درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت کیفیت آموزش های مجازی سازمانی در دوره کرونا در شرکت توزیع نیروی برق استان مرکزی صورت گرفت. روش: طرح پژوهش کمی و روش پژوهش نیز توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه کارکنان شرکت توزیع برق استان مرکزی است که بر اساس برآوردها 1170 نفر بوده است. روش نمونه گیری پژوهش به صورت تصادفی بود. با این حال از آنجایی که پرسشنامه ها به صورت الکترونیکی تهیه و در اختیار آزمودنی ها قرار گرفته است از قواعد مرسوم نمونه گیری تصادفی استفاده نشده است. از بین جامعه آماری 225 به پرسشنامه های پاسخ دادند که 216 پرسشنامه به دلیل کامل بودن مورد تحلیل قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده شامل پرسشنامه محقق ساخته بود و پرسشنامه شامل ۴ بعد هدف ، محتوا، راهبردهای یاددهی- یادگیری و ارزشیابی است، داده ها با آزمون تی تک نمونه ای و با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد که از نظر کارکنان شرکت توزیع برق استان مرکزی، آموزش های مجازی دارای اثربخشی کافی نبوده است. در واقع؛ آموزش های مجازی به اندازه کافی نتوانسته بود در دستیابی به اهداف آموزشی، محتوای ارائه شده، راهبردهای یاددهی- یادگیری و ارزشیابی موفق باشد. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش، به نظر می رسد که مدیران سازمان های خدماتی از جمله شرکت توزیع برق باید در حد امکان از آموزش های حضوری یا آموزش های ترکیبی در آموزش های سازمانی استفاده کنند.

با توجه به اهمیت مهارت های نوشتاری در فعالیت های روزانه ی دانش آموزان و ارتباط این مهارت با دیگر دروس، مطالعه ی پیش رو با هدف بررسی تأثیر بازی وارسازی بر ادراک دیداری دانش آموزان نارسانویس پایه ی اول ابتدائی درتبلت انجام گرفت. مطالعه ی حاضر با طرح پژوهش تک آزمودنی که در مرحله ی خط پایه (A1, A2) مداخله (B1,B2,B3) D و پیگیری F ثبت شده با روش تحلیل نمودار، شاخص تغییر پایاRCT و معناداری بالینی با استفاده از فرمول درصد بهبودی انجام گرفت که در آن سه دانش آموز دختر کلاس اول ابتدائی مبتلا به نارسانویسی شرکت داشتند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل نمودار، شاخص تغییر پایا و معناداری بالینی با استفاده از فرمول درصد بهبودی استفاده شد. پس از این که مولفه های مؤثر در طراحی بازی برای گروه مخاطب شناسایی شد، بازی وارسازی بر اساس آن تولید و اجرا شد. یافته ها نشان داد که بازی وارسازی بر بهبود ادراک دیداری آزمودنی ها تأثیر دارد و هر سه دانش آموز بعد از شرکت در طرح آزمایشی قادر به شناسایی و نوشتار نشانه های فارسی به صورت مستقلانه بودند؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که بازی وارسازی به عنوان روشی نوین با ترکیب تصاویر، صدا و فعالیت های تعاملی با ایجاد انگیزه و پاداش دهی در محیط بازی آزمودنی، باعث ایجاد و حفظ تمرکز و یادگیری و تداوم نشانه ها در مقایسه با مدل معمول تدریس شده و می توان از آن در تثبیت و یادگیری بهتر نشانه های فارسی در دانش آموزان نارسانویس بهره برد.

هدف مطالعه، اعتباریابی مقیاس پذیرش هوش مصنوعی مولد مبتنی بر مدل نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری در میان دانشجویان ایرانی بود. جامعه آماری مشتمل بر تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه های کشور بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس تعداد 351 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، نسخه فارسی مقیاس پذیرش هوش مصنوعی مولد شامل 20 ماده و چهار زیرمقیاس انتظار عملکرد، انتظار تلاش، شرایط تسهیل کننده و تأثیر اجتماعی بود. قبل از اجرا، از انطباق فرهنگی مقیاس با کمک روش ترجمه معکوس و روایی ظاهری با نظر خبرگان اطمینان حاصل شد. تجزیه و تحلیل داده ها با تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم، ضریب آلفای کرونباخ، و آزمون t تک نمونه ای انجام شد. نتایج تحلیل عاملی مرتبه اول نشان داد که آیتم ها در دامنه 52/0 تا 87/0 قرار داشته و قابل تقلیل به چهار مؤلفه انتظار عملکرد، انتظار تلاش، شرایط تسهیل کننده و تأثیر اجتماعی هستند (95/0:CFI ؛056/0: RMSEA ؛12/2:X2/df). نتایج تحلیل مرتبه دوم نشان داد که چهار مؤلفه، می توانند تشکیل دهنده سازه کلی تر پذیرش هوش مصنوعی مولد باشند (94/0:CFI ؛060/0: RMSEA ؛26/2:X2/df). بار عاملی مؤلفه ها بر روی سازه کلی در دامنه 51/0 تا 82/0 قرار داشت. پایایی کل مقیاس 90/0 بود و پایایی زیرمقیاس ها در دامنه 61/0 تا 89/0 قرار داشت. بررسی وضعیت سازه نیز نشان داد که میزان پذیرش هوش مصنوعی مولد در میان دانشجویان مورد مطالعه بالاتر از متوسط بوده است (01/0P<). بر اساس یافته ها می توان در مطالعات آتی از این مقیاس برای سنجش میزان پذیرش هوش مصنوعی مولد استفاده کرد.

