص برای ارزشیابی سیاست ها، عدم بازاندیشی فکری در سیاست های توسعه و تحقق پذیری آن و همچنین نبود چهارچوب مدون برای پایش تحقق پذیری سیاست های توسعه روستایی مواجه است. برای برطرف نمودن این چالش ها وجود یک مدل جامع ارزشیابی تعالی سیاست های توسعه روستایی ضروری است. به همین سبب هدف از پژوهش حاضر ارائه مدل مناسب برای ارزشیابی تعالی سیاست های توسعه روستایی است. روش پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و ازنظر هدف پژوهش اکتشافی، ازنظر گردآوری داده ها پیمایشی-آرشیوی است، ازنظر زمانی مقطعی و ازنظر مبانی فلسفی ذیل مکتب عمل گرایی قرار دارد. نوع پژوهش، بنیادی و رویکرد پژوهش استقرایی است. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان آشنا به سیاست های توسعه روستایی انجام شده است. تجزیه وتحلیل داده ها با روش تحلیل مضامین صورت گرفته است. جامعه آماری در این پژوهش شامل تمامی خبرگان، صاحب نظران و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها، مدیران و کارشناسان اجرایی در حوزه توسعه روستایی است که از بین آن تعداد 25 نفر به صورت هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شده اند. یافته ها: با ترکیب و کدگذاری مفاهیم و عبارت های به دست آمده از مصاحبه با خبرگان درنهایت تعداد 7 مقوله به عنوان اجزای اصلی مدل ارزشیابی تعالی سیاست های توسعه روستایی در ایران شناسایی گردید. این مقوله ها که پس از طی نمودن سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاصل شده اند شامل؛ زمینه، تحلیل وضعیت، درون داد، فعالیت، برون داد، اثر و پیامد هستند. هرکدام از اجزای اصلی مدل نیز دارای شاخص هایی هستند که تعداد شاخص ها مجموعاً برابر با 50 شاخص است. نتیجه گیری: این پژوهش یک مدل جامع برای ارزشیابی تعالی سیاست های توسعه روستایی در ایران را ارائه نموده است. بااین وجود ارزشیابی تعالی سیاست های توسعه روستایی یک فرایند مستمر است که نیاز به بهبود مستمر دارد. در این زمینه استفاده ترکیبی از روش های کمی و کیفی، استفاده از فناوری های نوظهور و همچنین بهره گیری از دانش و درس آموخته های روز جهانی نیز می تواند اثرگذار باشد.

هدف از پژوهش حاضر شناسایی راهبردهای اجرای خط مشی های اعتباری در بانک های قرض الحسنه کشور است. پژوهش حاضر بر اساس پارادایم تفسیری بوده و ماهیت آن اکتشافی-توصیفی می باشد و از نظر هدف نیز در دسته پژوهش های کاربردی قرار می گیرد. به منظور دستیابی به داده ها، روش کیفی مورد استفاده قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش، خبرگان علمی (اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات پژوهشی کشور و پژوهشگران در حوزه بانکی با تالیفات علمی مرتبط با موضوع پژوهش و شورای پژوهشی و پژوهشگران مرکز پژوهش های مجلس و پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی) و خبرگان اجرایی-مدیریتی (مدیران عالی، میانی و عملیاتی بانک های قرض الحسنه شامل مدیران عامل، اعضای هیات مدیره، معاونین مدیر عامل، مدیران ادارات کل و مدیران استان ها و همچنین مدیران بانک مرکزی و معاونت های مرتبط در وزارت امور اقتصادی و دارایی و نمایندگان فعلی و ادوار کمیسیون اقتصادی مجلس) می باشند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته، مطالعات کتابخانه ای و بررسی متون بوده است. با استفاده از روش نمونه گیری غیراحتمالی هدفمند، 15 مصاحبه اکتشافی و عمیق با خبرگان تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون و از نرم افزار MAXQDA20 استفاده شد. نمودار چندسطحی روابط مضامین اکتشافی پژوهش (راهبردهای اجرای خط مشی های اعتباری) با 113 مضمون پایه، 15 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر (راهبردهای قانونی، راهبردهای اجرایی و راهبردهای کنترلی) استخراج گردید. یافته های پژوهش نمایانگر راهبردهای اجرای خط مشی های اعتباری در قالب مضامین راهبردهای قانونی (اصلاح و به روزرسانی قوانین و مقررات پولی و بانکی، تدوین خط مشی ها مبتنی بر اصول و روش علمی و حمایت و پشتیبانی قانونی و معنوی در سطح کلان از ماموریت بانک)، راهبردهای اجرایی (ظرفیت سازی، ترویج فرهنگ قرض الحسنه، گسترش و تنوع ابزارهای اجرای خط مشی های اعتباری، کاربست حاکمیت شرکتی، توسعه و توانمندسازی مجریان، مدیریت جامعه هدف، مشتری محوری، شناخت رقبا و افزایش توان رقابت و تثبیت جایگاه بانک در نظام پولی کشور) و راهبردهای کنترلی (اصلاح و تقویت نظام کنترل داخلی، مدیریت جامع ریسک های صنعت بانکداری و کاربست نتایج ارزیابی اجرای خط مشی های اعتباری) می باشد. خط مشی های اعتباری مبتنی بر جهت ها، اولویت ها، اصول و اهداف بانک به عنوان جزء مهم و لاینفک خط مشی های کلان یک بانک شناخته می شود و کاربست راهبردهای ارائه شده در این پژوهش در قالب مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر، در اجرای خط مشی های اعتباری موثر خواهد بود.

