مطالب

شاه عباس اول صفوی را می توان شاهی تجارت پیشه و توسعه طلب دانست که در عصر وی، مناسبات تجارت خارجی ایران رونق چشمگیری یافت. سیاست خارجی وی بر محور زدودن هرگونه مانع در مسیر تجارت بین المللی و نیز تثبیت حاکمیت مطلق بر مسیرهای تجاری به منظور تضمین امنیت آنها استوار بود. شاه عباس علاوه بر دنبال کردن مسیرهای سنتی بازرگانی، به دنبال بهانه ای بود که با تسلط بر کرانه های خلیج فارس و جزایر آن هم از مسیرهای زمینی تحت سیطره عثمانی خلاصی یابد و هم نقشی فعال در تجارت نوین دریایی ایفا کند که با کشف مسیرهای جدید دریایی پدید آمده بود. این فرصت با تاراج اموال بازرگانی ونیزی در محدوده حکومت لار و داد خواهی او پدید آمد. اما چرا سرنوشت این بازرگان برای شاه عباس مهم بود؟ این پژوهش که با روش تاریخی و براساس بازخوانی برخی منابع مغفول ایتالیایی زبان انجام شده، نشان می دهد شاه عباس که با اعزام سفیران مختلف به سنای ونیز وعده داده بود محافظ قدرتمند بازرگانان است، برای اثبات اقتدار خود، با یک برنامه حساب شده به تسخیر بحرین، لار، گمبرون و هرمز دست یازید تا علاوه بر تامین امنیت و کنترل راه های تجاری، مرزهای اقتدار خویش را تا پس کرانه های خلیج فارس بگستراند.

جنسیت در بازتعریف تمایزات اجتماعی، نقش ها و عملکردها، نقش مؤثری دارد. در جوامع گوناگون، هویت جنسیتی به مثابه برساخت اجتماعی، در سطحی فراتر از تفاوت های بیولوژیکی عمل می کند. بازنمایی جنسیت در جوامع سنتی، مسئله ای است که از لابه لای متون تاریخی مشاهده می شود. هدف این پژوهش، مطالعه وضعیت زنان در نظام سیاسی عصر تیمور است. یافته های پژوهش نشان داد که جنسیت و هویت جنسیتی در عصر تیموری تحت تأثیر و تأثر نظام قبیله ای و مردسالار بوده است و زنان از آغاز تکاپوی تیمور در تنگاتنگ جنگ ها، بدون تفکیک جنسیتی در عرصه اجتماع حضور می یافتند؛ از این رو هویت آنان در کنار مردان و در درون قبیله شکل می گرفت. همین امر باعث شد کارکرد زنان در عرصه های سیاسی- نظامی، پررنگ تر جلوه کند. ساختار حکومت تیموری که برپایه ازدواج با زنان قبایل مهم شکل گرفته بود، فرصتی فراهم آورد تا استراتژی زنان از جنگاوری تا سیاست و حتی شفاعت در جهت صلح و رفاه قبیله و حکومت موفقیت آمیز شود. زنان باوجود تبعیض جنسیتی توانستند با سازوکارهای زنانه و تجلی ظرافت زنانه، قدرت خود را در جامعه پدرسالار عصر تیمور و درون دستگاه تیموری نشان دهند. این پژوهش، به طور مشخص به دوران حکومت تیمور می پردازد.

لوایح و طرح هایی که در مجلس مطرح می شد، در موارد متعددی دچار سیکل معطلی و ماندگاری شده، گاهی ماه ها و حتی تا سال ها بعد همچنان بلاتکلیف می ماند و چه بسا به فراموشی و بایگانی سپرده می شد. مجلس بیست ویکم با انبوهی از لوایح و طرح های معطل مربوط به مجالس گذشته مواجه شد که لاجرم در این دوره از مجلس باید بررسی و تعیین تکلیف می شدند. هدف این پژوهش تحلیل و بررسی لوایح و طرح های معوقه در مجلس بیست ویکم شورای ملی می باشد که به روش توصیفی تحلیلی انجام خواهد شد. یافته های پژوهش نشان می دهد براساس اسناد موجود در مجلس شورای ملی، لوایح و طرح هایی وجود دارد که از دوره های قبل از مجلس بیست ویکم شورای ملی به این مجلس منتقل و در دستور کار قرارگرفته بودند. موارد ارسالی که عمدتاً لوایح هستند، دلایل متعددی برای تأخیر در روند تصویب داشتند. مجلس بیستم عمر دوماهه ای داشت و مجلس بیست ویکم هم پس از دو سال و اندی تشکیل شد. لوایح و طرح های معوقه از مجلس بیستم و قبل از آن و نیز مصوباتی که در دوران فترت میان دو مجلس بیستم، و بیست ویکم تصویب شده بودند، به مجلس بیست ویکم منتقل شدند. در دوره موردپژوهش، لوایح و طرح های معوقه بنا به ضرورت و نیاز، توسط مسؤلان دوباره به چرخه تصویب در مجلس وارد شده و بررسی شدند. از سوی دیگر برخی از لوایح شامل اصلاحات ارضی، کاپیتولاسیون و انجمن های ایالتی و ولایتی، تحت تأثیر فشارهای بیرونی مجلس شورای ملی به مجلس تحمیل شد. سیر طولانی پروسه تصویب درون مجلسی و چرخه معیوب فشارهای بیرون از مجلس شورای ملی، در مجموع دو دسته عوامل مهم در به تعویق افتادن تصویب لوایح و طرح ها و انتقال به مجلس بیست ویکم و پس از آن بود. بی شک چنین میراثی از قبل و پس از آن در مجالس مختلف رواج داشت.