در سال های اخیر، هوش مصنوعی به یکی از مؤلفه های کلیدی تحول در نظام های آموزشی تبدیل شده است. با این حال، میزان پذیرش و بهره گیری از آن در محیط های آموزشی، به ویژه در مناطق کمتر برخوردار، همچنان با چالش های متعددی مواجه است. هدف این پژوهش، بررسی عوامل مؤثر بر عدم استفاده معلمان منطقه ضیاءآباد از هوش مصنوعی در فعالیت های آموزشی است که با تاکید بر مولفه جنسیت و تحصیلات و با بهره گیری از رویکرد کمی و روش پیمایشی، بر اساس مدل پذیرش فناوری (TAM)، انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس منطقه ضیاءآباد به تعداد ۳۸۶ نفر بوده که به روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد مدل دیویس (1989) شامل مؤلفه های فایده مندی درک شده، سهولت استفاده درک شده، نگرش نسبت به فناوری و تمایل رفتاری بود. روایی و پایایی ابزار با استفاده از نظرات خبرگان و ضریب آلفای کرونباخ (0.89) تأیید شد. داده ها با استفاده از آزمون t، تحلیل واریانس و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میان متغیرهای فردی (جنسیت، سطح تحصیلات)، محیطی (دسترسی به اینترنت)، و مؤلفه های مدل TAM با میزان پذیرش و استفاده از هوش مصنوعی، رابطه معناداری وجود دارد. همچنین مؤلفه های فایده مندی و سهولت استفاده درک شده، پیش بینی کننده نگرش معلمان بودند و نگرش نیز به طور معناداری تمایل رفتاری را پیش بینی می کرد. یافته ها نشان می دهد که پذیرش هوش مصنوعی در آموزش، نیازمند توجه همزمان به عوامل فناورانه، فرهنگی و سازمانی است. بر اساس نتایج، پیشنهادهایی جهت توسعه زیرساخت ها، آموزش معلمان، و ارتقای حمایت نهادی در مناطق کم برخوردار ارائه شد.

این پژوهش با هدف واکاوی نظام مند شواهد تجربی در زمینه تأثیرات بازی دیجیتال ماینکرفت بر ساختار و فرآیندهای شناختی یادگیرندگان انجام شد. بر اساس دستورالعمل های PRISMA، جست وجوی جامع در پایگاه های داده Scopus، ScienceDirect، ERIC و Web of Science برای مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت. پس از طی مراحل غربالگری، ۱۵ مطالعه واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود و خروج، انتخاب و وارد تحلیل کیفی شد. ترکیب یافته های پژوهش منجر به شناسایی چهار مضمون شناختی زیرساخت های پردازش فضایی (چرخش ذهنی، بازیابی فضایی و تفکر فضایی)، استدلال منطقی-محاسباتی (درک مفاهیم الگوریتی، تفکر محاسباتی و انتزاعی و تفکر فرآیندی)، کارکردهای اجرایی و تنظیمی (مدیریت منابع توجه، خودتنظیمی عاطفی-شناختی، حافظه رویدادی و حافظه معنایی، و توسعه ظرفیت های تطبیقی و خلاقانه (استدلال فضایی و بازنمایی خلاقانه و خلاقیت) شد. شواهد نشان می دهد که ماینکرفت به عنوان یک اکوسیستم شناختی تعاملی، بستری برای درگیری عمیق ذهنی فراهم می کند. علاوه بر این، به منظور ترسیم نقشه های کتاب سنجی و شناسایی ساختارهای موضوعی و روندهای پژوهشی مطالعات منتخب، از نرم افزار VOSviewer استفاده شد. با این حال، تأثیرات این بازی تحت تأثیر متغیرهای تعدیل کننده ای نظیر سن، ساختار گروه و بار شناختی ناشی از رقابت اجتماعی قرار دارد. این مرور بر پتانسیل ماینکرفت به عنوان یک ابزار آموزشی چندوجهی تأکید کرده و لزوم توسعه ابزارهای ارزیابی نوین و بررسی مکانیسم های عصبی زیربنایی را برای درک کامل این ظرفیت های تطبیقی پیشنهاد می کند.