هدف: پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی تربیت شهروندی در رابطه بین فعالیت های پرورشی با تربیت دینی و اجتماعی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل مدیران، دبیران و دانش آموزان بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی ساده، ۱۱۴ مدیر، ۲۹۷ دبیر و ۳۸۴ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های محقق ساخته فعالیت های پرورشی، تربیت دینی، تربیت اجتماعی و تربیت شهروندی بود که روایی محتوایی آنها با شاخص های CVR و CVI و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده ها با آمار توصیفی و استنباطی و نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام گرفت. یافته ها: براساس یافته ها، میان فعالیت های پرورشی با تربیت دینی (530/0r=)، تربیت اجتماعی (408/0 r=) و تربیت شهروندی (524/0r=) در سطح 01/0 p= رابطه مثبت، مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین، تأثیر غیرمستقیم فعالیت های پرورشی بر تربیت اجتماعی(501/0r=) از طریق تربیت شهروندی بیش از تأثیر مستقیم آن بود؛ درحالی که تأثیر غیرمستقیم فعالیت های پرورشی بر تربیت دینی از طریق تربیت شهروندی کمتر از تأثیر مستقیم آن بر تربیت دینی گزارش شد (353/0r=). نتیجه گیری: فعالیت های پرورشی مدارس نقش مؤثری در تقویت تربیت دینی و اجتماعی دانش آموزان دارند؛ با این حال، تربیت شهروندی به عنوان متغیر میانجی، تأثیر برجسته تری بر ارتقای تربیت اجتماعی ایفا می کند. ازاین رو، توجه هدفمند به تربیت شهروندی در برنامه های پرورشی مدارس ضروری است.

معاملات تجاری و به تبع آن تنظیم و انعقاد قراردادها و اسناد تجاری، از دیرباز نقش مهمی در رشد و شکوفایی اقتصادی جوامع داشته است. قرآن کریم نیز در برخی از آیات به تجارت، و اصول حاکم بر تنظیم قراردادهای تجاری و معاملاتی، توجه ویژه ای نشان داده است. مبانی مطرح شده در قرآن کریم در باب تنظیم قراردادهای تجاری، موضوع قابل درنگی است که روشن نمودن ابعاد و زوایای آن، پژوهشی مستقل و جامع را طلب می نماید. این جستار با روش توصیفی تحلیلی و رویکردی موضوعی، به دنبال پاسخ گویی به این سؤال است که اصول مطرح شده در قرآن کریم در حوزه تنظیم قراردادهای معاملاتی و تجاری، نیز هدف از طرح آن چه بوده است؟ یافته ها نشان می دهند که: انعقاد و تنظیم قراردادهای معاملاتی و تجاری به مثابه یک کنش اقتصادی، از زمره موضوعاتی است که خداوند در قرآن کریم به آن توجه خاصی نشان داده است. هرچند غایت قرآن از طرح موضوعاتی ازاین دست، بندگی و طاعت حق است؛ ولی از اصول آن، نظیر: عدالت محوری و انصاف، مکتوب نمودن قرارداد، وفای به عهد و پیمان، رضایت و انتفاع طرفین، گرفتن شاهد همچنین دادن وثیقه و رهن در صورت عدم امکان تنظیم قرارداد، سخن به میان آورده است که توجه به آن در انعقاد و تنظیم قراردادها و اسناد داخلی و بین المللی می تواند در پویایی و شکوفایی امور تجاری رهگشا باشد.

