رحیم سرور

پژوهش حاضر با هدف شناسایی شناسایی عوامل مؤثر بر بهبود مدیریت یکپارچه توریسم ساحلی با تاکید بر همزیستی اجتماعی جوانان اجرا گردید. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بود که بخش کیفی آن به صورت تحلیل مضامین انجام گردید. جامعه آماری در بخش کیفی شامل افراد آگاه به موضوع پژوهش بودند که برحسب انتخاب هدفمند، تعداد 20 نفر به عنوان نمونه مشخص گردیدند. همچنین جامعه آماری در بخش کمی پژوهش شامل کلیه گردشگران شهر بندرعباس بودند که از امکانات گردشگری ساحلی این شهر استفاده را داشته اند. با توجه به نامشخص بودن تعداد حجم جامعه و بر اساس روش حجم نمونه کوکران در شرایط نامشخص بودن حجم جامعه؛ تعداد 384 نفر با توجه به روش نمونه گیری دردسترس به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند. درنهایت پس از پخش و جمع آوری پرسشنامه های تحقیق؛ تعداد 370 پرسشنامه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل مصاحبه های نیمه ساختارمند و پرسشنامه محقق ساخته بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری و روش معادلات ساختاری استفاده گردید. تمامی روند تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزارهای اس پی اس اس، پی ال اس و مکس کیو دی ای انجام گرفت. نتایج نشان داد که عوامل شناسایی شده شامل تعالی مدیریتی، تعاملات اجتماعی، نهادینه سازی، بازیابی مخاطب و بهبود محتوا بود. نتایج همچنین نشان داد که نهادینه سازی (934/0=تأثیر) و بازیابی مخاطب (917/0=تأثیر) بیشترین اهمیت را دارا می باشد. این مساله نشان می دهد که در جهت بهبود بهبود مدیریت یکپارچه توریسم ساحلی مبتنی بر استانداردسازی همزیستی اجتماعی جوانان می بایستی به عواملی از جمله نهادینه-سازی و بازیابی مخاطب توجه جدی نمود.

حریم منطقه شهری تهران، محدوده ای با وسعت 5920 کیلومتر مربع، به عنوان ضربه گیر گسترش بی رویه شهر، نقشی حیاتی در حفظ تعادل اکولوژیکی، امنیت زیستی، منابع آبی، و پایداری محیطی ایفا می کند. سیاست های صیانت و توسعه پایدار حریم تهران با هدف مدیریت توسعه کالبدی، کنترل مهاجرت، حفاظت از منابع طبیعی، و جلوگیری از گسترش سکونتگاه های غیررسمی تدوین شده اند. این سیاست ها شامل ایجاد کمربند سبز، محدودیت ساخت وساز در مناطق کشاورزی و کوهستانی، توسعه شهرهای جدید، و تقویت حمل ونقل عمومی برای کاهش تمرکزگرایی است. با این حال، چالش هایی نظیر نبود هماهنگی نهادی، سوداگری زمین، و فشار تقاضای سکونت، اجرای این سیاست ها را با مشکل مواجه کرده است. این پژوهش با هدف ارزیابی کارآمدی 33 سیاست صیانتی و توسعه ای حریم تهران، بر اساس 96 معیار در پنج دسته (ماهیت سیاست، مجریان، ساختار اجرایی، شرایط محیطی، و منابع) انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که این سیاست ها عمدتاً در حد اسناد باقی مانده و به دلیل ضعف در انسجام نهادی، نظارت میدانی، و شفافیت اطلاعات، اثربخشی محدودی داشته اند. برای بهبود، ایجاد نظام حکمرانی یکپارچه، تشدید نظارت هوشمند با استفاده از فناوری هایی مانند GIS، و ارائه مشوق هایی برای حفظ کاربری های مجاز ضروری است. بدون این اصلاحات، خطر فروپاشی زیست محیطی و از دست رفتن کنترل توسعه پیرامونی تهران جدی خواهد بود. این پژوهش بر ضرورت بازنگری سیاست ها با رویکردی آینده نگر، مشارکتی، و مبتنی بر عدالت فضایی تأکید دارد.