در این مقاله، نظریه طراحی آموزشی شغل-محور تشریح شده است. هدف از ارائه نظریه طراحی آموزشی شغل -محور، ایجاد یک چارچوب نظام مند است که بتواند به گونه ای مؤثر به تحلیل نیازهای واقعی شغلی و اقتضائات بافت های سازمانی پرداخته و اصول و راهبردهای آموزشی را به گونه ای هدفمند در موقعیت های شغلی به کار گیرد. این نظریه بر اساس چارچوب نظری "روش-شرایط-نتایج" و به صورت اکتشافی-استقرایی توسعه یافته است؛ و مفروضه اساسی آن این است که الگوهای طراحی آموزشی شغلی باید مبتنی بر شایستگی های چهارگانه شغلی در چهار حیطه ی اصلی شناختی، روانی-حرکتی، نگرشی-عکس العملی و میان فردی-تعاملی با دو ماهیت روش کاری و مولد باشند که هر یک از این دسته بندی ها نیازمند استراتژی های سازماندهی و توالی بخشی، نظام های پشتیبانی دانش، استراتژی های آموزشی، استراتژی های تمرین و بازخورد، و استراتژی های ارزیابی متناسب هستند. به علاوه، ارزشیابی اثربخشی برنامه های آموزشی نیز باید دربرگیرنده همه ابعاد چهارگانه شایستگی های شغلی باشد. نظریه طراحی آموزشی شغل-محور شامل نٌه مولفه اصلی است که در این مقاله به اختصار توضیح داده شده است. این مولفه ها عبارتند از: ۱) شغل-نیازمحوری، ۲) یادگیرنده-بافت، ۳) ماتریس مهارت-عملکرد (طبقه بندی انواع مهارت ها، طبقه بندی ماهیت مهارت ها، و طبقه بندی سطوح عملکرد می باشد)، ۴) سازماندهی و توالی بخشی مهارتها (روش های کاری و شرح و بسطی)، ۵) نظام پشتیبانی دانش (روش های کاری و طرحواره ای)، ۶) استراتژی های آموزشی (مستقیم و اکتشافی هدایت شده)، ۷) استراتژی های تمرین (تمرین کاربرد-محور و اکتشاف-محور، ۸) استراتژی های ارزیابی (ارزیابی کاربرد-محور و اکتشاف-محور) و ۹) ارزشیابی آموزش (اثربخشی، کارآمدی و انگیزه بخشی) است. این نظریه می تواند به عنوان چارچوبی یکپارچه و کاربردی در طراحی دوره های آموزشی شغل محور، برنامه های کارآموزی، توسعه حرفه ای، و بهسازی عملکرد نیروی انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

طراحی محیط های یادگیری برای کودکان با نیازهای ویژه یکی از دغدغه های اصلی نظام های تعلیم و تربیت در جهان امروز به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه ها، پیامدها و چالش های محیط یادگیری تلفیقی مبتنی بر بازی وارسازی برای ارتقای توجه و تمرکز کودکان دارای اختلال نقص توجه-بیش فعالی انجام شد. در سال های اخیر، یادگیری تلفیقی و بازی وارسازی به عنوان رویکردهای نوین آموزشی مطرح بودند که با ترکیب تعاملات حضوری و مجازی و بهره گیری از عناصر بازی، تجربه یادگیری را جذاب تر کرده و موجب تقویت توجه پایدار در کودکان شدند. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از لحاظ ماهیت داده کیفی و از نظر شیوه اجرا به روش فراترکیب (با مدل ساندلوسکی و باروسو (انجام پذیرفت. جامعه پژوهش شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های بین المللی طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بود و پس از جست وجوی مقالات و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۸ مقاله واجد شرایط انتخاب و تحلیل گردید. داده ها از طریق فرم استخراج اطلاعات گردآوری و با روش کدگذاری باز و تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته ها نشان داد که طراحی محیط های تلفیقی بازی وارسازی شده بر سه محور اصلی استوار بود: مؤلفه های آموزشی (شخصی سازی، بازخورد فوری، محیط چندحسی و پیوند حضوری -دیجیتال)، عوامل انگیزشی شناختی (تقویت توجه، انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی هیجانی) و ویژگی های فناورانه (فناوری های نوینی چون VR، AR و BCI و پیوند خانه-مدرسه). نتایج تحلیل سوات نیز نشان داد که در کنار نقاط قوتی مانند افزایش جذابیت یادگیری و مشارکت فعال، چالش هایی از جمله وابستگی به پاداش بیرونی، محدودیت های فنی و مقاومت فرهنگی وجود داشت. بر اساس این یافته ها، محیط های تلفیقی بازی وارسازی شده می توانند به عنوان مداخله ای مؤثر و مکمل غیردارویی برای ارتقای توجه و تمرکز کودکان دارای اختلال توجه- بیش فعالی مورد استفاده قرار گیرند.

