سید ابوالقاسم مهری نژاد

اختلال بازی اینترنتی به معنای استفاده مداوم و مکرر از اینترنت در راستای بازی است که به طور معناداری منجر به آشفتگی و نقص در کارکرد شود. لذا هدف از پژوهش حاضر بررسی تدوین مدل ساختاری اعتیاد به بازی های اینترنتی بر اساس سیستم بازداری رفتاری با میانجی گری راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان شهر تهران بود. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. حجم نمونه بر اساس نظر کلاین (2023) و با احتساب احتمال ریزش برخی نمونه و در جهت تعمیم پذیری بیشتر نتایج، 500 نفر به روش نمونه گیری در دسترس (شیوه آنلاین) انتخاب شد. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل آزمون اعتیاد به بازی های اینترنتی (IGD-20 Test) پونتز و همکاران (2014)، مقیاس سیستم بازداری رفتاری (BIS Scale) کارور و وایت (1994) و فرم کوتاه پرسشنامه تنظیم شناختی هیجانی (CERQ) گرانفسکی و کرایج (2006) بود. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که سیستم بازداری رفتاری و راهبردهای ناسازگارانه تنظیم شناختی هیجان با اعتباد به بازی های اینترنتی دارای رابطه مثبتِ معنادار در سطح 0/001 است. راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان با اعتباد به بازی های اینترنتی دارای رابطه منفیِ معنادار در سطح 0/001 است. همچنین نتایج نشان داد که راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین سیستم بازداری با اعتیاد به بازی های اینترنتی نقش میانجی و معنادار دارد. بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می شود که رابطه بین این متغیرها در مداخله های مرتبط با اعتیاد به بازی های اینترنتی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد و توجه به سیستم بازداری رفتاری و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان می تواند نقش بسزایی در کاهش گرایش نوجوانان به بازی های اینترنتی داشته باشند.

هدف از انجام این پژوهش تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر انسجام درونی، قدرت ایگو و علائم بیماری پانیک بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد مبتلابه اختلال پانیک مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی شهر تهران در فاصله زمانی مهر تا دی ماه 1402 بودند. ۳۰ نفر از بیماران مبتلابه اختلال پانیک به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامه انسجام درونی (ارقبایی و همکاران 1392، ISQ) سیاهه روان شناختی قدرت ایگو (استروم و همکاران 1397، PIES) و مقیاس شدت اختلال پانیک (شی یر و همکاران 1997، PDSS) بود. گروه آزمایش تحت 10 جلسه ۹۰ دقیقه ای درمان شناختی رفتاری قرار گرفتند. تجزیه وتحلیل داده ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون، بین میانگین پس آزمون دو گروه آزمایش و گواه در متغیرهای انسجام درونی، قدرت ایگو و علائم پانیک تفاوت معنی داری وجود دارد (01/0 ≥P). براساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که درمان شناختی رفتاری بر انسجام درونی، قدرت ایگو و علائم پانیک افراد مبتلابه اختلال پانیک اثربخش است.

مشکلات سلامت روان در میان جوانان یک نگرانی رو به رشد بهداشت عمومی است. هدف از انجام این پژوهش مقایسه اثربخشی پارادوکس درمانی با درمان شناختی رفتاری بر انسجام درونی، قدرت ایگو و علائم بیماری پانیک بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد مبتلابه اختلال پانیک مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی شهر تهران در فاصله زمانی مهر تا دی ماه 1402 بودند. 45 نفر از بیماران مبتلابه اختلال پانیک به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه انسجام درونی ارقبایی و همکاران 1392 (ISQ)، سیاهه روان شناختی قدرت ایگو استروم و همکاران 1397 (PIES) و مقیاس شدت اختلال پانیک شی یر و همکاران 1997 (PDSS) بود. گروه آزمایش تحت 8 جلسه درمان شناختی رفتاری و 6 جلسه 60 دقیقه ای پارادوکس درمانی قرار گرفتند. تجزیه وتحلیل داده ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون، بین میانگین پس آزمون دو گروه آزمایش و گواه در متغیرهای انسجام درونی، قدرت ایگو و علائم پانیک تفاوت معنی داری وجود دارد که نشان دهنده تأثیر درمان شناختی رفتاری و پارادوکس درمانی است. پارادوکس درمانی در افزایش انسجام درونی، قدرت ایگو و در کاهش علائم بیماری پانیک نسبت به درمان شناختی رفتاری موثرتر بود. براساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که این نوع درمان به عنوان درمان روان شناختی در جهت توانمندسازی روان شناختی و افزایش انسجام درونی و کاهش علائم پانیک بیماران مبتلابه اختلال پانیک در کلینیک ها و مراکز روان شناختی موردتوجه قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی مهارت های اجتماعی در رابطه با اضطراب اجتماعی و سبک های دلبستگی دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش هممبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش 302 نفر از دانشجویان دانشگاه های تهران در سال 1400 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های اضطراب اجتماعی کانور و همکاران، دلبستگی بزرگسالان هازن و شیور و پرسشنامه مهارت های اجتماعی ماتسون و همکاران بهره گرفته شد. برای تحلیل داده های پژوهش از همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا و اجتنابی بر اضطراب اجتماعی اثر مثبت و معنادار دارند. اثر مستقیم مهارت های اجتماعی بر اضطراب اجتماعی منفی و معنادار بود. نتایج اثرات میانجی نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن با نقش میانجی مهارت های ارتباطی بر اضطراب اجتماعی اثر غیرمستقیم معنادار دارند. اثر کل سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن بر اضطراب اجتماعی معنادار بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تقویت مهارت های اجتماعی می تواند تأثیر منفی سبک های دلبستگی ناایمن بر اضطراب اجتماعی را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت مداخلات آموزشی و روان شناختی برای بهبود مهارت های ارتباطی تأکید دارد

اختلال اضطراب اجتماعی یکی از رایج ترین اختلالات اضطرابی است که با محدود کردن توانایی های مبتلایان به آن، مشکلات مختلفی را در موقعیت های اجتماعی و عملکرد مرتبط با آن ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اضطراب اجتماعی بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه با میانجی گری نگرانی از تصویر بدن در دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش توصیفی و طرح آن از نوع همبستگی بود. نمونه مورد بررسی 302 نفر از دانشجویان در حال تحصیل در دانشگاه های تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از سیاهه اضطراب اجتماعی (SPIN؛ کانور و همکاران، 1979)، پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ؛ یانگ و براون، 2003) و سیاهه نگرانی از تصویر بدن (BICI؛ لیتیلتون و همکاران، 2005) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS24 و AMOS استفاده شد. نتایج نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (65/0=β) و اضطراب اجتماعی (48/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد. همچنین، نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (43/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد (05/0>P). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه با نقش میانجی نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (28/0=β) اثر غیرمستقیم معنادار دارد؛ در واقع، می توان گفت نگرانی از تصویر بدن بین این دو متغیر نقش میانجی دارد. نتایج نشان داد که اثر کل طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (77/0=β) بود (05/0>P). این یافته ها اهمیت شناسایی و درمان طرحواره های ناسازگارانه را در کاهش اضطراب اجتماعی نشان می دهد و نگرانی از تصویر بدن به عنوان عاملی مهم در ایجاد و تقویت اضطراب اجتماعی معرفی می شود. بنابراین، توجه به این عوامل می تواند در طراحی برنامه های مداخله ای و درمانی موثر برای کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان مفید باشد.