شهرهای تاریخی ایران، مجموعه ای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آن ها با دروازه ها و اغلب حصار و خندقی محدود می شد. دروازه ها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آن ها می توانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستان ها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشته اند و به عنوان عنصری ثابت، شناخته شده و نیز بسیار با اهمیت در فضای شهری، موجب خوانایی شهری می شدند، به همین خاطر به کارگیری آن ها در نام گذاری دروازه ها، نشانی دادن قبور بر مبنای دروازه های مجاور آن ها در متون تاریخی و اسناد دیگری چون کتیبه حک شده بر قبور و تلفیق و انطباق این اطلاعات با دیگر دانسته های تاریخی موجود، موجب شناسایی محدوده بافت تاریخی در دوره های مختلف می شود. بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز در دوره های مختلف تاریخی، براساس موقعیت مزارات و گورستان ها و تطبیق آن با داده های تاریخی، هدفی است که این پژوهش به روش توصیف تاریخی همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای و میدانی به دنبال دست یابی به آن است، چراکه برخی از این قبور باقی مانده اند و براساس آن ها می توان به درک بهتری از موقعیت دروازه ها، گورستان های تاریخی و در نهایت محدوده بافت تاریخی شیراز رسید. شناخت این محدوده از شهر، خود موجب شناخت و درک بهتر دیگر عناصر آن نیز در دوره های مختلف تاریخی می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که بافت تاریخی شیراز در بخش شمال شرقی در برهه ای از تاریخ و در جنوب شرقی خود، دگرگونی های اندکی داشته و در سایر نقاط تقریباً در طول تاریخ، ثابت بوده است.

اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راه های تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکت های خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حمله افغان ها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکت های خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت رسیدن قاجارها، حضور فعالی نداشتند. با به قدرت رسیدن قاجارها و مشخصاً از زمان ناصرالدین شاه، شرکت های تجاری انگلیسی در ایران و به ویژه شهر اصفهان شروع به فعالیت کردند. این شرکت ها در زمینه های مختلفی فعالیت داشتند که بنابر اهمیت، این پژوهش به این موضوع می پردازد؛ لذا سوال اصلی پژوهش این است که: شرکت های انگلیسی در اصفهان دوره قاجار چه عملکردی داشتند؟ از آنجایی که اصفهان در دوره قاجار همچنان بر سر راه های مهم تجاری قرار داشت، توجه بازرگانان انگلیسی را به خود جلب کرد. آن ها با تأسیس دفاتر خود در این شهر، بر سطح تجارت خود در ایران افزودند. همچنین گمان می رود حضور شرکت های انگلیسی در اصفهان باعث رونق اقتصاد و تجارت در این شهر شده و بازرگانان شهر اصفهان نیز با آن ها همکاری داشته اند. این پژوهش به روش تاریخی در حوزه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و نیز با استفاده از روزنامه های دوره قاجار، این موضوع را بررسی و تحلیل نموده است. یافته های پژوهش ضمن شناسایی شرکت های انگلیسی فعال در اصفهان دوره قاجار و نوع فعالیت هایشان، پیامدهای عملکرد آن ها در اقتصاد و تجارت و اجتماع اصفهان آن دوره را نشان می دهد.

