علی باصری

  پدیده جهانی شدن به دگردیسی بنیادی در هویت فرهنگی مردم جوامع مختلف منجر شده است. گسترش شهرنشینی و فضاهای شهری به مثابه بخشی از این پدیده، به دلیل جامعیت و دسترسی پذیری همگانی، نقش مؤثری در تحکیم نمادهای هویت فرهنگی دارد. سنندج  شهری است با بافتار فرهنگ دیرین که ساکنان آن به احساس تعلق فرهنگی خاصی به آن دارند. هدف این پژوهش، شناخت المان های مختلفی مانند معماری، هنرهای تجسمی، نمادهای فرهنگی در فضاهای شهری سنندج می باشد که با اتکا بر منظومه ای از رویکردهای نظری نظیر کارکردگرایی، تفسیرگرایی تشریح می شود. روش تحقیق در این پژوهش کیفی، توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده های اولیه از طریق مطالعه میدانی، اسنادکتابخانه ای و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با استفاده از روش تحلیل محتوا، تحلیل گردیده و مقولات کدهای معنایی از دل داده ها استخراج شده است. جامعه آماری شامل جامعه محلی، گردشگران و کارکنان و متولیان بخش های مختلف اداری، خدماتی و اقامتی هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و اصل اشباع نظری با۳۷نفر بود. در تحلیل داده ها مضامین در  پنج مقوله اصلی «بعد اجتماعی، اقتصادی، کارکردهای فضاهای شهری، المان های شهری و بازنمایی» طبقه بندی شده و هفده خرده مقوله نیز از میان مضامین اصلی استخراج گردید. نتایج حاکی از آن است که معماری و فضاهای شهری به عنوان عناصر بنیادین در شکل گیری و تقویت هویت فرهنگی جوامع نقش بسزایی دارند. لذا بر اهمیت توجه به ابعاد فرهنگی در طراحی فضاهای شهری تأکید می گردد. فضاهای شهری وفرهنگی شهرسنندج دارای اهمیت اجتماعی و فرهنگی که در توسعه پایدارشهری نقش کلیدی ایفا می کنند.

هدف پژوهش حاضر بررسی جامعه شناختی الگوی عادت واره های ورزشی در میان سالمندان شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل تماتیک انجام شد و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته گردآوری گردید. جامعه آماری شامل جامعه شناسان ورزشی، مدیران ارشد وزارت ورزش و جوانان، مدیران ارشد سازمان ورزش شهرداری تهران و سالمندان فعال در حوزه ورزش بود. نمونه گیری به روش گلوله برفی و تا رسیدن به شاباع نظری انجام شد(18 نفر). داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. روایی و پایایی نیز به تأیید رسید. برای تجزیه وتحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل داده ها، سه مقوله اصلی (مضامین فراگیر) شامل سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی و سرمایه فیزیکی شناسایی شد. در چارچوب این سه مقوله، ۹ مضمون سازمان دهنده شامل ارتباطات اجتماعی، دورهمی سالمندی، منزلت اجتماعی، جامعه پذیری، حمایت اجتماعی، انگیزه اجتماعی، سرمایه بدنی و فیزیکی، فرهنگ سازی ورزش سالمندی و دانش و آگاهی سالمندان استخراج شد. همچنین، پژوهش موفق به شناسایی 45 مضمون پایه گردید که هر یک از این مضامین، ابعاد گوناگون عادت واره های ورزشی سالمندان را در برمی گیرند. تحلیل یافته ها نشان داد که الگوی عادت واره های ورزشی سالمندان در بستر سه نوع سرمایه اجتماعی، فرهنگی و فیزیکی شکل می گیرد و درک این مقولات می تواند چارچوبی برای مطالعات بعدی در زمینه جامعه شناسی ورزش سالمندی فراهم کند. پیشنهاد می شود که سیاست گذاران و مدیران ورزشی اقداماتی همچون ایجاد گروه های ورزشی محله محور برای افزایش تعاملات اجتماعی سالمندان، توسعه فضاهای ورزشی و تجهیز مراکز عمومی به امکانات مناسب سالمندان، برگزاری برنامه های آموزشی و آگاهی بخشی در رسانه ها، حمایت از برنامه های ورزشی میان نسلی برای تقویت روابط خانوادگی و ارائه سیاست های تشویقی نظیر تخفیف در مراکز ورزشی ویژه سالمندان را در دستور کار قرار دهند تا امکان افزایش مشارکت ورزشی سالمندان فراهم شود و سبک زندگی سالم تری برای این قشر ایجاد گردد.

شورش به عنوان یکی از پدیده های موجود در فوتبال می بایستی به صورت جدی تری دنبال و بررسی گردد. تحقیق حاضر با هدف بررسی عوامل شناختی-رفتاری مؤثر بر شورش های بعد از بازی فوتبال طراحی و اجرا گردید. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، ازنظر شیوه گردآوری داده ها از نوع آمیخته بود. روش کیفی مورداستفاده در تحقیق حاضر از نوع تحلیل تم بود. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل افراد آگاه به موضوع تحقیق بودند که با توجه به روش نمونه گیری هدفمند تعداد 12 نفر به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند. نمونه گیری در این تحقیق تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. جامعه آماری در بخش کمی شامل برخی تماشاگران حاضر در فوتبال لیگ برتر ایران بود. به منظور تجزیه وتحلیل داده های تحقیق حاضر از کدگذاری به صورت کدگذاری باز، محوری و انتخابی و همچنین روش معادلات ساختاری استفاده شد. کلیه روند تجزیه وتحلیل داده های تحقیق حاضر در نرم افزار MaxQda، SPSS و PLS انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر شامل مصاحبه؛ پرسشنامه محقق ساخته بود. مطابق با نتایج مشخص گردید که عوامل شناختی-رفتاری مؤثر بر شورش های بعد از بازی فوتبال شامل جنبه های نگرشی، شخصیتی و فردی (عوامل شناختی) و همچنین مسائل فرهنگی، محیطی و اجتماعی (عوامل رفتاری) می باشد. نتایج نشان داد که در میان عوامل شناسایی شده عامل فرهنگی با میزان تاثیر 919/0 مهمترین عامل مشخص گردید. بنابراین نتایج نشان دهنده این مساله می باشند که در جهت کاهش شورش های بعد از بازی فوتبال می بایستی سیاست گذاری جامع در جهت تحول فرهنگی انجام گردد.