در جستجوی سرچشمه های فاکهه الخلفاء: از مرزبان نامه تا روضه العقول(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
مرزبان نامه مرزبان بن رستم توسط محمدبن غازی ملطیوی و سعدالدین وراوینی به نثر فارسی برگردانده شده است. این دو ترجمه از آثار مهم قرن ششم و اوایل قرن هفتم به شمار می رود. ترجمه متون ادبی نظیر مرزبان نامه، یکی از پویاترین جریان های ادبی در دوران کهن بوده و آثار پرشماری در ژانرهای مختلف از عربی به فارسی و به عکس ترجمه شده که از جهت ادبی سبک ساز و تأثیر گذار بوده است. پیوند و ارتباط تنگاتنگ میان زبان و ادبیات فارسی و عربی باعث دادوستدهای پرشماری بین این دو زبان شده که ترجمه کتاب «مرزبان نامه» توسط ابن عربشاه در سده نهم از جمله آن ها است. پژوهش پیش رو با هدف مقایسه ترجمه ابن عربشاه با کتاب روضهالعقول و مرزبان نامه وراوینی و تشخیص اینکه کدام یک اساس ترجمه مترجم قرار گرفته، سامان یافته است. با توجه به گستردگی حجم کتاب، باب اول و دوم آن به عنوان پیکره پژوهش و با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد مقابله ای مورد بررسی قرار گرفت. با بررسی تطبیقی عنوان باب ها، مقایسه موارد ترجمه تحت اللفظی، محتوای کلی حکایت ها، سبک و اندیشه حاکم بر شاکله کلی باب های اول و دوم و مواردی از این دست مشخص شد که مترجم سنگ بنای فاکهه الخلفاء و مفاکهه الظرفاء را بر پایه مرزبان نامه سعدالدین وراوینی استوار نموده است.








