سید محمدکاظم واعظ موسوی

مقدمه: ام اس یک بیماری خود ایمنی و تخریبگر سیستم عصبی مرکزی با انواع مختلف دوره های بیماری است که منجر به ناتوانی جسمانی و شناختی می شود. هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر تمرین در سطوح تعاملی، توانبخشی شناختی و تمرینات منتخب ورزشی بر کارکردهای شناختی مبتلایان به ام اس بود. روش : تحقیق حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مبتلا به ام اس شهر تهران در سال ۱۴۰۱ بود. نمونه شامل ۳۰ زن مبتلا به ام اس با دامنه سنی ۲۵ تا ۴۵ سال بود که به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه توانبخشی شناختی، منتخب ورزشی و سطوح تعاملی گمارده شدند. سپس به مدت ۸ هفته و هر هفته ۳ جلسه ۹۰ دقیقه ای افراد در هر گروه به تمرینات اختصاصی گروه خود پرداختند. جهت جمع آوری اطلاعات از مجموعه آزمون های ارزیابی عصب روانشناختی کن تب (۱۹۸۰) و پرسشنامه تعیین درجه پیشرفت ناتوانی (۱۹۹۵) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر، آزمون تعقیبی بونفرونی، تی وابسته در نرم افزار SPSS نسخه ۲۱ انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد تمرین در سطوح تعاملی منجر به بهبود بیشتر شاخص های شناختی زمان واکنش و توجه انتخابی نسبت به توانبخشی شناختی و تمرین ورزشی شد (۰/۰۵>P). درحالیکه هر سه روش تمرینی به یک میزان منجر به توسعه شاخص های حافظه کاری و انعطاف پذیری شناختی شدند و تفاوت معنی داری بین میزان اثرگذاری این روش ها یافت نشد (۰/۰۵<P). نتیجه گیری: در مجموع نتایج نشان داد استفاده از تمرین در سطوح تعاملی بیشترین تاثیر بر بهبود کارکردهای شناختی افراد مبتلا به ام اس را دارد. بنابراین به نظر می رسد استفاده از این نوع تمرینات منجر به القاء بار شناختی می شود، لذا پیشنهاد می شود از این نوع تمرینات در توانبخشی افراد مبتلا به ام اس استفاده شود.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف توصیف عوامل و موانع گرایش کارکنان یک دانشگاه نظامی به ورزش ابلاغی از طرف ستاد کل نیروهای مسلح و ارتباط آن ها با نگرش افراد به ورزش انجام شد. روش: این پژوهش توصیفی همبستگی است و به صورت پیمایشی اجرا شده است. برای این منظور پرسشنامه استاندارد انگیزه مشارکت در ورزش، پرسشنامه موانع مشارکت ورزشی و پرسشنامه نگرش به فعالیت ورزشی، بین 110 نفر از کارکنان مرد دانشگاه توزیع شده و نتایج با نرم افزار spss تحلیل شد. نتایج: نتایج نشان داد که انگیزه درونی افراد در پرداختن به ورزش بیشتر از انگیزه بیرونی است. کمبود امکانات، نبود وقت، نداشتن همراه، کمبود دسترسی به امکانات، مشکلات فردی و نبود علاقه و آگاهی به ترتیب، موانع مشارکت کارکنان در ورزش بودند. تندرستی و آمادگی جسمانی، رشد اجتماعی، آرام بخشی، خطر و هیجان، تحسین زیبایی و تجربه توأم با ریاضت، مؤلفه های مؤثر در نگرش کارکنان به ورزش بودند. بین انگیزه مشارکت و برخی عوامل تشکیل دهنده نگرش به ورزش و بین موانع مشارکت و برخی عوامل تشکیل دهنده نگرش به ورزش همبستگی معناداری مشاهده شد. بااین حال بین انگیزه مشارکت در ورزش و موانع آن همبستگی قابل ذکری وجود نداشت. بحث: به نظر می رسد اقدام در جهت ارتقاء نگرش به ورزش، اولویت بیشتری نسبت به رفع موانع ورزش کارکنان داشته باشد.