بازارهای سرمایه نقش مهمی در اقتصاد دارند، زیرا وجوه نقد افرادی که توان استفاده از وجوه خود را ندارند، به کسانی که این توانایی را دارند، هدایت می کنند. طبیعتا عملکرد خوب این بازارها عامل کلیدی در تامین رشد اقتصادی خواهد بود، لذا اگر بازارهای سرمایه کارآ باشند، توسعه اقتصادی تحقق می یابد. از سوی دیگر بدلیل تصمیم گیری غیرمنطقی سرمایه گذاران در بازار سرمایه خطاهای سیستماتیک رخ داده و همین مساله موجب عدم کارآیی بازار می شود. هدف این مقاله بررسی نقش بی قاعدگی ها در تصمیم گیری سرمایه گذاران در بازار سرمایه کشور بوده است. در این مطالعه از یک رویکرد داده بنیاد و اطلاعات آماری گردآوری شده از خبرگان حوزه مالی و اقتصادی در سال 1402 استفاده گردید. نتایج بدست آمده از این مطالعه بیانگر این بود که نقش مولفه های اقتصادی و مالی، مکانیسم بازار و کارکردهای اجرایی، کارکردهای نهادها و مولفه های مالی و حسابداری و شاخص استراتژی های مدیریتی و قانونی در بی قاعدگی ها در تصمیم گیری سرمایه گذاران به ترتیب برابر با 72/0، 55/0، 69/0 و 65/0 بوده است. نتایج بدست آمده از این مطالعه بیانگر این بود که معیارهای توانایی شناختی و قدرت تصمیم گیری خبرگان سبدگردانان تاثیر مثبت و معنی داری بر بازدهی سرمایه گذاری داشته است. اما معیارهای وارد شده برای سوگیری رفتاری از قبیل سوگیری نماگری و دیرپذیری منجر به اثرگذاری منفی بر بازدهی سرمایه گذاری شده است.

تحول در نظام های مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، مستلزم بازنگری در تدوین و اجرای سیاست ها است. این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد و مؤلفه های مؤثر بر اجرای خط مشی های توسعه منابع انسانی در صنعت نفت ایران انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون با رویکرد اکتشافی است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 12 نفر از خبرگان حوزه مدیریت منابع انسانی و سیاست گذاری در صنعت نفت گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شد. یافته ها نشان داد پنج بعد اصلی شامل «ساختار مدیریت مؤثر»، «سرمایه انسانی»، «الزامات خط مشی گذار»، «نظام خط مشی گذاری منابع انسانی» و «بهره وری فردی و سازمانی» عوامل کلیدی در اجرای موفق خط مشی های توسعه منابع انسانی در صنعت نفت هستند. این ابعاد از 40 مؤلفه ی فرعی تشکیل شده اند که هرکدام به صورت نظام مند بر عملکرد منابع انسانی و بهبود کیفیت سیاست ها تأثیر گذاشته و مبنایی برای اجرای خط مشی های توسعه منابع انسانی در صنعت نفت ایران است.

مطالعات سازمانی، سرمایه اجتماعی را به عنوان یک مفهوم زیربنایی در ایجاد خلاقیت، نوآوری و پویایی های سازمانی معرفی کرده اند. ارتقای سرمایه اجتماعی یک راهبرد مهم به منظور نیل به اهداف صنعت نفت کشور است که هدف این پژوهش طراحی الگویی جهت توسعه سرمایه اجتماعی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و توسعه ای و از نظر ماهیت داده ها، کیفی است که با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری از خبرگان صنعت نفت کشور تشکیل و نمونه برداری به صورت نظری صورت گرفت. داده ها به روش مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و تا دستیابی به معیار کفایت نظری با 11 منبع مصاحبه گردید. کدگذاری داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA انجام شد. درمجموع، 98 مضمون پایه، 17 مضمون سازمان دهنده و 4 مضمون فراگیر استخراج که مضامین فراگیر شامل لزوم توجه به سرمایه اجتماعی، ابعاد سرمایه اجتماعی، عوامل مؤثر بر توسعه سرمایه اجتماعی و نتایج توسعه سرمایه اجتماعی است در یک شبکه ارتباطی قرار گرفتند.

