مطالب

مطابق نظریه فقهای شیعه مرد و زن در مقابل یکدیگر قصاص می‌شوند، لیکن قصاص نفس مرد در برابر نفس زن مشروط به پرداخت نصف دیة مرد است، اما در قصاص عضو، زن و مرد تا رسیدن دیة عضو به ثلث دیة کامل با یکدیگر برابرند و پس از آن قصاص عضو مرد در برابر عضو زن مشروط به پرداخت نصف دیة عضو مرد است. دیة نفس زن نیز نصف دیة نفس مرد است، لیکن مرد و زن در دیة عضو تا رسیدن آن به ثلث دیة کامل با یکدیگر مساویند و پس از آن دیة عضو زن به نصف دیة عضو مرد کاهش می‌یابد. در این بررسی معلوم می‌شود که تفاوت بین زن و مرد در قصاص و دیه از احکام ثابت اسلام بوده، لذا قابل تغییر نیست؛ اگرچه حکومت اسلامی در مقابل زنان سرپرست خانوار مکلف به جبران خسارت می‌باشد. بدین جهت فلسفة این تفاوت را باید در کلیت نظام حقوقی اسلام جستجو نمود. مسلم است که این حکم تبعیض بین زن و مرد به لحاظ جنسیت و کم ارزش دانستن جان و حق حیات زن یا ترویج خشونت بر ضد وی نیست. در این نوشتار به مباحثی از قبیل: تبیین نظر مشهور فقها، فلسفه قصاص، بیان و نقد نظرات قائلین به تساوی بین زن و مرد در قصاص و دیه، نقش زمان و مکان در دیه و قصاص و بیان وظیفه حکومت نسبت به زنان سرپرست خانوار همراه با پیشنهادهای حقوقی پرداخته شده است.

۴۳۰۱۵۱.

جایگاه عقل و مراتب آن در مثنوی معنوی مولوی

نویسنده: محمد فولادی محمدرضا یوسفی

منبع: پژوهش های فلسفی-کلامی ۱۳۸۳ شماره ۲۲و۲۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تصوف و عرفان اسلامی کلیات شخصیت ها[زندگینامه ها؛ اندیشه ها و..]

تعداد بازدید : ۲۳۴۸۱۱

چکیده مقاله حاضر به بررسی نظریه مولوی درباره عقل می‏پردازد. وی عقل را دارای انواع مختلف می‏داند و برای هر کدام کارکرد خاص تعریف می‏کند. عقل جزئی به مصلحت‏اندیشی معروف است و چندان با عشق سرسازگاری ندارد اما عقل کلی آدمی را از قید بندگی می‏رهاند و به مراتب عالی کمال می‏رساند. در این مقاله با استناد به اشعار مولوی علاوه بر توضیح مراتب عقل، به تقابل برخی از مراتب آن با عشق هم پرداخته شده است.

۴۳۰۱۵۲.

عرفی شدن دین(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: جعفر سبحانی تبریزی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۳ شماره ۴۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۸۳۲۳

۴۳۰۱۵۳.

دین مدنی و مدنیت دینی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: احمد بهشتی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۳ شماره ۴۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۳۱۹۸

در این نوشتار، دو نظریه مطرح و نقد می‏شود: یکی تعاند و ناسازگاری دین و تمدن، و دیگری ترابط آن دو. نظریه اوّل مردود اعلام می‏شود. پیروان نظریه دوم، سه گروهند: گروه اوّل، دین را ساخته و پرداخته تمدن می‏داند و گروه دوم به عکس. گروه سوم دین را آسمانی و تمدن را بشری می‏داند. لکن معتقد است که دین، تمدن را تلطیف و هدایت می‏کند و تمدن، دست آورده‏های خود را در خدمت اهداف دینی قرار می‏دهد.

۴۳۰۱۵۴.

علامه طباطبایی و نقد پلورالیسم دینی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: علی ربانی گلپایگانی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۳ شماره ۵۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام کلام جدید پلورالیسم دینی

تعداد بازدید : ۱۸۴۰۸

۴۳۰۱۵۵.

کلیاتی از علم کلام(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: اسدالله فیروزجایی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۳ شماره ۴۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی کلام کلیات

تعداد بازدید : ۴۲۳۷

۴۳۰۱۵۶.

نقد و بررسی نظریه حدوث دهری میر داماد(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: روح الله شاکری زواردهی

منبع: کلام اسلامی ۱۳۸۳ شماره ۵۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی منطق، فلسفه و کلام اسلامی فلسفه اسلامی هستی شناسی

تعداد بازدید : ۱۱۵۵۱

۴۳۰۱۵۷.

پژهشى درتشریع اذان و فصول آن در پرتو کتاب و سنّت(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: جعفر سبحانی

منبع: مجله فقه اهل بیت ۱۳۸۳ شماره ۳۹ و ۴۰

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی فقه و اصول فقه فقه عبادات فردی نماز

تعداد بازدید : ۶۹۳۱

نویسنده دراین مقاله دو موضوع اساسى را در باره اذان بررسى مى‏کند: یکى جایگاه اذان در تشریع اسلامى و دیگرى تاریخ ورود تثویب در اذان نماز صبح. در باره موضوع اوّل به این نتیجه مى‏رسد که هیچ انسانى در تشریع اذان دخالتى نداشته و روایاتى در منابع اهل سنت که نشان مى‏دهد اذان به «عبداللّه بن زید» در خواب الهام شده و پیامبر(ص) آن را از او گرفته، از نظر دلالت و سند ضعیف و بى پایه است. در موضوع دوم به این نتیجه مى‏رسد که به اعتراف صحابه و تابعین «تثویب» بدعت است و پیامبر در این زمینه دستورى صادر نکرده، بلکه این مسأله پس از رحلت حضرت و در زمان خلیفه دوم اتفاق افتاده است. در خاتمه بدعت بودن اذان دوم در نماز جمعه و حذف «حیعله» از اذان اثبات مى‏شود.

۴۳۰۱۵۸.