نقد و بررسی دلایل جسمانی انگاری معاد از منظر آیت الله سبحانی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
پژوهشنامه کلام سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۲
51 - 73
حوزههای تخصصی:
مسئله معاد همواره مورد توجه دین پژوهان بوده و تفسیرهای گوناگونی از آن ارائه شده است. در این میان، جسمانی انگاری معاد موافقان و مخالفان بسیاری داشته است. سبحانی از جمله مدافعان برجسته این دیدگاه در عصر حاضر محسوب می شود. سؤال این تحقیق آن است که دلایل سبحانی برای جسمانی انگاری معاد کدام اند و آیا نقدی بر آن ها وارد است؟ هدف این پژوهش، ارائه تبیینی دقیق از دلایل جسمانیت معاد است که توسط سبحانی ارائه شده است. برای نیل به این هدف، در این پژوهش نظریِ مسئله محور که به توسعه داده های پیشینی پرداخته است، اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه کتابخانه ای، به ویژه از متون دینی و آثار سبحانی، جمع آوری و با تحلیل عقلی و نقلی ارزیابی شده اند. بدین منظور، پس از تحلیل دیدگاه سبحانی، دلایل جسمانی انگاری معاد از منظر وی به دقت بررسی می شود. این ادله که در دو قسم ادله ایجابی و سلبی تحلیل می شوند، سعی در اثبات امکان و وقوع بازگشت بدن عنصری در آخرت دارند و همچنین به مردودانگاریِ نظریات رقیب می پردازند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ادله جسمانی انگاری معاد از سوی سبحانی ناتمام است و این دلایل از ابهامات مختلفی رنج می برند.