مسأله: عاَلمِ مُثُل و مثال، از مباحثِ مهمّی است که از ابتدایِ تاریخِ فلسفه حضور داشته است. برخی غفلت از عالَمِ میانه را موجبِ بحران در اندیشه غرب دانسته اند. این مسأله در فلسفه تطبیقی دوچندان اهمّیت می یابد. این رویکرد، بدونِ وجودِ ساحتِ فراتاریخ و عالَمِ میانه، ممکن نخواهد بود. روش: این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی، با گردآوریِ کتابخانه ای و رویکردی تطبیقی به مطالعه مُثُلِ افلاطونی و عالَمِ مثال در اندیشه سهروردی و ساحتِ زبان در اندیشه هیدگر خواهد پرداخت. یافته ها: در اندیشه سهروردی عالَمِ مثال، ساحتی خیالین، حقیقی و عینی است که برخلافِ مُثُل، دارای مقدار و شکل است. هیدگر، از منتقدانِ مُثُلِ افلاطونی است؛ با این حال، در رابطه با زبان، از ساحتی خیالین، حقیقی و عینی سخن می گوید که دارایِ مقدار و شکل می باشد. در مواردی از ساحتی حقیقی تر، مانندِ ذاتِ هنر، سخن گفته که فاقدِ مقدار و شکل است. نتیجه: هیدگر نیز به امری چون عالَمِ مُثُل و مثال معتقد است؛ امّا منتقدِ تفسیری از آن است که بر حقیقت به معنایِ مطابقت تأکید می کند. هیدگر نحوه حضورِ مراتبِ هستی و شناختِ آن ها را مبتنی بر آشکارگی می داند. سهروردی نیز بر نور تأکید کرده و شناخت را از سنخِ علمِ حضوری ای دانسته که مبتنی بر مطابقت نیست.

توحید اساسی ترین اصل اعتقادی است که جمیع معارف اسلامی مبتنی بر آن است. موضوع این پژوهش تحلیل تأثیر اصالت و بساطت وجود بر فهم توحید قرانی از دیدگاه علامه طباطبایی است. روش تحقیق: توصیفی –تحلیلی با تکیه بر متن است. علامه طباطبایی (1281-1360) مفسری بزرگ و فیلسوفی پیرو حکمت متعالیه است . او معتقد است توحید قران به این معناست که خداوند احدی الذات است و ذات از هر نوع ترکیبی اعم از خارجی ، ذهنی ، تحلیلی، منزه است که با درک عرفی یعنی وحدت عددی خداوند متفاوت است . هدف: این پژوهش این است که با تحلیل متن تفسیر المیزان نشان داده شود که علامه چگونه در تبیین احدیت ذات از اصول حکمت متعالیه بهره برده است .یافته های پژوهش: نشان می دهد که علامه در تبیین احدیت ذات از مبانی چون اصالت وجود ، بساطت و صرافت حقیقت وجود استفاده فراوان کرده است و استفاده از این اصول را منافی شیوه تفسیری قران به قران نشمرده است . درنتیجه: می توان گفت با توجه به نظام فکری علامه در اعتماد به عقل در فهم حقایق مطابق با واقع ،در سایه معرفت برهانی می توان از معرفت وحیانی دریافت عمیق تری داشت .

پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و نظریه زمینه ای، درصدد واکاوی و تحلیل کیفی تفاوت های جنسیتیِ بیم ها و امیدهای دانشجویان در بستر شبکه های اجتماعی است. داده ها از طریق مصاحبه عمیق با 14 دانشجوی دختر و 15 دانشجوی پسر در دانشگاه های شهر تهران جمع آوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که پیامدهای تعاملات و استراتژی های دانشجویان در مواجهه با شرایط محیطی، دو جنبه دارد: استفاده آگاهانه از شبکه های اجتماعی و تمرکز بر اهداف فردی، باعث تقویت امید، تاب آوری و رشد فردی می شود؛ اما مواجهه با محتوای منفی و بازنمایی اغراق شده زندگی دیگران، در کنار تجربیاتی مانند احساس تبعیض و نابرابری در توزیع فرصت ها به افزایش اضطراب و کاهش امید اجتماعی می انجامد. مقوله هسته مطالعه حاضر «پویایی امید اجتماعی دانشجویان در تعامل با شبکه های اجتماعی» است که با درنظرگرفتن تفاوت های جنسیتی، مقولات اصلی و فرعی را به یکدیگر پیوند می دهد. برای تقویت امید اجتماعی، راهکارهایی جنسیت محور پیشنهاد شده است: سیاست های حمایتی متناسب با نیازهای جنسیتی، آموزش سواد رسانه ای، حمایت از تولید محتوای مناسب، برنامه های معنویت محور، و تقویت مهارت های مقابله ای. این رویکردهای جنسیت محور می تواند به شکل گیری نسلی امیدوار، توانمند و مقاوم در برابر چالش های اجتماعی کمک کند.