دوره قاجار را باید یکی از مهم ترین و نوآورترین ادوار تاریخ هنر ایران به شمار آورد؛ عصری که در آن پیوند میان سنت های هنری گذشته و جریان های نوین برقرار شد. کاشی نگاری این دوره تنها بیان کننده ذوق و مهارت هنرمندان نیست، بلکه بستری برای بازتاب جلوه های ادبیات و روایت های داستانی نیز فراهم کرده است. در میان مضامین گوناگون، حضور پررنگ داستان های عاشقانه و عارفانه جایگاه ویژه ای دارد. علی محمد اصفهانی، از برجسته ترین هنرمندان و کاشی کاران این دوره، با بهره گیری از توانایی های خود در نقاشی و کاشی نگاری، آثاری آفرید که ترکیب زیبایی از نقوش ختایی و اسلیمی و نگارگری ایرانی است؛ بر این اساس، پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به دو پرسش اصلی است: نخست آنکه کدام داستان های عاشقانه و عارفانه در کاشی نگاری دوره قاجار بازتاب یافته اند؟ و دوم، علی محمد اصفهانی با استفاده از چه شیوه ها و ویژگی های تصویری به بازنمایی این مضامین پرداخته است؟ هدف اصلی مقاله، تحلیل و بررسی جایگاه داستان های عاشقانه و عارفانه در آثار کاشی نگاری این هنرمند است. رویکرد پژوهش حاضر، توصیفی تحلیلی بوده و گردآوری داده ها برپایه منابع کتابخانه ای و اسنادی صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که اصفهانی با تلفیق مهارت های نقاشی و کاشی نگاری، توانسته است مضامین ادبیات کلاسیک فارسی به ویژه روایت های خمسه نظامی را در قالب نقوش کاشی به تصویر بکشد. او با استفاده از ترکیب بندی های هندسی متنوع مانند قاب های بیضی و مستطیل، رعایت اصول پرسپکتیو و ایجاد عمق بصری، موفق شده است روایت های عاشقانه و عارفانه را به گونه ای هنرمندانه و اثرگذار در آثار خود بازتاب دهد.

سنگ های قیمتی در مناسبات تجاری دوره ایلخانی و تیموری جایگاه قابل توجهی داشته است. در برخی از مناطق بازار هایی پیرامون سنگ های گران بها پدید آمده بود. رواج استفاده از سنگ های قیمتی در میان مردم، به ویژه طبقات اشراف، همراه با امنیت و ثبات نسبی در این دوره ها، موجب شکل گیری تجارت آن ها شد. پژوهش پیشِ رو بر آن است تا با استفاده از منابع تاریخی به بررسی وضعیت تجارت سنگ های قیمتی در دوره ایلخانی و تیموری بپردازد. روش پژوهش تاریخی و به شیوه توصیفی تحلیلی بوده و داده ها براساس روش کتابخانه ای گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد عواملی چون کیفیت و تنوع سنگ ها، تقاضای بالا در بازارهای داخلی و خارجی، موقعیت جغرافیایی ایران در مسیرهای تجاری، و نقش تاجران متخصص در قیمت گذاری، از مهم ترین علل رونق این تجارت بوده اند.  با وجود فقدان برخی معادن سنگ های قیمتی، ایران از منابع غنی فیروزه و مروارید برخوردار بود که افزون بر تأمین نیاز داخلی، بخشی از آن صادر می شد. تجارت سنگ های قیمتی در دوره ایلخانی بیشتر در نواحی غربی کشور و در دوره تیموری در نواحی شرقی از رونق زیادی برخوردار بوده است. در دوره ایلخانی بخش اعظم مروارید صیدشده در شهر بغداد جهت صادرات درجه بندی و آماده سازی می شد. تجارت سنگ های قیمتی در دوره تیموری نیز در شهرهایی چون تبریز، سلطانیه، سمرقند و هرات انجام می شد. در این میان سمرقند و هرات اهمیت بیشتری داشتند. در این دوره واردات سنگ های قیمتی در سمرقند صورت می گرفت و هنرمندان مرتبط با این حوزه در شهر هرات مشغول به فعالیت بودند