ایجاد فرصت های شغلی ضرورت توجه به کارآفرینی، توجه به رسانه، ترکیب جمعیتی جوان کشور، می تواند در تغییر نگرش ها ی افراد و ارائه آموزش ها ی همگانی در زمینه کسب و کار، نقش بی بدیلی ایفا نماید. مقاله حاضر با تمرکز بر یادگیری سیار، تلویزیون اینترنتی (IPTV) آموزش کارآفرینی برنامه ها ی آن، تلاش نموده، ارتباط چنین محتوایی را با شاخص های کارآفرینی در چهار سطح اجتماعی، سازمانی، فردی و محتوای برنامه ها ی تلویزیونی اینترتی بررسی نماید. پژوهش با رویکرد آمیخته از نوع پژوهش توصیفی- همبستگی، جامعه آماری مخاطبین شهر تهران در سال (403-402) که برنامه های تلویزیونی با موضوع کارآفرینی در شبکه های اینترنتی ویدئویی را تماشا می کردند از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و پرسش نامه را پاسخ دادند. حجم نمونه در بخش کیفی، از طریق مصاحبه با 20 نفر از خبرگان و در فاز کمّی به واسطه پرسش نامه محقق ساخته، آراء 246 نفر به عنوان گروه نمونه را مورد تحلیل قرار گرفته است. روایی پرسش نامه بر اساس روایی صوری و محتوا تایید و آلفای کرونباخ آن 87/0 به دست آمد که نشان دهنده پایایی مناسب ابزار پژوهش است. به منظور بررسی و تأیید الگوی مستخرج از بخش کیفی پژوهش و بررسی روایی سازه عوامل پرسش نامه، از مدلیابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار لیزرل بهره جسته، نتایج تحقیق حاصل نشان داد محتوای کارآفرینانه برنامه تلویزیونی اینترنتی، بر شاخص های فردی و از آن طریق بر شاخص های سازمانی کارآفرینی تاثیر می گذارد. علاوه بر این شاخص های اجتماعی کارآفرینی نیز تاثیر مثبت و معنادار، هم بر شاخص های فردی و هم بر شاخص های سازمانی کارآفرینی دارند.

تاریخ نقشی اساسی در هویت سازی یک ملت ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که درس تاریخ در دوره دوم متوسطه با چالش های متعددی روبه روست. هدف این تحقیق، بررسی میزان انطباق محتوای کتاب های تاریخ دوره متوسطه و سرفصل های دانشگاهی با آموزه های قرآنی در مطالعات تاریخی است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای مضمون محور بوده و فرایند کدگذاری باز و محوری پس از مطالعه اسناد انجام گرفته است. جامعه آماری شامل تفاسیر قرآنی، کتاب های تاریخ آموزش وپرورش، و سرفصل های رشته تاریخ در وزارت علوم بوده است. در بررسی آیات مرتبط با «سیر در زمین» و عبرت گیری از سرنوشت گذشتگان، شش آیه با ساختار نسبتاً مشابه شناسایی شد. جامعه آماری در سطح آموزش وپرورش شامل کتاب های تاریخ پایه های دهم تا دوازدهم و در سطح دانشگاهی شامل سرفصل های رشته تاریخ بوده است. نمونه آماری در بخش تفاسیر چهار تفسیر المیزان، نمونه، تسنیم و نور را دربرمی گیرد؛ در بخش آموزش وپرورش کتاب تاریخ پایه دوازدهم و در بخش دانشگاهی سرفصل کارشناسی ارشد تاریخ بررسی شده است. با توجه به اشتراک مفهومی «سیر در زمین» با «یادگیری سیار»، پژوهشگر منابع مرتبط با یادگیری سیار را نیز مطالعه و در پیشنهادهای خود برای بازنگری محتوای کتب تاریخ از آن بهره گرفته است. یافته ها نشان می دهد که توجه چندانی به اجرای آموزه های قرآنی در کتب درسی و سرفصل های دانشگاهی تاریخ وجود ندارد. بر این اساس، پیشنهاد می شود ضمن توجه به دستورات قرآنی، از ظرفیت های یادگیری سیار مانند فناوری های واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) برای بازنمایی تاریخ گذشتگان بهره گیری شود.

