مهدی یاراحمدی

نادرشاه افشار، به عنوان یکی از برجسته ترین چهره های تاریخ ایران، برخاسته از ایل افشار بود؛ ایلی که در دوران صفویه یکی از ارکان قدرت نظامی قزلباش و پاسداران مذهب تشیع به شمار می رفت. با این حال، نادر پس از به قدرت رسیدن و به ویژه در کنگره دشت مغان، سیاستی مذهبی متفاوت از پیشینیان صفوی خود در پیش گرفت. این مقاله با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی پیوند میان خاستگاه ایلی نادر و تحولات مذهبی در عصر او می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که ریشه های عشایری نادر و تجربه زیستی او در میان قبایل خراسان، نقشی تعیین کننده در شکل گیری نگاه پراگماتیستی (عمل گرایانه) وی به مذهب داشته است. نادر که در دامان ایل افشار و با باورهای شیعی پرورش یافته بود، پس از رسیدن به سلطنت، کوشید تا با تعدیل شعایر مذهبی افراطی و پیشنهاد مذهب جعفری به عنوان رکن پنجم مذاهب اسلامی، نوعی وحدت سیاسی- مذهبی میان ایلات و قبایل شیعه و سنی ایجاد نماید. این تغییر رویکرد، نه تنها تلاشی برای کسب مشروعیت فرای ساختارهای سنتی صفوی، بلکه پاسخی به ضرورت های حکمرانی بر قلمرویی گسترده با تنوع عشایری بود. در نهایت، مقاله حاضر بر این نکته تأکید می ورزد که سیاست مذهبی نادر را نباید صرفاً یک اقدام الهیاتی، بلکه باید راهبردی برای انسجام بخشی به ساختارهای عشایری و نظامی ایران در قرن دوازدهم هجری دانست.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خلاقیت با هوش هیجانی در بین دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان لرستان انجام شده است؛ برای تبیین نظری مسئله از نظریات حوزه خلاقیت و هوش هیجانی استفاده شده است. روش تحقیق این پژوهش کمی (پیمایش) و ابزار مورد استفاده پرسشنامه است. جامعه آماری، دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان لرستان در سال تحصیلی97-98 را شامل می شود. بر مبنای طبق فرمول کوکران 100 دانشجو معلم به عنوان حجم نمونه انتخاب شد و مطابق نمونه گیری احتمالی طبقه ای از این تعداد پنجاه دانشجو دختر و پنجاه دانشجو پسر در سه رشته ی علوم تربیتی، دبیری تاریخ و مشاوره انتخاب شدند. این پژوهش از پرسشنامه های استاندارد خلاقیت سلطانی و پرسشنامه هوش هیجانی بار استفاده کرده است. همچنین برای بررسی میزان ارتباط بین متغیرهای اصلی از روش همبستگی پیرسون، آزمون تی مستقل و آزمون تحلیل واریانس چندگانه از نرم افزار spss استفاده گردید؛ یافته های تحقیق نشان می دهد که بین میانگین نمره ی دانشجویان در خلاقیت از نظر گرایش تحصیلی مختلف با هوش هیجانی رابطه و همبستگی معناداری وجود دارد. متغیرهای خلاقیت و هوش هیجانی را در جهت مثبت پیش بینی می کند و بین دانشجویان دختر و پسر ازنظر میزان هوش هیجانی و خلاقیت تفاوت معناداری وجود ندارد. استدلال مقاله براین است که با افزایش خلاقیت در دانشجویان میزان آرامش خاطر و هوش هیجانی آنان افزایش می یابد.

پیشرفت ها و دستاوردهای ایرانیان در علوم قرآنی قرائت، تفسیر و حدیث بخش مهمی از عصر شکوفایی فرهنگی اسلامی را دربر گرفته است. بررسی تاریخی با تکیه بر کانون جغرافیایی علمی نشان میدهد که در عصر شکوفایی فرهنگی اسلامی، حداقل دو کانون اصلیِ خراسان و ری و دو کانون فرعیِ اصفهان و فارس مهم ترین مراکز علوم قرآنی ایران در قرون ابتدایی اسلامی بوده اند. در این میان خراسان که خود به چهار قسمتِ جغرافیایی شمالی، شرقی، غربی و مرکزی بخش پذیر است، در زمینه تربیت دانشمندان علوم قرآنی بر شهر ری پیشی دارد. این تحقیق با بررسی دانشمندان بزرگ ایرانی در علم حدیث، قرائت و تفسیر، ضمن نشان دادن جایگاه ایرانیان در عصر شکوفایی فرهنگی اسلامی، به معرفی کیفیت و کمیت کانون های جغرافیایی علمی ایران در قرون ابتدایی اسلامی میپردازد.

هدف از این پژوهش شناخت پیشینه و سیر تحول نماد بُتِه و جِقِه است. عده ای منشا این نماد را مرتبط با گیاه بوتیای هندی می دانند و دیدگاهی دیگر، ظهور این نماد را در ایران باستان و حتی پیش از عصر سکاها دانسته و بر این باورند که بُته، نقشی کهن در باور و هنر ایرانیان بوده و توسط آنها به دیگر ملل معرفی شده است. نگارندگان در این مقاله کوشیده اند، با در نظر گرفتن دیدگاه های مختلف و با آگاهی از جوامع باستانی از زوایای مختلف به نتیجه گیری نسبتاً جامع تری دست یافته، قدمی در راستای شناخت این نماد کهن ایرانی بردارند. ماهیت این پژوهش می تواند مارا به سمت کشف ریشه های نخستین پیدایش و تکوین این نماد که در تاریخ پنهان بوده است، رهنمون سازد. این تحقیق به روش توصیفی و کتابخانه ای با جمع آوری داده های مرتبط با موضوع تحقیق و تحلیل آنها حقایقی را روشن می کند که به سادگی بر مبنای روش های علمی دیگر قابل دستیابی نیست.