هدف: مقاله حاضر به بررسی تأثیر توسعه اقتصادی_ اجتماعی استان ها بر الگوهای مهاجرت جوانان در ایران پرداخته است. موضوع مهاجرت جوانان و نیروهای متخصص محصول عوامل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اجتماعی است که جوانان در آن جا زندگی می کنند و این امر بر فرآیندهای رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی مبدأ اثرات زیانباری خواهد داشت. در حالی که مطالعات صورت گرفته در زمینه مهاجرت به خصوص مهاجرت جوانان در ایران، بر مهاجرت خارجی تأکید داشته و اندک مطالعات انجام شده در حوزه مهاجرت داخلی نیز صرفاً بر مهاجرت از روستا به شهر تأکید داشته اند، مطالعه حاضر به بررسی و تحلیل الگوهای مهاجرت جوانان در سطح استانی و با تمرکز روی عوامل فردی و استانی با تأکید بر سطح توسعه اقتصادی و اجتماعی می پردازد. بر اساس نظریه های اقتصاد نئوکلاسیک، قانون جاذبه و دافعه راونشتاین و نظریه وابستگی، مهم ترین دلیل مهاجرت جوانان می تواند عوامل اقتصادی باشد. بیکاری و درآمد کم در مبدأ و وجود فرصت های شغلی و امکانات متنوع در مقصد از جمله این دلایل هستند. بنابراین اختلاف توسعه بین مناطق و وابستگی مناطق توسعه نیافته به ویژه مناطق روستایی به مناطق صنعتی و شهری باعث شدت گرفتن مهاجرت جوانان می شود. براساس نظریه محرومیت نسبی، صرفاً درآمد پایین باعث مهاجرت افراد نمی شود بلکه توانایی های فردی و همچنین عوامل اجتماعی از جمله سطح تحصیلات و این احساس که فرد نسبت به سایرین درآمد کمتری دارد نیز موجب نارضایتی فرد و اقدام به مهاجرت می شود.روش: این پژوهش بر روش تحقیق کمّی با تکنیک تحلیل ثانویه استوار است. بر این اساس، داده های سرشماری سال 1395 که توسط مرکز  آمار ایران ارائه گردیده است، تجزیه و تحلیل شد. جامعه آماری شامل تمامی افراد 18 تا 34 ساله کشور در سرشماری سال 1395 است که اطلاعات 492853 نفر از آن ها از داده های خام (دو درصد) سرشماری 1395 استخراج شده است. در سطح فردی متغیر وابسته یعنی مهاجرت به صورت یک متغیر اسمی دو طبقه (مهاجر – غیرمهاجر) لحاظ و سنجیده شده است. متغیرهای مستقل نیز شامل عوامل ساختاری یا درجه توسعه یافتگی استان ها با 13 شاخص در بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و فرهنگی، و ویژگی های جمعیتی است.یافته ها: نتایج نشان داده است که جوانان شهری، افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، زنان جوان و جوانان 29- 15 ساله به طور معنی داری بیش از جوانان روستایی، دارندگان دیگر مدارج تحصیلی، مردان و سایر گروه های سنی مهاجرت کرده اند. از لحاظ استانی، استان های البرز، یزد و قم دارای بالاترین میزان خالص مهاجرت مثبت بوده اند. این استان ها، در سطوح بالای توسعه اقتصادی اجتماعی قرار دارند. در حالی که استان های لرستان، خراسان جنوبی و کرمانشاه_ که بر حسب سطح توسعه_ در رتبه های پایانی قرار دارند، در رده استان های با بالاترین میزان خالص مهاجرت منفی قرار داشته اند. همچنین، تحلیل نتایج بر اساس گروه بندی سطح توسعه استان ها حاکی از آن است که منطقه خیلی برخوردار دارای بیشترین میزان درون کوچی (موازنه مثبت مهاجرتی) است، در حالی که منطقه خیلی محروم با بالاترین میزان منفی خالص مهاجرت، بیشترین کاهش جمعیت جوان را به علت مهاجرت تجربه کرده است. با ملاحظه مجموع مهاجرت یا حجم مهاجرتی که مرکب از درون کوچی و برون کوچی است، منطقه خیلی برخوردار و پس از آن منطقه خیلی محروم بیشترین جریان های مهاجرتی را داشته اند. نکته مهم در این خصوص آن است که تنها منطقه خیلی برخوردار از موازنه مثبت مهاجرتی برخوردار بوده و جمعیت آن از طریق مهاجرت افزایش یافته است. سایر مناطق موازنه منفی داشته و بخشی از جمعیت خود را به علت مهاجرت از دست داده اند. الگوهای مهاجرتی مشاهده شده در این مطالعه را می توان با نظریه های جاذبه و دافعه، نظریه اقتصاد نئوکلاسیک و نظریه روانشتاین تبیین کرد. راونشتاین بیان می کند که اختلاف سطح توسعه بین مناطق سبب مهاجرت افراد خواهد شد. اختلافات در سطوح توسعه میان استان ها باعث می شود که جوانان از استان های با سطوح پایین تر توسعه، در جستجوی فرصت های بهتر و زندگی بهتر به مناطق با سطوح بالاتر توسعه مهاجرت کنند. نظریه جاذبه و دافعه بیان می کند که عواملی مانند فرصت های شغلی، سطح زندگی، خدمات اجتماعی، و شرایط زندگی در مناطق مختلف جوانان را به سوی خود جذب یا از آن ها دفع می کنند. استان های با سطوح بالای توسعه اقتصادی اجتماعی، مانند البرز، یزد و قم، معمولاً فرصت های شغلی و زندگی بهتری ارائه می دهند که جوانان را جذب می کنند. در مقابل، استان هایی مانند لرستان، خراسان جنوبی و کرمانشاه که با مشکلات اقتصادی و اجتماعی روبه رو هستند، ممکن است مهاجرت جوانان را تشدید کنند. نظریه اقتصاد نئوکلاسیک نیز مهاجرت جوانان را بر اساس تصمیم گیری راسخ تر افراد برای بهره برداری از فرصت های بهتر اقتصادی و تعامل با بازار کار تبیین می کند. استان های با سطوح بالای توسعه اقتصادی اجتماعی می توانند بهترین فرصت ها را برای جوانان فراهم کنند و از این رو، مهاجرت جوانان به این مناطق را تشویق می کنند. بنابراین، توسعه اجتماعی-اقتصادی نقش مهمی در شکل دهی الگوهای مهاجرت جوانان ایفا می کند و هم بر تصمیم مهاجرت و هم بر مقاصد انتخاب شده توسط مهاجران جوان تأثیر می گذارد.نتیجه: مهاجرت جوانان در ایران به شدت تحت تأثیر توسعه اقتصادی-اجتماعی قرار دارد. برای کاهش مهاجرت جوانان و مدیریت بهتر ساختار جمعیتی، لازم است اقدامات سیاستی جدی از جمله تقویت اقتصاد و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق کمتر توسعه یافته، ارتقای شاخص های توسعه انسانی و ارزیابی دقیق و مؤثر نیازها و مشکلات محلی اتخاذ شود.

