درخت حوزه‌های تخصصی

مقاله ی حاضر، با بحث مفهوم شناسی سیاست شروع می شود و در آن نظریات مختلف در دو حوزه ی فرهنگ سیاسی غرب و غیر غرب مدّنظر قرار می گیرد. در ادامه ی مقاله، در بحث مربوط به اندیشه ی سیاسی و فلسفه ی سیاسی و رابطه ی این دو بعد از اشاره به مقدمات و مؤخرات هر یک از این دو حوزه، مسائل مورد بحث در هر کدام از آنها مطرح می شود.بحث بعدی مقاله، تعاملات دین و سیاست است که در آن راجع به آشتی و قهر هر یک از نظر نویسندگان و متفکران مختلف بحث و ادامه ی این بحث در حوزه ی تفکر اسلامی دنبال می شود.عدالت، اصالت و اهمیت صلح و برخی مفاهیم کلیدی در اندیشه ی سیاسی اسلام مباحث بعدی مقاله را تشکیل می دهند و بحث پایانی مقاله به تمرکز مفهوم شناسانه و بررسی حوزه ی فلسفه ی سیاسی در اسلام و حدود و ماهیت آن اختصاص دارد.

بازپژوهی آراء اجتماعی اندیشمندان مسلمان در حوزه مسائل بین الملل، موضوعی درخور توجه است. علامه طباطبایی، مفسری آشنا با گستره اندیشه های معاصر، به فراخور آیات قرآنی، بدین امر اهتمام داشته است. مقاله حاضر با روشی تحلیلی، خطوط کلی جهان بینی قرآنی علامه طباطبایی در عرصه بین الملل و اصول حاکم بر تعامل های دولت اسلامی با دیگر کشورها را بررسی کرده است. به اجمال می توان اذعان داشت که وی معتقد است غالب احکام اسلامی دارای روح اجتماعی هستند؛ همچنین قرآن کریم، ظرفیت استخراج تمامی آموزه های بنیادین علوم انسانی را دارا است. نگرش علامه طباطبایی نسبت به برخورداری جامعه از واقعیتی عینی و فرافردی و اصالت بخشی به مصلحت های جامعه، مبانی دیگری است که سبب شکل گیری اصول دولت اسلامی در عرصه تعاملات بین المللی از این منظر شده است. همزیستی مسالمت آمیز، عدالت طلبی، صلح گرایی، اصل دعوت، پایبندی به پیمان های بین المللی، از مهم ترین اصول حاکم بر تعامل های بین المللی دولت اسلامی در نگاه ایشان است.