مقدمه:   شهرنشینی شتابان و رشد بیش از اندازه کلانشهرها منجر به نارسایی زیرساخت ها، کمبود مسکن، حاشیه نشینی، نابرابری های فضایی در برخورداری از زیرساخت ها و خدمات شهری و در نتیجه افت زیست پذیری وکاهش کیفیت زندگی می شود زیست پذیری به معنای توان و قابلیت یک مکان برای تامین نیازهای زیستی ساکنان اعم از مادی و غیرمادی در جهت ارتقای کیفیت زندگی و ایجاد بستر شکوفایی توانمندی های عموم شهروندان است. بنابراین ضرورت و اهمیت توجه به لزوم پاسخگویی به این نیازها در کلان شهری همچون کرج را دو چندان می کند. کلان شهر کرج، متشکل از 10 منطقه شهری با جمعیت بالا و اثرات مخرب آن مواجه می باشد. برخی از این مناطق شکوفا و پر رونق و برخی دیگر روبه زوال و کم توجه که در نتیجه باعث پایین آمدن رضایت از زیست پذیری در مناطق شده است. هدف:   مقاله حاضر در پی آن است که با هدف شناخت پایه ای از وضعیت زیست پذیری در مناطق کلانشهر کرج  بپردازد. روش شناسی:   از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی است. جمع آوری داده ها اسنادی و میدانی (پرسشنامه محقق ساخته) است. 384 پرسشنامه در مناطق 10 گانه تهیه و تکمیل شده است. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان می دهد که رضایتمندی از اکثر شاخص های کالبدی و زیرساختی در کلانشهر کرج پایین است. قلمرو جغرافیایی پژوهش:   قلمرو این پژوهش کلانشهر کرج می باشد. یافته ها و بحث : در نظر شهروندان وضعیت شاخص های کالبدی و زیرساختی در شهر کرج  مانند مانند تعداد اتاق های کافی در مسکن با میانگین 25 /3، استحکام مسکن با میانگین 26/3، شاخص برخورداری از سیستم گرمایش و سرمایش مناسب با میانگین21/3 شرایط زیست پذیری مناسب است اما شاخص برخی شاخص ها مانند مساحت مناسب و کافی در مسکن با میانگین 12/2، در دسترس بودن مسکن با کیفیت خوب با میانگین 65/2، میزان برخورداری از سیستم دفع بهداشتی و فاضلاب با میانگین 41/2، وضعیت برخورداری از کاربری های خدماتی با میانگین 35/2 ، دسترسی به امکانات فراغتی مطلوب با میانگین 95/2، کیفیت حمل ونقل عمومی با میانگین 35/2، رضایت از گذران اوقات فراغت با میانگین 93/2، دسترسى و نفوذپذیرى با میانگین 91/2، مبلمان شهرى با میانگین 14/2، وضعیت فضای سبز و درختکاری با میانگین35/2، سیما و نمای ساخت وسازها با میانگین 47/2 در کلانشهر کرج پایین تر از میانگین هستند و در نتیجه شرایط نامطلوبی دارند. رتبه بندی مناطق کلانشهر کرج با شاخص های کالبدی زیست پذیری نشان می دهد که منطقه 8 کرج با کمترین امتیاز ویکور(0) در جایگاه نخست و منطقه 10 با بیشترین امتیاز ویکور(1) در رتبه آخر قرار گرفته است. نتیجه گیری: شاخص های کالبدی از مهمترین عوامل تاثیر گذار در زیست پذیری کلانشهر کرج است و در بیشتر شاخص های کلانشهر کرج شرایط نامطلوبی دارد و در بین مناطق تفاوت های زیادی در سطح زیست پذیری با شاخص های کالبدی زیست پذیری دیده می شود.

پژوهش حاضر به تحلیل آمایش صنایع در استان سیستان و بلوچستان با تأکید بر ارتقای توان دفاعی می پردازد. آمایش سرزمین به عنوان ابزاری برای سازمان دهی فضایی و بهره وری بهینه از منابع، نقش کلیدی در توسعه پایدار دارد. هدف این مطالعه بررسی توزیع و پراکنش صنایع در این استان با توجه به معیارهای دفاعی و شناسایی مناطق مناسب برای استقرار صنایع با در نظر گرفتن مزیت های منطقه ای و عوامل زیست محیطی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق منابع کتابخانه ای و پایگاه های اطلاعاتی وزارت صنعت، معدن و تجارت، مرکز آمار ایران و کارگروه های پژوهشی جمع آوری شده است. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و روش تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که صنایع کوچک و متوسط در شهرهایی مانند زاهدان، زابل، سراوان و چابهار متمرکز هستند، در حالی که سه شهرستان فاقد صنایع فعال هستند. صنایع غذایی، کانی غیرفلزی و شیمیایی بیش از 70 درصد واحدهای صنعتی را تشکیل می دهند. همچنین، معیار صنایع کم آب بر تأثیر قابل توجهی بر امنیت صنایع دارد. نتایج حاکی از عدم تطابق کامل توزیع صنایع با اصول آمایش سرزمین است که می تواند به ناامنی اجتماعی منجر شود.

گسترش ناهماهنگی ها و پراکندگی وظایف در نظام مدیریت شهری، طی دهه های اخیر از مهم ترین موانع ارتقای کیفیت زندگی و پایداری شهری در کلان شهرها بوده است. در این میان، مدیریت یکپارچه شهری با هدف هماهنگ سازی ساختارها، رویه ها و تصمیم گیری ها، می تواند نقش مؤثری در بهبود شاخص های مختلف کیفیت زندگی ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی عملکرد و چالش های مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۳ شهر تهران انجام شده است. در این راستا، روابط میان مؤلفه های مدیریت یکپارچه شهری و ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی کیفیت زندگی مورد تحلیل قرار گرفته است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق دو پرسشنامه تخصصی گردآوری شده است؛ یکی با مشارکت کارشناسان و مدیران شهری و دیگری بر اساس دیدگاه های خبرگان حوزه برنامه ریزی شهری. روایی و پایایی ابزار تحقیق با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میان سطوح عملکرد مدیریت یکپارچه شهری و شاخص های مختلف کیفیت زندگی رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج همچنین نشان می دهد که چالش هایی نظیر تداخل وظایف، ضعف هماهنگی سازمانی و محدودیت منابع، کارآمدی مدیریت یکپارچه در منطقه ۳ را تحت تأثیر قرار می دهد. به طور کلی، یافته ها بیانگر آن است که اتخاذ رویکرد یکپارچه و هماهنگ در مدیریت شهری، ضمن کاهش چالش های ساختاری و کارکردی، زمینه ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منطقه ۳ را فراهم می سازد. بنابراین، تدوین راهبردهای هماهنگ مبتنی بر مشارکت ذی نفعان، یکپارچگی نهادی و تقویت سازوکارهای تصمیم گیری، برای بهبود مدیریت شهری در این منطقه ضروری به نظر می رسد.