این پژوهش با رویکرد پدیدارشناختی به بررسی تجربه زیسته فقر در میان زنان سرپرست خانوار ساکن سکونتگاه غیررسمی التیمور مشهد می پردازد. مطالعه با اتکا به نظریه فرهنگ فقر اسکار لوئیس و چهارچوب فقر چندبعدی، به تحلیل ابعاد پیچیده فقر در زندگی روزمره این زنان پرداخته است. داده ها از طریق ۲۶ مصاحبه نیمه ساختاریافته با نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری جمع آوری و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. سؤال اصلی این است که زنان سرپرست خانوار چگونه فقر را در زندگی روزمره خود تجربه و تفسیر می کنند؟ برخی از مهم ترین مفاهیم حساس پژوهش، فقر اقتصادی، طرد اجتماعی، شرم و انگ، مقاومت روزمره و تناقضات فقر بودند که مبنای طراحی سؤالات مصاحبه قرار گرفتند. یافته ها در سه سطح مضمونی سازماندهی شدند: زندگی در استیصال (بعد مادی - معیشتی)، تعاملات اجتماعی ضعیف (بعد ارتباطی - ساختاری)، و روان زخم فردی و خانوادگی (بعد روان شناختی). نتایج نشان می دهد که فقر برای این زنان پدیده ای چندبعدی است که علاوه بر محرومیت مادی، به طرد اجتماعی، آسیب های روانی و بازتولید چرخه فقر منجر می شود. باوجود عاملیت و مقاومت زنان در مدیریت شرایط دشوار، فشارهای چندگانه موجب شکنندگی و انزوای اجتماعی آنان شده است.

مبانی و روش های مورد استفاده در رویکرد فقه سنتی، پیش آورنده پاره ای چالش های عملی، فراروی برخی ساحات این رویکرد و از جمله ساحت حقوق زنان است که در زیست انسانی معاصر پیوسته در حال زایش و تکثیر می باشد و چنان چه مبانی و روش های این رویکرد مورد بازبینی قرار نگیرد، نقش آفرینی آن با بحران روبه رو می شود؛ چراکه به تدریج با گرایش اکثریت اجتماع به دین حداقلی، برای اقامه دستورات شرعی در جامعه با دشواری های فزاینده ای مواجه خواهیم شد. در این جستار با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و شیوه مطالعه کتابخانه ای ضمن طرح ضرورت بازاندیشی در قرائت های معمولِ دینی، به چالش های فراروی فقه سنتی در مواجهه با حقوق زنان پرداخته و به مواریث فقهی در کشاکش گفتمان ثبات و تغییر اشاره شده و سپس رویکرد پژوهش حاضر در به کارگیری ادله و شیوه بازاندیشی نسبت به نصوص شرعی بیان شده است.