هدف این پژوهش مرور مطالعات انجام شده در ایران روی پیامدهای یادگیری مهارت های حرکتی و ورزشی براساس روش های آموزش خطی و غیرخطی بود. برای ترکیب کیفی ادبیات پژوهشی از روش مرور نظام مند براساس خط مشیء های نسخه 2020 بیانیه پریزما استفاده شد. جستجو با استفاده از 26 عبارت از سه منبع اطلاعاتی (سامانه نشریات علمی ایران، پایگاه مجلات تخصصی نور و گوگل اسکولار) در بازه زمانی سال 2000 تا 2022 میلادی انجام شد و در مجموع، 2086 رکورد در جستجوی اولیه حاصل شد. پس از بررسی عناوین، چکیده ها، حذف رکوردهای تکراری، بررسی متن کامل مقالات و بررسی معیارهای ورود و خروج، در نهایت 26 مقاله واجد شرایط انتخاب گردید. در مجموع، 88 درصد مطالعات مربوط به پنج سال اخیر بودند و 1008 نفر در آنها شرکت داشتند (41 درصد پسر). بیشتر مطالعات در زمینه تربیت بدنی مدارس (58 درصد) روی آموزش نُه گونه مهارت حرکتی- ورزشی متمرکز داشته و پیامدهای جسمی- حرکتی و ورزشی (80 درصد)، شناختی (19 درصد) و عاطفی (42 درصد) در آنها بررسی شده است. بجز چند مطالعه ناهمخوان، در بیشتر مطالعات، روش های آموزش غیرخطی از جمله رویکرد دانش آموز محور، مدل آموزش ورزش، یادگیری مشارکتی، رویکرد هدایت شده با محدودگرها و رویکردهای مبتنی بر بازی (مدل آموزش بازی برای فهمیدن، رویکرد بازی های تاکتیکی، حس بازی، تمرین بازی، آموزش بازی های موقعیتی) در ایجاد پیامدهای مثبت یادگیری اثربخشی تر از روش های آموزش خطی بودند. براساس یافته های مرور نظام مند حاضر، ملاحظات روش شناسی و مسیرهای آتی برای پژوهش روی روش های آموزش مهارت های حرکتی و ورزشی مورد بحث قرار می گیرند.

مقدمه: پیشرفت های یادگیری در آموزش غیرخطی، رشد فراگیران را از طریق مراحل یادگیری و پیامدهای مهم در سازماندهی شیوه ها، دستورالعمل ها و بازخورد ها در نظر می گیرند. با این حال روش آموزش خطی روش مرسومی است که دارای مزایای متعدد دیگری است که از سال ها پیش مورد استفاده قرار گرفته است. هدف: این مطالعه در نظر دارد تا به مقایسه اثربخشی آموزش خطی و غیرخطی بر عوامل روانشناختی مرتبط با یادگیری بپردازد. روش: در این پژوهش با رجوع به پایگاه های اطلاعات علمی، مقالات پیرامون موضوع تحقیق از سال 2000 تا 2020 در داخل و خارج از ایران جستجو شد. در جستجوی اولیه براساس کلیدواژه های مدنظر پژوهش، تعداد 226 عنوان مطالعه جمع آوری گردید. بر اساس معیارهای ورود و خروج عناوین بررسی شدند و پس از حذف موارد تکراری و غیرمرتبط تعداد 17 مطالعه، به عنوان نمونه آماری برای تحلیل نهایی مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها : با توجه به مطالعات موجود و بررسی آنها به نظر می رسد که باید تحقیقات بیشتری با رویکرد کیفی در این حوزه صورت پذیرد چراکه بسیاری از متغیرها در دنیای حقیقی کیفی هستند و غالباً به سختی می توان آنها را به صورت کمی ارزش گذاری کرد. همچنین نتایج نشان داد هر دو رویکرد تأثیر قابل قبولی بر عوامل روانشناختی مرتبط بر یادگیری دارند که اغلب مطالعات برتری نسبی را به روش آموزش غیرخطی داده بودند. نتیجه گیری: با توجه به اثربخشی هر دو رویکرد لازم است تا تحقیقات بعدی معطوف به یافتن سهم اثر هر یک از رویکردها بر عوامل روانشناختی مرتبط با یادگیری قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین جایگاه روان شناسی ورزشی در رشته های المپیکی و مدال آور در ساختار ورزش کشور انجام گرفت. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و با توجه به ماهیت، از نوع پژوهش های کیفی و از نوع نظریه زمینه ای می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه افرادی بود که در ساختار روان شناسی ورزشی و ورزش کشور صاحب نظر و تأثیرگذار بودند (500=N). حجم نمونه در بخش کیفی با توجه به روش نمونه گیری گلوله برفی و رسیدن به اشباع نظری 24 نفر بود و در بخش کمی تعداد 221 نفر با توجه به جدول مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری پژوهش شامل مصاحبه عمیق در بخش کیفی و در بخش کمی پرسشنامه حاصل از بخش کیفی بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها، ابتدا بر اساس رویکرد گروندد تئوری، داده های حاصل از مصاحبه ها تحلیل شد. سپس در بخش کمی از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. نتایج نشان داد که روان شناسی ورزشی ایران در مقایسه با چند کشور منتخب و پیشرو جایگاه مناسبی ندارد (98/24=t). همچنین، تشکیلات خاص مربوط به روانشناسی ورزشی (19/18=t)، ساختار مناسب روانشناسی ورزشی (36/13=t) و نیروی انسانی متخصص روانشناسی ورزشی (91/19=t) در ایران در مقایسه با کشورهای منتخب و پیشرو وجود ندارد. با این حال نسبت به گذشته تغییرات مثبتی صورت گرفته (23/15=t) و وضعیت و جایگاه روانشناسی ورزشی در ایران در مقایسه با کشورهای منتخب و پیشرو (83/8-=t) مناسب نیست (01/0=p). در همین راستا، 13 مورد شرایط علی، 10 مورد شرایط مداخله گر، 9 مورد از بسترهای حاکم و 7 مورد از پیامدهای ارتقای روانشناسی ورزشی در ساختار ورزش کشور شناسایی شد و نیز 7 راهبرد برای ارتقای جایگاه روانشناسی ورزشی در ساختار ورزش کشور پیشنهاد شد.

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی درس تربیت بدنی در مدارس پویا بر توسعه شایستگی جسمانی دانش آموزان 9ساله در مقایسه با رویکرد آموزش تربیت بدنی در مدارس سنتی بودجامعه آماری پژوهش، همه دانش آموزان 9ساله شهرستان زاهدان بودند که به طور تصادفی 65 نفر دانش آموز از دو مدرسه پویا (31 نفر) و مدرسه سنتی (34 نفر) انتخاب شدند. در مرحله اول از همه دانش آموزان شرکت کننده آزمون چابکی و مهارت های حرکتی کانادایی و آزمون استقامت هوازی گرفته شد و سطح فعالیت بدنی آن ها با گام شمار محاسبه و ثبت شد. سپس گروه مدارس پویا در یک دوره مداخله سه ماهه در محیط غنی شده و 24 جلسه ای در ﻓﻌﺎﻟیﺖ ﻫﺎی درس تربیت بدنی (کتاب دست نامه دوره اول ابتدایی و بخش حیطه دانشی و نگرشی کتاب راهنمای تدریس تربیت بدنی) ﺷﺮکﺖ کﺮدند. دانش آموزان گروه کنترل نیز در دوره تربیت بدنی به روش سنتی شرکت کردند. پس از پایان دوره مداخله ای از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد. داده ها با استفاده از آزمون من ویتنی و آنالیز کوواریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد که کلاس درس تربیت بدنی مدارس پویا در مقایسه با مدارس سنتی منجر به افزایش سطح فعالیت بدنی روزانه دانش آموزان (آزمون گام شمار) شد، اما تفاوت معناداری در آزمون چابکی مهارت های حرکتی کانادایی (CAMSA) و استقامت هوازی (PACER) مشاهده نشد؛ بنابراین مدارس پویا می توانند به سیاست گذاران و برنامه ریزان کلاس درس تربیت بدنی و ارتقای سطح فعالیت بدنی کودکان در مدارس یاری رسانند.

