ارزیابی استعاره های مفهومی زنان در اصطلاحات عامیانه فارسی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
استعاره مفهومی مبحثی نوین در زبان شناسی شناختی است که از زمان معرفی آن از سوی لیکاف و جانسون (1980) تاکنون پژوهشگران فراوانی را به خود جذب کرده است. استعاره های مفهومی ناظر بر جوانب مختلف زندگی انسان هستند و بر فرهنگ و عملکرد افراد تأثیر می گذارند. اصطلاحات عامیانه هر زبانی بخشی پرکاربرد و غنی در ادبیات عامه گویشوران آن زبان و مبنعی غنی از استعاره های مفهومی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی استعاره های مفهومی زنان نهفته در اصطلاحات عامیانه فارسی و انواع آن ها انجام شد. بدین منظور، برای گردآوری اصطلاحات عامیانه ای که توصیف گر زنان هستند از پنج فرهنگ اصطلاحات استفاده شد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و به شیوه هدفمند است. اصطلاحات مورد نظر به روش فیش برداری کتابخانه ای و با مطالعه تک تک مدخل های موجود در این منابع به همراه معنی آن ها استخراج و در کنار نام منبع و شماره صفحه و مثال آن اصطلاح، در صورت وجود، به صورت الفبایی فهرست شد. با حذف اصطلاحات تکراری با معانی یکسان، درنهایت، تعداد 910 اصطلاح به دست آمد. برای تعیین انواع استعاره های مفهومی از دسته بندی لیکاف و جانسون (1980, 1989) و کووچش (2010) استفاده شد. استعاره مفهومی هر اصطلاح با درنظر گرفتن معنی آن مشخص و در کل 24 استعاره مفهومی پایه شناسایی شد. حوزه های مبدأ به دست آمده از این استعاره ها عبارت اند از روابط خانوادگی، اجتماعی و شغلی، وضعیت (اخلاقی جسمی ذهنی)، شیء (شیء کالا ابزار)، قومیت، گیاه، خوراکی، حیوان، موجود ماورای طبیعی، رنگ، مظهر طبیعت، آسیب و بیماری، کنش، شخصیت معروف (مذهبی تاریخی داستانی)، ساختمان، بی دفاع، رویداد تفریحی و ابزار بازی، آتش، پارچه، مکان (بیرون داخل)، شیطان و اعضای بدن. براساس نقش شناختی این استعاره ها، چهار نوع هستی شناختی، ساختی، جهتی و تصویری مشاهده شد. همچنین، اصطلاحاتی بودند که هم زمان دو استعاره مفهومی را به خود اختصاص می دادند و هم پوشانی داشتند که عبارت اند از: استعاره تصویری هستی شناختی، استعاره ساختی هستی شناختی و استعاره جهتی هستی شناختی. این پژوهش به شناخت استعاره های مفهومی مرتبط با زنان و حوزه های پرکاربرد برای توصیف آنان یاری خواهد رساند.Women Metaphors in Persian Colloquial Terms
Conceptual metaphor is a new field of study in cognitive Linguistics, which has inspired many researchers from all over the world since its introduction by Lakoff and Johnson (1980). It is formed when a generally abstract conceptual domain is perceived via another domain, which is concrete. Conceptual metaphors control various aspects of human life and affect their cultures and actions. Colloquial terms, in every language, are widely used and a rich part of the folklore and a very rich source of conceptual metaphors. The present study aims at studying conceptual metaphors of women hidden in Persian colloquial terms. In this respect, five Persian colloquial dictionaries were used to gather the terms associated with women. The present study was a qualitative and a purposive sampling type. The required data was gathered by library indexing. Having carefully scanned the entries one
by one along with their meanings, the colloquial terms were gathered as well as their meanings, the resource and the page number. They were alphabetically listed. Having excluded the unrelated or repeated items with the same meaning, 910 terms were finally selected. To determine the conceptual metaphor types, Lakoff and Johnson (1980), Lakoff and Turner (1989) and Kövecses (2010) categories were applied. Considering the meaning of each term, its conceptual metaphor was determined and, overall, 24 basic (Mega) metaphor were identified. The resource domain obtained from these metaphors are family, social and occupational relations, status (moral-physical-mental), object (object-goods-tool), ethnicity, plant, food, animal, supernatural beings, color, nature, injury and disease, action, famous person (religious-historical-literary), buildings, weakness, recreational events and game devises, fire, fabric and clothing, place (outside-inside), devil and body limbs. Based on the cognitive role of these metaphors, four types of ontological, structural, directional and image were observed. In addition, there were cases in which two conceptual metaphors were assigned at the same time and overlapped, which are: image-ontological metaphor, structural-ontological metaphor and directional-ontological metaphor. This research will help to know the conceptual metaphors related to women and the widely used fields to describe them.
تبلیغات