پژوهش با هدف بررسی تأثیر طراحی آموزشی یوگا محور بر عملکرد شناختی توجه، تمرکز و حافظه دانش آموزان انجام شد. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش از نوع مطالعات آمیخته اکتشافی است. در مرحله اول به روش کیفی طراحی آموزشی و مرحله دوم به روش شبه آزمایشی انجام شد. جامعه پژوهش، دانش آموزان دوره ابتدایی شهر آمل در سال 1402 و نمونه، 30 نفر در گروه آزمایش و کنترل، مرحله به مرحله به روش خوشه ای انتخاب و به صورت تصادفی چیدمان شدند. ابزارهای این پژوهش شامل آزمون d2، آزمون ارزیابی عصب روانشناختی کمبریج (CANTAB)، آزمون حافظه بازشناسی کلامی (VRM) بود. روش تحلیل داده، کوواریانس که با استفاده از آن تاثیر متغیر طراحی آموزشی یوگا محور بر توجه، تمرکز و حافظه دانش آموزان تحلیل شد. یافته ها نشان داد که بین میانگین نمرات پس آزمون گروه آزمایش با پس آزمون گروه کنترل، پس از کنترل تفاوت های اولیه در پیش آزمون در توجه، تمرکز و حافظه تفاوت معنادار (05/p<0) مشاهده شد. بنابراین طراحی آموزشی مبتنی بر یوگا تاثیر معناداری بر بهبود توجه، تمرکز و حافظه دانش آموزان داشته است.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی رویکرد کلاس معکوس بر انگیزه یادگیری زیست شناسی در میان دانش آموزان پایه هشتم دوره راهنمایی در استان القادسیه عراق بود. این مطالعه با استفاده از طرح شبه آزمایشی پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. از میان دانش آموزان دوره راهنمایی پایه هشتم، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (کلاس معکوس) و کنترل بصورت تصادفی گمارده شدند. برای سنجش انگیزه یادگیری زیست شناسی از پرسشنامه استاندارد با روایی و پایایی تأیید شده استفاده شد که ابعاد انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و بی انگیزگی را اندازه گیری می کرد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که به کارگیری کلاس معکوس تأثیر معناداری بر افزایش انگیزه یادگیری درونی، کاهش انگیزه بیرونی و بی انگیزگی دانش آموزان دارد. دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل سطوح بالاتری از انگیزه درونی، علاقه به درس زیست شناسی و مشارکت فعال نشان دادند. همچنین میزان بی انگیزگی آنان کاهش یافت. فراهم سازی محتوای آموزشی ویدئویی قبل از کلاس و فعالیت های مشارکتی در کلاس موجب افزایش خودتنظیمی، احساس خودکارآمدی و درگیری شناختی بیشتر دانش آموزان شد. به طور کلی یافته ها بیانگر آن است که رویکرد کلاس معکوس می تواند به عنوان یک روش آموزشی مؤثر برای ارتقای انگیزه یادگیری زیست شناسی در دوره راهنمایی به کار رود. پیشنهاد می شود معلمان علوم، عناصر کلاس معکوس را در فرایند تدریس خود بگنجانند تا زمینه مشارکت فعال، علاقه پایدار و درک عمیق تر دانش آموزان فراهم شود. پژوهش های آینده می توانند آثار بلندمدت این رویکرد بر پیشرفت تحصیلی و راهبردهای یادگیری را بررسی کنند.

یکی از مؤلفه های هر محیط یاددهی یادگیری سنجش و ارزشیابی است. سنجش یادگیری در محیط های الکترونیکی تفاوت های متعددی با محیط های آموزش سنتی و حضوری دارد که لازم است ابتدا آموزگاران ملزومات آن را بپذیرند. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت پذیرش سنجش در محیط یادگیری مجازی توسط آموزگاران ابتدایی بر اساس مدل اشاعه نوآوری راجرز انجام گردید. روش پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر شیوه گردآوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی و از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی منطقه 9 تهران که در سال تحصیلی 1400-1401 بود. روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای و با استفاده از فرمول کوکران 150 نفر به عنوان نمونه در نظر گرفته شد. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 87/0 به دست آمد. جهت تجزیه وتحلیل داده ها ی به دست آمده از شاخص های آمار توصیفی (میانگین، فراوانی و ...) و آمار استنباطی (آزمون آماری t) بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که میزان پذیرش سنجش در محیط یادگیری مجازی توسط معلمان ابتدایی بر اساس مدل اشاعه نوآوری راجرز از مقدار مورد آزمون پایین تر بود؛ بنابراین وضعیت پذیرش سنجش در محیط یادگیری مجازی توسط معلمان ابتدایی بر اساس مدل اشاعه نوآوری راجرز از حد مورد انتظار کمتر است.

