مطالب

تصادفات یکی از بزرگ ترین مشکلات سلامتی عمومی در جهان است. این امر بسیار مهم است، زیرا بیشتر قربانیان جوانانی هستند که قبل از تصادف دارای سلامتی کامل بوده اند. این مساله در کشور ایران با روند صعودی تعداد کشته شدگان و افزایش تعداد کاربران از راه های کشور و همچنین افزایش تعداد سفرها مهم تر شده است. این مقاله به بررسی نقش عامل انسانی در بین عوامل سه گانه موثر بر تصادفات جاده ای می پردازد. جمعیت آماری مورد نظر تصادفات جاده ای رخ داده در کشور ایران است و نمونه آماری، تصادفات جاده ای است که در سال 1385 رخ داده اند که بر اساس روش نمونه ‏گیری خود انتخابی به دست آمده است، و اندازه آن 343 هزار و 82 فقره است. برای گردآوری اطلاعات از منابع داده های کام 114 که دادگان تصادفات جاده ای محسوب می شود استفاده شده است.یافته های تحقیق نشان دادند که در 97.5 درصد تصادفات، تاثیر عامل انسانی وجود داشته است. لیکن نقش یا میزان نسبی تاثیرگذاری این عامل نسبت به عوامل دیگر 49 درصد است. اطلاعات به دست آمده حاکی است 38 درصد کسانی که کشته می شوند راننده نیستند. بیش از 22 درصد کشته شدگان تصادفات جاده ای را افراد غیرسرنشین در خودرو اعم از عابران پیاده و دوچرخه سواران تشکیل می دهند. در 48 درصد از سوانح رانندگی، شدت صدمه راننده شدید بوده است. بیشترین درصد درباره تاثیر عوامل انسانی در بروز و شدت تصادفات جاده ای، مربوط به بی توجهی به مقررات می باشد (64.5 درصد) و پس از آن مصرف مشروبات الکلی و استعمال مواد مخدر (24.3 درصد) بیشترین درصد فراوانی را به خود اختصاص داده است. خستگی و خواب آلودگی تنها 3.9 درصد علل انسانی در وقوع تصادفات را به خود اختصاص داده است. 19 درصد کسانی که تصادف نموده اند دارای گواهینامه مشروط یا ب 1 بوده اند. این در حالی است که 67.9 درصد از کسانی که در تصادفات رانندگی فوت کرده اند و 8 درصد از کسانی که مجروح شده اند گواهینامه مشروط یا ب 1 داشته اند.

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) به عنوان بهترین راه حل در زمینه تهیه و نگهداری و ارایه اطلاعات جغرافیایی شناخته شده است. با توجه به اینکه داده های مکانی از عناصر بنیادی سیستم های اطلاعات جغرافیایی می باشند، به کارگیری GPS به عنوان ابزار تشخیضص موقعیت مکانی موارد در شناسایی و ارایه راه حل مشکلات را ه ها در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) می تواند در ارتقای ایمنی جاده ها بسیار موثر و مفید واقع شود. در این راستا فرآیندی با استفاده از سیستم GIS، GPS و سایر نرم افزارهای مرتبط طراحی شد تا به کمک آن بتوان خرابی ها و سایر مشکلات را در شرایط ایده آل در کوتاه ترین زمان ممکن و با دفعات، جهت تسریع در امر تصمیم گیری در اختیار متخصصان و مدیران قرار داد.در سیستم اطلاعات جغرافیایی، اطلاعات به صورت مختصاتی (Z، Y و X) ذخیره می شود. به عبارت دیگر مختصات مکانی هر نقطه مخاطره آمیز و همچنین تصادف ها را نیز می توان مشاهده کرد و می توان لایه های مختلف اطلاعات را به صورت اطلاعات مکانی، نموداری، جدولی و یا به صورت نقشه ای ارایه کرد و به هم مرتبط ساخت. پس از برداشت عوارض مختلف از طریق نرم افزار مکاندار ره نگار، لایه های داده ای مختلف در محیط دیگری از نرم افزارهای مرتبط به GIS ایجاد شد و برای هریک از لایه ها جداول توصیفی شناساگر ویژگی های آن تهیه گردید و به بررسی هر یک از لایه ها به طور جداگانه پرداخته شد.در طراحی این فرآیند سعی شده است که با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و نرم افزارهای مربوط به آن تمهیداتی در جهت ایمنی هر چه بیشتر مسیرهای موجود و مسیرهای در دست احداث برداشته شود. سیستم طراحی شده و ارایه گردید و یک مورد هم به عنوان مثال از بزرگراه کردستان (مسیر رفت و برگشت) برداشت شد و موارد و مشکلات آن با استفاده از روش ارایه شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و راه کارهای مربوطه ارایه گردید.