تأثیر محیط هند در شکل گیری اندیشه مدارا در شعر صائب تبریزی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
اندیشه های مداراگرای هندی به اشکال مختلف در شعر شاعران دوره صفوی بازنمود یافته است؛ چرا که سرزمین هند مهد فرهنگ و تمدن است و ابداع دین الهی توسط اکبرشاه، نشان از آمادگی جامعه هند برای تکثر دینی دارد. از سوی دیگر حضور پررنگ پرچمداران عرفان و تصوف اسلامی-ایرانی که در اعصار مختلف، هندوستان را مأمنی برای نشر اندیشه های خود یافته بودند، فرهنگ فارسی را برای دریافت فراگیر این اندیشه ها فراهم کرده بودند؛ از این رو حضور شاعران تصویرپرداز همچون صائب تبریزی در این فضا، راه را برای نشر گسترده اندیشه های هندی در شعر دوره صفوی باز کرده است. نگارندگان در این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی، بررسی وجوه مختلف اندیشه های صائب و شیوه های تصویرپردازی او را دنبال می نمایند و سعی دارند تأثیر آموزه های هندی در تدوین اندیشه های مداراگرا و مداراطلبی صائب تبریزی را نشان دهند. صلح و مدارا به شکل های گوناگون و در قالب تصاویر متفاوت در شعر صائب از متون ترجمه شده از سانسکریت گرفته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که صائب تبریزی صلح کل، یکسان نگری، مدارا در برابر تهمت، گشاده رویی، بی توقع بخشیدن، بردباری، خطاپوشی و خیرخواهی را از جلوه های مدارا معرفی نموده و آن ها را ابزاری برای دست یابی به آسایش بشری می داند.The influence of the Indian environment on the formation of the concept of ‘tolerance’ in the poetry of Saeb Tabrizi
Indian concept of ‘tolerance’ has been represented in various forms in the poetry of the Safavid period. The land of India is the cradle of culture and civilization, and the invention of a divine religion by Akbar Shah shows the readiness of the Indian society for religious pluralism. On the other hand, the strong presence of the standard-bearers of Islamic-Iranian mysticism and Sufism, who, in different ages, found India safe for the dissemination of their ideas, prepared the Persian culture for the complete reception of these ideas. Therefore, pictorial poets like Saeb Tabrizi in this space opened the way for the spreading of Indian ideas in the poetry of the Safavid period. With a descriptive-analytical method, the present study aims to investigate the various aspects of Saeb's thoughts and his imagery methods and show the influence of Indian teachings in compiling the tolerating thoughts of Saeb Tabrizi. The results of the research indicate that Saeb Tabrizi introduced total peace, uniformity, tolerance against slander, openness, unexpected forgiveness, error concealment, and benevolence as the manifestations of tolerance; he considers these tokens as a means of achieving human comfort.
تبلیغات
