با فروپاشی شوروی ، چهار قدرت هسته ای جدید یعنی روسیه ، اوکراین ، بیلوروس و قزاقستان در صحنه سیاست جهانی ظاهر شدند . امریکا و روسیه هر دو از نگاه منافع راهبردی خود با هسته ای بودن سه کشور دیگر مخالف بودند و درصدد برآمدند تا آنان خلع سلاح ( هسته ای ) شوند . تجربه خلع سلاح هسته ای قزاقستان مشابهت زیادی با خلع سلاح هسته ای دو کشور دیگر اوکراین و بیلوروس دارد . ..
پس از فروپاشی شوروی در سال 1991 انتظار می رفت که اسلام نقش خود را در حیات سیاسی ـ اجتماعی کشورهای استقلال یافته آسیای مرکزی باز یابد . بر همین مبنا نظریه های متفاوت در خصوص نقش و کارکرد اسلام در منطقه مطرح بود که هر کدام برگرفته از برداشت ها ، احتمالات و ویژگی های جوامع آسیای مرکزی بود . اما شرایط سیاسی ـ اجتماعی و تمایلات سکولاریستی رهبران این کشورها و نفوذ برخی کشورها مانع از ظهور اسلام به عنوان یک نیروی فعال در روند شکل گیری دولت ـ ملت و حیات اجتماعی آنها شد . ...
در تابستان 1997 شهروندان جنوب قزاقستان تظاهرات اعتراض آمیزی نسبت به رفتار ازبکستان در خصوص قطع آب در جریان از آن کشور که باعث خشک شدن مزارع جنوبی قزاقستان شده بود ، برپا نمودند چرا که روند خشک شدن مزارع ذرت و پنبه صاحبان مزارع و کشاورزان را بیش از پیش نگران کرده بود . همچنین در پی امتناع قرقیزستان نسبت به پرداخت افزایش قیمت گاز از ازبکستان و قطع جریان گاز ارسالی توسط این کشور ، قرقیزستان نیز طی یک عمل متقابل ( با استفاده از ابزار فشار آب ) در تابستان 1994 اعلام نمود ، جهت افزایش ظرفیت تولید انرژی برقی آبی ، درصدد است که مخازن آبی خود را پر کند که اعتراض ازبکستان را در پی داشت . ...