در ایجاد فضای شهری، همیشه تبادل نظر در مورد اینکه فضا در حال حاضر چیست و چگونه باید وجود داشته باشد، توسط کسانی که در آن مکان زندگی می کنند، وجود دارد. بنابراین بهبود در واقعیت خشن آن در برخی از افکار آنها در قالب یک تغییر فیزیکی در محیط فعلی تحقق می یابد. - و بازآفرینی شهری یکی از این اشکال است. با توجه به افزایش تعداد پروژه های بازآفرینی شهری در دهه های اخیر لزوم توجه به ابعاد اجتماعی در آن بسیار حائز اهمیت می باشد.بر این اساس سرمایه اجتماعی بعنوان یکی از پتانسیل های اجتماعی محله،مفهومی است که در بازآفرینی اهمیتی ویژه یافته است .بنابراین با توجه به ضرورت موضوع، این پژوهش به تحلیل نقش سرمایه اجتماعی بر بازآفرینی محلات شهری پرداخته است. روش پژوهش کاربردی و ماهیتا توصیفی-تحلیلی و هدف اصلی این پژوهش تحلیل میزان نقش سرمایه اجتماعی در بازآفرینی محله اسلام آباد کرج نزد ساکنان محله می باشد.در این راستا گردآوری داده ها در بخش نظری به روش اسنادی و در بخش عملی نیزپیمایشی، مبتنی بر پرسشنامه بوده است. جامعه آماری این تحقیق را افراد بالای 15 سال ساکن محله بالغ بر 25هزار نفر با روش نمونه گیری تصادفی ساده تشکیل داده اند، لذا از این جامعه با استفاده از فرمول کوکران، نمونه ای به حجم 410 نفر انتخاب شد جهت تحلیل داده ها از ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی چندگانه از نرم افزار spss استفاده شد. که نتایج بیانگر رابطه همبستگی قوی بین سرمایه اجتماعی و بازآفرینی شهری در محله اسلام آباد کرج بود. دلالت های این تحقیق مبنی بر ارتباط بین سرمایه اجتماعی و بازآفرینی شهری لزوم توجه به مولفه های سرمایه اجتماعی و اتخاذ سیاست هایی برای حفظ و ارتقای آن در راستای تضمین موفقیت آمیز بازآفرینی شهری در فضای محله اسلام آباد کرج را افزایش می دهد.