تحول نظام های آموزشی نیاز به پرورش مهارت های قرن بیست ویکم مانند همکاری، خلاقیت و تفکر انتقادی، بازنگری در روش های ارزشیابی کلاسی را ضروری ساخته است. این پژوهش کاربرد بازی های فرار آموزشی را برای ارزشیابی نامحسوس در دوره ابتدایی بررسی کرده است. زیرا بازی های فرار با تلفیق داستان پردازی، معما و همکاری گروهی، محیطی جذاب و ایمن برای یادگیری فعال و تعامل طبیعی فراهم می اورند. پژوهش با مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای کیفی ۳۴ منبع علمی معتبر از پایگاه های معتبر علمی انجام شد. منابع با نمونه گیری هدفمند و معیارهای ورود و خروج با تمرکز بر بازی های فرار آموزشی و انتشار در بازه ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ انتخاب و با روش تحلیل مضمون در سه مرحله تحلیل شدند. یافته ها پنج راهبرد را با عناوین طراحی معماهای هدفمند برای سنجش مهارت های شناختی، سناریوهای داستانی برای ارزیابی همکاری ، چالش های زمان دار برای سنجش مدیریت زمان و تمرکز، بازخورد تعاملی برای ارزیابی خودتنظیمی، جوایز بازی محور برای سنجش انگیزه درونی را شناسایی کرد که توضیحاتی در این راستا ارائه گردید.. اجرای بازی های فرار نیازمند حمایت نظام آموزشی است تا این ابزار میزان مشارکت و انگیزه را در میان دانش آموزان افزایش دهد و ارزشیابی اصیل را برای مهارت های مورد نیاز انان بطور نامحسوس فراهم آورد.

با افزایش روزافزون یادگیری مشارکتی در محیط های دیجیتال، سنجش دقیق تعاملات دانشجویان به چالشی اساسی تبدیل شده است. واکاوی یادگیری به عنوان یک رویکرد داده محور، با ردیابی ردپای دیجیتال فراگیران، پتانسیل منحصربه فردی برای شفاف سازی فرایندهای گروهی ارائه می دهد. ادبیات پژوهشی این حوزه با پراکندگی مدل ها و ناهمگونی شاخص ها مواجه است. این مقاله با هدف ایجاد انسجام در این حوزه، به ارائه یک فراترکیب کیفی از مدل های ارزیابی کار تیمی آنلاین مبتنی بر واکاوی یادگیری می پردازد. این مطالعه با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر علمی انجام شد که پس از غربال گری ۲۷۹۰ منبع و ارزیابی کیفیت، نهایتاً ۴۵ مقاله واجد شرایط با روش سنتز موضوعی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد مدل ها در سه دسته اصلی استادمحور (استفاده از داشبوردها برای مداخله آموزشی)، دانشجومحور (استفاده از داده ها برای خودتنظیمی) و چارچوب های مفهومی (پیوند پداگوژی با تحلیل داده) قرار می گیرند. همچنین، یک روند تحولی مشخص از شاخص های محصولی و سطحی (مانند نمرات و تعداد پست ها) به سمت شاخص های فرآیندی و عمیق تر (مانند تحلیل شبکه اجتماعی، پردازش زبان طبیعی و داده های چندوجهی) مشاهده شد. نتایج، چالش های کلیدی چون تفسیرپذیری داده ها، نیاز به سواد داده کاربران، و عدم همخوانی ابزارها با زمینه های واقعی آموزشی را برجسته می سازد. این فراترکیب نتیجه می گیرد که پژوهش های آتی باید بر طراحی داشبوردهای انسان محور و تلفیق تحلیل های کمی و کیفی متمرکز شوند تا شکاف میان توانمندی فنی و یکپارچه سازی پداگوژیک پر شود.

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بازخورد ابزارهای هوش مصنوعی بر انگیزش و یادگیری شخصی سازی شده دانش آموزان در یادگیری زبان انگلیسی انجام شد. روش تحقیق از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم بود که از میان آن ها 45 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به سه گروه مساوی تقسیم شدند: گروه بازخورد معلم، گروه بازخورد هوش مصنوعی و گروه بازخورد ترکیبی. مداخله آموزشی در یک دوره 6 جلسه ای اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس 1977 و پرسشنامه محقق ساخته یادگیری شخصی سازی شده بودند. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو گروه بازخورد هوش مصنوعی و بازخورد ترکیبی تأثیر معناداری بر افزایش انگیزه پیشرفت و ارتقاء یادگیری شخصی سازی شده دانش آموزان داشتند. همچنین، در مقایسه میان گروه ها، بازخورد ترکیبی به طور معناداری از بازخورد معلم مؤثرتر بود، اما در زمینه یادگیری شخصی سازی شده، تفاوت معناداری بین بازخورد هوش مصنوعی و بازخورد ترکیبی مشاهده نشد. این یافته ها نشان دهنده پتانسیل بالای هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار کارآمد برای افزایش انگیزه و ارتقاء یادگیری شخصی سازی شده در دانش آموزان بود.

