نادر نادری

مدیریت پسماند به دلیل افزایش سریع میزان زباله تولیدشده در نتیجه رشد سریع اقتصادی، توسعه فناوری، رشد جمعیت و مصرف بیش ازحد، به یک موضوع چالش برانگیز جهانی تبدیل شده است. بنابراین، هدف کلی این پژوهش شناسایی ابعاد توسعه کارآفرینی سبز در حوزه مدیریت پسماند شهری در کرمانشاه است که با رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد که به دنبال یک مدل بومی و متناسب با بافت اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... خاص شهر کرمانشاه است؛ انجام شد. جامعه موردمطالعه این پژوهش شامل اعضای هیئت علمی گروه کارآفرینی، کارآفرینان این حوزه و کارشناسان سازمان پسماند شهرداری در کرمانشاه در سال 1402 بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. پس از انجام 12 مصاحبه عمیق انفرادی، اشباع نظری حاصل گردید. یافته های کلیدی نشان داد بهینه سازی سیستم مدیریت پسماند، ایجاد زیرساخت های کارآفرینی سبز، زمینه سازی برای مشارکت مؤثر بخش خصوصی، توانمندسازی نیروی انسانی و مدیریت تخصصی کارآفرینی سبز به عنوان عوامل علی و محرک؛ موقعیت راهبردی کرمانشاه، موانع مالی، نبود قوانین و مقررات الزام آور و ضعف آموزش همگانی به عنوان مؤلفه های عوامل زمینه ای؛ عوامل مداخله گر هم شامل نوسانات بازار و عدم ثبات محیطی بودند که توسعه کارآفرینی سبز در حوزه پسماند شهری در کرمانشاه را تحت تأثیر قرار می دهند. راهبردها شامل: الگوسازی، تقویت نقش مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی، ارتقای فعالیت های بازاریابی، برنامه ریزی استراتژیک، رویکردهای مالی، حمایت های سازمانی و برنامه های آموزشی و ترویجی بودند. پیامدها نیز شامل: منافع اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بودند.

هدف: این پژوهش با هدف طراحی یک مدل بومی برای توسعه تعاونی ها با رویکرد کارآفرینی روستایی در استان کرمانشاه انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش دارای رویکرد کیفی بوده و از روش نظریه زمینه ای برای استخراج مدل استفاده شده است. جامعه هدف در این پژوهش شامل مدیران و کارشناسان اداره کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی استان کرمانشاه، اساتید دانشگاه رازی و کارآفرینان بخش تعاون روستایی در استان کرمانشاه بودند و از روش نمونه گیری نظری استفاده شد. اشباع نظری بعد از 12 مصاحبه عمیق حاصل شد. فرایند تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. یافته ها: بر اساس سه مرحله کدگذاری، بنیان کارآفرینی در روستاها، انسجام کارآفرینانه در تعاونی های روستایی و ویژگی های فردی کارآفرینان روستایی حوزه تعاون به عنوان شرایط علّی شناسایی شدند. شرایط زمینه ای در این پژوهش شامل تنوع فرصت های کارآفرینی روستایی در حوزه تعاونی، دسترسی به عوامل تولید، موقعیت راهبردی استان، حمایت علمی متخصصان و صاحبنظران، بنیان کارآفرینی جمعی (در قالب تعاونی روستایی)، موانع فرهنگی و ضعف نظام آموزشی است. شرایط مداخله گر هم شامل تغییرات اقلیمی، عوامل اقتصادی، آشفتگی و عدم نظم محیطی، عوامل سازمانی، عوامل ارتباطی– اطلاع رسانی، حمایت واقعی دولت از تعاونی ها و عوامل زیرساختی می باشد. راهبردهای شناسایی شده نیز شامل راهبرد تنوع گرایی در کسب و کار، تجدید نظر در برنامه های آمایش سرزمین، توانمند سازی شرکت های تعاونی، بهره گیری از فرصت های تجارت بین المللی، ترویج و فرهنگ سازی و راهبردهای اصلاحی- حمایتی هستند. در نهایت، پیامدهای شناسایی شده شامل ارتقا کیفیت زندگی روستاییان، توسعه پایدار روستایی و وجود تعاونی های کارآفرین روستایی است. نتیجه گیری: برای توسعه تعاونی ها با رویکرد کارآفرینی روستایی در استان کرمانشاه باید با در نظر گرفتن همه عواملی که فرایند توسعه تعاونی ها را تسریع می بخشند؛ نسبت به فراهم کردن پیش نیازهای خاص این حوزه به همراه برنامه ریزی های جامع اقدام شود. نتایج این پژوهش ضمن تقویت ادبیات کارآفرینی روستایی و تعاون روستایی، دستاوردهای شایسته ای را برای کمک به مدیران و برنامه ریزان روستایی در راستای توسعه کارآفرینی روستایی تعاون - محور به همراه دارد که در نهایت به فرآیند توسعه روستایی کمک خواهد کرد.