زمینه و هدف: مناظر و فضاهای سبز شهری به ویژه پارک های شهری از مهم ترین فضاهای شهری محسوب می شوند، به جهت اهمیت استمرار فعالیت در پارک های شهری به هنگام شب باید موانع موجود در فرآیند مذکور مورد شناسایی قرار گیرد بر همین اساس هدف از تحقیق حاضر بررسی تاثیر نورپردازی در جذابیت منظر شبانه پارک های شهری می باشد.روش بررسی: برای به دست آوردن داده های مورد نیاز از منابع کتابخانه ای معتبر، مشاهده، پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شده است که پرسشنامه از ۴ شاخص و ۲۱ مولفه تشکیل شده و ۳۱۵ نفر در بخش پرسشنامه شرکت نمودند. سوالات مصاحبه نیمه ساختار یافته نیز برگرفته از ۴ شاخص موجود در پرسشنامه بوده است که در قالب چهار سوال مطرح گردید و ۲۷ نفر در این بخش شرکت نمودند. برای تحلیل داده های به دست آمده از پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختار یافته به ترتیب از میانگین امتیازی و روش تحلیل ساختاری استفاده گردید و در بخش ترکیب داده های کمی و کیفی از روش تحقیق ترکیبی بهم تنیده بهره برده شد.یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد نورپردازی در ورودی ها و پیاده رو ها در جهت زیبایی، خوانایی، امنیت و سرزندگی این اماکن نقش مهمی را ایفا می نمایند. به طور کلی می توان بیان نمود که نورپردازی مناسب به پارک های شهری در شب زیبایی می بخشد، امنیت و ایمنی را افزایش می دهد، خوانایی پارک های شهری را بالا می برد و زیست پذیری شهرها در طی شبانه روز را سبب می گردد.

زمینه و هدف: از فناوری اطلاعات و ارتباطات و رقابت پذیری به عنوان عوامل موثر بر رشد اقتصادی در دهه اخیر یاد می شود. در راستای این بحث هدف این تحقیق بررسی تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات و شاخص رقابت پذیری بر رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته منتخب در طی دوره مورد مطالعه می باشد.روش شناسی پژوهش: مطالعه حاضر از یک رویکرد کاربردی استفاده می کند که روش های توصیفی و تحلیلی را برای ایجاد یک بررسی کامل ترکیب می کند. برای تسهیل این تحقیق، تحلیل از هر دو روش داده های مقطعی و تابلویی استفاده می کند. داده های مقطعی امکان بررسی متغیرها را در یک نقطه از زمان در چندین موضوع فراهم می کند. در مقابل، داده های تابلویی شامل مشاهدات متعدد از موجودیت های یکسان در دوره های زمانی مختلف است. همچنین از طریق روش گشتاورهای تعمیم یافته به تجزیه و تحلیل داده های تابلویی، پرداخته است.یافته ها و نتیجه گیری یافته های این تحقیق بر روابط مثبت و معنادار بین فناوری اطلاعات و ارتباطات، شاخص رقابت پذیری بر تولید ناخالص داخلی در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته تاکید می کند. به طوری که با ادبیات موضوع همخوانی دارد. همچنین یافته حاکی از این است که اثر این دو متغیر در کشورهای توسعه یافته بیشتر از کشورهای در حال توسعه است. لذا سیاست گذاران باید عوامل اجتماعی-اقتصادی و زمینه های منحصر به فرد کشورهای خود را در نظر بگیرند تا به طور موثر از این پویایی ها برای رشد پایدار و فراگیر استفاده کنند.

هدف: هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش تاب آوری و آموزش تنظیم شناختی هیجان بر پردازش هیجانی و اضطراب کودکان با ضرب آهنگ شناختی کند بود. روش شناسی: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل شامل کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی پسر 9 تا 12 ساله مبتلا به ضرب آهنگ شناختی کند شهر تبریز در سال 1402 بود. حجم نمونه شامل 45 نفر از جامعه آماری به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و در گرو ه های آزمایش و گواه جایگماری شدند. برای گروه آزمایشی اول آموزش تاب آوری طی 10 جلسه 45 دقیقه ای در طول چهار هفته و برای گروه آزمایشی دوم، آموزش تنظیم شناختی هیجان طی 10 جلسه 45 دقیقه ای در طول چهار هفته اجرا شد. در حالی که گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه ضرب آهنگ شناختی کند، مقیاس پردازش هیجانی و مقیاس اضطراب کودکان اسپنس بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش تاب آوری و آموزش تنظیم شناختی هیجان بر پردازش هیجانی و اضطراب کودکان با ضرب آهنگ شناختی کند تاثیر دارد (05/0p<). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که بین دو روش درمانی در پردازش هیجانی و اضطراب تفاوت معنی داری وجود ندارد (05/0p>). نتیجه گیری: یافته های این پژوهش اهمیت استفاده از مداخلات روان شناختی هدفمند مانند آموزش تاب آوری و تنظیم شناختی هیجان را در بهبود مؤلفه های هیجانی کودکان با ضرب آهنگ شناختی کند نشان می دهد و بر لزوم توجه به این کودکان در برنامه های آموزشی تأکید دارد.