زمینه و هدف: نوجوانی به عنوان یک دوره حیاتی با کشاکش های روانی و اجتماعی منحصربه فرد، نیازمند مداخلات مؤثری است که شادزیستی و امید، به عنوان دو شاخص کلیدی سلامت روان را در این گروه تقویت کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه آموزشی تحول مثبت نوجوانی بر شادزیستی و امید در دانش آموزان انجام شد. روش: این پژوهش از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با مرحله پیگیری وگروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهر آمل در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آنها 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) جایدهی شدند. ابزارها شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده پرسشنامه های شادزیستی آکسفورد (آرگایل و همکاران، 1989) و امید نوجوانان (هیندز، 1985) در ایران بود. برنامه مداخله عبارت از بسته آموزشی تحول مثبت نوجوانی (حسین آباد و همکاران، 1398) بود. ابتدا پیش آزمون از هر دو گروه گرفته شد، سپس برنامه مداخله ای در قالب 24 جلسه (هر هفته 2 جلسه) به مدت 60 دقیقه و در طی 3 ماه به گروه آزمایش ارائه شد، در حالی که گروه گواه بدون مداخله باقی ماند. پس از اتمام جلسات، پس آزمون و یک ماه بعد از آن آزمون پیگیری انجام شد. پس از برگزاری آزمون پیگیری بسته آموزشی به گروه گواه ارائه شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر با ویرایش 25 نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها: مداخله آموزشی تحول مثبت نوجوانی بر شادزیستی (135/18 =F ، 001/0p<)، تفکر خوشبینانه (218/8 =F ، 001/0p<)، و تفکر بدبینانه (656/6 =F ، 003/0=p) اثر معناداری داشته است؛ مبنی بر اینکه مداخله به افزایش شادزیستی و تفکر خوشبینانه و کاهش تفکر بدبینانه در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه منجر شده است. همچنین نتایج پس از یک دوره پیگیری یک ماهه پایدار بود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش اهمیت ادغام برنامه های روان شناختی مبتنی بر تحول مثبت نوجوانی را در نظام آموزشی، و برنامه های مشاوره مدرسه برجسته می کند.

زمینه و هدف: کنش های اجرایی مهم ترین جنبه های تحول کودکان است که آنها را در سازش یافتگی با محیط و همسالان یاری می رساند. با وجود اهمیت این موضوع، مطالعات محدودی تأثیر برنامه های شناختی را بر کودکان پیش دبستانی ایرانی بررسی کرده اند. بدین ترتیب این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی بسته ارتقای شناختی مبتنی بر تنظیم شناختی هیجان بر بهبود کنش های اجرایی (مهار بازداری) کودکان پیش دبستانی انجام شد. روش: این پژوهش از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون_ پس آزمون و پیگیری با یک گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کودکان پیش دبستانی پسر منطقه 1 شهر تهران در تابستان سال 1403 بود. نمونه پژوهش شامل 36 نفر از کودکان جامعه مذکور بودند که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (18 نفر در هر گروه) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 45 دقیقه ای (سه بار در هفته) در برنامه ارتقاء شناختی مبتنی بر تنظیم شناختی هیجان شرکت کردند، در حالی که گروه گواه آموزش های معمول مرکز آموزشی خود را دریافت می کرد. ابزار این پژوهش شامل آزمون شناختی برو_ نرو بود که در مراحل پیش آزمون، پس آزمون، و پیگیری یک ماهه از هر دو گروه اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر با استفاده از نرم افزار SPSS-24 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که برنامه ارتقاء شناختی مبتنی بر تنظیم هیجان بر بهبود کنش های اجرایی (مهار بازداری) در کودکان پیش دبستانی مؤثر است (001/0P<، 62/15=(1،34)F). نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده و با توجه به انعطاف پذیری مغز بالا در کودکان، بسته ارتقای شناختی با تأثیرگذاری بر ارتباطات عملکردی مغز موجب بهبود کنش های اجرایی شد. این یافته ها بر اهمیت گنجاندن برنامه های شناختی در آموزش پیش دبستانی تأکید دارند.