ارجاع از ابزارهای اساسی در فرهنگ نویسی است که بین واحدهای واژگانی مرتبط که به دلیل نظام الفبایی در بخش های مختلف فرهنگ قرار گرفته اند، ارتباط برقرار می کند. ارجاع کارکردهای مهم و انکارناپذیری دارد: صرفه جویی در حجم و فضا؛ پرهیز از حشو، زیاده گویی و تکرار اطلاعات؛ تکمیل اطلاعات؛ ایجاد شبکه معنایی و ساختواژی بین واحدهای واژگانی مرتبط؛ جلوگیری از به هدر رفتن اطلاعات؛ هدایت مسیرهای جست وجو و آموزش زبان. به وسیله ارجاعات، فرهنگ به شبکه ای واحد، منسجم و پردازش پذیر تبدیل می شود که در آن مدخل ها با یکدیگر در ارتباط اند. در این مقاله پس از مروری بر مبانی نظری ارجاع، دو فرهنگ فارسی یک زبانه متعلق به نیمه دوم قرن بیستم؛ لغت نامه دهخدا (نسخه برخط) و فرهنگ بزرگ سخن (نسخه چاپی) در فارسی؛ همچنین فرهنگ انگلیسی آکسفورد (نسخه برخط در دسترس) در انگلیسی و فرهنگ فرانسه روبر (نسخه برخط در دسترس) در فرانسوی بررسی و به صورت تطبیقی تحلیل شده اند. فرهنگ فارسی عمید و فرهنگ فارسی معین فقط به صورت کلی مرور شده اند. گاه از فرهنگ جامع زبان فارسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز استفاده شده است. شیوه انتخاب داده ها تصادفی بوده است. مقایسه فرهنگ های برخط فرانسوی و انگلیسی با فرهنگ های فارسی نشان می دهد که فرهنگ های فارسی باوجودِ غنای ادبی و تاریخی، در زمینه ارجاعات معنایی، ساختواژی، کاربردی، سبکی و شبکه ای نظام مند، کاستی های بسیاری دارند و کاربرمحور و پردازش پذیر نیستند. در پایان با تکیه بر یافته های نوین فرهنگ نویسی و الگوگیری از فرهنگ های غربی راهکارهایی برای طراحی نظام ارجاعات در زبان فارسی پیشنهاد شده است.

پژوهش حاضر به بررسی مفهوم مرگ با تکیه بر نظریه استعاره های مفهومی در دو آثار مثنوی و شاهنامه پرداخته است با این هدف که مشخص سازد برای عینی سازی مفهوم انتزاعی مرگ از چه حوزه هایی در مبدأ بهره برده اند. روش پژوهش حاضر، پیکره بنیاد از نوع توصیفی - تحلیلی است. جهت تحلیل داده ها از نرم افزار واژه نمای Ant Conc استفاده شده است. نتایج نشان داد مولانا از تعداد ٢٤ مبدأ و فردوسی نیز از تعداد ١٩ مبدأ بهره جسته اند. طبق نتایج حاصل از مقایسه داده ها تعداد ٩ حوزه در میان دو آثار مشترک است. در نگرش فردوسی مرگ بیشتر یک موجود ترسناک و ویرانگر است که فضایی از نیستی و نابودی ویرانی را به همراه دارد اگرچه در اشعار مولانا مرگ گاهی خوشایند و گاهی ناخوشایند به تصویر کشیده شده که از طرفی فضایی پر از درد و وهم و از طرفی هم فضایی با رهایی، حکمت و رشد را تداعی می سازد؛ بنابراین، می توان گفت موضوع و محتوای اشعار بررسی شده در تصویرسازی مفاهیم و همچنین نوع نگرش شاعر به این مفاهیم تأثیرگذار است.

محیط زیست نقش کلیدی و تعیین کننده ای در زندگی انسان دارد و گفتمان های موجود به ویژه در مورد معضلات و مشکلات مربوط به محیط زیست، نقش مهمی به جهت دهی افکار و رفتار جوامع و دولت ها در مقابل این معضلات دارند. هدف پژوهش حاضر تحلیل گفتمان زیست محیطی روزنامه ایران درباره موضوع پتروشیمی میانکاله است. داده های پژوهش شامل دوازده مقاله است که طی سال 1401 درباره جنبه های زیست محیطی احداث این پتروشیمی در روزنامه مذکور منتشر شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و داده ها در چارچوب رویکرد زبان شناسی زیست محیطی استیبی (2015، 2021) بررسی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هم در گفتمان مخالفان و هم موافقان این طرح مؤلفه های مختلفی را می توان شناسایی کرد اما گفتمان مخالفانِ طرح قوی تر و غنی تر بوده و در آن از تمامی 9 مؤلفه تحلیل گفتمان استیبی استفاده شده است. براساس این نتایج، مهمترین موضوعی که در گفتمان مخالفان توسط مؤلفه های مختلف مانند قالب بندی، استعاره، روایت، ارزیابی و برجسته سازی بیان شده است بحث عواقب زیست محیطی مخرب پتروشیمی میانکاله و اثرات منفی آن بر زندگی، اشتغال و سلامت ساکنان بومی منطقه است. در حالی که مخالفانِ طرح، بحث اشتغال زایی را مورد تأکید قرار داده اند.