هدف: هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی گروه درمانی وجودی و گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر احساس تنهایی دانشجویان مجرد در شرف ازدواج بود. روش شناسی: مطالعه حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. ۷۵ نفر از دانشجویان ورودی مهرماه ۱۴۰۲ دانشگاه آزاد اسلامی واحد الهیه مشهد به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه ۲۵ نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) گمارده شدند. گروه درمانی وجودی در قالب ۱۰ جلسه و گروه درمانی پذیرش و تعهد در قالب ۸ جلسه گروهی برگزار شد. ابزار پژوهش، مقیاس احساس تنهایی UCLA بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین گروه ها از نظر کاهش احساس تنهایی تفاوت معناداری وجود دارد (p<0.01). هر دو گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری در احساس تنهایی نشان دادند و این کاهش در هر دو مرحله پس آزمون و پیگیری حفظ شد. همچنین، مقایسه میانگین ها نشان داد که گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد اثربخشی بیشتری نسبت به گروه درمانی وجودی داشت. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که هر دو رویکرد درمانی می توانند در کاهش احساس تنهایی دانشجویان مجرد در شرف ازدواج مؤثر باشند، اما مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد کارایی بیشتری دارد. بر این اساس، می توان از این روش ها در برنامه های مشاوره و سلامت روان دانشگاهی بهره گرفت.

زمینه و هدف: اضطراب امتحان یکی از مشکل ها و چالش هایی است که دانش آموزان به ویژه دانش آموزان دختر با آن مواجه هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اضطراب امتحان بر اساس خودکارآمدی تحصیلی، دشواری در تنظیم هیجان و ناگویی خلقی انجام شد. روش و مواد: پژوهش حاضر مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه این مطالعه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه ناحیه یک شهر مشهد در سال تحصیلی 4-1403 بودند که از میان آنها 400 نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه انتخاب شد. ابزارهای پژوهش حاضر شامل فرم اطلاعات جمعیت شناختی، پرسشنامه اضطراب امتحان (ساراسون، 1957)، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی (جینکز و مورگان، 1999)، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (گراتز و روئمر، 2004) و مقیاس ناگویی خلقی تورنتو (بگبی و همکاران، 1994) بودند. داده های این مطالعه با روش های ضرایب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با مدل همزمان در نرم افزار SPSS-27 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها حاکی از آن بود که خودکارآمدی تحصیلی با اضطراب امتحان رابطه معنادار منفی و دشواری در تنظیم هیجان و ناگویی خلقی با اضطراب امتحان رابطه معنادار مثبت داشت (01/0P<). همچنین، متغیرهای خودکارآمدی تحصیلی، دشواری در تنظیم هیجان و ناگویی خلقی به طورمعناداری توانستند 55 درصد از تغییرهای اضطراب امتحان را پیش بینی نمایند که سهم خودکارآمدی تحصیلی بیشتر از سایر متغیرها بود (001/0P<). نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، برای کاهش اضطراب امتحان می توان از طریق کارگاه های آموزشی زمینه را برای افزایش خودکارآمدی تحصیلی و کاهش دشواری در تنظیم هیجان و ناگویی خلقی فراهم نمود.