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی مشاوره مبتنی بر درمان رفتاری عقلانی هیجانی در بهبود سلامت روان و عملکرد یک بسکتبالیست نخبه بود.روش پژوهشاین مطالعه با استفاده از طرح تجربی تک موردی و اجرای هشت جلسه مشاوره انفرادی طی هشت هفته انجام شد. متغیرهای پژوهش شامل باورهای غیرمنطقی عملکردی، سلامت روان (براساس پرسشنامه سلامت عمومی) و عملکرد ورزشی (درصد موفقیت شوت های پنالتی) بودند که در سه مرحله پایه، پس آزمون و پیگیری سه ماهه مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته هایافته های تحلیل دیداری و آماری نشان داد که در پی اجرای مداخله، کاهش قابل توجهی در باورهای غیرمنطقی عملکردی و علائم روان شناختی، به ویژه علائم جسمانی، مشاهده شد. همچنین، عملکرد شوت پنالتی شرکت کننده به طور معناداری بهبود یافت. تحلیل محتوای اعتبارسنجی اجتماعی نیز حاکی از رضایت بالا از مداخله و درک تأثیر آن بر ارتقاء عملکرد و سلامت روان بود.نتیجه گیرینتایج این مطالعه بر اثربخشی بالقوه  مشاوره مبتنی بر رویکرد رفتاری عقلانی هیجانی در بهبود مؤلفه های روان شناختی و عملکردی ورزشکاران نخبه دلالت دارد و بر اهمیت کاربرد مداخلات روان شناختی ساختاریافته در ورزش های نخبگان تأکید می کند.

هدف اصلی مرور نظام مند حاضر، ترکیب کیفی یافته های مطالعاتی درخصوص تأثیر روش های آموزش هیبرید بر پیامدهای جسمی-حرکتی، عاطفی، شناختی و اجتماعی یادگیری در بافت تربیت بدنی آموزشگاهی بود. مطالعه حاضر براساس خط مشی های نسخه 2020 بیانیه پریزما طراحی شد. جستجو با استفاده از 26 عبارت از پایگاه های اطلاعات علمی فارسی (سه مورد) و انگلیسی (10 مورد) بین سال های 2000 تا 2022 میلادی انجام شد. پس از بررسی عناوین، چکیده ها، رکوردهای تکراری، متن کامل مقالات و معیارهای ورود و خروج، 35 مطالعه واجد شرایط انتخاب شد. درمجموع، 4/71 درصد مطالعات مربوط به هفت سال اخیر بودند و 2600 نفر در آن ها شرکت داشتند (48 درصد پسر). بیشتر مطالعات در اسپانیا (7/45 درصد) و پرتغال (9/22 درصد) اجرا شد و تنها سه مطالعه (6/8 درصد) مربوط به ایران بود. اکثر مطالعات روی آموزش 17 محتوای آموزشی ورزشی در زمینه تربیت بدنی مقطع متوسطه متمرکز بودند (3/74 درصد). درمجموع، 14 روش آموزش هیبرید شناسایی شد که در آن ها مدل های آموزش ورزش (8/85 درصد)، آموزش بازی برای فهمیدن (20 درصد)، آموزش مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی (9/2 درصد) و تربیت بدنی رسمی (9/2 درصد) به عنوان مدل پایه بودند. پیامدهای عاطفی (3/54 درصد)، اجتماعی (9/42 درصد)، جسمی-حرکتی (40 درصد) و شناختی (7/25 درصد)، به ترتیب بیشترین حیطه های بررسی شده بودند. به جز تعداد اندکی شواهد ناهمخوان، روش های آموزش هیبرید در ایجاد پیامدهای مثبت یادگیری بر روش های غیرهیبرید برتری داشتند. در انتها، درباره ملاحظات روش شناسی و مسیرهای مطالعاتی آتی درخصوص روش های آموزش تربیت بدنی در مدارس بحث شد.

مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر یک دوره تمرینات پیلاتس با شدت متوسط تا زیاد بر عملکرد شناختی و اضطراب زنان دارای اختلالات اضطرابی انجام شد. تعداد 30 شرکت کننده زن براساس معیارهای ورود، داوطلبانه و پس از پر کردن فرم رضایت نامه وارد مطالعه شدند و به طور تصادفی به دو گروه تجربی (میانگین سنی 66/7±46/33) و گروه کنترل (میانگین سنی 37/5±06/30) تقسیم شدند. شرکت کنندگان آزمون رایانه ای برو-نرو برای اندازه گیری بازداری رفتار، آزمون برج لندن به منظور اندازه گیری برنامه ریزی و حل مسئله و پرسشنامه اضطراب بک را قبل و بعد از دوره مداخله اجرا کردند. گروه تجربی به مدت هشت هفته و هر هفته سه جلسه با مدت زمان 60 دقیقه تمرینات پیلاتس را با شدت 55 تا 70 درصد ضربان قلب بیشینه انجام دادند، اما گروه کنترل در این مدت تمرین هدفمندی را دنبال نکرد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره در سطح معناداری 05/0 و نرم افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد. نتایج نشان داد، یک دوره تمرینات پیلاتس بر اضطراب (000/0=P) و برنامه ریزی و حل مسئله (031/0=P) گروه تجربی تأثیر معنا داری داشت، ولی بر بازداری رفتار تأثیر معناداری نداشت (34/0=P). نتایج مطالعه حاضر نشان داد، ورزش پیلاتس می تواند به عنوان روشی ارزشمند در ارتقای عملکرد شناختی مانند برنامه ریزی و حل مسئله و کاهش اضطراب زنان دارای اختلالات اضطرابی مدنظر قرار گیرد

پژوهش حاضر با هدف مشاهده آثار آموزش و تمرین بازخورد زیستی تغییرپذیری ضربان قلب بر عملکرد تیراندازان نخبه انجام شد. پس از اخذ رکوردگیری اولیه از بین 11 ورزشکار داوطلب رشته تفنگ بادی 10 متر، ده تیراندازی که امتیاز آن ها بالاتر از 600 نمره بود، به عنوان تنها نمونه های دردسترس، وارد تحقیق شدند. پس از احتساب رکورد اولیه به عنوان پیش آزمون، تیراندازان به دو گروه برابر پنج نفری تجربی و کنترل تقسیم شدند. گروه تجربی، در سه جلسه مشاهده و کنترل ضربان قلب و پنج جلسه تمرین تیراندازی با تأکید بر ایجاد هم نوسانی ریتم تنفس و ضربان قلب پیش از هر شلیک شرکت کرد. اما گروه کنترل، پنج جلسه تمرین تیراندازی مطابق با روال همیشگی خود اجر کرد. سپس هر دو گروه در پس آزمون تیراندازی شرکت کردند. آزمون های تیراندازی مطابق با شرایط مسابقات رسمی تیراندازی انجام شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر یک طرفه نشان داد که امتیاز تیراندازان گروه تجربی در پس آزمون و آزمون انتقال تیراندازی به طور معناداری افزایش یافته است. نتایج پژوهش ضمن تأیید قابلیت یادگیری هم نوسانی ریتم تنفس و ضربان قلب از طریق آموزش بازخورد زیستی و تشدید تغییرپذیری ضربان قلب در ورزشکاران ماهر، نشان داد که بهبود عملکرد ورزشی و انتقال آن به شرایط واقعی ورزش از طریق کمّیت بخشی به وضعیت روانی فیزیولوژیکی مقدور است. همچنین، یافته های این پژوهش از طریق قانون اثر قابل تبیین است. با این حال، برای پذیرش همخوان بودن محتوای این تمرینات با مطالبات تکلیف همچنان به پژوهش های بیشتری نیاز است.