زمینه و هدف: اعتیاد به اینترنت به عنوان یکی از مشکلات اصلی سنین نوجوانی به شمار می رود. بدرفتاری والدین و قلدری نوجوانان در تبیین مشکلات نوجوانان می توانند نقش قابل ملاحظه داشته باشند. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف بررسی مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس بدرفتاری والدین با نقش میانجی قلدری در دانش آموزان انجام شد. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی بود و از روش مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه یکم شهر اهواز در سال تحصیلی 1403- 1402 و حجم نمونه انتخاب شده برابر با 235 دانش آموز از جامعه آماری بیان شده با استفاده از روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس بود. برای گردآوری داده ها از نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه های بدرفتاری والدین (دیمیر،2000)، مقیاس قلدری (ایلی نویز، 2001) و پرسشنامه اعتیاد به اینترنت (یانگ،1980) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس در محیط SPSS-24 و AMOS-25 انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بدرفتاری والدین (001/0> P، 40/0= β)، و قلدری (001/0> P، 27/0= β) اثر مستقیم و مثبتی بر اعتیاد به اینترنت دارند. مسیر مستقیم بدرفتاری والدین بر قلدری نیز مثبت و معنادار است (001/0> P، 39/0= β). همچنین بدرفتاری والدین به صورت غیرمستقیم و با نقش میانجی قلدری می تواند اعتیاد به اینترنت را پیش بینی کند (001/0> P، 105/0= β). نتیجه گیری: با توجه به شیوع روزافزون اعتیاد به اینترنت در نوجوانان و پیامدهای منفی آن، طراحی و اجرای برنامه های پیشگیرانه مبتنی بر خانواده، همراه با آموزش مهارت های زندگی به نوجوانان، ضرورتی اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. این اقدامات می توانند نقش مؤثری در کاهش گرایش نوجوانان به مصرف افراطی اینترنت و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی آنان ایفا کنند.

زمینه و هدف: یکی از موانع یادگیری ضرب و تقسیم در دوره ابتدایی، اضطراب ریاضی است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بازی وارسازی در آموزش ضرب و تقسیم بر اضطراب ریاضی در کودکان انجام شد. روش : روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پسر شاغل به تحصیل در پایه سوم ابتدایی ورامین در سال تحصیلی 1403-1404 بود که تعداد 56 دانش آموز با روش نمونه گیری در دسترس و با رعایت ملاک های ورود و خروج به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند و در دو گروه گواه و آزمایش (هر گروه 28 دانش آموز) جایدهی شدند. مداخله آموزش بر روی دانش آموزان گروه گواه و آزمایش طی 20 جلسه 45 دقیقه ای انجام شد. تدریس ضرب و تقسیم برای گروه آزمایش با استفاده از بازی وارسازی و برای گروه گواه روش سنتی و غیر بازی وار انجام شد. ابزارگردآوری داده ها پرسشنامه اضطراب چیو و هنری (1990) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک چندمتعغیره یکراهه تحلیل شد. نرم افزار مورد استفاده برای تحلیل داده ها SPSS-23 بود. یافته ها: نتایج نشان داد بازی وارسازی آموزش ریاضی موجب کاهش اضطراب ریاضی (67/10 F=)، اضطراب ارزیابی (13/4F=)، اضطراب یادگیری (18/25 F=)، اضطراب رفتار معلم در تدریس (45/1F=) می شود(01/0>P). با این حال نتایج نشان می دهند که بازی وارسازی تأثیر معناداری در کاهش اضطراب حل مسئله (34/5F=، 001/0 P > ) ندارد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، بازی وارسازی آموزش می تواند به ایجاد جوّ کلاسی ایمن و خوشایند و به تبع آن، به کاهش اضطراب دانش آموزان کمک کند.

دانش آموزان دو زبانه نسبت به دانش آموزان عادی در زمینه آموزش و پرورش همواره با چالش های بیشتری مواجه هستند و پرداختن به روشهای آموزشی متناسب با آنها دارای اهمیت است. هدف پژوهش حاضر برری تاثیر قصه گویی دیجیتال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری درس زبان فارسی دانش آموزان دوزبانه شهرستان کارون بود. دراین مطالعه ازروش شبه تجربی و طرح تحقیق پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه استفاده شد.جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام دانش آموزان پایه دوم دوزبانه دوره ابتدایی شهرستان کارون بود که در سال تحصیلی 1401- 1400 مشغول به تحصیل بودند. جهت نمونه گیری 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به شیوه کاملاً تصادفی دردوگروه آزمایش وکنترل توزیع شدند. به مشارکت کنندگان در مرحله پیش آزمون پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی هارتر(1981) و آزمون محقق ساخته یادگیری درس زبان فارسی داده شد. سپس به گروه آزمایش بسته آموزشی قصه گویی دیجیتال ارائه شد و گروه کنترل شیوه آموزش به شکل مرسوم و طبق روال عادی آموزشها را دریافت کردند. در پایان دوره پس آزمون انجام شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که قصه گویی دیجیتال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری درس زبان فارسی دانش آموزان دوزبانه شهرستان کارون تاثیر معنادار داشته است (05. 0>P). با توجه به تایید اثربخشی قصه گویی دیجیتال بر رشد انگیزش تحصیلی و بهبود یادگیری زبان فارسی در دانش آموزان دوزبانه، این روش می تواند در آموزش دانش آموزان دوزبانه مورد استفاده قرار گیرد.