در خصوص نحوه بروز و ظهور شخصیت حقوقی، تاریخچه مفصلی وجود دارد. این پیشینه دیرینه، ریشه در مبانی متعددی دارد که در هر نظام حقوقی از یک پشتوانه نظری و تئوریک نشئت می گیرد. هریک از این تئوری ها  در هر نظام حقوقی هواداران و مخالفان خود را دارد. باور به هریک از این تئوری ها، در نحوه نگارش قوانین راجع به شرکتهای تجاری و سایر نهادهای واجد شخصیت حقوقی منعکس شده است. مبانی یادشده هم چنین در نحوه داوری و قضاوت در نظام قضایی هر کشور در خصوص شرکتهای تجاری و اظهار نظر دکترین  راجع به شخصیت حقوقی، اثرگذار شده است. تئوری اجتماعی بودن شخصیت حقوقی، اصالت را به اشخاص تشکیل دهنده شرکت می دهد در حالی که تئوری فرضی بودن شخصیت حقوقی، اصالت را از آن مرجع اعضای مجوز برای تشکیل شرکت می داند. در نهایت تئوری واقعی بودن شخصیت حقوقی اصالت و واقعیت را از آن شخصیت حقوقی می داند و نه عوامل بیرونی. نظام حقوقی ایران در بخش شرکتهای تجاری عمدتاً  از کشورهای رومی-ژرمنی  الهام گرفته است. بررسی مبانی ایجاد شخصیت حقوقی و تاثیر آن در نحوه قانون گذاری و قضاوت راجع به شخصیت حقوقی واجد اهمیت است. در این پژوهش نگارنده سعی نموده است تا ضمن بیان مهم ترین مبانی راجع به شخصیت حقوقی در کشورهای تاثیرگذار در نظام حقوقی رومی ژرمنی، شواهدی از نظام حقوقی آن کشور در خصوص پذیرش نظریه های یادشده و اثر آن بر قوانین و مقررات آن کشور ارائه دهد.  نگارنده سعی بر این دارد با تحلیل مبانی شخصیت حقوقی به صورت تطبیقی، رویکرد نظام حقوقی ایران را در بخش شرکتهای تجاری  تا حد ممکن بیان نماید.این پژوهش تلاش نموده است که رویکردی جامع را در حقوق ایران با بررسی همه قوانین تجارت تصویب شده و در حال تصویب در ایران به خواننده ارائه دهد.

باتوسعه روزافزون فناوری هوش مصنوعی، ابزارهای نوین داده کاوی و تحلیل اطلاعات، تحول چشمگیری در شیوه های جمع آوری، پردازش و بهره برداری از داده های شخصی پدید آمده است. این تحول، در کنار فرصت های قابل توجه، چالش هایی بنیادین برای حفظ حریم خصوصی افراد ایجاد کرده است. هوش مصنوعی از طریق تحلیل کلان داده ها، ردیابی الگوهای رفتاری و پردازش اطلاعات حساس، ممکن است موجب نقض حقوق شخصی اشخاص شود. در این میان، پرسش اساسی آن است که در صورت ورود لطمه به حریم خصوصی افراد توسط سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی، چه کسی مسئول جبران خسارت خواهد بود؟ آیا مسئولیت بر عهده تولیدکننده نرم افزار است یا بهره بردار سیستم؟ مقاله حاضر با تبیین ابعاد مختلف حریم خصوصی در نظام حقوقی و بررسی مبانی مسئولیت مدنی، تلاش دارد تا چارچوبی برای تعیین مسئولیت حقوقی در این حوزه نوظهور ارائه نماید و به ضرورت اصلاح و تکمیل قوانین در مواجهه با چالش های حقوقی هوش مصنوعی بپردازد

هوش مصنوعی و فناوری های نوین در سال های اخیر تحولات زیادی را در حوزه های مختلف زندگی بشری ایجاد کرده اند. یکی از مهم ترین کاربردهای این فناوری ها، پیشگیری از جرم است که با استفاده از الگوریتم های هوش مصنوعی می توان به شناسایی و پیش بینی رفتارهای مجرمانه و جلوگیری از وقوع آن ها پرداخت. بررسی جایگاه هوش مصنوعی در پیشگیری از جرم و چالش های مربوط به آن، می تواند تا حد زیادی در اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، موثر واقع گردد. توانایی های هوش مصنوعی در تحلیل داده های کلان، شبیه سازی رفتار انسان ها و پیش بینی وقوع جرایم، قابلیت های بی نظیری هستند که با رشد چشم گیر فناوری، بسیاری از نیازهای انسان را مرتفع کرده و به عنوان بازوی کمکی در حل نیازهای آدمی شناخته می شوند. از این بیشتر، چالش هایی همچون دقت داده ها، حریم خصوصی و مسائل اخلاقی در استفاده از این فناوری ها، می بایست مورد توجه قرار گیرند. بررسی استفاده از هوش مصنوعی در حوزه های مختلف پیشگیری از جرم مانند جرایم سایبری، جنایات و جرایم مالی نیز از موضوعاتی است که اهمیت آن در دنیای امروز، دوچندان است. به نظر می رسد که با نظارت دقیق، مدیریت صحیح داده ها و تدوین قوانین و چهارچوب های اخلاقی مناسب، می توان از پتانسیل های هوش مصنوعی برای پیشگیری از جرم بهره برداری کرد و امنیت اجتماعی را ارتقاء بخشید.