مطالعه حاضر با هدف دستیابی به اندازه اثر مداخله نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران و بررسی سایر عوامل مؤثر در اثربخشی آن و پیشنهاد یک الگوی نظری انجام شد. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری از نوع فراتحلیل می باشد. در مرحله اول پژوهش، تمامی پژوهش های فارسی و انگلیسی انجام شده در زمینه اثربخشی مداخله ی نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران به طور نظام مند مرور شدند و از میان آن ها، پژوهش های دارای ملاک های فرا تحلیل، توسط نرم افزار جامع فرا تحلیل بررسی شدند. از میان 758 مطالعه به دست آمده، تعداد 28 مطالعه فرا تحلیل شدند. در مرحله دوم، یک الگوی مداخله ای ویژه ورزشکاران بر اساس مؤلفه های مختلف تأثیرگذار بر عملکرد، تدوین شد. یافته های پژوهش نشان داد که میزان اندازه اثر مداخله ی نوروفیدبک طبق جدول کوهن زیاد است؛ لذا مداخله ی نوروفیدبک عملکرد ورزشکاران را بهتر می کند. در مرحله دوم، عوامل اثرگذار بر بهبود عملکرد ورزشکاران به دنبال مداخله ی نوروفیدبک، در قالب یک الگوی مداخله ای ویژه ورزشکاران تدوین شد. به طورکلی از یافته های این مطالعه می توان نتیجه گرفت که تأثیر مداخله ی نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران زیاد است و می تواند نظر محققین مبنی بر اهمیت مداخله ی نوروفیدبک بر بهینه سازی عملکرد ورزشکاران را تأیید نمود.

هدف: نظر به این که برخی از پژوهش ها به نقش احتمالی حمایت اجتماعی در کاهش آسیب های ورزشی اشاره کرده اند، مطالعه حاضر نقش تعدیل کنندگی حمایت اجتماعی را در رابطه استرس زندگی با آسیب ورزشی بررسی کرده است. مواد و روش ها: شرکت کنندگان در این پژوهش 341 ورزشکار زن و مرد دارای آسیب ورزشی، در رده سنی نوجوان تا بزرگسال (میانگین سن 35/26 سال) از رشته های مختلف ورزشی بودند که به شیوه در دسترس انتخاب شدند. همه شرکت کنندگان حداقل یک روز بر اثر آسیب دیدگی از فعالیت ورزشی دور شده بودند. در یک طرح گذشته نگر پرسش نامه بررسی حوادث زندگی ورزشکاران دانشگاهی و مقیاس چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک شده برای سنجش میزان استرس و حمایت اجتماعی بکار برده شدند. نقش حمایت اجتماعی و زیر مقیاس های آن در رابطه استرس با آسیب ورزشی توسط مدل سازی رگرسیون لجستیک بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که "حمایت اجتماعی کل" و زیر مقیاس "دیگران مهم" رابطه استرس با آسیب ورزشی را تعدیل می کنند. نتیجه گیری: بر این اساس اهمیت حمایت اجتماعی و نقش مربیان، تمرین دهندگان، هم تیمی ها و دیگر افراد مهم در فراهم کردن انواع شبکه های حمایتی مؤثر به منظور کاهش بروز آسیب ورزشی و شدت آن در ورزشکاران جوان روشن می گردد.