کارآفرینی، اهرمی استراتژیک برای توسعه اقتصادی و پرورش کارآفرینان، پیش شرط توسعه اقتصادی جوامع می باشد. کارآفرینان ترکیبی با توجه به بالا بودن احتمال موفقیت شان و شانس بالای کسب وکار آنها برای بقا، در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ضرورت پرورش کارآفرینان ترکیبی در بین اعضای هیئت علمی به عنوان رهبران آموزشی نظام آموزش عالی صورت گرفت. این مطالعه با رویکرد کیفی انجام شده و راهبرد آن نظریه پردازی داده بنیاد با رویکرد ظاهرشونده گلیزر است. مصاحبه نیمه ساختاریافته به عنوان ابزار جمع آوری داده ها استفاده شد. به منظور گردآوری داده ها و با به کارگیری روش نمونه گیری هدفمند، با 16 نفر از اعضای هیئت علمی کارآفرین مصاحبه انجام شد. برای بررسی استحکام پژوهش چهار معیار قابلیت اعتبار، انتقال پذیری، قابلیت اطمینان و تأییدپذیری به کار گرفته شد. تجزیه و تحلیل داده ها در دو مرحله کدگذاری حقیقی و نظری صورت گرفت. یافته ها حاکی از ظهور 22 کد در قالب 9 مفهوم (انگیزه های اقتصادی، نیاز روانی، تغییرات جهانی، تغییر در سیاست گذاری اسناد بالادستی، نرخ بالای شکست کارآفرینان تمام وقت، الگوهای موفق کارآفرینان ترکیبی، دسترسی مالی، شبکه های ارتباطی و اجتماعی، موقعیت حامی) و 4 زیرمقوله (عوامل فردی، عوامل فرهنگی- اجتماعی، عوامل اقتصادی، موقعیت شغلی) در 3 سطح خرد، میانی و کلان به عنوان شرایط ضرورت ساز پرورش کارآفرینان ترکیبی در بین اعضای هیئت علمی است. به منظور بهره برداری حداکثری از توان و استعداد استادان به عنوان رهبران آموزشی، لازم است نظام آموزش عالی با بسترسازی و فراهم آوردن امکانات بیشتر برای کارآفرین شدن استادان، سیاست های حمایتی و اجرایی بیشتری در راستای پرورش این نوع کارآفرینان در بین اعضای هیئت علمی مشتاق به کارآفرینی اعمال نماید.

هدف کلی از انجام این پژوهش، امکان سنجی سوادآموزی در قالب یادگیری الکترونیکی با تأکید بر آموزش چندرسانه ای؛ رویکرد آمیخته (کیفی – کمی) می باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع آوری داده ها اسنادی- میدانی از نوع توصیفی محسوب می شود. در بخش کیفی از نظریه بنیانی و در بخش کمی از روش توصیفی- همبستگی استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه در بخش کیفی شامل کلیه خبرگان و در بخش کمی شامل مدرسان نهضت سوادآموزی استان کرمانشاه در سال 1404 بود. نمونه گیری در بخش کیفی به صورت هدفمند بود و تا حصول اشباع نظری ادامه یافت (22 نفر). نمونه گیری در بخش کمی به صورت در دسترس (384 نفر) انجام شد. داده های کیفی با تکنیک کدگذاری سه مرحله ای و داده های کمی در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزارهای SPSS 21 و Amos 23 تحلیل شدند. نتایج نشان داد ابعاد مدل پژوهش شامل شرایط علی (عوامل توسعه زیرساخت فناوری های اطلاعات، عوامل انگیزشی و برنامه ریزی آموزشی)، شرایط زمینه ای (عوامل فرهنگی، سازگاری محتوای آموزشی در بستر آموزش چندرسانه ای و کاربرپسند بودن پلتفرم ها و سایت ها) و شرایط مداخله گر (عوامل سیاست گذاری – حمایتی، پشتیبانی – آموزشی و عوامل اقتصادی)، استراتژی ها (از قبیل اقدام به آموزش مجازی در پلتفرم ها و شبکه های اجتماعی، توسعه پلتفرم ها و نرم ابزارها در آموزش الکترونیکی، بهبود روش ها و رویکردهای آموزشی، توانمندسازی منابع انسانی و مهارت آموزی دیجیتال و توسعه زیرساخت های ارتباطی و فنی) و پیامدها (از قبیل بهبود عملکرد آموزشی، افزایش راندمان در آموزش، توسعه و بهبود ارتباطات آموزشی، توسعه اجتماعی و محرومیت زدایی، مبارزه قوی تر با بی سوادی، توسعه مشارکت و ارتقای زیرساخت ها و تکنولوژی های آموزشی) بود. در بخش کمی مدل پارادایمیک پژوهش با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفت. براساس نتایج  تقویت سرعت اینترنت، پشتیبانی فنی قوی، بهبود امنیت سایت، ارائه آموزش و بهبود مهارت های مدرسان و سوادآموزان برای استفاده از تجهیزات الکترونیکی پیشنهاد می گردد.